Author: ཆུ་དབར་བུ།

པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་ ༡༦༡༣ ལོ་ནས་ལོ་དྲུག་གི་རིང་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དབུར་ཕེབས་པ་དང་སྐབས་དེ་དུས་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་དགེ་འདུན་ཁྲི་ཁྲག་གི་དཀྱིལ་དུ་དགེ་བཤེས་རབ་འབྱམས་པ་གཏོང་བའི་སྲོལ་གཏོད་པས་ན་བསྡུས་མིང་དུ་ལྷ་རམས་པ་ཞེས་འབོད་པའི་སྲོལ་ཆགས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༢༣ ལོར་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ ༡༣ པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོས་ནོར་གླིང་དབྱར་བཞུགས་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱི་ལོའི་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་མིང་ཐོའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་རྣམས་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔའི་རྩོད་རྒྱུགས་ལེན་པའི་སྲོལ་གཏོད་གནང་། ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་གཏོང་མཁན་མི་ ༡༦ ལས་མེད་པ་རྣམས་ནི། དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ། བྱང་རྩེ། འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་། བློ་གསལ། བདེ་ཡངས། སེར་བྱེས། སེར་སྨད་བཅས་གྲྭ་ཚང་བདུན་ནས་དགེ་བཤེས་གཉིས་རེ་དང་། དེའི་སྟེང་གྲྭ་ཚང་བདུན་པོ་སྐོར་རེས་ཀྱིས་དགེ་བཤེས་འཕར་མ་མི་གཅིག་དང་ར་སྟོད་དགོན་ནས་དགེ་བཤེས་གཅིག་བཅས་ཁྱོན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུགས་ལེན་བྱེད་མཁན་ནི། རྒྱུགས་ལེན་བླ་མ་གཞུང་ལས་པ་ཞེས་འབྲས་སྤུངས་དགོན་གྱི་མཁན་པོ་གཉིས། མཚན་ཞབས་དགེ་བཤེས། བླ་སྤྲུལ་ཆེ་ཆུང་། གདན་ས་ཁག་གི་མཁན་པོ་ལས་ཟུར་དང་གྲྭ་དམངས་ཁྲི་ཚོགས་ཀྱི་དབུས་སུ་རྒྱུགས་སྤྲོད་བྱེད་དགོས་པ་ཡིན། བོད་ཟླ་ ༡ ཚེས་ ༢༤ ཉིན་གཙུག་ལག་ཁང་བླ་བྲང་སྟེང་དུ་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་ཨང་ཀི་དང་པོ་ནས་བདུན་པ་བར་གྱི་རིམ་པ་སྤྲོད་སྲོལ་ཡོད་དོ།། ཐུ་བྷོད་གཞོན་ནུ་ནས་བཏུས།

ཀུན་བཟང་བླ་མའི་ཞལ་ལུང་ནང་གི་ཀོང་པོ་འབེན་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་དེས་ང་ཚོ་ལ་བློ་སྐྱེད་ཅིག་སྟེར་སྲིད།  