བོད་ཡུལ་དུ་ཕྱི་རོལ་བའི་ལྷ་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོའི་དད་མོས་དར་ཚུལ།

                         རྩོམ་པ་པོ། མཁས་དབང་ར་སེ་དཀོན་མཆོག་རྒྱ་མཚོ། ཁ་བྱང་དང་འབྲེལ་བའི་གཏམ་འདི་བོད་དུ་རྒྱ་གར་ནས་ཚུར་དར་ཚད་ཀུན་སྟོན་པ་སངས་རྒྱས་དངོས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་ནང་ཆོས། ནང་རིག་པ་ཤ་དག་ཡིན་ཞིང་། རྒྱ་གར་གྱི་ཡུལ་ཆོས་དང་འབྲེལ་བ་གཏན་ནས་མེད་དོ་སྙམ་པ་ལ་གོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ལ། རྒྱ་གར་ནས་ཚུར་བོད་ཡུལ་དུ་དར་བའི་སྒྲ་སྙན་མངོན་བརྗོད། དབྱངས་འཆར། གསོ་རིག་སོགས་ལ་འདྲིས་པ་དག་གི་ངོས་ན་འདི་ནི་ཧ་ལས་པའི་གཏམ་ཅིག་མིན་ཏེ། དེ་དག་ཏུ་ལྷ་དབང་ཕྱུག་གི་རིག་གནས་མང་པོ་མཉམ་དུ་དྲངས་ཡོད་པ་མ་ཟད་རང་རེ་བེད་སྤྱོད་བཏང་དང་གཏོང་བཞིན་པ་ཤེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ།། འདིར་བཀོད་པའི་པར་འདི་ནི་བལ་ཡུལ་དང་ཉེ་བ། མངའ་རིས་གུང་ཐང་དང་ཉེ་བ། གནའ་བོའི་རྒྱ་བལ་དུ་བཞུད་ལམ། འཕགས་པ་ལྷ་ཁང་གི་བྱང་ངོས་དང་ཉེ་བ། མང་ཡུལ་སྐྱིད་གྲོང་གི་ཚོང་འདུས་ཞེས་པའི་ས་ཆ། མཆོད་རྟེན་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱི་ཟུར་དུ་ཕ་བོང་གི་ཤར་ངོས་བརྐོས་ཡོད་ལ། འདི་ཉིད་ནི་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་སྐུ་བརྙན་ཡིན་པར་ཡོངས་སུ་གྲགས་ཤིང་། འདིར་བརྐོས་དོན་ཡང་སྐྱིད་གྲོང་སྨད་ཀྱི་དུག་སྦྲུལ་གདུག་པ་ཅན་གྱི་ཁ་གནོན་དུ་བརྐོས་པ་དང་། འདིའི་མཐུས་ས་ཆ་འདི་ཡན་ཆད་ལ་དུག་སྦྲུལ་རྩ་བ་ནས་མེད་པའང་། རྟེན་འདིས་ཁ་གནོན་མཛད་པའི་དྲིན་ཡིན་པར་གྲགས། ཁོ་བོས་བཙན་པོའི་དུས་སུ་བོད་དུ་དར་མྱོང་བའི་པཱ་ལའི་བཟོ་ཁྱད་ལྡན་པའི་རྟེན་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་མཇལ་དུས་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་ཡིན་སྣང་མ་བྱུང་སྟེ། འཇམ་དབྱངས་དམར་པོ་ཡོད་པ་མཇལ་མྱོང་མེད་ཅིང་། དབུ་ཐོག་ལ་མཆོད་རྟེན་ཡོད་པས་ན། ཞིབ་འཇུག་པ་ལ་ལས་བྱམས་པ་ཡིན་པའམ་ཡིན་ཤས་ཆེ་གསུངས་འདུག བོད་ཡིག་གི་འདོད་གསོལ་བརྐོས་འདུག་ནའང་ལྷ་གང་ཡིན་འཁོད་མི་འདུག་ལ། གུཔྟའི་ཡི་གེ་འདྲ་བའི་ཁ་བྱང་ལྟ་བུ་བཀོད་འདུག་ཀྱང་ཀློག་མ་ཐུབ། དེའི་མདུན་ངོས་དེར་རྡོ་ལེབ་གསུམ་གྱི་ངོས་ལ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོའི་གཟུངས་འཁོར་ལོ་རིས་སུ་བརྐོས་འདུག་ལ། ཅུང་ཟད་སྔ་ཉམས་ལྡན་པས་སྐུ་འདི་གསུམ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོར་བརྩི་གི་ཡོད་པ་འདྲ་སྙམ་པ་བྱུང་།
ཞོལ་རྡོ་རིང་ཆེས་ཐོག་མ་ནས་རྩེ་ཞོལ་དུ་བཙུགས་ཡོད་མེད་སྐོར་གྱི་དོགས་སློང་།

