བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་པ་གྲགས་ཅན་རྣམ་རྒྱལ།

བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་པ་གྲགས་ཅན་རྣམ་རྒྱལ།

བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་སྒྱུ་རྩལ་པ་གྲགས་ཅན་རྣམ་རྒྱལ་ (1884-1942) གྱི་ལོ་རྒྱུས།

རྩོམ་པ་པོ། ཞོལ་ཁང་བསོད་ནམས་དར་རྒྱས།

 

དགེ་རྒན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་ནི་དུས་རབས་ཉི་ཤུའི་དུས་འགོར་བོད་ཀྱི་དམངས་ཁྲོད་རིག་རྩལ་ལ་མཆོག་ཏུ་མཁས་པ་ཞིག་ཡིན་པར་ཙམ་དུ་མ་ཟད། ཕྲན་རང་གི་རོལ་མོའི་དགེ་རྒན་ཡིན་སྟབས། སྤྱི་ལོ་ 1980 ལོར་ཕྲན་ནས་དྲན་གསོ་ཞུ་བ་དང་ཆབས་ཅིག་ཁོང་གི་བྱས་རྗེས་མདོར་བསྡུས་དང་བཅས་ 《མང་ཚོགས་རིག་གནས་》ཞེས་པའི་དུས་དེབ་ཐོག་བཀོད་ཡོད་ཀྱང་། གོང་གསལ་ལས་ཁུངས་མཁོ་བསྡུ་བྱས་པའམ་ཟླ་སྒྲིལ་གང་ཡིན་དུས་དེབ་དེ་གྲས་དེང་སང་བཙལ་ཪྙེད་དཀའ་སྟབས། རིག་རྩལ་ཆེད་ལས་ཞིབ་འཇུག་པའི་ནང་དགེ་རྒན་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འཚོལ་ཞིབ་བཅར་འདྲི་གནང་མཁན་ཡང་མང་པོ་འདུག་པས།

ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་མཁྱེན་འདོད་ཡོད་པ་ནི་གོར་མ་ཆག་ལ། མཁྱེན་ཡང་དགོས་ངེས་ལ་བརྟེན་ད་ལམ་ངོས་ནས་དགེ་རྒན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སྔར་བས་རྒྱས་ཙམ་ཞིག་གང་དྲན་བྲིས་པ་ཡིན། དགེ་རྒན་རྣམ་རྒྱལ་ཐོག་མར་དྭགས་པོ་གླང་ཞེས་པར་སྤྱི་ལོ་ 1884 ལོར་ཤིང་མཁན་དབུལ་པོ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་ཚང་དུ་སྐྱེས་པ་དང་། ཕ་མ་གཉིས་ཉིན་ལྟར་ནགས་ཁྲོད་དུ་ཤིང་གཅོད་པར་བསྐྱོད་དགོས་སྟབས། སྐྱེས་ནས་ཟླ་ཤས་ལས་མ་སོང་བའི་ཕྲུ་གུ་དེ་ཤིང་གཅོད་སར་འཁྱེར་ནས་ཆུ་འགྲམ་དུ་བསྙལ་བཞག་པ་དང་། ཁོང་གཉིས་ནགས་ཁྲོད་དུ་ཤིང་བཅད་དེ་ཚུར་ཡོང་སྐབས་ཕྲུ་གུའི་མིག་རིལ་གཉིས་ཀ་བྱ་ཁྭ་ཏས་བཏོན་ནས་ཁྲག་རལ་ཛར་རེ་བར་དྲན་མེད་དུ་བརྒྱལ་བསྡད་ཡོད་པ་མཐོང་འཕྲལ། ཕ་མ་གཉིས་ཀ་ཧང་སངས་ཧོན་ཐོར་ནས་ཅི་བྱ་གཏོལ་མེད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱར་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་བཟོད་གླགས་བྲལ་ཀྱང་བྱ་ཐབས་དབེན།

