ལྷ་ལྡན་ར་མོ་ཆེའི་གཙུག་ལག་ཁང་།

ར་མོ་ཆེའི་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བྱང་ངོས་སུ་གནས་ཡོད་པ་སྟེ། ཐོག་མ་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་དཀྱིལ་ལྕགས་གླང(༦༤༡)ལོར་ཐང་གི་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་བོད་དུ་ཕེབས་སྐབས་སྟོན་པ་དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་སོན་པའི་འདྲ་སྐུ་འདི་རྫོང་སྐལ་དུ་གནང་བ་ལྟར་མིས་འདྲེན་ཤིང་རྟ་འཁོར་ལོའི་ཐོག་བཞག་ནས་བོད་ལ་གདན་དྲངས་ཏེ་ཀོང་ཇོ་འཁོར་བཅས་ལྷ་སའི་བྱང་ངོས་ར་མོ་ཆེའི་ཕྱི་ངོས་ཀྱི་ཐང་ཆེན་དུ་འབྱོར་སྐབས་འཁོར་ལོ་འདམ་རྫབ་ཀྱི་ནང་བྱིང་སྟེ་གྱད་ཆེན་གྱིས་ག་ཚོད་འཐེན་ཀྱང་རང་སར་ལུས་རྐྱེན་ཇོ་བོའི་སྐུ་དེའི་མཐའ་བཞིར་ཀ་བ་བཙུགས། དར་དཀར་གྱི་ཡོལ་བ་བྲེས། མཆོད་པ་ཕུལ། དེ་ནས་སྤོར་ཐང་གི་གབ་རྩེ་བཏིང་ནས་བརྩིས་པས་ར་མོ་ཆེའི་ས་དེ་ཀླུའི་ཕོ་བྲང་ཡིན་པ་དང་དེར་ཇོ་བོ་བཞུགས་སུ་གསོལ་ན་ཀླུ་ནོན་པར་ཤེས་ཏེ་རྒྱ་ནག་ནས་བཟོ་བོ་མཁས་པ་མང་པོ་བོས་ཏེ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྨང་བཏིང་བས་དུས་ཡུན་ལོ་གཅིག་ལ་གྲུབ་སྟེ་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་ལེགས་སྒྲུབ་མཛད།
ལྷ་ས་ས་ཁུལ་ཆུ་ཤུར་ཁུལ་ནས་བང་སོ་ ༡༠༠ རྙེད་པ།

རྒྱ་ནག་གཞུང་གིས་འདས་ལོ་ནས་མགོ་བཙུགས་ཏེ་ལྷ་ས་ཆུ་ཤུལ་རྫོང་ཁོངས་ནས་དུར་ས་རྒྱ་ཁྱོན་ཧྥི་ཊི་གྲུ་བཞི་མ་ ༢༠༠༠༠༠ བསྔོགས་ཏེ་བང་སོ་ཧ་ཅང་མང་པོ་རྙེད་ཀྱི་ཡོད་འདུག ཁ་སང་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ས་ལྷ་སའི་ཉེ་འཁྲིས་ཆུ་ཤུལ་རྫོང་ནས་ལོ་ངོ་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་ཁྱོན་བང་སོ་༡༠༠ ལྷག་རྙེད་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཁུལ་གྱི་བང་སོ་མང་པོ་སྔོག་འདོན་བྱས་ཏེ་གནའ་རྫས་ཀྱང་མང་པོ་ལག་སོན་བྱུང་གི་ཡོད་འདུག ཆུ་ཤུལ་ས་གནས་རིག་གཞུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཞིབ་འཇུག་ཁང་ཞེས་པ་དེའི་ས་ཁམས་རིག་པ་བ་ནོར་བུ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས་བརྗོད་ན། ས་ཁམས་རིག་པ་བ་དག་གིས་ན་ནིང་ལོ་མཇུག་ནས་ཆུ་ཤུལ་དུ་ཡོད་པའི་དུར་ས་རྒྱ་ཁྱོན་ཧྥི་ཊི་གྲུ་བཞི་མ་ ༢༠༠༠༠༠ ཞིག་བསྔོགས་ཏེ། གནའ་བོའི་བང་སོ་མང་པོ་གསར་རྙེད་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གི་རིང་ལ་ཆར་པས་བརྡུངས་བ་དང་ས་རྐོ་རྡོ་སློག་ཚུན་ཆད་ཀྱིས་བང་སོ་དེ་དག་ལ་གནོད་སྐྱོན་ཕྲན་བུ་ཐེབས་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་འདུག ཡང་ནོར་བུ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱིས། ས་ཆ་སྔོག་འདོན་བྱེད་རིམ་བཞིན་རིམ་པས་བང་སོ་དེ་དག་ཇི་ལྟར་བྱས་ནས་བཞེངས་པ་དང་། དེའི་དུས་ཀྱི་རིག་གཞུང་དང་འཚོ་བའི་གནས་སྟངས་ཀྱང་རྟོགས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད་ཚུལ་བརྗོད་འདུག ས་ཁམས་རིག་པ་བ་དག་གིས་བང་སོ་གཉིས་སྔོག་སྐབས་ནང་དུ་མིའི་རུས་པ་དང་གནའ་རྫས་སོགས་རྙེད་ཡོད་ཅིང་། ཞིབ་འཇུག་ལྟར་ན། དེ་དག་ལོ་ ༡༡༨༠ ནས་ ༡༢༨༦ བར་གྱི་ཅ་དངོས་ཡིན་པ་ར་འཕྲོད་བྱུང་ཡོད་སྐོར་བརྗོད་འདུག
བཀའ་གདམས་དགེ་བཤེས་གླང་རི་ཐང་པ་རྡོ་རྗེ་སེངྒེ་རྣམ་ཐར་སྙིང་བསྡུས།

བཀའ་གདམས་དགེ་བཤེས་གླང་རི་ཐང་པ་རྡོ་རྗེ་སེངྒེ་། ༄༅། །བཀའ་གདམས་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་འབྱུང་རྣམ་ཐར་ཉིན་མོརབྱེད་པའི་འོད་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་བསོད་ནམས་ལྷའི་དབང་པོ( 1432-1496 )ས་ཁྲོ་མོ་ཞེས་པ་ཤིང་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཟླ་བ་ཡར་ངོའི་ཚེས་བཅུ་ལ་གྲུབ་པའི་གནས་མཆོག་(ལྷ་ལྡན་སྐྱིད་ཆུའི་སྟོད་ཀྱི་སྟག་རྩེ་རྫོང་རྙིང་པའི་ཉེ་ལ་བའི་)དཔལ་ལྡན་ལོ་དགོན་པའི་བདེན་གནས་དགའ་ལྡན་རྩེར་སྦྱར་བའོ། ། ཞེས་པ་ལས། དེ་ཡང་གླང་རི་ཐང་པ་ནི། འཁྲུངས་ས་འཕན་ཡུལ་གཉའ་གོང་གསེར་མ་བཤོངས་ཡབ་ཇོ་བོ་དར་མ་མདོ་བཟང་གི་སྲས་སུ་ 1054 ཤིང་ཕོ་རྟ་ལ་འཁྲུངས། རུས་ཞུགས་ཚང་། ཁ་རོང་གི་ཞང་པོ་བཤེས་གཉེན་གྲོག་མོ་མཁར་པ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་། མཚན་རྡོ་རྗེ་སེངྒེར་བཏགས། རྒྱལ་བ་འོད་དཔག་མེད་པའི་སྤྲུལ་པར་བྱེད་ལ། སྔོན་ལོ་ཙཱ་བ་ཀ་བ་དཔལ་བརྩེགས་སུ་སྤྲུལ་ནས་བསྟན་པ་ཆེས་ཆེར་གསལ་བར་མཛད་ཅིང་། འདིར་གདུལ་བྱ་བློ་དམན་པ་རྣམས་ཀྱི་ངོར་དང་པོ་ཤིན་དུ་བཀྲེན་པའི་ཚུལ་གྱིས་མཛད་དེ། ལོ་ན་སྤྱན་སྔ་ལ་ཆོས་གསན་དུས་ཡོས་སྦར་བ་དེས་གདན་གནོན་མཛད་ཀྱི་བཞུགས། དེ་ནས་བསོད་སྙོམས་མཛད་པའི་རྙེད་པ་གང་བྱུང་། སྤྱིར་དགེ་འདུན་དང་། ཁྱད་པར་སྤོ་ཏོ་སྤོ་ཏོ་བ་སློབ་དཔོན་ལ་དྲངས་པས་སྐུ་བསོད་སྐྱེས་པ་ལྟར་མཛད་དེ། གྲ་པ་ཉིས་སྟོང་ཙམ་འཚོགས་པའི་རྒྱགས་ཁོ་རང་གིས་གནང་། གནས་ངེས་མེད་དུ་བཤད་སྒྲུབ་ཟུང་འབྲེལ་དུ་མཛད། གཙོ་བོ་སྤོ་ཏོ་བ་ཡུན་རིང་དུ་བསྟེན། ཕུ་ཆུང་བ་དང་། ཀམ་པ་ལུང་པ་ཆེན་པོ་སོགས་ལ་ཡང་ཆོས་གསན། སྤོ་ཏོ་བ་གཤེགས་ནས་ཐང་གྲོང་ལྟག་ཏུ་གཏོར་མ་མཛད་དུས། གཏོར་སྡེར་བྱ་རོག་གིས་ཁྱེར་ཏེ། གླང་ཐང་གི་ཤར་རི་དེའུ་དེའི་ཁར་བཞག་པས། དཔོན་ཤཱཀྱ་བྱ་བས་ཞབས་ཏོག་བྱས་ཏེ་དེར་ལོ་གསུམ་སྒྲུབ་པ་མཛད། ཞོལ་དུ་སྒྲུབ་ཆུ་ཡང་བྱུང་། ཉིན་མཚན་དབྱེར་མེད་དུ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྒོམས་པའི་མདངས་ལ། ཀླུ་མོ་སྤུན་གསུམ་གྱིས་གླང་ཐང་གི་གནས་ཕུལ། དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་འཛུགས་པར་ཞུས། ཕྱིས་རི་དེའི་སྟེང་ནས་ཡར་འཕུར་ཏེ་ཐུགས་ཕྲེང་སྐུར་སར་ཁྲོན་པ་བྲུས། དབུ་ཞྭ་སྐུར་སྐུར་སར་བླ་བྲང་བྱས་ཏེ་དགོན་པ་བཏབ། སློབ་མ་མང་དུ་འདུས།…
དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ།

དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས། སློབ་དཔོན་བསྟན་ཟིན་རྗེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་གསུངས་པ་དེ་ལག་ལེན་བསྟར་དགོས་ཤིང་། ལག་ལེན་བྱེད་པར་སྐུལ་ལྕགས་གཏོང་མཁན་བསམ་བློ་ཞིག་སྟེ་ལག་ལེན་བསྟར་འདོད་ཀྱི་བསམ་པ་ཞིག་ཡོད་དགོས་པར་བརྟེན་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ཞེས་པ་དེ་བཤད་ནས་ལག་ལེན་བསྟར་འདོད་ཀྱི་བསམ་བློ་དེ་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཞིག་སླེབས་པ་བྱེད་དགོས། ལག་ལེན་གང་ཞིག་བྱེད་དགོས་སམ་ཞེ་ན་རང་གི་བསམ་བློར་སྒྱུར་བཀོད་བྱ་རྒྱུ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་ཆོས་ལུགས་དང་མར་ཁེ་སི་རིང་ལུགས་གཉིས་ཀ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན།
ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས།

