སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།

མངའ་རིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྤྱི་བཤད་ལས། མངའ་རིས་ཀྱི་མིང་དང་ས་བབ་ཆགས་ཚུལ།

    ལེའུ་བཞི་པ། མངའ་རིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས། ས་བཅད་དང་པོ། མངའ་རིས་སྤྱི་བཤད། ལེ་ཚན་དང་པོ། མངའ་རིས་ཀྱི་མིང་དང་ས་བབ་ཆགས་ཚུལ། དང་པོ། མངའ་རིས་ཞེས་མིང་ཐོགས་ཚུལ། སྤྱིར་མངའ་རིས་ཞེས་པའི་མིང་ཚིག་སོ་སོར་ཕྱེ་ན་མངའ་ཞེས་པ་དབང་ཆའི་དོན་དང་། རིས་ཞེས་པ་རི་མོ་དང་། བྲིས། ཕྱོགས་དང་སྡེ་ཚན་བཅས་ལ་འཇུག་པར་གསུངས། འོན་ཀྱང་། སྐབས་འདིའི་མངའ་རིས་ཞེས་པའི་དོན་ནི་《དེབ་དཀར།》ལས། མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་བྱ་བའི་མངའ་རིས་ནི་རྒྱལ་པོའི་ཆབ་འབངས་ཀྱི་མིང་སྟེ། རྒྱལ་པོ་ལ་མངའ་བདག་དང་། འབངས་ལ་མངའ་རིས་སུ་གྲགས།[1] ཞེས་དང་།
བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ་ཚུལ།

བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་ཀྱི་མཆོད་པ་འབུལ་ཚུལ། བཀྲ་ཤིས་རྟགས་བརྒྱད་ནི། ཚངས་པ་ལ་སོགས་པས་སངས་རྒྱས་ལ་ཕུལ་བ་དང་སངས་རྒྱས་རང་གི་སྐུ་ལ་དབུ་གདུགས་ལྟར་དུ་ཡོད་པ་སོགས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་རྩལ་ལས་སོ་སོའི་མཚན་མ་ཡོད་པ་དེདང་དེ་ལ། རང་གཞན་གྱི་བསོད་ནམས་བསག་པའི་སླད་དུ་ལྷག་པ་གཟུགས་བརྙན་གྱི་དམིགས་རྟེན་ཙམ་དུ་བྱས་ནས་འབུལ་ན། རིན་ཆེན་གདུགས་མཆོག གདུགས་དཀར་པོ་གསེར་གྱི་ཡུ་བ་ཅན་དར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཕུར་ལྡིང་གཡོ་བ་རིན་པོ་ཆེའི་ཏོག་གིས་མཛེས་པ་དབུ་ལ་ཕུལ་བས་རང་གཞན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉོན་མོངས་པའི་ཚ་གདུང་ལས་སྐྱོབ་པར་ཤོག་ཅིག
སྣང་རྫོང་།

སྣང་རྫོང་ནི་བོད་ཤར་ལྷོའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་དཀྱིལ་རྒྱུད་དུ་གནས་ཡོད་པ་དང་། ཧ་ལམ་སའི་གོ་ལའི་ཤར་གྱི་གཞུང་ཐིག་ 93°04′ དང་བྱང་གི་འཕྲེད་ཐིག 29°02′ ཐོག་ཏུ་གནས་ཤིང་། ས་བབ་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་མཐོ་ཚད་ལ་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད་ 3200 ཡོད། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་རྨིད་ 3500 ཡན་གྱི་ས་ཆས་རྫོང་ཡོངས་ཀྱི་ས་ཆའི་རྒྱ་ཁྱོན་གྱི་བརྒྱ་ཆ་ 60 ཡན་ཟིན་གྱི་ཡོད། ས་ཆ་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་ངོས་སྙོམས་གྲུ་བཞི་མ་ 4200 དང་། ས་ཞིང་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་མུའུ་ཁྲི་ 2.7 རྩྭ་རའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ཆིང་ 164197.5 ནགས་སའི་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ཆིང་ 209801.352 བཅས་ཡོད།
འབྲོག་པའི་དམངས་སྲོལ་དང་འབྱུང་འགྱུར་གླེང་བ།