རྩོམ་པ་པོ། ལྕང་ཆུང་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་།    [ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] དཔྱད་རྩོམ་འདིར་ལོ་རྒྱུས་ས་མིང་རིག་པ་དང་ཡིག་ཚང་རིག་པ་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བ་དང་། ཡིག་ཐོག་གི་དཔྱད་གཞི་དང་ས་ཡུལ་དངོས་ཀྱི་རྟོག་ཞིབ་འབྲས་བུ་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བའི་ཞིབ་འཇུག་ཐབས་ཤེས་སྤྱད་དེ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བློན་པོ་ངན་ལམ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་ལ་གནང་བའི་མནའ་གཙིགས་རྡོ་རིང་སྟེ་རྡོ་རིང་ཆེས་ཐོག་མར་དབུ་རུ་སྐུ་སྲུང་སྟོང་སྡེའི་མངའ་ཁོངས་ཚལ་གུང་ཐང་གི“ཕྱི”ཞེས་པའི་ལུང་པ་སྟེ། དེང་ཚལ་གུང་ཐང་ཤང་ཀྲི(སྤི)གྲོང་ཚོར་བཙུགས་ཡོད་ཚུལ་དང་། དེ་རྗེས་དུས་རབས་༡༧སྨད་ཙམ་ལ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་བཞེངས་གྲུབ་མཚམས་ས་རྩེ་སྤོས་བཙུགས་སྐོར་གྱི་ལྟ་བ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཐོག་རུས་ངན་ལམ་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཆགས་སའི་ཡུལ་ནི་དེང་ཚལ་གུང་ཐང་ཤང་ཀྲི་གྲོང་ཚོའི་གཡས་གཡོན་དུཡིན་པ་མ་ཟད། ཡུལ་དེར་གནས་པའི་བང་སོ་སྤྱི་ཁྲེ་གྲུ་བཞི་སུམ་སྟོང་ལྷག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ངན་ལམ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གི་བང་སོ་ཡིན་པའི་སྐོར་ལ་དོགས་སློང་གིས་དཔྱད་བརྗོད་བྱས་ཡོད།[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] ཞོལ་རྡོ་རིང་། ཀྲི་(སྤི)གྲོང་ཚོ། བང་སོ། ངན་ལམ་སྟག་ཀླུ་ཁོང་། [ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།] K874[ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།] A[རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག]1002-946X(2014)01 – 008 -10
ཤུག་གསེབ་ཨོ་རྒྱན་རྫོང་བཙུན་དགོན།

འུར་ཞང་ལྷ་ཁང་ནས་སྤྱི་ལེ་བཅུ་གསུམ་ཙམ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་ཤར་དུ་སོང་ན་སྙེ་ཕུ་ཞེས་ཤུག་གསེབ་རི་འདབས་སུ་སླེབས། དེ་ནས་རྐང་ཐང་མར་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལྷག་ཙམ་སོང་ན་དགོན་དེར་སླེབས་ཀྱི་རེད། ཤུག་གསེབ་ཅེས་པ་ནི། ཤིང་ཤུག་པའི་གསེབ་ཏུ་ཆགས་པས་ཤུགས་གསེབ་ཅེས་གྲགས། དགོན་དེ་ཐོག་མར་ཕག་གྲུའི་ཞལ་སློབ་ཆོས་རྗེ་གྱེར་སྒོམ་ཚུལ་ཁྲིམས་སེང་གེ་དགུང་ལོ་སུམ་ཅུ་ལྷག་ཙམ་གྱི་དུས་ཕྱི་ལོ་ ༡༡༨༡ ལོར་གནས་དེར་ཕེབས་ནས་གྲྭ་དགོན་ཞིག་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། སློབ་མ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོ་བྱུང་གསུངས། ཞི་བྱེད་ཀྱི་གཅོད་རྒྱུད་ཕྱག་བཞེད་མཛད། ཤར་གླིང་དང་། བུབ་གླིང་། དབུས་གླིང་ཞེས་གླིང་གསུམ་ཙམ་ཡོད།
ཡར་འབྲོག་གི་ལམ་ཡིག་ཕྱག་དེབ་སྟོད་སྨད་གསར་ཐོན།

