ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཡིག ཟངས་རི་རྫོང་། (5)

ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཡིག ཟངས་རི་རྫོང་། (5)

“ཟངས་རི་”ཞེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་ཟངས་རི་རྫོང་ཆགས་སའི་རི་དེ་ཟངས་ཀྱི་མདོག་ལྟར་འདྲ་བས་ཟངས་རི་ཞེས་དེའི་མིང་རང་འཇགས་སུ་བཞག་སྟབས་ད་ལྟའང་“ཟངས་རི་རྫོང་”ཞེས་ཟེར། ད་ལྟའི་རྫོང་གི་གནས་ཡུལ་ཀྱང་སྔོན་གྱི་ཟངས་རི་རྫོང་གནས་ཡུལ་དང་ཉེ་བའི་སྤྱི་ལེ་གཅིག་ཙམ་གྱི་སར་ཆགས་ཡོད། རྫོང་དེའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམ་གྲུ་བཞི་མ་ ༢༦༣༨ དང་། ས་ཞིང་མུའུ་ཁྲི་ ༢.༣ མི་འབོར་ཁྲི་ ༡.༤ ཆ་སྙོམས་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ལེ་ ༤༠༠༠ ཙམ་གྱིས་མཐོ་བའི་ས་བབས་ཡིན་པ་བཅས་སོ།།

1) གདན་ས་མཐིལ།

 

རྩེད་ཐང་ནས་ཟངས་རིའི་ཕྱོགས་སུ་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་སུམ་ཅུ་ཙམ་སོང་ན་ཀླུ་ཁང་གྲུ་ཁའི་དཔྱང་ཟམ་བརྒྱུད་ད་ལྟའི་ཟངས་རི་རྫོང་གནས་ཡུལ་སུ་འབྱོར། ཟངས་རི་རྫོང་ནས་ཕྱག་འཚལ་ཤར་ཞེས་པའི་ལ་རྒྱབ་ནས་རྐང་ཐང་མར་ཆུ་ཚོད་གསུམ་ཙམ་སོང་ན་གདན་ས་མཐིལ་དུ་འབྱོར། དགོན་དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༡༥༨ལོར་མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེའི་དངོས་སློབ་འགྲོ་མགོན་ཕག་མོ་གྲུ་པ་སྐུ་ཐོག་དང་པོ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོའམ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། ཐེག་ཆེན་གླིང་དང་། འཕེལ་རྒྱས་གླིང་། མཛད་རྒྱས་གླིང་བཅས་གྲྭ་ཚང་གསུམ་དང་། ཚོགས་ཆེན་གཅིག གཞན་ཡང་ཤར་གླིང་བརྒྱ་དང་ནུབ་གླིང་སྟོང་ཞེས་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ཁྲི་ཕྲག་བཅོ་བརྒྱད་དང་། བླ་མ་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བར་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཞེས་གསུངས། རྗེ་ཕག་མོ་གྲུ་པ་སྐུ་ཐོག་དང་པོ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོའམ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་ནས་སྐུ་ཐོག་བཅོ་ལྔ་ཙམ་བྱུང་། ཕག་གྲུ་སྡེ་སྲིད་སྐུ་ཐོག་དང་པོ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་[page 73] ༡༣༥༤ལོར་ས་སྐྱར་དམག་དྲངས་ཏེ་ས་སྐྱའི་དབང་སྒྱུར་མཇུག་སྒྲིལ་བ་བཟོས་ནས་ཕག་མོ་གྲུ་པས་བོད་ཁམས་དབང་དུ་བསྒྱུར་ཞེས་ཟེར། རྗེ་སྒམ་པོ་བ་གཤེགས་རྗེས་ཕག་གྲུ་དགུང་ལོ་བཞི་བཅུ་ཞེ་དགུར་མཐར་རྩའི་གྲོང་མདར་གྲོང་ལ་ཕག་མོ་ཞེས་དང་། གྲུ་ལ་ཕག་གྲུ་ཟེར་བ། ཡི་དམ་ཕག་མོ་བཞུགས་པའི་གནས་ལ་གདན་ས་མཐིལ་ཞེས་པའི་དགོན་པ་ཕྱག་བཏབ་པས་ཕག་གྲུ་ཞེས་པ་ཡུལ་མིང་བླ་མར་ཐོགས། སྐུ་ཐོག་བཅོ་ལྔ་པ་ནས་སྐུའི་ཡང་སྲིད་མ་བྱོན་སྟབས་རྒྱལ་སྲིད་ཆོས་སྲིད་རྒྱལ་བ་ལྔ་པས་བཞེས་ཞེས་གསུངས། སྔོན་དགོན་དེར་གསེར་ཟངས་ཀྱི་ཐུབ་པ་ལྷ་ཡུལ་མ་ཞེས་གསུངས་འབྱོན་མ་མི་ཚད་དང་། གསེར་ཟངས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ཐོག་སོ་གཉིས་ལྡན་ཅན་བརྒྱད། གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྗེ་ཕག་མོ་གྲུ་པ་རིམ་བྱོན་གྱི་གདུང་རྟེན་བརྒྱད། བཀའ་བརྒྱུད་བླ་རབས་རྣམས་ཀྱི་འཇིམ་སྐུ་མི་ཚད་མ། ཧུ་མ་རྒྱལ་པོས་དམག་གིས་བཤགས་པར་ཕུལ་བའི་གསེར་རྗེན་རྡུང་མའི་ཀ་ཕན་མཐོ་ཚད་སྤྱི་ཁྲེ་གསུམ་དང་། ཞེང་ཚད་སྤྱི་སྐར་བཞི་བཅུ་ཙམ་བྱས་པ་བདུན། འབྲུག་གི་རྭ་ཅོ། སངས་རྒྱས་ཆོས་འཕགས་ཀྱི་ཚེམས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཚེམས། ཕག་གྲུའི་དབུ་ཞྭའི་སྟེང་མུ་ཏིག་མཐེ་བོང་ཙམ་དང་། ལྷ་ཁང་རེར་བསེ་རུའི་རྭ་རེ། ད་དུང་རྒྱལ་བ་ཕེབས་རིམ་བཞིན་འབུལ་གནང་མཛད་པའི་གསེར་གྱི་མེ་ལོང་བདུན་བཅས་ལ་སོགས་པ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ད་ལྟ་གྲྭ་ཚང་འཕེལ་རྒྱས་གླིང་ཉམས་གསོ་ཞུས་པའི་ནང་མ་ཎིའི་རང་བྱོན་དང་། ཕག་གྲུའི་བཞུགས་ཁྲི། ཚོགས་ཆེན་ལྟག་གི་ཕག་གྲུའི་གཟིམ་སྦུག་ནང་གསར་བཞེངས་སྨན་གདམ་གྱི་ཕག་གྲུའི་འདྲ་སྐུ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།