གཞི་རྐང་ཕ་མ་གཉིས་ལོ་ན་གང་འཚམ་དུ་སླེབས་ཟིན་ནས་ཕྲུ་གུ་བུ་གཅིག་པོ་དེ་རང་ལས་མ་བྱུང་བས་རྒྱུན་དུ་ཁོག་ནང་གི་སྙིང་དང་འདྲ་བར་གཅེས་སྐྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་མུར་ད་ཆ་ཕྲུ་གུའི་གནས་བབས་དེ་ལྟ་བུར་གྱུར་བ་ནི་བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལགས། འོན་ཀྱང་ལས་མ་བྱས་པ་དང་མ་འཕྲད་པ། བྱས་པ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་ལས་འབྲས་ལ་ཡིད་གཏོད་པ་ལས་བྱ་ཐབས་བྲལ། སྐབས་དེར་སྨན་བཅོས་ཀྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཞན་ཡང་ཡུལ་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་སྨན་བཅོས་བྱས་ཏེ་རྨ་ཁ་རིམ་བཞིན་དྲག་སྐྱེད་དང་བཅས་འཚར་ལོངས་བྱུང་ཡང་ཕྲུ་གུའི་མིག་རིལ་གཉིས་ཀ་མེད་པས་མི་ཚེ་མུན་ནག་ཏུ་གྱུར་པ་དང་། སྐབས་དེར་དྭགས་པོའི་ཁུལ་དུ་སྒྲ་སྙན་དར་ཁྱབ་ཡོད་པས་ཁོང་གི་ཕ་དང་ཨ་ཁུ་གཉིས་ཀས་སྒྲ་སྙན་དཀྲོལ་གཏོང་ཤེས་སྟབས་རྣམ་རྒྱལ་ཆུང་དུས་ནས་སྒྲ་སྙན་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་བཞིན་པའི་མུར་འོས་འཚམས་ཤེས་རྗེས་དྭགས་པོ་ཀོ་སར་ཕ་མ་གཉིས་ནས་ཞོགས་པ་ཆུ་འགྲམ་དུ་བསྐྱལ་ཏེ་འགྲུལ་བཞུད་མི་སྣར་སློང་རྒྱག་ཏུ་བཅུག་པ་དང་དགོང་དྲོ་ནང་ལ་བསུ་ལེན་བྱེད།

ཁོང་ལོ་ན་བཅུ་གྲངས་ཙམ་ལ་སླེབས་དུས་ཕ་མ་གཉིས་ཀ་རིམ་བཞིན་འདས་གྲོངས་སོང་ནས་ཨ་ཁུས་གསོ་ཉར་བྱས་ཏེ་གོང་ལྟར་ཀོ་སར་སྒྲ་སྙན་གཏོང་བཞིན་བསྡད། ཉིན་ཞིག་ལྷ་ས་ནས་ཡོང་བའི་འགྲུལ་པ་ཞིག་གིས་ཁྱོད་སྒྲ་སྙན་མཁས་པོ་འདུག་ཀྱང་འདིར་ཉིན་ལྟར་འགྲུལ་བཞུད་མེད་སྟབས་དཀའ་ངལ་ཡོང་ངེས་པས་དེ་བས་ལྷ་སར་ཡོང་ན་ལྟོ་ཚེ་འཁྱོལ་ངེས་ཡོང་བ་འདུག་ཅེས་བཤད་སྟབས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སེམས་ལ་ལྷ་སར་འགྲོ་ཨེ་ཐུབ་ཀྱི་འདུན་པ་འཆར།

