གཙོ་གནས་སྤེལ་གསར།

སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།

མངའ་རིས་སྒར་དཔོན་དང་སྤྱི་ཁྱབ་ལས། སྒར་སྤྱིའི་དུས་སྐབས་དང་སྲིད་འཛིན་སྒྲིག་གཞི་དང་། མངའ་རིས་སྤྱི་ཁྱབ་ཀྱི་མངའ་འོག་རྫོང་གཞིས།

ལེ་ཚན་གཉིས་པ། མངའ་རིས་སྒར་དཔོན་དང་སྤྱི་ཁྱབ། དང་པོ། སྒར་སྤྱིའི་དུས་སྐབས་དང་སྲིད་འཛིན་སྒྲིག་གཞི།   བོད་གཞུང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་བོད་ཁམས་ས་ཡི་ཁྱོན་ལ་ཆོས་སྲིད་དབང་ལུང་བསྒྱུར་པའི་དུས་འགོ་སྟེ། ཕྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་པའི་དུས་འཇུག་ཏུ། མངའ་རིས་ཁུལ་དུ་དུས་རབས་ཕྱེད་ཀ་ཙམ་སྲིད་དབང་སྒྱུར་མཁན་ལ་དྭགས་པའི་དབང་འཛིན་མངའ་རིས་ནས་མཐའ་སྐྲོད་བཏང་སྟེ། མི་དབང་དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་གིས་ཁུལ་དེར་སྒར་དཔོན་ལམ་ལུགས་ཀྱི་སྲིད་གཞུང་གསར་དུ་བཙུགས་པ་ནས་བཟུང་། སྤུ་ཧྲེང་གངས་ཀྱིས་བསྐོར་བ་དང་། གུ་གེ་གཡའ་ཡིས་བསྐོར་བ།
མངའ་རིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་བཤད་ལས། མངའ་རིས་ཀྱི་མིང་དང་ས་བབ་ཆགས་ཚུལ།

    ལེའུ་བཞི་པ། མངའ་རིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། ས་བཅད་དང་པོ། མངའ་རིས་སྤྱི་བཤད། ལེ་ཚན་དང་པོ། མངའ་རིས་ཀྱི་མིང་དང་ས་བབ་ཆགས་ཚུལ། དང་པོ། མངའ་རིས་ཞེས་མིང་ཐོགས་ཚུལ། སྤྱིར་མངའ་རིས་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་མངའ་ཞེས་པ་དབང་ཆའི་དོན་དང་། རིས་ཞེས་པ་རི་མོ་དང་། བྲིས། ཕྱོགས་དང་སྡེ་ཚན་བཅས་ལ་འཇུག་པར་གསུངས། འོན་ཀྱང་། སྐབས་འདིའི་མངའ་རིས་ཞེས་པའི་དོན་ནི་《དེབ་དཀར།》ལས། མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་བྱ་བའི་མངའ་རིས་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཆབ་འབངས་ཀྱི་མིང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ལ་མངའ་བདག་དང་། འབངས་ལ་མངའ་རིས་སུ་གྲགས།[1] ཞེས་དང་།
ལུང་པ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ནས་བྱུང་བའི་གྲགས་ཅན་མཁས་པ་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔ།

ལུང་པ་ཆུང་ཆུང་ཞིག་ནས་བྱུང་བའི་གྲགས་ཅན་མཁས་པ་བཞི་བཅུ་ཞེ་ལྔ། རིག་པའི་འབྱུང་གནས་གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་ནས་བྱུང་བའི་མཁས་པ་ཁག་གཅིག གཤམ་གྱི་མཁས་པ་རྣམས་ནི་གསང་ཕུ་བཤད་གྲྭ་ཆེན་མོ་ནས་དངོས་སུ་འཆད་ཉན་མཛད་མྱོང་ཞིང་། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ཆོས་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་མཁས་པ་ཁག་གཅིག་ཡིན། ༡ རྔོག་ལེགས་པའི་ཤེས་རབ། ཁོང་ནི་བོད་ཀྱི་བཤད་གྲྭ་ཆེན་མོ་གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་དགོན་པ་ཐོག་མར་ (༡༠༧༣) ཕྱག་འདེབས་པ་པོ་ཡིན། ༢ རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ། ཁོང་ནི་ (༡༠༥༩-༡༡༠༩) གསང་ཕུ་དགོན་པའི་གདན་རབས་གཉིས་པ་དང་། བོད་ཀྱི་གཞུང་ཆེན་འཆད་ཉན་སློབ་གཉེར་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྩ་བའི་འབྱུང་ཁུངས་ལྟ་བུ་ཡིན། ༣ གྲོ་ལུང་པ་བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས། ཁོང་ནི་རྔོག་ལོའི་སློབ་མ་བུ་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཏེ། གསུང་རབ་ཀུན་ལ་མཁས་པ་གྲོ་ལུང་པ་བློ་གྲོས་འབྱུང་གནས་ཞེས་གྲགས།
༁༔ མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོས་པས་གྲོལ་བ་བཞུགས་སོ༔

