Featured on ཡིག་ཚགས།

སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།

སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་མགར་སྟོང་བཙན་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་པའི་མགུར་དང་། ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས་བཙན་པོའི་གདུང་ཁུངས། རྒྱལ་ཕྲན་རྣམས་དང་དེ་དག་གི་རྗེ་བློན་གྱི་མིང་།

སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་མགར་སྟོང་བཙན་གཉིས་ཀྱིས་བླངས་པའི་མགུར། བཙན་པོ་རྗེས་འབངས་དགྱེས་སྐྱེམས་སྟོན་མོ་གསོལ་ཏེ། །བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་བརྩན་གྱིས་མགུར་བླངས་པ། ། ཀྱེ་རྗེ་འི་ནྀ་མཚན་འདི། ། ཁྲྀ་འི་ནྀ་སྲོང་བརྩན་ཞིག ། ། བློན་གྱྀ་ནི་མྱིང་བ་འདྀ། ། སྟོང་རྩན་ནི་ཡུལ་ཟུང་ཞྀག ། ཆིབས་ཀྱྀ་ནི་མྱིང་བ་འདྀ། ། རྔུལ་བུ་ནྀ་གཙང་གཙང་ལྟ(རྟ)། ། གཙང་གཙང་ནི་ཡང་ཡང་ལྟ། ། ཡུ་བུ་ནྀ་རྗེ་དང་བློན། །
ཀློང་ཆེན་ཆོས་འབྱུང་། ཆ་ཚང་།

རྩོམ་པ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་རགས་བསྡུས།   ཆོས་འབྱུང་ནི་པོ་ཆེའི་གཏེར་མཛོད་བསྟན་པ་གསལ་བར་བྱེད་པའི་ཉི་འོད་ཅེས་པའི་རྩོམ་པ་པོ་ཀུན་མཁྱེན་ཀློང་ཆེན་རབ་འབྱམས་པ་དྲི་མེད་འོད་ཟེར་ནི་གཡོ་རུ་གྲའི་ཆ་སྟོད་གྲོང་དུ་སློབ་དཔོན་པདྨའི་དངོས་སློབ་དཔལ་རྟ་མཆོག་རོལ་པའི་གྲུབ་ཐོབ་མཆོག་དབྱངས་ཀྱི་གདུང་དང་། འབྲོམ་སྟོན་རྒྱལ་བའི་འབྱུང་ནས་ཀྱི་གདུང་ལས་བྱོན་པའི་འབྲོམ་བཟའ་བསོད་ནམས་རྒྱན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ས་ཕོ་སྤྲེལ་གྱི་ལོའི་(སྤྱི་ལོ་ ༡༣༠༨)དབོ་ཟླ་གཉིས་པའི་ནང་མཚན་ལྟས་བཟང་པོས་མདུན་བསུས་ནས་མངལ་གྱི་ཆུ་འཛིན་ལས་གྲོལ། དགུང་ལོ་ལྔ་པ་ལ་བྲིས་ཀློག་ལེགས་པར་མཁྱེན་པ་བྱུང་བ་དང་། བདུན་པ་ལ་ཡབ་ལས་བདེ་གཤེགས་དང་སྨན་རྩིས་ལ་སོགས་པ་གསན་སྦྱོང་གནང་བ་ནས་བཟུང་སྟེ་ཕྱི་ནང་རིག་གཞུང་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོས་བསམ་གྱིས་སྒྲོ་འདོགས་གཅོད་པའི་དབུ་ཚུགས། དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་པའི་ཚེ་བསམ་ཡས་པ་མཁན་པོ་བསམ་གྲུབ་རིན་ཆེན་དང་། སློབ་དཔོན་ཀུན་དགའ་འོད་ཟེར་ལས་རབ་བྱུང་གི་དངོས་པོ་བརྙེས་ནས་མཚན་ཚུལ་ཁྲིམས་བློ་གྲོས་ཞེས་གསོལ།