ཡང་ཉིན་ཞིག་དགེ་སེམས་ཅན་གྱི་འགྲུལ་པ་ཞིག་གིས་ཁྱོད་རང་སྒྲ་སྙན་མཁས་པོ་འདུག་ཀྱང་མིག་རིལ་གཉིས་ཀ་མེད་པ་འདི་འདྲ་གང་འདྲ་བྱས་སོང་ངམ་ཞེས་དྲིས་པའི་ཚེ་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་ཕྲ་བཤད་པས། མི་དེར་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་བསྐྱེད་དེ་ཁྱེད་རང་ལྷ་སར་ཕྱིན་ན་ངས་རོགས་རམ་བྱས་ཏེ་འཁྲིད་ཆོག ཨེ་འགྲོ་ཞེས་དྲིས་པར། རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་ཀྱང་མོས་མཐུན་དང་འབྲེལ་སྤྱི་ལོ་  1910 ཙམ་ལ་ལྷ་སར་ཡོང་ནས་ཉིན་མོ་མི་ཚོའི་སྒོ་འགྲམ་དུ་སྒྲ་སྙན་གཏོང་བཞིན་པར་ལྟོ་སློང་བ་དང་། དགོང་དྲོ་གར་འགྲོ་འདིར་སྡོད་མེད་པར་སྐྱིད་རས་ས་ཁུལ་དུ་དར་གླིང་སློབ་གྲྭ་ཞེས་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་སྒོ་རའི་ཟུར་ཁུག་ཞིག་ཏུ་ཁྱི་དང་མཉམ་དུ་ཉལ་སྡོད་བྱེད་སྐབས་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་ཨོ་རྒྱན་ལགས་ཀྱི་སྐུ་ཟླ་སྙིང་སྙིང་ལགས་ཞེས་པ་ཧ་ཅང་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་སེམས་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེས་ལྟོ་ལྷག་དང་སྔ་དགོང་ཚ་ཚ་ཇ་ཐུག་སོགས་སྟེར་ཅིང་གང་ཙམ་དེ་གར་བསྡད། དེ་ཡོང་ཁོང་གིས་དྲན་གསོ་གནང་བ་ལྟར་ན། ཟླ་ཤས་རྗེས་དབྱར་མཇུག་གླིང་ཁ་གཏོང་མཁན་མང་བས། དེ་དག་སར་ལྟོ་སློང་བཞིན་སྐྱོད་སྐབས། ཉི་གཞོན་གླིང་ཁར་ནང་མའི་སྐྱིད་སྡུག་གི་དབྱར་སྐྱིད་གཏོང་བཞིན་པའི་གུར་འགྲམ་དྭགས་པོའི་དམངས་གཞས་སྒྲ་སྙན་དང་བཅམས་ནས་བཏང་བས། མི་ཞིག་གིས་ཡར་ཤོག་ཟེར་བ་ལྟར་ཁོང་རྣམ་པའི་འདོད་དོན་སྒྲུབ་པ་དང་། མི་ཞིག་གིས་ངའི་ཡོང་རྐྱེན་རྣམས་ཞིབ་ཕྲ་དྲིས་པ་དང་ཆབས་ཅིག་དེར་ཡོད་མི་ཚང་མས་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པ་གདུང་སེམས་མཉམ་བསྐྱེད་མཚོན་པར་བྱས་པ་དང་། དེའི་ནང་གི་འགོ་གཙོ་དེས་ཁྱོད་རང་ལོ་ན་གཞོན་ཁར་སྒྲ་སྙན་མཁས་ལ་གཞས་ཀྱང་སྙན་པོ་འདུག་ན་ང་ཚོའི་ཚོཊ་པ་འདི་ནི་ལྷ་སའི་ནང་མའི་སྐྱིད་སྡུག་ཟེར་བ་དེ་ཡིན་གཤིས་འདིར་བཞུགས་འདོད་ཡོད་ན་ལྟོ་སློང་བར་འགྲོ་མི་དགོས་པར་འདི་གར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཚེ་ང་ཚོས་འཚོ་བའི་རོགས་རམ་བྱས་ཆོག་གསུང་གི་འདུག ངའི་བསམ་པར་མུན་ནག་གི་ཁྲོད་དུ་ལྟོ་སློང་བཞིན་པར་གར་འགྲོ་འདིར་སྡོད་མེད་པའི་མི་ཞིག་ལ་འདི་ལས་ལྷག་པའི་རླུང་རྟ་རྒྱུགས་པ་ཞིག་གང་ནས་ཡོང་སྙམ་པ་ལྟར་སེམས་འགུལ་ཐེབས་བཞིན་པར་ཐུགས་རྗེ་སྐྱབས་འོག་ནས་མི་འདོར་བ་ཞུ་རྒྱུ་མ་ཟད། བཀའ་དྲིན་སྙིང་བཅངས་ཀྱིས་སློབ་སྦྱོང་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན་ཞེས་ཞུས་པ་དང་། དེ་འཕྲལ་མི་ཞིག་གིས་གསུངས་དོན། ད་ལྟ་ཁྱོད་དང་མཉམ་དུ་བཀའ་མོལ་གསུང་མཁན་དེ་ང་ཚོའི་ནང་མའི་སྐྱིད་སྡུག་གི་འགོ་འཛིན་རབ་གསལ་ཨབ་ཏུ་ར་མ་རེད། ད་ཆ་ཁྱོད་རང་བློ་བདེ་བྱས་ཆོག་ཟེར་བར་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུས།