 

2) ཟངས་རི་མཁར་དམར།

 

ད་ལྟའི་ཟངས་རི་རྫོང་ནས་ཤར་དུ་སྤྱི་ལེ་གཉིས་ཙམ་སོང་ན་རྗེ་བཞུགས་གྲོང་སྟེ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་མྱོང་བའི་གྲོང་གི་རི་སྟེང་དུ་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེ་ནི་ཐོག་མར་མ་ཅིག་ལབ་སྒྲོན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་༡༡༤༥ལོར་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། མཁར་དམར་ཞེས་པ་ནི་སྐྱོབ་[page 74] སྟོན་བསོད་ནམས་བླ་མས་མ་ཅིག་ལབ་སྒྲོན་ལ་བྲག་རྡོ་ཞིག་ཆུར་བསྐུར་གནང་སྟེ་འདི་གང་དུ་འཁུར་ཡང་དེར་ཁྱོད་ཀྱིས་དགོན་པ་ཞིག་ཐོབས་གསུངས་པར། བྲག་རྡོ་དེ་དགོན་དེའི་མདུན་གྱི་གཙང་པོའི་ནང་དུ་འཁར་སྟབས་དེ་དང་ཉེ་བའི་རི་སྟེང་དུ་ད་ལྟའི་མཁར་དམར་དགོན་དེ་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། དེ་ནས་མ་ཅིག་ལབ་སྒྲོན་གྱིས་གཅོད་ཀྱི་སྲོལ་ཆེན་པོ་གཏོད། ནང་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྒྱ་གར་ནས་བོད་དུ་དར་བ་ཡིན་ཀྱང་། བོད་ཆོས་རྒྱ་གར་ལ་ཕར་དར་བ་ནི་མ་ཅིག་གི་གཅོད་རྒྱུན་ཙམ་ཡིན་གསུངས། ཕ་རྒྱུད་ཐབས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས་དང་། མ་རྒྱུད་ཤེས་རབས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་མ་ཅིག་ལབ་སྒྲོན་ཡིན་ཞེས་ཞུ། མ་ཅིག་མཁར་དུ་མ་བྱོན་གོང་ཨེ་ཆུང་གླང་ལུང་ཞེས་པར་ཡབ་ཐོས་པ་བྷ་ཌ་དང་། ཞལ་སྦྱོར་གྱི་ཚུལ་བསྟན་ནས་སྲས་ཆེ་བ་དོན་གྲུབ་གླང་ལུང་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་པ་སོགས་རིམ་བཞིན་སྲས་སྲོས་གསུམ་བྱུང་བ་ཀུན་གྱི་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེར་བསྐྱངས། རྒྱ་གར་སོགས་ཕྱོགས་མཐའ་མང་པོ་ནས་ཆོས་ཞུ་བ་འབུམ་ཕྲག་ཙམ་ཟིན་སྐད། ཐོག་མར་བཙུན་དགོན་ཡིན་ཀྱང་རྗེས་སུ་ཆུ་འགྲམ་གྱི་དགའ་སྒྲ་དགོན་ཆུས་འཇིག་རྗེས་དེར་སྤོས་པས་གྲྭ་དགོན་དུ་གྱུར། དགོན་དེའི་ཕྱག་བཞེས་ནི་གཅོད་རྒྱུན་མ་ཅིག་ཙམ་ལས་དགེ་ལྡན་པ་ཕྱག་བཞེས་གནང་བ་རེད། དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་སུམ་ཅུ་ཙམ་ཡོད། སྔོན་རྟེན་གཙོར་མ་ཅིག་གི་སྐུ་བཞུར་འབུལ་ཞུས་པའི་རིང་བསྲེལ་བྲེ་གང་ཙམ་བཞུགས་པའི་འདྲ་སྐུ་དང་། གྲུབ་ཆེན་ཐོས་པ་བྷ་ཌ་དང་། ཕ་དམ་པ་སངས་རྒྱས། སྲས་སྲོས་བཅས་ཀྱི་འདྲ་སྐུ་ལ་སོགས་པའི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཡོད། ད་ལྟ་ཉམས་གསོ་ཞུས་པའི་འདུ་ཁང་ནང་སྟོན་པའི་སྐུ་དང་། སྟེང་དུ་གསར་བཞེངས་མ་ཅིག་གི་འདྲ་སྐུའི་ཐུགས་ཀར་མ་ཅིག་གི་དབུ་སྐྲ་ཕུལ་བ། གཞན་ཡང་སྔར་གྱི་སྐུ་འདྲའི་ཚབ་ཏུ་འཇིམ་སྐུ་མང་པོ་གསར་བཞེངས་གནང་ཡོད་པ། ད་དུང་འོག་ཏུ་མ་ཅིག་གི་གཟིམ་ཕུག་ནང་ན་མ་ཅིག་གི་འདྲ་སྐུ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེའི་གཤམ་དུ་རྒྱལ་བ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོའི་ཕོ་བྲང་དང་། ཕུ་རུ་འཕྱིང་རི་ཁྲོད། གཏེར་ཆུང་རི་ཁྲོད། ཇོ་དགོན་དགའ་ལྡན་ལྷ་ལྡིང་། སེ་དགོན་ཨོ་རྒྱན་ཕུག ཕྲ་ཚལ་ཞེས་པ་སོགས་ཀྱི་རྗེས་ཤུལ་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།

 

3) རྫིང་ཕྱི།

 