ཆག༌ལོའི༌ལམ༌ཡིག   ལེའུ༌དང༌པོ། བོད༌དུ༌སྐུ༌འཁྲུངས༌པ།   ༄༅། །རྒྱ༌གར༌སྐད༌དུ། གུརབཱགབིམཱལཱབལཱིནཱམ། བོད༌སྐད༌དུ། བླ༌མའི༌གསུང༌དྲི༌མ༌མེད༌པ༌བསྒྲིགས༌པ༌ཞེས༌བྱ༌བ། ཆོས༌རྗེ༌ཆག༌ལོ༌ཙཱ༌བའི༌ཞབས༌ཀྱི༌པད༌མོ༌དྲི༌མ༌མེད༌པ༌ལ༌གུས༌པས༌ཕྱག༌འཚལ༌ལོ། ། དཔལ༌གྱི༌མཚན༌ཅན༌དཔལ༌གྱི༌དོན༌ལྡན༌དཔལ།། བླ༌མའི༌ཞབས༌རྡུལ༌གུས༌པས༌གཙུག༌གིས༌བསྟེན།། མཁྱེན༌པའི༌ཡེ༌ཤེས༌བཀྲ༌བ༌ཐུགས༌རྗེ༌ཅན།། བླ༌མས༌རྟག༌པར༌བྱིན༌གྱིས༌བརླབ༌ཏུ༌གསོལ།། ཆོས༌སྐུ༌གདོད༌ནས༌ཞི༌བའི༌ཕྱིར།། དག༌པའི༌སྒྱུ༌མ༌རྒྱུ༌ལས༌སྐྱེས།། སྟོང༌ཉིད༌རྟེན༌འབྲེལ༌ལོངས༌སྐུར༌བྱོན།། བླ༌མའི༌ཞབས༌ལ༌ཕྱག༌འཚལ༌ལོ།། བརྟགས༌ན༌མ༌གྲུབ༌རྐྱེན༌ལས༌སྐྱེས།། བྱས༌དང༌མི༌རྟག༌ལྟ༌བུར༌གསུངས།། རྟག༌ཆད༌མཐར༌ཁུང༌དུ༌གསལ༌མཛད།། རྟག༌ཆད༌མཐའ༌ཀུན༌བསལ༌མཛད༌པ།། སྨན༌པའི༌རྒྱལ༌པོ༌ལ༌ཕྱག༌འཚལ།། ནམ༌མཁའི༌མཐའ༌ནི༌དཔག༌མེད༌པ།། ཕྱོགས༌བཅུ༌མ༌ལུས༌སྡུད༌འདོད༌ལྟར།། བླ༌མའི༌ཡོན༌ཏན༌དཔག༌མེད༌ཀྱང༌།། ཕྱོགས༌འགའ༌གུས༌པས༌འབྲི༌བར༌བྱ།།
གནའ་ཡིག་ལས་ཁོལ་བའི་ཡུལ་མིང་ཀླུམ་རོའམ་ཀླུང་རོ་ཞེས་པའི་ཡུལ་གྱི་མགོ་རྔ་ངོས་འཛིན་པ་དང་མཐའ་དཔྱོད།

བསྟན་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ། སྐལ་བཟང་གསལ་སྒྲོན། [ནང་དོན་གནད་བསྡུས།]རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་གསལ་བའི་ཡུལ་མིང་ཀླུམ་རོའམ་ཀླུང་རོ། དུས་ཕྱིས་ཀླུང་ཤོད་སོགས་སུ་འབོད་པ་དེའི་ཞིབ་ཕྲའི་ཡུལ་གྱི་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཐད་བཞེད་པ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཚུལ་དང་། ཕལ་ཆེར་ཞིག་གིས་ད་ལྟའི་ཀླུང་ཤོད་ཅེས་པར་ངོས་འཛིན་པ་ལ་རྟགས་དང་རྒྱུ་མཚན་ངེས་ཅན་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ནི་སྤྱི་སྤམ་གྱི་ཚུལ་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཚུལ་བཅས་གླེང་བ་དང་སྦྲགས། གཙོ་བོར་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དང་། ཁུལ་དེའི་ཡུལ་མིའི་ངག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཀླུང་ཤོད་དང་འབྲེལ་བའི་དགོན་མིང་ས་མིང་། དེ་བཞིན་རང་གི་མྱོང་བ་དངོས་དང་མཐོང་ཐོས་ཅི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་དེའི་ཞིབ་ཕྲའི་མརྒོ་རྔ་གང་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། [བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།]ཀླུམ་རོ། ཀླུང་རོ། ཀླུང་ཤོད། རྩེ་ཞོལ། ཕོད་མདོ། [ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།]K928[ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།]A[རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག]1002-946X(2018)02-122-09   དང་པོ། ཀླུམ་རོའམ་ཀླུང་རོའི་ཚིག་དོན་གྱི་སྐོར། ཐ་སྙད་འདིའི་སྐོར་ལ་མིག་དམར་ཚེ་རིང་གིས་བརྩམས་པའི་《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་》ལས་བྱུང་བའི་བོད་ལྗོངས་ས་མིང་》ཞེས་པར། “བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཀླུམ་ཡ་སུམ་བྱ་བ་དེ་ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་བྱང་ངོས་སུ་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་ནའང་། ཞིབ་ཕྲའི་གནས་གང་དུ་ངེས་པ་རྩད་མ་ཆོད་”①ཅེས་དང་། ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལp.1286.0014- P.1286 0015མཁར་ཆུང་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མའི་མ་ཡིག་ངོ་འདྲའི་ནང་། “ཡུལ་ཀླུམ་རོའི་ཡ་གསུམ་ན་རྗེ་ནམ་པའི་བུ་གསེང་ཏི། བློན་པོ་མྱང་དང་སྦྲང་གཉིས་”②ཞེས་གསལ་བ།
བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་དམག་ཡིག་རྙིང་གྲས་ཤིག