ད་ཆ་ཁྱོད་རང་ལ་དངོས་པོ་འདྲ་ལེན་རྒྱུ་ཡོད་ན་དེ་དག་འཁྱེར་ནས་སང་ཉིན་ཡང་འདི་གར་ཡོང་དགོས་ཟེར་བར། ངས་ང་ལ་འཁྱེར་རྒྱུ་སྒྲ་སྙན་གོག་ཏོ་འདི་དང་རྩམ་ཁུག་གཅིག་གནས་ཁང་དུ་མལ་གདིང་ཙབ་རལ་ཙམ་ལས་གཞན་འཁྱེར་རྒྱུ་མེད་ཅེས་ཞུས་པར། འོ་ན་དེ་དག་འཁྱེར་ནས་ཡོང་དགོས་གསུངས་པ་ལྟར། དེ་ནུབ་དར་གླིང་དུ་བསྐྱོད་ནས་སེམས་བཟང་སྙིང་སྙིང་ལགས་སུ་གནས་ལུགས་ཞུས་པ་དང་སྦྲགས་ཐུགས་རྗེ་ཆེ་ཞེས་ཞུས་པར། སྙིང་སྙིང་ལགས་ནས། བྱས་ན་ཁྱོད་རང་ལ་ཡག་པོ་བྱུང་འདུག་སྐྱིད་པོ་ཡོང་བ་ཤོག་ཅེས་ཐུགས་སྨོན་དང་འབྲེལ་དངུལ་སྲང་གང་ཞོ་ལྔ་གསོལ་རས་གནང་ནས་ཞལ་གྱེས་ཞུས། དེ་འཕྲལ་གླིང་ཁར་ཤར་བསྐྱོད་ཀྱིས་དེ་ནུབ་ཨབ་ཏུ་ར་མ་ཡི་གཟིམ་ཁང་དུ་འཁྲིད་ནས་དེའི་ཉེ་འགྲམ་རབ་གསལ་བཙན་ཁང་གི་སྒོ་རྭར་ཁང་ཆུང་ཞིག་གི་ནང་ཕྱོགས་གཅིག་ལ་མེ་ཤིང་དང་ལྕི་བ་འཇོག་སའི་ཟུར་གཅིག་ལ་ང་རང་གི་སྡོད་ས་དང་ཉིན་ལྟར་ལྟོ་དུས་སོ་སོ་གནང་བ་ཙམ་མ་ཟད། ནང་མའི་སྐྱིད་སྡུག་གི་ཁོངས་མི་ཚོས་གྱོན་གོས་འདྲ་མིན་དང་ཟས་སྣ་མང་དག་ཅིག་གནང་སྟབས། གང་ཡང་མེད་པའི་སྤྲང་པོ་ལོང་བ་ཞིག་ཡིད་མ་ཆེས་པ་ལྟ་བུར་ཡུད་ཙམ་ཞིག་ལ་ཕྱུག་ཆུང་ཞིག་ཆགས་པ་དང་། དེ་ནས་བཟུང་སྟེ་སྒོ་འགྲམ་དུ་ལྟོ་སློང་བར་འགྲོ་དགོས་པའི་འཚོ་བ་མཇུག་འགྲིལ།