༁༔ མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོས་པས་གྲོལ་བ་བཞུགས་སོ༔ ༁༔ ཨེ་མ་ཧོ༔ ཆོས་སྐུ་སྣང་བ་མཐའ་ཡས༔ ལོངས་སྐུ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ༔ སྤྲུལ་སྐུ་པདྨ་འབྱུང་གནས༔ སྐུ་གསུམ་བརྒྱུད་པའི་བླ་མ་རྣམས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ༔ ཕྱོགས་བཅུ་དུས་གསུམ་གྱི་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐམས་ཅད་ཀྱི༔ ཐུགས་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་རྟེན༔ མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བྱ་རུང་ཁ་ཤོར་ཞེས་བྱ་འདི་ཉིད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི༔ མེ་ཕོ་སྤྲེལ་ལོ་སྤྲེལ་ཟླའི་ཚེས་བཅུའི་ཉིན༔ དཔལ་བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི༔ གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོའི་པར་ཁང་དུ༔ ཆོས་རྒྱལ་རྗེ་འབངས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་བླ་མ་ཡང་གསང་ཐུགས་ཀྱི་སྒྲུབ་པའི་དབང་བསྐུར་ཆེན་མོ་མཛད་པའི་དུས༔ ཟ་འོག་གི་འབོལ་དགུ་བརྩེགས་ཀྱི་སྟེང་དུ༔ ཨུ་རྒྱན་རིན་པོ་ཆེ་བཞུགས་སུ་གསོལ༔
བོད་ཀྱི་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་ཆེ་བརྒྱད་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་སྨོན་ཚིག

བོད་ཀྱི་སྒྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་ཆེ་བརྒྱད་ཀྱི་བསྟན་པ་རྒྱས་པའི་སྨོན་ཚིག   ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་འགྲོ་ཀུན་ཐར་པར་འདྲེན། ། རྒྱུད་སྡེ་བཞི་ཡིས་གསང་ཆེན་ཉེར་ལམ་སྟོན། ། གྲུབ་མཐའ་བཞི་ཡིས་བདེན་དོན་ལེགས་གཏན་འབེབས། ། འཕགས་ཡུལ་བསྟན་པའི་མངའ་བདག་རྣམས་ལ་འདུད། ། རྙིང་མ་བཀའ་གདམས་ལམ་བཟང་ས་སྐྱ་བ། ། བཀའ་བརྒྱུད་ཤངས་པ་གྲུབ་པའི་སྲོལ་འཛིན་དང་། ། ཞི་བྱེད་ཇོ་ནང་ཨོ་རྒྱན་བསྙེན་སྒྲུབ་སྟེ། ། གངས་ཅན་ཤིང་རྟ་བརྒྱད་ཀྱི་སྲོལ་འདི་བཤད། །
བོད་ཀྱི་ཡིག་ཟམ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་དང་དངོས་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དོན་ཚན་བཅོ་ལྔ།

༄༅།།བོད་ཀྱི་ཡིག་ཟམ་ལམ་ལུགས་ཀྱི་བྱུང་རིམ་དང་དངོས་ཡོད་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་གནས་ལུགས་དོན་ཚན་བཅོ་ལྔ།། ༡༽ བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ “མགྱོགས་འཕྲིན་” ལམ་ལུགས། བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ (དུས་རབས་ ༧-༩) སུ་རྒྱལ་པོའི་བཀའ་ཤོག་དང་དམག་དོན་གནས་ཚུལ་སྐྱེལ་བར་ “མགྱོགས་འཕྲིན་” གྱི་ལམ་ལུགས་དབུ་བརྙེས། ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་ (P.T. 1083) སོགས་སུ་བརྡ་ལན་སྐྱེལ་མཁན་གྱི་ “ཕོ་ཉ་” དང་ “འཕྲིན་པ་” ཡི་སྐོར་གསལ་པོ་འཁོད་ཡོད།