རྩོམ་པ་པོ་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། དེ་ཡང་རྩོམ་པ་པོ་བསམ་ཤོད་པ་དཀོན་ཅོག་ཡོན་ཏན་ལགས་ནི། ཕྱི་ལོ་ 1961 ལོའི་ཟླ་བ་ 11 ཚེས་ 6 ཉིན་བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་སྣ་དཀར་རྩེ་རྗོང་སྟག་ལུང་གྲོང་རྡལ་དུ་སྐྱེས་ཤིང་། བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་བོད་སྐད་ཀྱི་ཡིག་རྩོམ་རིག་ཚན་ཁག་ནས་མཐར་ཕྱིན། ཀྲུང་གོའི་དམངས་ཁྲོད་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་མཁས་ཅན་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ཚོགས་མིའི་ཐུགས་འགན་བཞེས། ཁོང་གིས་ལས་ཞོར་དུས་ཚོད་བེད་སྤྱད་ནས་《ལྷོ་ཁའི་རྩོམ་རིག་སྒྱུ་རྩལ་》 དང་།《བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་》སོགས་སུ་བོད་རྒྱ་ཡིག་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ཐོག་ནས་བརྩམས་ཆོས་ཉིས་བརྒྱ་ལྷག་སྤེལ་མྱོང་ལ། མང་དག་ཅིག་ལ་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དང་། རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པ་སོགས་ཀྱི་བྱ་དགའ་ཡང་ཐོབ་མྱོང་ཡོད།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་རིན་བྱོན་གྱི་སྐུ་ཐང་།

 མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་། འཁྲུངས་ཡུལ། གཙང་ལ་སྟོད་ཆུ་འོགས། (འཁྲུངས་ལོ། ཤིང་གླང་། 1385 འདས་ལོ། ས་སྟག 1438) བསོད་ནམས་ཕྱོགས་གླང་། (འཁྲུངས་ལོ། གཙང་དབེན་ས། ས་ལུག 1439 འདས་ལོ། ཤིང་བྱི། 1504) དབེན་ས་བློ་བཟང་དོན་གྲུབ། འཁྲུངས་ཡུལ། གཙང་གཡས་རུ་ལྷ་ཕུད།( འཁྲུངས་ལོ། ཤིང་གླང་། 1505 འདས་ལོ། མེ་སྟག 1566) བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན། འཁྲུངས་ཡུལ། གཙང་རོང་ཆེན། (འཁྲུངས་ལོ།ལྕགས་རྟ། 1570 འདས་ལོ། ཆུ་སྟག 1622) བློ་བཟང་ཡེ་ཤེས། འཁྲུངས་ཡུལ། གཙང་ཐོབ་རྒྱལ། (འཁྲུངས་ལོ། ཆུ་ཡོས། 1663 འདས་ལོ།…

དངུལ་རྭའི་བཟོད་པ།   རང་རེའི་བོད་ཀྱི་དེབ་ཐེར་སྔོན་མ་རྣམས་སུ་མགར་སྟོང་བཙན་ཡུལ་བཟུང་གི་སྐོར་མང་པོ་ཞིག་ཐོར་བཀོད་ཡོད་པ་ལས། མཛད་རྗེས་ཆེ་བའི་བློན་ཆེན་མགར་ཁྲི་འབྲིང་གི་སྐོར་ཕལ་ཆེར་མིང་ཙམ་ལས་བཀོད་མེད། སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་རིགས་དག་སོར་རྩེར་འབྱོར་བ་ནས།ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ལ་བློ་ཁ་ཕྱོགས་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གི་སྟོང་ཆ་ཆེན་པོ་ཞིག་སྐོང་ཐུབ་པར་གྱུར། དེ་དང་མཉམ་པོར་རྒྱ་ནག་གི་སྔོན་གྱི་ཡིག་ཚང་དག་ཏུ་འཁོད་པའི་བློན་ཁྲི་འབྲིང་གི་སྐོར་བཀོད་ཡོད་པ་དག་ཀྱང་། ཏུན་ཧོང་ཡིག་ཚང་དང་བསྡུར་སྐབས་ཕན་ཚུན་གཅིག་གྲོགས་གཅིག་གིས་བྱེད་ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཐོན་འདུག་པས། འདིར་གནའ་བོའི་རྒྱ་བོད་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་དག་གུང་བསྒྲིགས་ཏེ་བློན་ཆེན་མགར་ཁྲི་འབྲིང་གི་སྐོར་ཅུང་ཟད་གླེང་བར་འདོད།