ཉིན་ཤས་རྗེས་འགོ་འཛིན་ཨབ་ཏུ་ར་མ་ཡི་བཞུགས་ཁང་དུ་འབོད་དེ་ཉིན་དེ་ནས་བཟུང་ནང་མ་སྟོད་གཞས་སློབ་སྦྱོང་འགོ་འཛུགས་རྒྱུ་ཡིན་གསུངས་ཏེ་ཐོག་མར་སྟོད་གཞས་《ཟླ་བའི་གཞོན་ནུ་》སློབ་ཁྲིད་གནང་བ་དང་། རྒྱུན་དུ་ཁོང་ནས་སློབ་ཕྲུག་མང་དག་ཅིག་ལ་སློབ་ཁྲིད་གནང་ཞིང་། འབྱོར་ལྡན་འགའ་ཞིག་གིས་གཞས་རེར་སློབ་ཡོན་ཡང་འབུལ་དགོས་འདུག་ཀྱང་། ང་རང་སྤྲང་ཕྲུག་ཞིག་ལ་མཐོང་ཆུང་རྩ་བ་ནས་མ་གནང་བར་སློབ་ཡོན་སྐར་ལི་ཙམ་མི་བཞེས་པར་འཚོ་གོས་ཚང་མའི་འགན་བཞེས་གནང་བ་མ་ཟད། དུས་ཐོག་སློབ་ཁྲིད་དང་ཟུར་ཁྲིད་དགེ་རྒན་རེ་གཉིས་ལ་རྩིས་སྤྲོད་གནང་བ་བཅས་དོན་དུ་ང་ལོང་བ་ཞིག་ལ་འཚམས་པའི་འཚོ་བའི་མདུན་ལམ་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ཡོང་རྒྱུ་མེད་ཐོག རྒྱུན་དུ་ཟོལ་མེད་ཀྱི་ཐུགས་ཁུར་ཚད་མེད་གནང་བ་དེ་ནི་ངའི་མི་ཚེ་ཧྲིལ་པོར་བརྗེད་ཐབས་བྲལ་བ་ཞིག་རེད། ཁོང་ནི་ཁ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་ཡང་སྙིང་རྗེ་དང་བྱམས་སེམས་ཚད་མེད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡིན། རྒྱུན་དུ་ཁོང་གིས་རང་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གསུང་སྐབས་ང་རང་ནི་གཞི་རྐང་ཁ་ཆེ་ཞིག་ཡིན་ཡང་། ཕ་མེས་ཚོའི་དུས་ནས་མ་རྒྱུད་བོད་རིགས་དང་ཤ་ཁྲག་འདྲེས་ཟིན་པས་ཆོས་དད་ཙམ་ལས་བོད་པ་ཞིག་ཡིན་བསམ་པ་དང་། བོད་ཀྱི་རིག་རྩལ་ལ་དགའ་ཞེན་བྱེད་པའང་དེ་ལ་ཐུག་ཡོད། དེར་བརྟེན་ཁྱེད་རྣམ་པས་ནི་དེ་བས་ཀྱང་བོད་ཀྱི་རིག་རྩལ་ལ་སྦྱང་བརྩོན་དང་དད་ཞེན་ལོས་བྱེད་དགོས་ཞེས་ཡང་ཡང་གསུང་གི་ཡོད།