༄༅། ། ཤོག་དྲིལ་དང་པོའི་དབུ་ཤོག་བཞུཌ་སོ།། ༦༣ བཙོནཿ དངཿ རྟཿ མནཿ ཆད།། ཕྱུགསཿ རྐང། འགྲོསཿ དང།། ནོརཿ རྐམཿ རྫསཡན་ཆད། མནངསཿ སོཿ འཚལཿ ཅིགཿ ལ།། ལཿ ཞིགཿ གིས ༦༤ བརྐུསཿ སོཿ ཞེས།། དམཿ ཕོཿ ཞིགཿ གིསཿ བརྒལདཿ ཏེཿ ཐུགཿ གྱངཿ རུང།། ཚོལཿ བཿ ཞིགཿ གིསཿ…
ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས།

ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས།   ( 1287 P.T. ) ལེའུ་དང་པོ། ༄།།དྲི་གུམ་བཙན་པོ་སྐུ་ཆུང་བའི་ཚེ་མཚན་ཇིར་གདགས་ཤེས་(84)། །མ་མ་གྲོ་ཞ་མ་སྐྱི་བརླིང་མ་ལ་དྲྀས་ན། མ་མ་འི་མཆིད་ནས། སྐྱྀ་བྲག་མར་བ་ནི་རྙིལ་ཏམ་མ་རྙིལ། དན་མ་འབྲི་སྤངས་ནི་མྱེས་ཚིག་གམ་མ་ཚིག། མཚོ་དམ་ལེ་དབལ་མཚོ་ནི་སྐམས་སམ་མ་སྐམས་ཤེས་མཆི། བྲག་མ་རྙིལ། མཚོ་ཡང་མ་སྐམས་སྤང་ཡང་མྱེས་མ་ཚིག་ཅེས་བགྱིསྣ། མ་མ་གྲོ་ཞ་མ། རྒས་ནས་རྣ་ལོག་པར་ཐོས་སྟེ། བྲག་ཀྱང་རྙིལ། སྤང་ཡང་མྱེས་ཚིག མཚོ་ཡང་སྐམས་ཤེས་ཐོས་ནས། འོན་ཏང་ཆུ་དགུམ་སྲི་དགུམ(85)གྱིས། དྲི་གུམ་བཙན་པོར་མཚན་ཐོག་ཤིག་ཆེས་མཆི་ནས། །དྲྀ་གུམ་བཙན་པོར་མཚན་བཏགས་ནས། མཚན་བཏགས་ནོང་སྟེ། ཐུགས་སུ་ཡང་ཞུགས། ལྡེ་སྲས་མྱྀ་འི་མྱི་ཚུལ་ཏེ། མངོན་བར་དགུང་དུ་གཤེགས་པ་ལ་སྩོགས་པ་འཕྲུལ་དང་བྱྀན་ཆེད་པོ(86)མངའ་བས། དྲོད་དང་དྲེགས་མ་ཐུབ་སྟེ། །བཙན་འདྲན་བདའ་(87)ནས། ཡབ་འབངས་ཕ་དགུའ་དང་། ཡུམ་འབངས་ཚན་གསུམ་ལ་དགྲ་རུ་རྒལ་(88)གཡག(གཡོག)()དུ་དྲུང་ཕོད་དམ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ན། སོ་སོ་ནས་ཀུན་གྱིས་མྱྀ་ཕོད་ཆེས་གསོལ་ཏོ། །       ལོ་ངམ་རྟ་རྫིས་ཀྱང་མྱི་ཕོད་ཅེས་གསོལ་པ་ལས་མ་གནས་སྟེ། འུང་ནས་ལོ་ངམ་གྱྀས་གསོལ་པ། དེ་ལྟར་མྱྀ་གནང་ན། །ལྷ་འི་དཀོར་མདུང་རང་འདེབས་དང་།…
བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་ཡིག་རིས་གཅིག་གསར་དུ་མཚམས་སྦྱོར་ཞུས་པ། 

