སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།

གངས་ལྗོངས་སྐད་གཉིས་སྨྲ་བ་དུ་མའི་འགྱུར་བྱང་བློ་གསལ་དགའ་སྐྱེད།

དཀར་ཆག ལོ་ཙཱ་བ་ཐོན་མི་སམྦྷོ་ཊ། ལོ་ཙཱ་བ་ངན་ལམ་རྒྱལ་བ་མཆོག་དབྱངས། དབས་ལོ་ཙཱ་བ་མཉྫུ་ཤྲཱི། ལོ་ཙཱ་བ་པ་གོར་བཻ་རོ་ཙཱ་ན། ལོ་ཙཱ་བ་སྣ་ནམ་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས། ལོ་ཙཱ་བ་གཉགས་ཛྙཱ་ན་ཀུ་མཱ་ར། ལོ་ཙཱ་བ་བྲང་ཏི་ཛ་ཡ་རཀྵི་ཏ། ཤུད་བུ་དཔལ་གྱི་སེང་གེ། ལོ་ཙཱ་བ་རྩངས་དེ་བེན་དྲ་རཀྵི་ཏ། ལོ་ཙཱ་བ་རྨ་རིན་ཆེན་མཆོགལོ་ཙཱ་བ་དྷརྨ་ཨཱ་ལོ་ཀ། ལོ་ཙཱ་བ་དྲན་པ་ནམ་མཁའ། ལོ་ཙཱ་བ་སྒྲོ་རིན་ཆེན་སྡེ། ལོ་ཙཱ་བ་རྨ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། ལོ་ཙཱ་བ་རྨ་ཤཱཀྱ་འོད། ལོ་ཙཱ་བ་ཛྙཱ་དེ་ཝ་གྷོ་ཥ། ལོ་ཙཱ་བ་འགོས་ཆོས་གྲུབ། ལོ་ཙཱ་བ་དྷརྨ་ཏཱ་ཤཱི་ལ། ལོ་ཙཱ་བ་ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན། ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས། ལོ་ཙཱ་བ་ཞང་ཡེ་ཤེས་སྡེ། ལོ་ཙཱ་བ་རཏྣ་རཀྵི་ཏ། མཉྫུ་ཤྲཱི་ཝརྨ། ལོ་ཙཱ་བ་བཟང་སྐྱོང། ལོ་ཙཱ་བ་དཔལ་གྱི་ལྷུན་པོ། ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་དཔལ་འབྱོར། ལོ་ཙཱ་བ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ། ལོ་ཙཱ་བ་རྒྱལ་བ་ཤེས་རབ། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་བ་དཔལ། ལོ་ཙཱ་བ་གནུབས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོ། ལོ་ཙཱ་བ་ནམ་མཁའ་སྐྱོང། ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ།
སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་ཅོག་ཞང་གསུམ།

 སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་བྱུང་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་ཅོག་ཞང་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་ལ།ལོ་ཙཱ་བ་རབ་དགུའི་ནང་གསེས་གཞོན་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡང་ཡིན། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྱུར་ལ། འཁོར་ལོ་དང་བོར་གཏོགས་པ་འདུལ་བ་ལུང་གི་སྐོར་ལས།རབ་བྱུང་གི་གཞི་སོགས་གཞི་བཅུ་བདུན་ལ་ཁྱོན་བམ་པོ་བརྒྱ་དང་དགུ་བ། དགེ་སློང་མའི་རྣམ་འབྱེད་ཤླཽ་ཀ་བརྒྱད་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་དང་བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པ།འཁོར་ལོ་བར་པ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྡུས་དོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྡུད་པ་བམ་པོ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ།འཁོར་ལོ་ཐ་མ་དཀོན་བརྩེགས་ལས། སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམ་པར་སྤྱད་པའི་ལེའུ་བམ་པོ་བཞི་བ།མདོ་མང་སྐོར་ལས། འཕགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འཇུག་པའི་གཟུངས་ཤླཽ་ཀ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་བ།འཕགས་པ་མིའམ་ཅིའི་རྒྱལ་བོ་སྡོང་བོས་ཞུས་པ་བམ་པོ་བཅོ་ལྔ་བ་ལོ་ཙཱ་བ་དཔལ་གྱི་ལྷུན་པོ་དང་ལྷན་དུ་བསྒྱུར།འཕགས་པ་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ཤླཽ་ཀ་སུམ་ཅུ་བ། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་བམ་པོ་གསུམ་པ་ལོ་ཙཱ་བ་དཔལ་དབྱངས་དང་ཟུང་དུ་བསྒྱུར།འདུས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆིན་པོའི་མདོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཔལ་གྱི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་བམ་པོ་གསུམ་དང་ལེའུ་བཞི་བ་སོགས་བསྒྱུར།སྔགས་ཕྱོགས་སྐོར།
སྔོན་གྱི་དཀར་ཆག་ཆེན་མོ་གསུམ། (ལྡན་དཀར་མ་དང་། མཆིམས་ཕུ་མ། འཕང་ཐང་མ།) གྱི་ངོ་སྤྲོད།