མཚན་རྒྱས་པར་“རྫིང་ཕྱི་དགའ་ལྡན་བྱམས་པ་གླིང་”ཞེས་ཞུ། ཟངས་རི་རྫོང་ནས་ཤར་ངོས་སུ་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔ་ཙམ་སོང་ན་འོལ་དགའ་རྫོང་ཤུལ་རྙིང་པར་འབྱོར། འོལ་དགའ་ཞེས་པ་ནི་ཡུལ་དེའི་ལྷོ་ངོས་སུ་སྲིད་པའི་ལྷ་ཆེན་འོལ་དེ་གོང་རྒྱལ་གནས་པའི་གངས་རི་བསྟར་ཆགས་སུ་ཡོད་པ་ལས་རྩེ་མོ་ཕྲ་བ་ཁ་སྤྲོད་དུ་ཡོད་པ་ནི་ཡབ་ཡུམ་གཉིས་དང་། དེ་ནས་ཤར་ངོས་སུ་རིམ་བཞིན་བྱང་གི་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷ་དང་། ཀོང་བཙུན་དེ་མོ། མོན་ཡུལ་དེ་མོ། ལྷོ་བྲག་སྐུ་ལྷ་མཁའ་རི། ཡར་ལྷ་ཤམ་བུ། གཙང་དུ་ཇོ་མོ་ཁ་དབྲག མལ་གྲོར་བདུད་རྩི་སྨན་མོ། ཆོས་འཁོར་རྒྱལ་དུ་སྟག་རྒོད་ཤིང་བྱང་སོགས་འོལ་དེ་གོང་རྒྱལ་གྱི་སྲས་སྲོས་ཡིན་ཟེར། ཡུལ་དེར་འོལ་དགའ་ཞེས་པའང་དེ་ལྟར་བྱུང་། འོལ་དགའ་ནས་བྱང་ཤར་ངོས་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་བཅུ་ཙམ་སོང་ན་རྫིང་ཕྱི་གྲོང་དབུས་སུ་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། “རྫིང་ཕྱི་”ཞེས་པ་ནི་ཐོག་མར་བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱི་བཀའ་ལྟར་ཁམས་ནས་ཕེབས་པའི་བཤེས་གཉེན་སྒར་མི་ཡོན་ཏན་གཡུང་དྲུང་ཞེས་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་ཞིག་གིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། དགོན་དེ་ཕྱག་མ་བཏབ་གོང་། བླ་ཆེན་དགོངས་པ་རབ་གསལ་གྱིས་གནང་བའི་རྒྱལ་བ་བྱམས་པའི་སྐུ་བྱིན་ཅན་ལ་གསོལ་བ་བཏབ་པས་“བྲག་ལྷ་གསེར་ཁང་ནས་རྫིང་མ་གིའི་ཕྱི་ཙམ་དུ་རྩིགས་”ཞེས་ལུང་བསྟན་པས་ཡུལ་མིང་དང་དགོན་མིང་བཅས་པར་རྫིང་ཕྱི་ཞེས་ཐོགས། དགོན་དེ་བཞེངས་བསྒྲུབས་རྗེས་ཀྱི་རྟེན་གཙོར་གོང་གསལ་ཛྷེེ་ཀྵིམ་གྱི་རྗེ་བཙུན་བྱམས་པའི་སྐུ་བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་ཙམ་ཞིག་གི་ཐུགས་ཀར་ཙན་དན་དེ་བའི་ནགས་ཁྲོད་ནས་འཁྲུགས་པའི་ཙན་དན་གྱི་བྱམས་པ་ཁྲུ་[page 76] གང་པ་ཞིག་དེའི་ཐུགས་ཀར་ཤེལ་གྱི་བྱམས་པ་མཁྱིལ་ནས་བཞུགས་པ་བྱིན་ཅན་ཞིག་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། སྐབས་དེར་ཆོས་གྲྭ་རྒྱས་ཏེ་དགེ་འདུན་ལྔ་བརྒྱ་སྐོར་ཟིན། དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཉམས་རྒུད་དུ་སོང་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ལ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པ་ལྟར་དེར་ཕེབས་སྐབས་བྱམས་པའི་དབུ་ལ་བྱ་བྲུན་དང་། ཐལ་རྡུལ་གྱིས་ཁེངས་ཤིང་གཙུག་ལག་ཁང་ཡང་གོག་པོར་གྱུར་པ་གཟིགས་པས་ཐུགས་སྐྱོ་ནས་སྤྱན་ཆབ་ཤོར། དེ་ནས་འོལ་ཁ་སྟག་རྩེ་རྫོང་ལ་སྦྱིན་བདག་ཞུས་ནས་ཉམས་གསོ་གནང་། རྗེ་ཁོང་རང་གི་གཏོར་ཆས་བཙོངས་ནས་དངུལ་ཞོ་གང་བྱུང་བ་ལས་རྒྱལ་ཆེན་རྣམ་སྲས་ལ་གྲོགས་དན་བཅོལ་བས་ལྟུང་བཤགས་ལྷ་སོ་ལྔ་བྲི་མི་དགོས་པར་རང་བཞིན་དུ་གྱང་ལྡེབས་སུ་གསལ་ཞེས་གསུངས། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་མཛད་ཆེན་བཞི་ལས་གཅིག་འདི་ཉིད་ཡིན། རྗེས་སུ་འོན་རྒྱལ་སྲས་རིན་པོ་ཆེའི་དགོན་པར་གྱུར། དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཟིན།

ད་ལྟ་ཉམས་གསོ་ཞུས་པའི་འདུ་ཁང་ནང་སྔོན་གྱི་བྱམས་པའི་ཞབས་གཡས་པའི་སྟེང་སྨན་འདམ་གྱི་བྱམས་པའི་སྐུ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་། གཡས་སུ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཁ་སར་པ་ཎི། གཡོན་དུ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། དེའི་གཡས་སུ་ཐུབ་དབང་ཐོག་བརྩེགས་གཅིག་ལྡན། གཡོན་དུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ཕྱག་སྟོང་སྤྱན་སྟོང་ཐོག་སོ་གཅིག་ལྷག མཐའ་འཁོར་དུ་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་སྒོ་སྲུང་དང་བཅས་ཐོག་སོ་གཅིག་ལྷག གཞན་ཡང་སྒར་མི་ཡོན་ཏན་གཡུང་དྲུང་དང་། རྗེ་ཡབ་སྲས་གསུམ། རྒྱལ་བ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོ་སོགས་ཀྱི་འཇིམ་སྐུ་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་། ལྷག་ཏུ་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་ཞབས་རྗེས་དང་། ཕྱག་རྗེས། ལྟུང་བཤགས་ཀྱི་ལྡེབས་རིས་རྙིང་མ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཡང་དགོན་དེའི་གཤམ་དུ་རྒྱལ་བ་འཕྲིན་ལས་རྒྱ་མཚོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་དུ་ཕོ་བྲང་རྙིང་པའི་གྱང་གོག་ཀྱང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།