1) ལྷ་ལྡན་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མིང་། རྟེན་གཙོ་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནེ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་ཆ་ནས་ཇོ་ཁང་དང་། ལྷ་ལྡན་དུ་ཆགས་ཤིང་བཀའ་བསྟན་བཞུགས་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཆ་ནས་ལྷ་ས་གཙུག་ལག་ཁང་། ར་ལ་ས་བཀལ་ནས་འོ་ཐང་གི་མཚོ་བསུབ་སྟེ་བཞེངས་པར་བརྟེན་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང་གི་གཙུག་ལག་ཁང་། གཞན་ཡང་། ༡༽ སྒོ་བཞི་དཀྱིལ་འཁོར་རིས་སུ་བྱས་པས་བླ་མ་དགའ་བ་དང་། ༢༽ ཀ་བ་ཕུར་པ་རིས་སུ་བྱས་པས་སྔགས་པ་དགའ། ༣༽ རྩིག་པ་གཡུང་དྲུང་རིས་སུ་བྱས་པས་བོན་པོ་དགའ། ༤༽ ལྕམ་གདུང་མིག་མངས་རིས་སུ་བྱས་པས་བོད་འབངས་དགའ་ཞེས་པ་ལྟར་དགའ་བཞི་ཞེས་པའི་མཚན་ཐོགས་པར་གྲགས་སོ།།
བླ་མེད་ཀྱི་དགོངས་གཞི་དང་། གསར་གཏོད་ཀྱི་མཛད་བཟང་།

ཆུ་དབར་བུ། སྐུ་མཚན་དཔེ་གངས་ཅན་ལྗོངས་སུ་བཞད། ། གསུང་ཚངས་དབྱངས་འཛམ་གླིང་ཡོངས་ལ་ཁྱབ། ། ཐུགས་བྱམས་བརྩེས་འགྲོ་ཀུན་བུ་བཞིན་བསྐྱངས། ། མགོན་ཟླ་མེད་བསྟན་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་རྒྱལ། ། ཞེས་མཆོད་པར་བརྗོད་པས་སྔོན་བསུས་ཏེ་ལྷ་དང་བཅས་པའི་འགྲོ་བའི་འདྲེན་མཆོག །དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པའི་སྟོན་པ་ཆེན་པོ། འཛམ་གླིང་ཞི་བདེའི་དེད་དཔོན། བོད་མིའི་བླ་ན་མེད་པའི་མགོན་སྐྱབས་དང་མཚོན་རྟགས་བཅས་སུ་གྱུར་པའི་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་གི་བླ་མེད་ཀྱི་དགོངས་གཞི་ནི་རྒྱ་ཆེ་ལ་གཏིང་ཟབ་པ་དང་། མཐའ་ཡས་ལ་མུ་མེད་པ། རྣམ་གྲངས་ཧ་ཅང་མང་པོའི་ཐོག་ནས་གསང་གསུམ་གྱི་མཛད་བཟང་བསྐྱངས་དང་སྐྱོང་བཞིན་པའི་དགོངས་གཞི་རྣམས་ནི་འཇིག་རྟེན་སྤྱིའི་ཕན་བདེ་དང་འབྲེལ་ཞིང་། ཡུལ་དུས་ཀྱི་དགོས་མཁོ་དང་འཚམ་པའི་ལྟ་གྲུབ་དང་། ལམ་ལུགས། དངོས་པོ། ལས་འགུལ་སོགས་ཀྱི་ཐད་གསར་གཏོད་ཀྱི་མཛད་བཟང་ཇི་སྙེད་ཅིག་བསྐྱངས་པ་རྣམས་ཁོ་བོ་ལྟ་བུས་ཇི་བཞིན་བརྗོད་པ་ག་ལ་ནུས། འོན་ཀྱང་ས་བཅད་མ་སྟོང་ཙམ་དང་། གལ་གནད་ཆེ་བ་འགའ་ཞིག་དཔེ་མཚོན་གྱི་ཚུལ་དུ་ཞུ་བ་ལ།