སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།

རྟ་ནག་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས།

དགོན་འདི་ནི་མཚོ་ངོས་ལས་རྨིད་ ༤༡༠༠ ཡོད་པ། རྟ་ནག་རིན་ཆེན་རྩེ་ཞེས་པའི་གྲོང་ཚོར་ཆགས་ཡོད། ཡུལ་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་པདྨས་ལུང་གིས་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་པདྨའི་གསུང་ལས། ལྗི་ཉུག་གཉིས་ཀྱི་བར་མཚམས་སུ། །མདོ་སྔགས་བསྟན་པ་སྤྲིན་ཙམ་དར་། ། ཞེས་ལུང་པའི་ཕུར་ལྗི་ཕུ་ཞེས་པ་དང་། ལུང་པའི་མདར་ཉུག་ཅེས་པའི་གྲོང་སྡེ་རྟ་ནག་རྫ་ཡི་ཐོན་ཁུངས་ཏེ། ལྗི་ཉུག་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་གནས་པའི་ཆོས་སྡེ་འདི་ཉིད་ལུང་གིས་བསྔགས་ཡོད་པ་མ་ཟད། དཔལ་ས་སྐྱའི་བླ་མ་དམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱལ་མཚན་སོགས་སྐྱེས་ཆེན་མང་པོས་རྟ་ནག་ཡུལ་གྱི་ས་བཅུད་ལ་ཕན་ཕྱིར་རྟ་ནག་གི་ལུང་པར་ཟབ་གཏེར་མང་པོ་སྦས་ཡོད་ཅིང་། རྟ་ནག་གུ་རུ་རྣོན་རྩེ་དང་། རྟ་ནག་འགོས་ལོ།རྟ་ནག་རྒྱལ་དབང་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ། རྟ་ནག་རྒྱང་དཀར་གྲོང་གི་ཇོ་བོ་སྨྲི་ཏི་ཛྙནའི་ལོ་རྒྱུས། རྟ་ནག་ལུང་ཤར་རྡོ་རྗེ་ཚེ་རྒྱལ་གྱི་བྱུང་བ། གླིང་རྗེ་གེ་སར་རྒྱལ་པོས་བདུད་འབྲོང་ནག་པོ་དམ་ལ་བཏགས་པའི་གཏམ་བརྒྱུད། རྟ་ནག་སྒྲོལ་མ་ཕུག་གི་སྒྲོལ་ཆེན་རིམ་བྱོན་སོགས་རྟ་ནག་ཡུལ་གྱི་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་། དགོན་གནས་འདི་ཕྱག་འདེབས་པ་པོ་ནི། བདེ་བ་ཅན་གྱི་རྒྱུད་ལས། ཉན་ཐོསཔདྨ་ཅན་འདི་མ་འོངས་དུས།། མདོ་རྒྱུད་ཀུན་མཁྱེན་བསོད་ནམས་སེངྒེ་ཞེས།། འབྲེལ་བ་ཐོབ་ཚད་ཆོས་ལ་བསྒྱུར་ཏེ་བཀོད།། བདེ་བ་ཅན་སོགས་ཞིང་ཁམས་མཐའ་དག་མཐོང་།། ཞེས་རྒྱལ་བས་ལུང་གིས་བསྔགས་པ། དཔལ་ས་སྐྱའི་མཁས་པ་འཛམ་གླིང་མཛེས་པའི་རྒྱན་དགུའི་ཡ་གྱལ། ཀུན་མཁྱེན་གོ་རམ་པ་བསོད་ནམས་སེངྒེས་བོད་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཆུ་མོ་སྦྲུལ་གྱི་༼སྤྱི་ལོ་ ༡༤༧༣༽ ལོར་ཕྱག་བཏབ། ཀུན་མཁྱེན་གོ་རམས་པ་མཆོག་ནི། འཕགས་པ་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཉིད་གདུལ་བྱ་འདུལ་ཕྱིར་བསམ་བཞིན་དུ་སྐུའི་སྐྱེ་བ་མི་འདྲ་བ་དུ་མ་བཞེས་པ་ཡིན་ཏེ།རྒྱལ་བའི་མདུན་ན་གནས་བརྟན་རབ་འབྱོར་དང་། བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ་ལོ་ཆེན་བཻ་རོ་ཙ་ན། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་གྱི་དུས་སུ་རྡོ་འཛིན་བྱེ་བའི་གཙུག་རྒྱན་རྗེ་བཙུན་རིན་པོ་ཆེ་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན་ཉིད་སླར་ཡང་རང་གི་བསྟན་པ་སྤེལ་ཕྱིར་ཀུན་མཁྱེན་ཆེན་པོའི་སྐུར་བཞེངས་པ་ཡིན། ཆགས་འཇིགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཁུག་སོ་མང་པོ་ནས་ད་ལྟ་རང་རེའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཞིང་དུ་བཞུགས་པའི་ཀུན་མཁྱེན་གོ་རམས་པའི་གསུང་འབུམ་པོད་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པ་ནི། དཔལ་ས་སྐྱའི་ཆོས་གྲྭ་ཁག་གི་ཡིག་ཆའི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཅིང་། གྲུབ་མཐའི་གཞན་ཀུན་གྱི་ཡང་གཙོ་གནད་དུ་འཛིན་པའི་ཡིག་ཆའི་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན།
འབྲུག་པ་ཀུན་ལེགས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་བཞུགས་སོ།།