 

4) བསམ་གླིང་དགོན།

 

མཚན་རྒྱས་པར་“འོལ་དགའ་བསམ་གཏན་གླིང་”ཞེས་ཞུ། འོལ་དགའ་ཤང་ནས་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་བདུན་བརྒྱད་ཙམ་སོང་ན་འབྲི་ལུང་བརྒྱུད་གནས་ཁྲོད་ནས་དགོན་དེ་མཇལ། “འབྲི་ལུང་”ཞེས་པ་ནི་སྔོན་རྒྱལ་བ་སྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཚོ་གཟིགས་སུ་ཕེབས་སྐབས་འབྲི་ཞིག་གིས་ལམ་བསྟན་པས་འབྲི་ལུང་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བྱུང་གསུངས། དགོན་དེར་ཐོག་མར་རྗེ་སྒམ་པོ་བས་སྒྲུབ་པ་མཛད། དེ་རྗེས་གདན་ས་མཐིལ་བའི་རྟོགས་ལྡན་མི་བརྒྱད་ཀྱིས་བཟུང་སྟེ་མཆོད་ཁང་བཞེངས། དེ་རྗེས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའང་གནས་དེར་བཞུགས་ནས་ཆོས་གསུངས། སྒྲུབ་པ་ཡུན་རིང་བསྐྱོན་པས་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ་ཞལ་གཟིགས་བྱུང་། སྔོན་འདུ་ཁང་ཀ་བ་བཅོ་བརྒྱད་ཅན་དང་རྒྱལ་སོགས་རིན་པོ་ཆེ་ཞུ་བས་རིན་ཆེན་སྣ་ཚོགས་ལས་བཞེངས་པའི་སྒྲོལ་མའི་སྐུ་གསུངས་འབྱོན་མ་དང་། རྗེ་ང་འདྲ་མ་གསུམ་བཞེངས་པ་ལས་དང་པོ་དེ་ཁོང་ལས་སྐུ་ན་བགྲེས་འདུག་གསུངས། གཉིས་པ་དེ་ཁོང་ལས་སྐུ་ན་གཞོན་འདུག་གསུངས། གསུམ་པ་དེ་ང་འདྲ་པོ་འདུག་གསུངས་པ་བཅས་རྗེ་ང་འདྲ་མའི་སྐུ་གསུམ་ཡོད། སྒྲོལ་མས་གསུང་འབྱོན་པ་ནི་ཐེངས་ཤིག་ཁམས་པ་གནས་སྐོར་བ་ཞིག་གིས་སྒྲོལ་མའི་མགུལ་གཡུ་འཁྱེར་སོང་བས་སྒྲོལ་མས་སྐུ་གཉེར་ལ་“གནས་སྐོར་བ་དེས་ངའི་བླ་གཡུ་འཁྱེར་སོང་བས། ཁྱོད་ཀྱིས་བླ་གཡུ་ཚུར་ལེན་པ་ལས་མི་དེ་ལ་གནོད་པ་མ་བྱེད་ཨང་”ཞེས་གསུངས་པས། སྐུ་གཉེར་གྱིས་གནས་སྐོར་བའི་རྗེས་དེད་ནས་བླ་གཡུ་ཚུར་འཕྲོག གནས་སྐོར་བའི་ལག་གཡས་པ་བྲེགས་པས་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མས་“མི་ཁ་མནན་པ་ལས། རང་ཁ་བཙུམས་པ་དགའ་”ཞེས་གསུངས་ཏེ་དེ་ནས་བཟུང་གསུང་མ་འབྱོན་ཞེས་པའི་གསུང་སྲོལ་ཡོད། ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་གཟིམ་ཕུག་ནང་སྔོན་གྱི་སྒྲོལ་མ་གསུང་འབྱོན་མའི་སྐུ་ཚབ་དང་། རྗེ་ང་འདྲ་མའི་སྐུ་ཚབ་སོགས་གསར་བཞེངས་གནང་བ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ཙ་རི་ནས་བསྣམས་ཕེབས་པའི་རྡོ་མཆིན་པ་གཟུགས་[page 78] ཞེས་པ། གཞན་ཡང་སྒྲོལ་མ་ཉེར་གཅིག་དང་འཇིགས་བྱེད་སོགས་ཀྱི་རང་བྱོན་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།