    གནམ་གླིང་རྒྱན་མཚན་ཚེ་རིང་།༼འདམ་གཞུང་༽ དེ་ཡང་རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ་ལས”ལར་སྐྱེས་པའི་མིས་རང་གི་སྐྱེ་རྒྱུད་མ་ཤེས་ན་ནགས་ཀྱི་སྤྲེའུ་འདྲ”ཞེས་པ་ལྟར་རང་གི་སྐྱེ་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བའི་སྔ་བར་ཕྱི་གསུམ་གྱི་འཚོ་ཐབས་ལ་ཞིབ་ཏུ་མནོ་བསམ་རེ་གནང་ན། སྤྱིར་ང་ཚོ་འགྲོ་བ་མི་ནི་ལོ་ངོ་ས་ཡ་ལྔ་དྲུག་གི་གོང་ནས་ཨ་ཧྥེ་རི་ཀའི་ཡུལ་དུ་ཐོག་མའི་མེས་པོ་སྤྲ་དང་སྤྲེའུ་ལས་རིམ་འགྱུར་གྱིས་བྱུང་ཞིང་དེ་དང་མཐུན་པ་བོད་ཀྱི་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱང་ལོ་ངོ་ཁྲི་སྟོང་མང་པོའི་གོང་ནས་ཕ་སྤྲེལ་རྒན་བྱང་ཆུབ་སེམས་པ་དང་མ་བྲག་གི་སྲིན་མོ་གཉིས་ལས་མཆེད་པ་ལོ་རྒྱུས་འཆད་མཁས་རྣམས་ཀྱིས་གསུངས་པ་ལྟར་བྱུང་བའི་ལོ་ཡི་བརྒྱུད་རིམ་ཁྲོད་དུ། ང་ཚོ་མཐོ་སྒང་གི་ས་གཞི་ཆེན་པོ་འདིའི་སྟེང་ནས་འཚོ་སྡོད་བྱེད་ནས་ཡོང་བའི་བོད་མི་ནི་རྡོ་ཆས་དུས་རབས་ནས་རིམ་བཞིན་འབྲོག་པ་དང་རྔོན་པ་སོགས་ཀྱི་འཚོ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་བརྒྱུད་ཡོང་བ་ཡིན། དེ་ནི་པུར་རྒྱལ་དགུ་པ་པུ་དེ་གུང་རྒྱལ་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་མཛངས་མི་དང་པོ་རུ་ལས་སྐྱེས་ཀྱིས་ཤིང་གི་གཤོལ་དང་། ལྕགས་དང་ཟངས་བཞུ་བ། སྤང་ཐང་ལ་ས་ཞིང་གསར་སྦོལ། ཆུ་ཡུར་དྲངས་པ་སོགས་གསར་གཏོད་ཀྱི་མཛད་པ་ལ་ལྟ་ཡོང་དུས་ཞིང་ལས་གསར་དུ་དར་ཡོང་བ་མངོན།  དེར་བརྟེན་ཆོས་རྒྱལ་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡར་སྔོན་དུ་བོད་པ་ཡོངས་འབྲོག་ལས་གཙོ་བོར་གཉེར་ཞིང་དེ་ནས་རིམ་བཞིན་ཞིང་ས་བདག་གཉེར་སོགས་དར་ཁྱབ་ཤུགས་ཆེན་བྱུང་ནས་ད་བར་ལས་ལ་བརྩོན་ཞིང་བློ་གྲོས་ལྡན་པའི་བོད་མི་རིགས་ཀྱི་འཚོ་རྟེན་གཙོ་བོར་ཞིང་འབྲོག་གཉིས་སུ་གྲངས་ངེས་པར་བྱུང་། དེ་ལྟར་རིམ་བཞིན་འབྲོག་པ་རྣམས་ཕྱུགས་ཟོག་གསོ་སྐྱོང་ཆེད་དུ་ས་བཟང་ས་དང་རྩྭ་ཆུ་གང་འཛོམས་ཀྱི་སར་ངེས་མེད་ཀྱིས་འཚོ་བ་དང་། ཞིང་པ་རྣམས་སོ་ནམ་ཆེད་དུ་དམའ་ས་དང་དྲོད་སར་གཞིས་བཟུང་ནས་ས་ཞིང་ཁོ་ན་བདག་སྐྱོང་བྱས་ཏེ་ཞིང་འབྲོག་གཉིས་སོ་སོར་འཚོ་སྡོད་བྱེད་སྲོལ་བྱུང་ནས་ཐ་སྙད་ལ་ཡང་རོང་འབྲོག་གཉིས་ཞེས་པ་ད་བར་གྲགས་ཡོད།
དགོན་རྟགས་རྨ་བྱ་ཁ་སྤྲོད་ཀྱི་ངོ་སྤྲོད།