དེ་བཞིན་དུ་རང་ངོས་ནས་ཀྱང་དགེ་རྒན་གྱི་སློབ་སྟོན་ཡིད་ལ་བཅངས་ནས་ནམ་ཉིན་མེད་པར་རོལ་མོར་སྦྱང་བརྩོན་བྱས་ཏེ་ཉལ་དུས་དང་ལྟོ་དུས་ཙམ་ལས་རོལ་ཆ་ལག་པ་དང་བྲལ་མ་མྱོང་ཞེས་བཤད་ཆོག་པ་ཡིན། ཐོག་མར་ང་རང་ལྷ་སར་སླེབས་དུས་བགྲང་བྱ་བཅུ་དྲུག་ཙམ་ཡིན་པ་དང་། རང་ལོ་ཉི་ཤུར་སླེབས་དུས་ནང་མ་སྟོད་གཞས་ཕལ་ཆེ་བ་དང་། སྒྲ་སྙན། པི་ཝང་རྒྱུད་གཉིས་པ་(དལ་ཆིང་)ཅིན་ཧུའུ་དཀྲོལ་གཏོང་བཅས་གང་ཡག་ཤེས་པ་མ་ཟད། ཡང་ཆིང་གི་སྒྲ་རིམ་སྒྲིག་སྲོལ་ཡང་སྦར་ཉུལ་བྱེད་བཞིན་པར་ཤེས་ཤིང་། རྒྱུན་དུ་རྒྱུགས་འབུལ་སྐབས་རྒྱུགས་མ་འཕྲོད་པ་ཕལ་ཆེར་ཡོང་མ་མྱོང་བ་ལྟར་ཡིན་པས། དགེ་རྒན་ཚང་མས་དགྱེས་བརྩེ་ཆེན་པོ་གནང་བ་དང་། སྐབས་དེར་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ལའང་བག་ཆགས་ཡག་པོ་བྱུང་ཐོག་རོལ་ཆ་གཏོང་བར་ནང་མའི་སྐྱིད་སྡུག་དང་མཉམ་བསྐྱོད་ཕུད་པས་ཁེར་རྐྱང་མགྲོན་འབོད་ཀྱི་སྦྱིན་བདག་ཀྱང་མི་ཉུང་བ་ཡོད་ཅེས་གསུངས། དེ་རྗེས་དགེ་རྒན་རྣམ་རྒྱལ་རང་ལོ་ཉེར་བཞི་ཙམ་ལ་སླེབས་དུས་འགོ་འཛིན་ཨབ་ཏུ་ར་མ་ནོར་འཛིན་སྐྱེད་ཚལ་དུ་སྤོ་བཞུགས་གནང་མུས་སྐབས་ཚད་རིམས་ཀྱི་ནད་གཞིས་སྟབས་མ་ལེགས་པར་ཉིན་ཤས་ལས་མ་སོང་བར་གློ་བུར་དུ་ཚེ་མ་ཟིན་པ་རེད།

སྐབས་དེར་ཁོང་བགྲང་བྱ་དྲུག་ཅུ་རེ་གྲངས་ཡིན་ཚོད་དགེ་རྒན་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་གསུངས་དོན། ང་རང་གི་ཕ་མ་གཉིས་སྔ་རྗེས་འདས་གྲོངས་སྐབས་ཨ་ཁུ་བཟའ་འཚོ་གཉིས་ཀྱིས་ལྟ་སྐྱོང་ཡོད་ཐོག་ང་རང་ཡང་བྱིས་པའི་སྣང་བ་དང་བཅས་དེ་ཙམ་པའི་སྡུག་བསྔལ་མ་བྱུང་ཡང་ད་ལམ་བཀའ་དྲིན་གྱི་བདག་ཉིད་དགེ་རྒན་ཨབ་ཏུ་ར་མ་དེ་ཉིད་དགོངས་པ་རྫོགས་པའི་གཏམ་ངན་གློ་བུར་དུ་ཐོས་སྐབས་སྒྲ་སྙན་ཡང་ལག་པ་ནས་ཤོར་བ་དང་གནས་སྐབས་དྲན་མེད་ལྟ་བུར་གྱུར་ནས་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་པ་ཞིག་བྱུང་ཡང་མི་རྟག་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ་འགྱུར་བ་མེད་པས་བྱ་ཐབས་བྲལ། རྗེས་འཇུག་བྱེད་སྒོ་རྣམས་ཁ་ཆེ་ཚོགས་པ་ནས་ཁ་ཆེའི་ལུགས་ལྟར་བྱས་སོང་ཡང་། ནང་མའི་སྐྱིད་སྡུག་གི་ཁོངས་མི་མང་ཆེ་བ་བོད་རིགས་སོང་སྟབས་བོད་ལུགས་མཆོད་འབུལ་བྱས་པ་དང་། རང་ངོས་ནས་ཀྱང་འཁོས་བབ་གཞིགས་པའི་བཀའ་དྲིན་གསབ་ཕྱིར་བདུན་ཚིགས་སོ་སོར་གཙུག་ལག་ཁང་ཡས་མས་ལ་མཆོད་འབུལ་དང་གསོལ་འདེབས་སྨོན་ལམ་ཞུས་པ་ཡིན།