ཞིང་བཅུའི་སྲོག་དབུགས་ལེན་ཕྱིར་མདའ་གཞུ་འཛིན། ། གཉིས་སྣང་བག་ཆགས་གསོད་ཕྱིར་ཤ་ཁྱི་འཁྲིད། ། བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་བཟོད་པའི་ཕུབ་ཆེན་འཁྱེར། ། འབྲུག་པ་ཀུན་ལེགས་ཞབས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། ། དེ་ཡང་འབྲུག་པ་ཀུན་ལེགས་སམ་འབྲུག་སྨྱོན་ཞེས་མཚན་གྱི་སྙན་པ་གང་སར་ཁྱབ་པ་གང་ཉིད་ནི་ཡབ་ནང་སོ་རིན་ཆེན་བཟང་པོ་དང་ཡུམ་དཔོན་མོ་མགོན་མོ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་བོད་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཤིང་མོ་ཕག་སྤྱི་ལོ་༡༤༥༥ལོར་གཙང་སྐྱིད་ཤོད་དུ་སྐུ་བལྟམས།མཚན་ལ་ཚེ་དབང་རྒྱལ་པོར་གསོལ། གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་སྦྱོར་ཀློག་སོགས་ལེགས་པར་སྦྱངས།ཁོང་དགུང་གྲངས་བཅུ་གསུམ་ལ་ཕེབས་སྐབས་ཡབ་སྐུ་གཤེགས་པ་དང་མི་རིང་བར་ཡུམ་ཡང་དགོངས་པ་རྫོགས་པས་ཁོང་དྭ་ཕྲུག་ཏུ་ལུས་ནས་ཨ་ནེའི་ཁྱོ་བོ་གསོལ་ཇ་བ་བཟང་པོ་ཞེས་པས་རོགས་རམ་བྱས་ནས་སྡེ་པ་རིན་སྤུངས་པ་མི་དབང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཕྱག་ཕྱིར་ལོ་ངོ་དྲུག་ཙམ་བཞུགས། དེ་རྗེས་དབུས་སུ་ཕེབས་སྐབས་རིན་སྤུངས་ཀུན་བཟང་བས་ཁོང་ལ་གནང་བའི་སྤོས་ཤེལ་གྱི་ཕྲེང་བ་དང་རྣ་གཡུ་ལེགས་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་སྲིང་མོ་རྒན་པར་གནང་།
གངས་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ།

  གངས་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་རིག་མཛོད་ཆེན་མོ། ཞེས་པའི་དཔེ་ཚོགས་འདི་ནི་བོད་ལྗོངས་སྨན་རྩིས་ཁང་ནས་མི་ལོ་ ༣༢༠ ཐམ་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་ལྕགས་པོ་རི་རིག་བྱེད་འགྲོ་ཕན་གླིང་དང་། ལོ་བརྒྱ་འཁོར་བའི་སྨན་རྩིས་ཁང་གི་དཔེ་མཛོད་ཁང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་རྩ་ཆེའི་དཔེ་རྙིང་རྣམས་རྨང་གཞིར་བཟུང་བའི་ཐོག སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༦ ནས་བཟུང་ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལའི་དཔེ་མཛོད་དུ་བཞུགས་པའི་རྩིས་རིག་དང་། གསོ་རིག་གི་གནའ་དཔེ་རྣམས་བཤེར་འབེབས་བྱས་པས་མཚོན། བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་དང་། སི་ཁྲོན་དང་མཚོ་སྔོན་སོགས་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་དང་རྩིས་རིག་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་ས་གནས་ཁག་ཏུ་ལན་མང་བསྐྱོད་ནས་སྨན་རྩིས་གཉིས་ཀྱི་གནའ་གཞུང་ཡོད་དོ་ཅོག་གི་ཆ་འཕྲིན་རྟོག་ཞིབ་དང་། གནའ་དཔེ་འཚོལ་བསྡུ་བྱེད་པའི་ལས་གཞི་ཆེན་པོ་ཞིག་སྤེལ་བ་ལས་གྲུབ་པ་ཞིག་ཡིན།
གཙང་གི་གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཁྲི་པ་རིམ་བྱོན།