ཡུལ་ཀོང་པོ་ན་ཀོང་པོ་འབེན་བྱ་བ་གླེན་པ་ཞིག་ཡོད། ཐེངས་གཅིག་ཁོ་རང་དབུས་སུ་ཇོ་བོ་མཇལ་དུ་ཕྱིན། ཇོ་བོའི་མདུན་ན་ལྷ་གཉེར་སོགས་གཞན་སུ་ཡང་མེད་སྐབས་ཤིག་ལ་དྲུང་དུ་སོང་ནས། མཆོད་པའི་ཞལ་ཟས་དང་མར་མེ་རྣམས་མཐོང་བས་ཞལ་ཟས་ཀྱི་ཟན་འདི་རྣམས་མར་མེའི་མར་ཁུ་ལ་སྤགས་ནས་ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེས་གསོལ་བ་ཡིན་ས་རེད། མར་ཁུ་རྣམས་མི་བཀག་པའི་ཆེད་དུ་མེ་སྦར་བ་ཡིན་ས་རེད། ངོ་བོ་ཁོང་གིས་ཇི་ལྟར་གསོལ་བ་ལྟར་བདག་གིས་ཀྱང་དེ་བཞིན་ཟ་དགོས་སྙམ་པས། ཞལ་ཟས་ཀྱི་རྩམ་པ་མར་མེའི་མར་ཁུ་ལ་བསྒྲེས་ནས་ཟོས། ཇོ་བོའི་ཞལ་ལ་བལྟས་ཏེ། ལྷ་བཤོས་ཁྱི་ཡིས་ཁྱེར་ཀྱང་འཛུམ་དམུལ་དམུལ། མར་མེ་རླུང་གིས་ཁྱེར་ཀྱང་འཛུམ་དམུལ་དམུལ་བྱེད་པ་བླ་མ་བཟང་། ངའི་ལྷམ་འདི་ཁྱེད་ལ་བཅོལ་བ་ཡིན་པས་ཉར་ཚགས་གྱིས་དང༌། ངས་ཁྱོད་ལ་སྐོར་བ་ཞིག་བྱ་འོང་ཞེས་བཤད། ལྷམ་ཕུད་དེ་ཇོ་བོའི་པང་དུ་བཞག་ནས་སྐོར་བར་སོང་། ཤུལ་ནས་ལྷ་གཉེར་འོང་ནས་ལྷམ་ཕྱིར་འདོར་བ་བརྩམས་ཚེ། ཇོ་བོ་རིན་པོ་ཆེས་གསུང་འབྱོན་ཏེ། དེ་ཀོང་པོ་འབེན་གྱིས་ང་ལ་བཅོལ་བ་ཡིན་པས་མ་འདོར་གསུངས།

མཛད་པ་པོ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག ༸རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ། དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་རྣམ་ཐར། (ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ)རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་དངོས་སློབ་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་མཆོག་ནི། གཙང་རུ་ལག་གི་སའི་ཆ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱའི་ཉེ་འདབས་སྲད་ཀྱི་ལུང་ལག ཞག་དང་བན་སྙིང་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་གུར་མོ་རུ་བ་ཞེས་པའི་འབྲོག་སྡེ་ཞིག་ཏུ་ཡབ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་ཡུམ་ཇོ་མོ་ནམ་མཁའ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རང་བྱུང་བདུན་པའི་ལྕགས་ལུག(༡༣༩༡)ལོར་སྐུ་བལྟམས། མཚན་པདྨ་རྡོ་རྗེར་གསོལ། དགུང་ལོ་ལྔ་བཞེས་སྐབས་གྲོང་པ་གཞན་གྱི་ར་རྫི་མཛད་སྐབས་རྡོ་ལ་མ་ཎི་མང་པོ་བྲིས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པར་གྲགས། དགུང་ལོ་བདུན་ལ་ཕེབས་པའི་ཚེ་ཡབ་འདས། ལོ་དེར་སྣར་ཐར་དུ་ཕེབས། ཟས་གོས་ཤིན་ཏུ་བཀྲེན་ན་ཡང་སྐུ་ཡོན་སྦྱོང་བ་ལ་ལྷག་པར་སྤྲོ། དེ་ནས་དཔལ་སྣར་ཐང་གི་མཁན་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྗེ་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ལས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། མཚན་པདྨ་རྡོ་རྗེ་རང་སོར་བཞག བརྒྱ་སྟོན་ཙནྡྲ་དང་ཤཱཀྱ་དཔལ་ལས་བོད་ཡིག་དང༌། ལཉྫ་ཝར་ཧོར་ཡིག་སོགས་གསན་སྦྱོང་མཛད་པས་མཁས་པར་མཁྱེན། དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་པ་ཤིང་བྱ(༡༤༠༥)ལོར་དཔལ་སྣར་ཐང་གི་མཁན་ཆེན་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་དང་ཆེན་པོ་བློ་ལྡན་གཉིས་ཀྱི་དྲུང་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་མནོས་ཏེ་མཚན་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་ཞེས་གསོལ།