དང་པོ།  དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ།   སྔར་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དུས་རབས་སུ་བཀོད་པའི་བཀའ་བསྟན་གྱི་དཀར་ཆག་ཁག་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་ཞིག་ཡིན།  དཀར་ཆག་འདི་བཙན་པོ་གང་གི་དུས་སུ་བཀོད་པ་ཡིན་མིན་སྐོར་བོད་ཀྱི་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་རྣམས་ལ་བཞེད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བྱུང་སྟེ།  བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་དང་།  དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ་གཉིས་ཀྱིས་དཀར་ཆག་འདི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བཀོད་པ་དང་།  བཀའ་བསྟན་དཀར་ཆག་བོད་ཡིག་ཐོག་བཀོད་པའི་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་པར་བཞེད་པ་ལྟར་ཁོ་བོས་ཆེད་རྩོམ་འགའ་ཞིག་ཐོག་དེ་བཞིན་བཀོད་ཡོད་ཅིང་།   <<དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ>> ལས་འབྲུག་གི་ལོ་ལ་ཕོ་བྲང་ལྡན་དཀར་ན་བཞུགས་པའི་སྟོན་ཞེས་གསལ་བས།  བཙན༌པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་སྲིད་དབང་བཟུང་རིང་འབྲུག་ལོ་སྔ་རྗེས་གཉིས་བྱུང་བའི་སྔ་མ་ནི་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་འགོ་ཚུགས་ནས་མ་གྲུབ་གོང་གི་ལོ་ངོ་གསུམ་པའི་ཤིང་འབྲུག་ (༧༦༤) ལོ་ལ་ཁེལ་བས་སྐབས་དེར་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་བསྟན་བསྒྱུར་འགོ་ཚུགས་ཙམ་ལས་དཀར་ཆག་ཏུ་འགོད་བྱའི་བཀའ་བསྟན་མང་པོ་མེད་ཅིང་།  འབྲུག་ལོ་དེའི་རྗེས་ཀྱི་མེ་འབྲུག་ (༧༧༦) ལོ་བར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལས་མེད་པས་དེའི་རིང་ལ <<དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ>> ལས་གསལ་བའི་ཆོས་ཚན་འབོར་ཆེན་དེ་ཙམ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་ཧ་ཅང་དཀའ་བ་མ་ཟད།
བསྟན་འགྱུར་དཀར་ཆག་ལས། རྟེན་སྣོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ་དང༌། བརྟེན་པ་བཅུད་ཀྱི་ཁྱད་པར་བཤད་པ། ཁྱད་པར་གྱི་ཆོས་གཞན་བཤད་པ།