དེ་ཡང་༸རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པས་གཙང་གི་གདན་ས་ཆེན་པོ་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དཔལ་གྱི་སྡེ་ཆེན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་འདི་ཕྱག་བཏབ་སྟེ། ཆོས་སྡེ་འདིའི་ཁྲི་པ་དང་པོ་མཛད་པ་ནས་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོ་བར་ཁྱོན་བསྡོམས་ཁྲི་རབས་རིམ་བྱོན་རྣམས་ནི། ༡༽ ༸རྒྱལ་དབང་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ།(འཁྲུངས་དུས།1391 འདས་དུས།1474) པཎ་ཆེན་བཟང་པོ་བཀྲ་ཤིས། (འཁྲུངས་དུས།1410 འདས་དུས།1478/1478/79) ༣༽ པཎ་ཆེན་ལུང་རིགས་རྒྱ་མཚོ། (འཁྲུངས་དུས།1418-?འདས་ལོ་མི་གསལ། 1478 ལོ་ནས་ལོ་བཅུ་རིང་ཁྲི་པ་མཛད།) ༤༽ པཎ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྩེ་མོ། (འཁྲུངས་དུས།1433-?འདས་ལོ་མི་གསལ།) ༥༽ ༸རྒྱལ་དབང་དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོ། (འཁྲུངས་དུས།1476 འདས་དུས།1542) ༦༽ མངའ་རིས་ལྷ་བཙུན་བློ་བཟང་བསྟན་པའི་ཉི་མ།(འཁྲུངས་དུས།1471 འདས་དུས།1515) ༧༽ ཤནྟི་པ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན། (འཁྲུངས་དུས།1487 འདས་དུས།1567) ༨༽ པཎ་ཆེན་དོན་ཡོད་རྒྱལ་མཚན།(འཁྲུངས་དུས། དུས་རབས་16པ།) ༩༽ པཎ་ཆེན་བློ་གྲོས་ལེགས་བཟང་། (འཁྲུངས་འདས་མ་རྙེད།) ༡༠༽ གནས་རྙིང་པ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན། (འཁྲུངས་དུས།དུས་རབས་16པ།) ༡༡༽ པཎ་ཆེན་ཆོས་དཔལ་རྒྱ་མཚོ།…
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་གྱི་གདན་ས་བཀྲས་ལྷུན་དགོན།

བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་ནམ། མཚན་རྒྱས་པར། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དཔལ་གྱི་སྡེ་ཆེན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་ཞེས་ཞུ། དེ་ཡང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་ནི་ལྷ་དང་བླ་མས་ལུང་བསྟན་པའི་མཚན་ཡིན་ཞིང་། དཔལ་གྱི་སྡེ་ཆེན་ཕྱོགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་ཞེས་པ་ནི། རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཚན་གསོལ་གནང་བ་ཞིག་ཡིན། བཀྲས་ལྷུན་དགོན་ནི། ཉི་ཟེར་རིའམ་རྒྱབ་རི་གླང་ཆེན་འགྱིང་འདྲའི་འདབས་མྱང་ཆུ་དང་ཡར་ལུང་གཙང་པོའི་འདུས་སོ། གཞིས་རྩེ་བསམ་གྲུབ་རྩེའི་ནུབ་ངོས་ཉི་མ་རིའི་ལྷོ་འདབས་སུ་ཆགས་ཤིང་། དེ་ནི་གཙང་ཁུལ་གྱི་དགེ་ལུགས་པའི་དགོན་སྡེ་ཆེ་ཤོས་ཡིན། གདན་ས་འདི་ནི་འཇམ་མགོན་བླ་མ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ཞལ་སློབ་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་མཆོག་གིས་ཕྱི་ལོ་ ༡༤༤༧ ལོར་ཕྱུག་གཞུང་དར་རྒྱས་པ་དཔོན་བསོད་ནམས་དཔལ་བཟང་གིས་མཐུན་རྐྱེན་སྦྱར་ཏེ་ས་ཡི་དགེ་བཅུ་ཚང་བའི་གནས་དེར་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོའི་ཆོས་སྡེ་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། ༸རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་མཆོག་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༣༩༡ ལོར་གཙང་གི་སྲས་གུར་མེ་ཞེས་པའི་འབྲོག་ཁྱིམ་དུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། སྐུ་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་གསན་བསམ་སློབ་གཉེར་ལ་སྦྱང་བརྩོན་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ལ། སྐུ་ནར་སོན་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སོགས་རྩ་བའི་བླ་མ་མང་པོ་ལས་མདོ་སྔགས་ཀྱི་ཆོས་མང་དུ་གསན་ཞིང་། རིག་པའི་གནས་བཅུ་ལ་མཁས་པའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་སྐྱེས་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དེ་ཡང་རྗེ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་སྣར་ཐང་ནས་འཇམ་དཔལ་མཚན་བརྗོད་ཞལ་འདོན་དུ་གསུང་བཞིན་ཡར་མར་ཕེབས་སྐབས་ད་ལྟའི་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་པ་གནས་ཆགས་ཡུལ་དེར་ཕེབས་འབྱོར་སྐབས།