ནག་ཆུ་རྫོང་། ནག་ཆུ་རྫོང་ནག་ཆུ་ས་ཁུལ་གདང་ལ་དང་གཉན་ཆེན་ཐང་ལྷའི་བར་དུ་གནས་ཡོད།ལྷོ་འདམ་གཞུང་རྫོང་དང་འབྲེལ་བ་དང་། བྱང་སྙན་རོང་དང་ཨ་མདོ་རྫོང་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ།ཤར་འབྲི་རུ་དང་ལྷ་རི་རྫོང་གཉིས་དང་འབྲེལ་བ།ནུབ་དཔལ་མགོན་རྫོང་དང་འབྲེལ་ཡོད།ཆ་སྙོམས་ས་བབ་མཐོ་ཚད་སྨི་4450ཡན་ཟིན་ཡོད།ཤར་ནུབ་དབར་གྱི་བར་ཐག་རིང་ཤོས་སྤྱི་ལེ་233དང་ལྷོ་བྱང་དབར་གྱི་བར་ཐག་རིང་ཤོས་སྤྱི་ལེ་185ཡོད་པ་དང་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་སྤྱི་ལེ་ངོས་གྲུ་ཁྲི་1.6ཡོད། ནག་ཆུ་རྫོང་ཁོངས་སུ་གྲོང་རྡལ་3དང་།ཤང་9 སྲིད་འཛིན་གྲོང་ཚོ（ཡུལ་མི་ཨུ་ལྷན）160བཅས་ཡོད།སྤྱིའི་མི་འབོར་ཁྲི་9ཡོད། ནག་ཆུ་རྫོང་གི་གཏེར་ཐོན་ཐོན་ཁུངས་གཙོ་བོ་འཐི་དང་།ཞ་ཉེ། ཏི་ཚ། མུ་སི། གསེར། ཆུ་ཤེལ། རྡོ་ཀ་མ་རུ། ཟངས། རྡོ་རྨ་བྱ།ལྕགས་ཁབ་ལེན་གཏེར་ཁ། རྡོ་ནག་སོགས་རིགས་19ཡོད།བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་68ཡོད་པའི་ནང་འོ་འཐུང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་28དང་བདག་ཏུ་མ་བཟུང་བའི་འདབ་ཆགས་རིགས་32ཡོད།རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་ཁོངས་སུ་བཅུག་པའི་གྲས་སུ་གཙོད་མགོ་ཆེན་དང་། གླ་བ།སྲམ། དབྱི། རྐྱང་། དྲེད་མོང་། ངང་པ། ཁྲུང་ཁྲུང་སྐེ་ནག བྱ་གླག་མགོ་ཁྲ་སོགས་ཡོད།རི་སྐྱེས་རྩི་ཤིང་གི་རིགས་189ཡོད་པའི་ནང་སྨན་རྒྱུར་སྤྱོད་ཆོག་པའི་གྲས་སུ་དབྱར་རྩྭ་དགུན་འབུ་དང་།ཨ་བྷི་ཥ། གངས་ལྷ་མེ་ཏོག སོ་ལོ་དམར་པོ་སོགས་ཡོད། ཆུ་ནུས་དང་། ས་འོག་ཚ་ནུས། ཉི་ནུས།རླུང་ནུས་བཅས་ཀྱི་ཐོན་ཁུངས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད།

མངའ་རིས་ས་ཁུལ་རྫོང་ཁག་གི་མིང་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་རགས་ཙམ་གླེང་བ། ༡ སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་། སྤུ་ཧྲེང་ཞེས་པ་ནི་ཞང་ཞུང་གི་སྐད་ཡིན་པས་སྤུ་ནི་གངས་དང་།ཧྲེང་ནི་རི་ཡིན་པས་ཡུལ་དེར་གངས་རིས་བསྐོར་ཡོད་སྟབས་གངས་རིའི་དོན་ཅེས་དང་།ཡང་ཁྱུང་ལུང་གྱི་བུ་འབྲིང་བ་ར་སྐྱོང་ཨོ་ནག་ཞེས་པས་ང་སྤྲིན་པུར་པུར་བྱེད་སའི་ཡུལ་དུ་འགྲོ་གི་ཡིན་ཞེས་བརྗོད་པས་པུ་རངས་ཞེས་པའི་མིང་དེ་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་སོགས་མདོར་ན་པུ་རངས་དང་།སྤུ་རངས་སྤུ་ཧྲང་། སྤུ་ཧྲེང་བཅས་བྲིས་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་ཙམ་ལས་དོན་གཅིག་ཡིན། ༢ རྩ་མདའ་རྫོང་། རྩ་མདའ་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་གྱི་རྩ་རང་རྫོང་དང་མདའ་པ་རྫོང་གཉིས་མིང་མཉམ་དུ་སྒྲིལ་ནས་རྩ་མདའ་ཞེས་གསར་དུ་བཏགས་པའི་མིང་ཡིན། ༣ སྒར་རྫོང་། སྒར་རྫོང་ཞེས་པ་ནི་ཁང་པ་མེད་པར་སྦྲ་གུར་སོགས་ཕུབ་པའི་སྡེ་ཚོའམ་དམག་སྒར་ལ་སྒར་ས་ཞེས་ཟེར། འདིར་སྒར་རྫོང་ཞེས་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་དགའ་ལྡན་ཚེ་དབང་གིས་ལ་དྭགས་བཙན་བཛུལ་པ་མཐར་སྐྲོད་གཏོང་བའི་སྐབས་ཀྱི་དམག་སྒར་དབྱར་ས་དགུན་ས་ཞེས་བྱུང་བ་ལས་འདིའི་སྒར་ས་ནི་སེང་གེ་གཙང་འགྲམ་གྱི་དགུན་སར་གོ་བ་ཡིན།

༄༅། ། གཙང་ཁུལ་རྫོང་ཁག་གི་མིང་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་རགས་ཙམ་གླེང་བ།   1.ཁང་དམར་རྫོང་། ཁང་དམར་ཞེས་པ་ནི་བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་དུས་སུ་ད་ལྟའི་ཁང་དམར་གྲོང་ཚོ་ཆགས་ཡུལ་དེར་ངག་འཇམ་དཔལ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བཏབ་པའི་ལྷ་ཁང་དམར་པོ་ཞིག་ཡོད་སྐད་ལ་རྗེས་སུ་མཁར་མིང་ཡུལ་ལ་ཐོགས་ཏེ་ཁང་དམར་ཞེས་པ་མིང་དེ་ལྟར་བྱུང་། 2.གྲོ་མོ་རྫོང་། གྲོ་མོ་ཞེས་པ་ནི་ཤིང་གྲོ་དགའ་སོགས་སྐྱེས་པའི་ཡུལ་དང་།རི་མགོར་སྨུག་སྤྲིན་ལང་ལོང་དུ་འཁྲིགས་པས་གྲོ་སྨུག་ཅེས་པ་ནི་རིམ་བཞིན་གྲོ་མོ་ཞེས་པ་སྒྲ་འགྱུར་ཞེས་དང་ཡང་རྒྱ་སྐད་དུ༼དབྱ་ཏུང༽ཞེས་འབོད་དོན་ནི་དབྱིན་ཇི་ཐོག་མར་གཉའ་གདོང་ཞེས་པར་འབྱོར་སྐབས་ཡུལ་དེའི་མིང་དབྱིན་སྐད་དུ་བོད་སྐད་ཇི་བཞིན་མ་ཐོན་པར་རྗེས་སུ་རྒྱ་སྐད་ལའང་དབྱ་ཏུང་ཞེས་དབྱིན་སྐད་གྱི་སྒར་ཟུར་ཆགས་པ་ཡིན། 3.གམ་པ་རྫོང་། གམ་པ་ཞེས་པ་ནི་སྔར་མིང་རང་གནས་སུ་བཞག་པ་ཞིག་ཡིན་པ་དང།རྫོང་དེའི་མིང་གཞན་ལ་ལྷུན་གྲུབ་སྟག་རྩེ་རྫོང་ཡང་ཟེར།རྫོང་དེའི་ཤར་ངོས་སུ་གཞི་བདག་གངས་ཅན་རྒྱ་བོ་ཟེར་བའི་གངས་རི་དང་།ནུབ་ངོས་སུ་ཇོ་མོ་གངས་རི་ཞེས་པའི་མདུན་ནམ་གམ་དུ་ཆགས་པས་གམ་པ་ཞེས་མིང་དེ་ལྟར་བྱུང་།གཞན་ཡང་ཡུལ་དེའི་ས་བཀྲ་དུག་སྤྲུལ་ཕོ་མོ་མགོ་སྤྲོད་ཡོད་པའི་ས་བཀྲ་ངན་པ་དེ་ཟློག་ཕྱིར་ཐོག་མར་ཁྲ་ཚང་དགོན་ཞེས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད།སྔར་རྒྱལ་རྩེ་མངའ་ཁོངས་ཡིན་པ་དང་ཆོས་རྒྱལ་རབ་བརྟན་ཀུན་བཟང་འཕགས་གི་དབྱར་ཁ་བཞུགས་ས་ཡིན་ཞེས་ཟེར།སྔར་རྫོང་དེ་འབྲོག་ས་ཁོ་ན་ཡིན་ནའང་རྗེས་སུ་བཅིངས་བཀྲོལ་རྗེས་སུ་ས་ཞིང་གསར་སྦོལ་གྱིས་ད་ལྟ་ས་མ་འབྲོག་གི་རྫོང་ཞིག་ཡིན།