༄༅། །བསྐལ་བཟང་རྣམ་འདྲེན་བཞི་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཉི་མའི་གཉེན་གྱི་བཀའི་དགོངས་དོན་རྣམ་པར་འགྲེལ་པའི་བསྟན་བཅོས་བོད་གངས་ཅན་གྱི་སྐད་དུ་འགྱུར་རོ་འཚལ་གྱི་མཚན་བྱང་དཀར་ཆག་ཏུ་བཀོད་པ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུའི་འཕྲེང་བ་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །   རླབས་ཆེན་ཐུགས་བསྐྱེད་གོ་ཆ་བརྟན་པོ་ཡིས། །མི་མཇེད་ཞིང་འདི་བདག་གིར་བཞེས་པའི་ཚེ། །རྒྱལ་དང་དེ་སྲས་ཚོགས་ཀྱིས་པད་དཀར་ལྟར། །ཡོངས་བསྔགས་འདྲེན་པ་མཆོག་དེས་དགེ་ལེགས་སྩོལ། །དེ་སྲས་མཐུ་ཆེན་རྒྱལ་སྲས་བྱེ་བའི་དབུས། །མཚུངས་མེད་མཁྱེན་བརྩེ་ནུས་པའི་དཔལ་མངའ་བ། །རིགས་གསུམ་ལྷ་མཆོག་གསུམ་གྱི་ཐུགས་རྗེའི་གཟིས། །གངས་ལྗོངས་རྒུད་པའི་སྨག་རུམ་ཞི་བར་མཛོད། །བསྟན་ལ་ལྷག་བསམ་ཡངས་པའི་སྙིང་སྟོབས་ཀྱིས། །མི་བཟོད་དཀའ་བ་བརྒྱ་ཕྲག་ལྷུར་བཞེས་ཏེ། །གངས་ལྗོངས་ཆོས་ཀྱི་ཞིང་དུ་ལེགས་བསྐྲུན་པའི། །རྒྱལ་བློན་ལོ་པཎ་རྣམས་ཀྱི་བཀའ་དྲིན་དྲན། །དེ་དག་རྨད་བྱུང་བཀའ་སྲོལ་ད་ལྟའི་བར། །མི་ཉམས་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས། །འགྲོ་ཀུན་ཐར་པ་མཆོག་གི་ལམ་པོ་ཆེར། །ཀུན་ནས་བཀྲི་མཛད་མཁས་གྲུབ་དེ་དག་རྒྱལ། །མཁྱེན་རབ་དབང་ཕྱུག་མི་ཡི་ཚུལ་བཟུང་ནས། །མདོ་རྒྱུད་དགོངས་དོན་མཐའ་དག་གསལ་བ་ལ། །རྒྱལ་བ་ཇི་བཞིན་རྒྱལ་བས་ལུང་བསྟན་པའི། །འཇམ་མགོན་བླ་མའི་ཞབས་པད་གཙུག་གིས་མཆོད། །ཟླུམ་པོའི་གོ་ལ་འདི་ཡི་སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས། །རང་རང་མོས་པར་འཚམས་པའི་ལེགས་གསུང་གིས། །ཞི་བདེའི་གླིང་དུ་འཁྲིད་པའི་དེད་དཔོན་མཆོག །ཕྱག་ན་པདྨོ་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོར་འདུད། །མདོ་དང་སྔགས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་དུ་མ་དང༌། །ཐུན་མོང་ཤེས་བྱ་རིག་པའི་གནས་རྣམས་ཀུན། །མཉེས་གཤིན་བྱམས་བརྩེ་སྒོ་ནས་ལེགས་སྟོན་པའི། །མཚན་ལྡན་བཤེས་གཉེན་ཚོགས་ལ་གུས་ཕྱག་འཚལ། །འདི་ན་བཀའ་ཡི་དགོངས་འགྲེལ་འགྱུར་རོ་ཡི། །མཚན་བྱང་མཛད་འགྱུར་མཐའ་དཔྱད་སྔ་རབས་གཞུང༌། །ཇི་སྙེད་བཞུགས་པའི་དཀར་ཆག་ནོར་བུའི་འཕྲེང༌། །བློ་ལྡན་དོན་གཉེར་ལྡན་པའི་སྐྱེས་སུ་འབུལ། །
ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་ཁམས། ཞེས་པ་གསར་ཐོན་གྱི་གཏམ་བཟང་།

བདེ་ཁང་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཀྱིས་ལོ་ཤས་རིང་སློབ་ཞོར་དུ་བརྩམས་པའི་ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཞེས་པའི་ཚན་རིག་གི་ཕྱི་ནང་སྣོད་བཅུད་ཆགས་ཚུལ་ཐད་ཀྱི་ལེའུ་བཅུ་ཅན་གྱི་དེབ་དེ་ད་ཆ་དཔར་སྐྲུན་གྱི་རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱན་ལམ་དུ་བསྟར་ཟིན་པས། རང་གི་རིག་གཞུང་ལ་དུང་བ་ཟབ་ཅིང་རང་གི་མི་རིགས་ལ་ཞེན་པ་དཀར་བའི་བོད་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཡོངས་ལ་གཏང་བཟང་ཞིག་ཞུ་རྒྱུར། ལ་སྟོད་ཚང་གི་ཤེས་འཇོན་གཉིས་ལྡན་པ་ལ་སྟོད་པ་བདེ་ཁང་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་བདེ་གསར། ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་ཁམས། ཞེས་པ་ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་དུ་དངོས་སུ་འཁྲུངས་ཡོད། ལར་ནས་ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཞེས་པའི་དེབ་གསར་འདི་ནི་བདེ་ཁང་ལགས་ཀྱིས་སློབ་ཞོར་དུ་ཁ་བ་གངས་ཅན་པའི་རིག་གཞུང་ཇི་ཕྱུག་ཏུ་གཏོང་སླད་དང་། མ་འོངས་བོད་ཀྱི་སོན་རྩ་དག་གི་སླད་དུ་ལོ་ཤས་སྐུ་ལས་བསྐྱོན་ནས་བརྩམས་པ་ཞིག་རེད། བདེ་ཁང་ལགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཞེས་པ་ནི་བོད་པར་མཚོན་ན་ཆེས་དགོས་ངེས་ཅན་ཞིག་དང་། དུས་རབས་ལ་མཁོ་བའི་བརྩམས་ཆོས་ཤིག་རེད། སྒོས་སུ་དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པ་ནི་ཚན་རྩལ་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ཡིན་པས། བདེ་ཁང་ལགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་བརྩམས་ཆོས་ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཞེས་པ་ནི་རིག་གཞུང་ཁ་སྐོང་གི་དེབ་གསར་ཞིག་རེད། མདོར་ན། ལ་སྟོད་པ་བདེ་ཁང་བཀྲ་ཤིས་ལགས་ཀྱིས་བྲིས་པའི་བརྩམས་ཆོས། ཚན་རིག་གི་འཇིག་རྟེན་ཁམས། ཞེས་པ་ནི་དུས་རབས་ལ་མཁོ་བའི་དེབ་གསར་ཞིག་རེད།
བོད་ཡུལ་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རིམ་བྱིན་གྱི་མཚན་བརྗོད་བཞུགས་སོ།།