 ༄༅།།བསྟན་པ་རྒྱས་མཛད་བཤེས་གཉེན་པོ་ཏོ་བ། །འཕྲིན་ལས་མཐར་ཕྱིན་སྤྱན་སྔ་རིན་པོ་ཆེ། །ཐོས་པས་དོན་རྟོགས་དྲང་སྲོང་ཕུ་ཆུང་བ། །སྐུ་མཆེད་གསུམ་སོགས་གྲགས་ལ་གསོལ་བ་འདེབས། །ཞེས་མཆོད་བརྗོད་ཀྱིས་མདུན་བསུས་ཏེ་ཇོ་བོ་བཀའ་གདམས་པའི་སྐུ་མཆེད་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཕུ་ཆུང་བ་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཚན་གྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས་མཚམས་སྦྱོར་ཞུ་རྒྱུ། ཕུ་ཆུང་བ་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཚན། རབ་བྱུང་དང་པོའི་ལྕགས་ལུག་སྤྱི་ལོ་ ༡༠༣༡ ལོར་འཕན་ཡུལ་རྒྱལ་གྱི་སྐྱི་ར་རྫིང་ཁར་སྐུ་འཁྲུངས།ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱིས་གསེར་ཞོ་དོ་བསྣམས་ཏེ་འཕན་པོ་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་དུ་ཕེབས་ནས་ཞང་སྣ་ནམ་རྡོ་རྗེ་དང་། གླན་ཚུན་བྱང་གཉིས་ཀྱི་དྲུང་ནས་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་གཞོན་ནུ་རྒྱལ་མཚན་གསོལ།
༄༅། །བོད་ཀྱི་ལོ་ཐོ་ཐོག་མར་བྱུང་ཚུལ།

ལོ་ཐོ་ནི་བོད་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡོངས་ལ་ཐུན་མོང་དུ་སྤྱོད་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་། ཞིང་འབྲོག་སོ་ནམ་གྱི་བྱ་གཞག་ཐམས་ཅད་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ལག་ལེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེང་དུས་ཆེས་དར་སྲོལ་ཆེ་བའི་བསྒྱུར་བགོས་འཕྲི་སྣོན་གྱི་ཨང་རྩིས་རིག་པས་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་ལྔ་བསྡུས་དང་། གཟའ་ལྔའི་རི་མོ་ལ་བརྟེན་ནས་དུས་བཞིའི་འགྱུར་བ་དང་། ཐན་ཞོད་ཡོད་མིན། དཀར་ལོ་ལེགས་ཉེས། འབྲུ་བཅུད་འཕེལ་མིན། ཟོག་དུས་བཟང་ངན། རྨོ་བརྐོ་སོ་ནམ་གྱི་དུས་ཚིགས་བརྟག་པ། ཉི་ཟླ་གཟའ་འཛིན་ལ་སོགས་པ་གཙོ་བོར་བརྟག་གཞི་འགྱུར་བའི་ལོ་ཐོ་རབ་བྱུང་དང་པོའི་མེ་ཡོས་སྤྱི་ལོ་1027ལོར་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གཞུང་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་རྗེས་སུ་བྱུང་ཞིང་།