ད་ཆ་ནང་མའི་སྐྱིད་སྡུག་གི་འགོ་འཛིན་ཧོར་ཁང་སྒོ་ར་ནུབ་མར་བཞུགས་པ་ཟི་ཁྲོན་རྒྱ་རིགས་དེ་སྔ་ནས་བོད་ལ་གནས་བཅའ་བ་བཀའ་ཤག་སྲིད་གཞུང་གི་རྒྱ་བོད་ཡིག་སྒྱུར་རུས་མིང་མཱ་བྱས་པ་བགྲེས་སོང་རྒྱའུ་ཨོག་ཚོམ་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེར་སྤྱི་མོས་བསྐོ་གཞག་རྟེན་འབྲེལ་བྱས། སྐབས་དེར་ང་རང་ཡང་ལོ་ན་གང་འཚམས་སླེབས་ཟིན་པ་དང་། དགེ་རྒན་ཚོའི་བཀའ་དྲིན་ལས་རོལ་མོའི་ཤེས་བྱ་དང་ལག་རྩལ་གང་ཡག་ཤེས་ཡོད། དེར་བརྟེན་ནང་མའི་སྐྱིད་སྡུག་དགའ་སྟོན་ཁག་ལ་རོལ་མོའི་མགྲོན་འབོད་དུ་སྐྱོད་སྐབས་ང་རང་རྟག་ཏུ་ལོང་འཁྲིད་བྱེད་མཁན་སྐྱིད་སྡུག་ཁོངས་མི་གཞས་མ་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་མས་བྱེད་པ་བཞིན་དུ་རྟག་ཏུ་ངོས་གཉིས་དེ་འདྲའི་འབྲེལ་འདྲིས་བྱུང་བ་ལ་བརྟེན་ནས་ཤེས་རྟོགས་དང་ལས་དབང་བཙན་པོས་སེམས་ཆགས་བརྩེ་དུང་གིས་གྲོགས་འགྲིགས་གབ་མཐུན་བྱུང་བ་དང་། ང་རང་སྐྱིད་སྡུག་ཀྱང་གང་ཡག་ཡོད་པས་རབ་གསལ་སྒོ་ར་ནུབ་མའི་ཡང་སྟེང་ནས་ཁང་མིག་མདོ་སྦུག་གཉིས་དང་ཐབ་ཚང་བཅས་ཁང་གླར་གཡར་ཏེ་དེར་སྤོས་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་པ་ཡིན་ཞེས་བརྗོད། གཞི་རྐང་དགེ་རྒན་རྣམ་རྒྱལ་ལོང་བ་ཡིན་ཡང་། ཁོང་ནི་གཟུགས་སྟོབས་ཆེ་ལ་འགྲམ་ཐག་རིང་བ་སྣ་གདོང་གཟེངས་ལ་ཕོ་ཉམས་དོད་པའི་མི་བབས་རྫིག་པོ་ཞིག་ཡོད་པས་ཁོང་གི་འདྲ་པར་ཟུར་གསལ་ནས་མཁྱེན་ཐུབ་པ་དང་། མགོ་བོའི་སྐྲ་ནི་དེ་སྔ་ཆིང་རྒྱལ་རབས་དུས་ཀྱི་རྒྱ་མགོ་ཞེས་སྐྲ་མཐའ་ནས་བཞར་ཏེ་ལྕང་ལོ་བརྒྱབ་པ་དང་། སོག་ཤན་ཞེས་པའི་སེ་ཤན་སྐྲ་གཞུག་ནག་པོ་ཞིག་བསྒར་བ། རྒྱ་གར་ནས་ཐོན་པའི་མིག་ཤེལ་ནག་པོ་མཐར་ཀོ་བའི་དྲ་སྐྱོར་བྱས་པ་ཞིག་བརྒྱབ་སྟབས། ཕྱི་བཟོ་ནས་ལོང་བའི་མངོན་ཚུལ་ཙམ་ཡང་མེད་པར་ཕོ་རྒོད་འདྲ་ཆགས་ཤིག་ཡོད།