 

5) ཆོས་བསམ།

 

འོལ་དགའ་ནས་ལྷོ་ངོས་སུ་རྐང་ཐང་མར་ཆུ་ཚོད་གཉིས་མ་ཟིན་ཙམ་ཕྱིན་ན་རི་ཁྲོད་དེར་འབྱོར། རི་ཁྲོད་དེ་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ཚེ་དཔག་མེད་སྒྲུབ་གནང་ས་ཡིན། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སྐུ་ངོ་མས་ཚྩ་དགུ་བརྒྱ་དགུ་བཅུ་གོ་དགུ་བཏབ་གནང་སའང་གནས་དེར་ཡིན། དེ་རྗེས་ལྷོ་བྲག་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་དང་། རྗེ་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས་གཉིས་ཀྱང་བཞུགས་གནང་མཛད་ཅེས་ཟེར། ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་ལྷ་ཁང་ནང་སྟོན་པའི་སྐུ་བརྙན་དང་། རྗེ་བསོད་ནམས་བློ་གྲོས། འཇམ་དབྱངས་སོགས་ཀྱི་འཇིམ་སྐུ་དང་། སྒྲུབ་ཕུག་ནང་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་བསྐྱོན་པའི་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་ཚྩ་དང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། ལྷོ་བྲག་ནམ་མཁའ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་ཞབས་རྗེས། རྟ་མགྲིན་བསམ་གྲུབ་བཅས་ཀྱི་རང་བྱོན་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཡང་དེའི་ལྟག་ཏུ་རྐང་ཐང་མར་ཆུ་ཚོད་བཞི་ལྷག་ཙམ་སོང་ན་ལྷ་ལྡིང་རི་ཁྲོད་ཅེས་པར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེར་སྟོང་ཉིད་ལྟ་བ་འཁྲུངས་ཏེ་རྟེན་འབྲེལ་བསྟོད་པ་གནས་དེར་ལྗགས་རྩོམ་གནང་ཞེས་གསུངས།

 

6) འོལ་དགའ་ཆོས་ལུང་།

 

ཆོས་བསམ་ནས་འཕྲེད་དུ་རྐང་ཐང་མར་སྤྱི་ལེ་གཅིག་ཙམ་སོང་ན་གནས་དེར་སླེབས། གནས་དེ་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་བས་མདོ་སྨད་པ་བཞི་དང་དབུས་པ་བཞི་བཅས་འཁོར་དག་པ་རྣམ་བརྒྱད་སོ་སོ་སྒྲུབ་ཕུག་རེར་བཞུགས་སྐབས། འོལ་དགའ་རྫོང་དཔོན་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་མཚན་ཐོག་སྐོར་དུ་ཡོད་སྐབས་ཆོས་ལུང་ནས་འོད་འཚེར་བ་མཐོང་བས་འཁོར་གཡོག་མངགས་ཏེ་ཅི་འདུག་ལྟོས་ཤིག་གསུངས་པར་འཁོར་གཡོག་རྣམས་དེར་སླེབས་སྐབས་རྣལ་འབྱོར་པ་དགུ་རང་རང་གི་སྒྲུབ་ཕུག་ཏུ་བཞུགས་འདུག་པ་དེ་ལྟར་རྫོང་[page 79] དཔོན་ལ་ཞུས་པས་རྫོང་དཔོན་སོང་སྟེ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་ཞབས་ལ་གཏུགས་ནས་ཞབས་ཏོག་འབུལ་རྒྱུར་ཁས་བླངས་པ། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་ངེས་ཚོར་གཞན་གྱི་རྒྱས་སྤྲོས་མི་དགོས། ཁྱོད་ཀྱིས་འགྲུབ་ན་འདུལ་བའི་སྤྱོད་ལམ་བཞི་གཤོངས་པའི་ཁང་པ་ཞིག་ཨེ་འགྲུབ་གསུངས་པར་རྫོང་དཔོན་གྱིས་དེ་མར་ཁས་བླངས་ཏེ་ལོ་དེ་རང་དུ་འགྲུབ་པར་བྱས། གནས་དེར་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དབྱངས་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་ལྟར་སྐུ་ཕྱག་འབུམ་སོ་ལྔ་བར་གནང་བར་ལྟུང་བཤགས་ལྷ་སོ་ལྔའི་ཞལ་གཟིགས་ཐོབ། མཎྜལ་རྡོ་སྟེང་ཁོ་ནར་ཕུལ་གནང་བས་ཕྱག་ངར་ཡང་རྡོལ། རྡོའང་ཤེལ་ལྟར་གྱུར། མདོ་སྡེ་ཕལ་མོ་ཆེ་གཟིགས་པས་ཐུགས་སྟོབས་ཅི་ཆེ་འཁྲུངས་ཏེ་སྤྱན་ཆབ་ཀྱང་ཤོར། ལྷག་པའི་ལྷ་དངོས་དང་མནལ་ལམ་ཅི་རིགས་ལ་ཡང་ཡང་ཞལ་གཟིགས་ཐོབ། དེ་ནས་ཆོས་རྭ་སྒང་ཞེས་ད་ལྟ་སྐུ་རྗེས་རང་བྱོན་ཡོད་སའི་ཕ་བོང་གི་སྟེང་ནས་དགལ་ལྡན་ཡིད་དགའ་ཆོས་འཛིན་གཟིགས་སྣང་དུ་བྱུང་སྟེ་དགའ་ལྡན་དགོན་པ་ཕྱག་འདེབས་དགོས་ཐུགས་ལ་འཁྲུངས། སྔོན་དགོན་དེར་འོལ་དགའ་དགོན་ཁག་བདུན་ནས་དགེ་སློང་རེ་ཕེབས་དགོས་པ་དང་། དགོན་དེ་གཞུང་འཛིན་ཡིན་སྟབས་འོལ་དགའ་རྫོང་ནས་གསོལ་ཕོག་འབྲུ་ཁལ་བཅོ་བརྒྱད་རེའང་རྒྱག་དགོས། སྔོན་འདུ་ཁང་ནང་རྗེ་བཞི་གྲགས་མ་དང་། ལྟུང་བཤགས་ལྷ་སོ་ལྔའི་ལྡེབས་རིས། རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་མཎྜལ་འབུལ་གནང་སའི་རྡོ། སྐྱ་ཕྱག་འབུལ་གནང་སའི་རྡོ། འཁོར་དག་པ་རྣམ་བརྒྱད། རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྒྲུབ་ཕུག་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།

ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་འདུ་ཁང་ནང་སྔོན་གྱི་སྐུ་དེ་དག་གི་སྐུ་ཚབ་འཇིམ་སྐུ་དང་། རྗེའི་སྐུ་ཕྱག་འབུལ་སའི་རྡོ་དང་། མཎྜལ་འབུལ་སའི་རྡོ། དགོན་དེའི་འོག་ཏུ་མཁའ་འགྲོ་དང་གཞི་བདག་གིས་བསུ་བ་ཞུ་སའི་“མཁའ་འགྲོ་བྲག་ཐོག་”ཅེས་པའི་ཕ་བོང་སོགས་ད་ལྟའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཡང་དེ་ནས་རྐང་ཐང་མར་ཆུ་ཚོད་གསུམ་ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་ན་གསང་སྔགས་བྱམས་པ་གླིང་ཞེས་རྗེ་རིན་པོ་ཆེས་སྔགས་རིམ་ཆེན་མོ་གསུངས་སའི་གནས་དེར་[page 80] འབྱོར། གནས་དེ་ནི་འོལ་དེ་གུང་རྒྱལ་གྱི་འོག་ཏུ་ཡོད་ཅིང་འོལ་དེ་གུང་རྒྱལ་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་ཞུ་སའང་གནས་དེར་ཡིན་གསུངས། ཡང་དེའི་ཁ་སྤྲོད་དུ་ཉི་མ་གླིང་ཞེས་པའི་དགོན་པའི་རྗེས་ཤུལ་ཞིག་དང་། གླེ་ལུང་བཞད་པ་རྡོ་རྗེའི་དགོན་པའང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། འོལ་དགའ་རྫོང་ཤུལ་རྙིང་པ་དང་ཉེ་བར་ཆུ་ཚན་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པ་དེ་ལ་རྒྱལ་བ་རིན་པོ་ཆེ་དང་། རྗེ་རིན་པོ་ཆེ་སོགས་ཀྱི་ཆབ་ཚན་ཡིན་ཟེར་བ་སོགས་སོ་སོར་ཡོད།

 

7) འཆད་དཀར་ཆོས་སྡེ།

 