རྩོམ་པ་པོ། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས།  འདིར་ད་ཕན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ནང་མ་འཁོད་པའམ། ཡང་དག་པར་འཁོད་མ་མྱོང་བའི་བོད་ལྗོངས་ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་གྱི་ལྡན་མ་བྲག་རྩར་ཡོད་པའི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་ཡིག་རིས་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་གི་སྐོར་ཐོག་མའི་མཚམས་སྦྱོར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན།   དེ་ནི་སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁག་དང་ཉེ་རབས་སུ་པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་པར་བསྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་གནང་བའི་《བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་》ཞེས་པའི་དེབ་དང་《བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས་》ཞེས་པའི་དེབ་སོགས་ཀྱི་ནང་འཁོད་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཁོད་མ་མྱོང་བ་ཟེར་དགོས་དོན་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆོས་འབྱུང་གི་ཁྲོད་ནས་《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་》ནང་“……དེའི་བར་ལ་རྒྱ་མོ་བཟའ་ལ་སོགས་པའི་བོད་བློན་རྣམས་ཀྱིས་ལྡན་མ་བྲག་རྩར་ཕེབས་ནས། བྲག་ལ་བྱམས་པ་ཁྲུ་བདུན་པ་གཅིག་དང་། བཟང་སྤྱོད་གཉིས་བརྐོས་མར་བཞེངས། དེར་ཟླ་བ་གཅིག་བསྒུག་དེར་ཡང་བློན་པོ་(མགར་སྟོང་བཙན)མ་བྱོན་”(༡) ཞེས་རྒྱ་བཟའ་ཝུན་ཁྲེང་ཀོང་ཇོ་བོད་ལ་ཕེབས་དུས་ཡར་ལམ་བཞེངས་ཚུལ་འཁོད་འདུག་པ་ནི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་གཞིར་བཟུང་ནས་བྲིས་པ་ཙམ་ལས། བྲག་བརྐོས་ཡི་གེའི་བརྗོད་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པ་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་དེ་ཡིན།
མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་བརྩི་ཚུལ།

མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་བརྩི་ཚུལ་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང་ཇི་གསལ་རེའུ་མིག ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཕར་ཚུར། ལོ་རྒྱུས་ཉམས་ཞིབ། མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་བརྩི་ཚུལ། ཁུངས། ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་འཆི་མེད་གཏེར། སྤྱིར་ས་མིང་གི་འགྱུར་བ་ནི་ས་བབས་དངོས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས་བྱུང་བ་མང་ཡང་། དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་གི་ནང་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་ཏེ། ས་བབས་དེའི་ས་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་།ས་མིང་ནི་གཉུག་སྡོད་ཀྱི་མི་ཕན་ཚུན་བར་དང་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་དང་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་འབྲེལ་འདྲིས་ལས་བྱུང་སྟེ་གོམས་སྲོལ་དུ་ཆགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ས་མིང་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་མིང་སོ་མར་འགྱུར་བ་ཞིག་མིན། འོན་ཀྱང་། ས་མིང་ཕལ་ཆེར་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ར་ས་ཞེས་པ་ལྷ་ས་ལ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་རུང་། ལ་ལ་དེ་ལྟ་མིན། ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཞན་པའི་དབང་གིས་འགྱུར་བའང་ཡོད། ་་་་་ —སྨན་ཤུལ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ། ཡོང་ཁུངས།