ལྷག་པར་ཚེ་རིང་སྒྲོལ་མ་དང་ཁོང་གཉིས་གཉེན་སྒྲིག་བྱུང་རྗེས་གཅིག་སེམས་གཅིག་སྒྲིལ་གྱི་བརྩེ་དུང་འཕེལ་ནས་རྒྱུན་དུ་ཕན་ཚུན་མིང་ངོ་མ་ནས་འབོད་རེས་མེད་པར་གཉིས་ཀས་ཕན་ཚུན་ཚེ་རིང་ཞེས་འབོད་རེས་བྱེད་པ་ཡིན། དེ་ཡང་ས་པཎ་གྱི་རོལ་མོའི་བསྟན་བཅོས་ལས། དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་མཆོད་པ་དང་། །བཀྲེན་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་། །ཆགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་གཡོ་བ། །དེ་ཀུན་རོལ་མོ་མཁས་ལས་བྱུང་། །ཞེས་པ་ལྟར་རོ། །ཁོང་གིས་མུ་མཐུད་གསུངས་དོན། དེ་ནས་ལོ་གསུམ་ཙམ་གྱི་རྗེས་ལ་འགོ་འཛིན་མཱ་རྒྱའུ་དགུང་ལོའང་གང་འཚམས་སླེབས་ནས་སྐུ་ཚེ་མ་ཟིན་སྟབས་ཁོངས་མི་ཚང་མས་སྤྱི་མོས་བྱུང་བ་ལྟར་ཕྲན་ནས་སྐྱིད་སྡུག་གི་འགོ་འཛིན་བྱེད་དགོས་གསུངས་པ་ལྟར་བཀའ་ངོ་མ་ཟློག་པར་ཁས་ལེན་ཞུས། སྐབས་དེར་ཁོ་བོ་བགྲང་བྱ་ཉེར་བརྒྱད་ཙམ་ལ་སླེབས་ཡོད་ཅེས་གསུངས། གཟིགས་དང་དགེ་རྒན་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཐོག་མའི་ཡོང་རྐྱེན་ལ་གཞིགས་ན་ལོ་ངོ་བཅུ་གྲངས་གོང་ལ་སྤྲང་རྐྱང་ཞིག་ནས་གནམ་ས་བླ་འོག་ཏུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའི་དེ་ལྟའི་གནས་བབས་ཤིག་ཡོང་བསམ་པ་ནི་བློ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ཡིན། སྐབས་དེར་སྤྱི་ཚོགས་ཐོག་ལ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་གྲགས་པ་ཆེས་ཆེར་རྒྱས་ནས་ཁོང་གི་མིང་མི་ཤེས་མཁན་མེད་པ་དང་། སྐུ་དྲག་ཆེ་ཆུང་དང་སྤྱི་ཚོགས་མི་སྣ་ཚང་མས་གཅིག་གྱུར་གྱིས་ཨ་ཇོ་རྣམ་རྒྱལ་ཞེས་བརྩི་བཀུར་དང་ཆ་འཇོག་འཕེར་བ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་རོ།།  །།

 

པར་པ། Frederick Spencer Chapman
བོད་ཀྱི་གྲགས་ཅན་སྒྱུ་རྩལ་པ་ཨ་ཇོ་རྣམ་རྒྱལ། Acho Namgyal
Date of Photo January 1st 193
7Region Lhasa > Dekyi Lingka
Blind musician, part of the Lhasa Band, entertaining Tibetan officials and the British Mission at the Dekyi Lingka, the residence of the British Mission in Lhasa

བརྒྱུད་སྐུལ།

མཆན་སྤེལ།