མཚན་རྒྱས་པར་“འཆད་དཀར་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་དགོན་”ཞེས་ཞུ། ཟངས་རི་རྫོང་ནས་དཔྱང་ཟམ་ཐོན་ཏེ་སྤྱི་ལེ་གསུམ་ཙམ་སོང་ན་རོང་གྲོང་ཚོའི་རི་སྟེང་དུ་དགོན་དེ་མཇལ་ཐུབ། དགོན་དེ་ནི་ཐོག་མར་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པ་ཙམ་ལ་རྒྱལ་བ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོས་ཨེ་རོང་ཕྱོགས་འདིར་ཞྭ་སེར་རིང་ལུགས་ཤིག་འཛུགས་དགོས་དགོངས་པ་ལྟར་རིག་པའི་འབྱུང་གནས་རྗེ་ནམ་མཁའ་རྒྱ་མཚོས་ཐིགས་བཏབ། ས་གཞི་བྱིན་རླབས་དང་བཅས་འཆད་དཀར་བཀྲ་ཤིས་རབ་བརྟན་ཞེས་པ་ལེགས་པར་འགྲུབ། དེ་རྗེས་དྭགས་གྲྭ་བླ་མ་ཁྲི་ཟུར་མཁས་གྲུབ་བྱམས་བསྟན་ནས་གནས་ཀྱི་བླ་མར་རྒྱུན་བཞུགས་མཛད་དེ་ཆོས་རྭ། འདོན་ཆོས། གདངས་དབྱངས། དཔལ་གསང་འདུས་སོགས་སྔགས་ཀྱི་ཉམས་ལེན་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་དང་བཅས་བསྟན་པའི་མིག་རྒྱན་ལྟ་བུར་གྱུར་ཏེ་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ཙམ་ཟིན། སྔོན་གཙང་ཁང་མཐིལ་ཞེས་པའི་ནང་རྟེན་གཙོ་ཤར་ལིའི་སྐུ་ཐོག་སོ་གཉིས་ལྡན་དང་། གཡས་གཡོན་དུ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་བྱམས་པ་དང་། འོད་སྲུང་བཅས་པར་ཉེ་སྲས་བརྒྱད་ཀྱིས་བསྐོར་བ། ཤར་ལིའི་སྒྲོལ་མ་གསུང་འབྱོན་ཁྲུ་གང་མ་ཟིན་ཙམ། གཟེར་ཟངས་ཀྱི་སྒྲོལ་མ་མཐོ་གང་ཙམ་བྱས་པ་སྟོང་ཚར། གསེར་ཟངས་ཀྱི་བྱམས་པ་བཞེངས་བཞུགས་བྱིས་པ་ལོ་བརྒྱད་ཙམ་དང་། ཙན་དན་གྱི་འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་གོང་གསལ་བྱམས་པ་ལས་ཆུང་ཙམ། དངུལ་གྱི་[page 81] ཇོ་བོ་ཁྲུ་དོ་ཙམ་བྱས་པ་བཅས་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ད་ལྟ་ཉམས་གསོ་ཞུས་པའི་འདུ་ཁང་ནང་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་དང་། རྒྱལ་བ་བྱམས་པ། རྗེ་ཡབ་སྲས། རྒྱལ་བ་ལྔ་པ་སོགས་འཇིམ་སྐུ་མི་ཚད་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་། ལྡེབས་རིས་རྙིང་མ་མང་པོ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེའི་མདུན་དུ་བཀྲ་ཤིས་ཐོག་རྒྱལ་རྫོང་ཤུལ་དང་། དགོན་དེ་དང་ཉེ་བའི་བྱིང་ལུང་གི་ཕུ་རུ་བདེ་ཆེན་བསམ་གླིང་ཞེས་པའི་དགོན་དེ་ཡོད།

 

8) ལྦ་ནག་ཆོས་ཁང་།

 

འཆད་དཀར་ཆོས་སྡེའི་ནུབ་ངོས་གྲོང་དབུས་སུ་ཆོས་ཁང་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། ཆོས་ཁང་དེ་ནི་སྔོན་འབའ་ཡེ་ཤེས་སེང་གེ་ཞུ་བ་ཞིག་ས་དེར་ཕེབས་ནས་ལྷ་ཁང་དེ་བཞེངས་གནང་བ་རེད་ཟེར། སྔོན་ཆོས་ཁང་དེའི་ནང་རྟེན་གཙོ་ཐུབ་དབང་ལི་སྐུ་དང་། འཇིམ་སྐུའི་གནས་བརྟན་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཡོད། ད་ལྟ་ཉམས་གསོ་ཞུས་པའི་ཆོས་ཁང་ནང་སྔོན་གྱི་ཙན་དན་ཀྱི་ཀ་རིང་གཉིས་དང་། གསར་བཞེངས་ཇོ་བོའི་སྐུ་ལ་སྔོན་གྱི་སྟོན་པའི་སྐུའི་ཕྱག་གཡོན་མ་བཞུགས་པ། གཞན་ཡང་ལྡེབས་རིས་ཉམས་གསོ་ཞུས་པ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།

 

ཆོས་འཕེལ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་གནས་བཤད་ལམ་ཡིག་གསར་མ་ལས། ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཡིག་ལས་བཏུས།

བརྒྱུད་སྐུལ།

མཆན་སྤེལ།