        དེ་ལ་ཐུབ་བསྟན་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་མངའ་བདག་འཇམ་མགོན་རྒྱལ་བ་གཉིས་པ་རྗེ་བཙུན་ས་སྐྱ་པ་ཆེན་པོའི་རིང་ལུགས་འཛིན་པའི་ཆོས་སྡེ་ཁག་གི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐོག་སྟེང་དུ་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད་པའི་དགོན་རྟགས་རྨ་བྱ་ཁ་སྤྲོད་ཟེར་བ་འདི་ནི། ས་སྐྱའི་བླ་ཆེན་རྗེ་བཙུན་གོང་མ་རྣམ་ལྔའི་ཡ་གྱལ་འགྲོ་མགོན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འཕགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་མཚན་དཔལ་བཟང་པོ་མཆོག་གི་དགོངས་བཞེད་བཞིན་ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་ཤཱཀྱ་བཟང་པོས་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ལས་ལ་བསྐུལ་ཏེ་རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་ས་འབྲུག་1268ལོར་གངས་ལྗོངས་བོད་ཀྱི་རྡོ་རྗེའི་གདན་དུ་གྲགས་པའི་གདན་ས་ཆེན་པོ་གཙང་གི་ས་སྐྱ་དགོན་པ་ན་སྙན་གྲགས་འཛམ་གླིང་ལ་འབར་ཞིང་བོད་ཀྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བློ་རིག་གི་བཟོ་རྩལ་ལས་གྲུབ་པའི་ས་སྐྱའི་སྤྲུལ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་གསར་བཞེངས་མཛད་པའི་སྐབས་ས་སྐྱའི་དགོན་པའི་མཚོན་རྟགས་སུ་ཆེད་གཏད་དུ་བཞེངས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་།
བོད་ཀྱི་རྩིག་བཟོ་རིག་པ་ལས་བོད་ཁང་གི་དམིགས་བསལ་ཁྱད་ཆོས་འགའ་ཞིག་གི་སྐོར།

 རྩོམ་པ་པོ། བྱ་རིགས་པ་བློ་བཟང་རྣམ་རྒྱལ།           བོད་ཁང་གི་སྒོ་དང་སྒེའུ་ཁུང་གི་གཡས་གཡོན་དུ་ནག་རྩི་གཏོང་བ་དེ་ལ་འགའ་ཤས་ཀྱིས་བདུད་ཀྱི་སྨ་ར་མཚོན་བྱེད་རེད་ཟེར་བ་དང་།  ལ་ལས་དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་རྭ་ཅོ་རེད་ཟེར་བ་སོགས་ཤོད་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་ནི་ཁུངས་མེད་ཀྱི་གཏམ་དང་བྱིས་སྒྲུང་ལྟ་བུ་ཞིག་རེད།  དོན་དངོས་ནི་བོད་ལྗོངས་ས་བབས་མཐོ་བས་གནམ་གཤིས་གྲང་ངར་ཆེ་རུང་ཉི་འོད་ཕོག་ཚད་ཆེ་བའི་ཐོག་དགུན་དུས་ཉི་མ་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་བགྲོད་སྟབས་ལྷོ་ཕྱོགས་ནས་ཉི་འོད་ཕོག་ཤུགས་ཆེ་བས་ཁང་པ་ཕལ་ཆེར་ཁ་ལྷོ་བལྟ་བཟོ་སྲོལ་ཡོད།