རིན་སྤུངས་ཉི་མ་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས།   གངས་ལྗོངས་ལོ་ཙཱའི་ཚོམས་ཆེན་དུ། །རྟོགས་གྲུབ་ཤེས་བྱས་མཐའ་ཡས་ཤིང་། །འཆད་རྩོད་རྩོམ་ལ་རབ་མངའ་བའི། །སྐད་གཉིས་སྨྲ་བའི་བདག་ཉིད་ཅན། །དཔལ་ལྡན་རིག་འདྲེན་སྐྱེས་བུའི་ཚོགས། །ལོ་ཙཱའི་བྱེད་པོར་གསོལ་བ་འདེབས། །ཡི་གེའི་བྱེད་པོ་སམ་བྷོ་ཊ། །དྷ་མ་ཀོ་ཥ་ཧན་ཝན་ཧད། །ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་། །ཧྭ་ཤང་མ་ཧྭ་དེ་ཝ་བཅས། །དུས་རབས་བདུན་པའི་རིང་བྱོན་པའི། །ལོ་ཙཱ་བ་ཡི་འཕྲིན་ལས་ལ། །གུས་པའི་ཕྱག་འཚལ་སྤྱི་བོས་མཆོད། །
པ་ཚབ་ལོ་ཙཱ་བ་དང་གསང་ཕུ་དགོན་པ།

པ་ཚབ་ལོ་ཙཱ་བ་ནི། ཕལ་ཆེར་རྔོག་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ་དང་དུས་མཉམ་པ་ལ། རྔོག་ལོ་ལས་པ་ཚབ་ཆུང་བ་ཡིན། ཁ་སང་བཤད་པ་ལྟར་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་སྐབས་ལོ་ཙཱ་པ་བརྒྱ་དང་ལྔ་བཅུ་ང་བདུན་ཡས་མས་ཤིག་བྱུང[1]བ་ཐམས་ཅད་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་དང་། དེའི་ནང་ནས་ཀྱང་འགའ་ཞིག་ལྷག་ཏུ་དངོས་གནས་དྲང་གནས་བཀའ་དྲིན་ཆེན་པོ་ཡིན་པ་རེད། པ་ཚབ་ལོ་ཙཱ་པ་ནི་དབུ་མའི་འཆད་ཉན་ཕྱོགས་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བའི་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྟེ། ཁོང་དང་རྔོག་ལོ་གཉིས་ཀས་བོད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཆད་ཉན་ལ་མཛད་རྗེས་རྒྱ་ཆེན་བཞག་ཡོད་པ་རེད།
འདར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་སྙིང་བསྡུས།

འདར་པ་ལོ་ཙཱ་བ་ངག་དབང་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ནི། དུས་རབ་བཅུ་དྲུག་པའི་དུས་མཇུག་སྤྱི་ལོ་ ༡༦༣༣ ལོར་ལྷ་རྩེར་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་ཆུང་ངུའི་དུས་ནས་ཆོས་སྒོར་ཞུགས་ནས་དགེ་ཚུལ་སློང་གི་སྡོམ་པ་རྣམས་རིམ་གྱིས་བཞེས་ཏེ་གཞུང་ཆེན་ལྔ་དང་གསང་ཆེན་རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ལ་སྦྱངས་པ་མཛད་ཅིང་མཁས་པའི་རྩེ་མོར་གྱུར། ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིག་ལ་ཡང་ནང་བྱན་ཆུབ་པར་སློབ་གཉེར་མཛད། ཁོང་གིས་བསྒྱུར་བའི་བསྟན་བཅོས་ནི། སངས་རྒྱས་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་སྐུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ནས་རིང་པོར་མ་ཐོན་པ་ན་བྲམ་ཟེའི་ཁྱིའུ་པ་ཎི་ཞེས་ལོ་ན་ཆུང་དུས་ནས་སྒྲ་རིག་པ་ལ་ཤིན་ཏུ་མཁས་པ་ཞིག་བྱུ་བ་དེས་《པ་ཎི་བྱ་ཀ་ར་ཎ་》ཞེས་པ་ཤོ་ལོ་ཀ་ཉིས་སྟོང་ཡོད་པ་ཞིག་བརྩམས།