བློ་རྣལ་དུ་ཕོབས། དོན་དངོས་དང་དྲང་བདེན་གཞི་རྩར་འཛིན་རོགས།

རྒྱ་དམར་ཇག་ཚོགས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ལོར་བོད་ལ་དྲག་པོའི་བཙན་འཛུལ་བྱས་སྟབས། གཞུང་ས་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ལས་ཀྱི་སྣེ་མོ་བ་སོགས་ཀྱིས་བོད་མིའི་འདི་ཕྱིའི་སྐྱབས་གནས་དང་། བོད་མིའི་དབུ་ཁྲིད་སྤྱི་ནོར་༸གོང་ས་༸སྐྱབས་མགོན་ཆེན་པོ་མཆོག་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་བྱོལ་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་སྟབས། བོད་འབངས་འབུམ་ཕྲག་མང་པོ་མགོན་པོ་གང་ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བསྙེགས། གནམ་དང་ས་མ་གཏོགས་མི་ཤེས་པའི་དུས་སྐབས་དེར་ལྕམ་ཕྲེང་རིང་རིན་ཆེན་སྒྲོལ་མ་ལགས་ཀྱིས་བོད་མི་ཀ་སྦུག་ཏུ་འབྱོར་བའི་གཞུང་ཞབས་ལས་བྱེད་དང་། སྐྱ་སེར་ཕོ་མོ་ཁག་ལ་ཟླ་ཤས་རིང་དབྱིན་ཡིག་སློབ་འགོ་ཚུགས། ཀ་སྦུག་ཏུ་རང་རིགས་སྤུན་ཟླར་ཚོར་སློབ་སྦྱོང་སྤྲད་པ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་སྙན་ལམ་དུ་གསན་སྟབས། ཐུགས་དགྱེས་མཉེས་ཆེན་པོ་བྱུང་སྟེ་སློབ་ཕྲུག་ཚོའི་ཡིག་ཆས་ཉོ་བྱེད་ཧིན་སྒོར་གཅིག་སྟོང་ཐམ་པ་རྒྱལ་ལོ་དོན་གྲུབ་ལགས་བརྒྱུད་དེ་གསོལ་རས་སྩལ།
མངོན་བརྗོད་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐིགས།

མཛད་པ་པོ།  དངུལ་ཆུ་དྷརྨ་བྷ་དྲ། ༄༅། །མངོན་བརྗོད་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་རྒྱ་མཚོའི་ཆུ་ཐིགས།  །མཆོད་བརྗོད་དང་རྩོམ་པར་དམ་བཅའ་བ།  །ན་མོ་གུ་རུ་མནྫུ་གྷོ་ཥཱ་ཡ།  །གཙུག་ན་ཟླ་བ་རང་བྱུང་པད་དཀར་མིག  །སྤྲིན་ལ་ཞོན་དང་མ་གཉིས་ཀརྟཱི་ཀ  །མེ་ཟླུམ་ཆ་གཏེར་གཙུག་གི་ནོར་བུའི་ཁྲིར།  །ཞབས་སེན་འགོད་མཛད་ཟས་གཙང་སྲས་ལ་འདུད།  །མཚན་དཔེའི་དཔལ་འབར་ཟླ་ཞུན་ཕུང་པོའི་སྐུ།  །ཨིནྡྲ་ནཱི་ལའི་ཟུར་ཕུད་ལྔས་མཛེས་པ།  །ཅུང་ཟད་དྲན་པ་ཡིས་ཀྱང་རྨོངས་པའི་མུན།  །ཕམ་མཛད་གསུང་གི་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ།  །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའི་ཆོས་ཀྱི་གླུ།  །རྒྱུད་མང་སྒྲ་ལས་དྲངས་ནས་སྙན་པའི་དཔྱིད།  །འཇོ་མཛད་དྲི་ཟའི་སྒེག་མོ་དབྱངས་ཅན་མས།  །མི་ཟད་སྤོབས་པའི་དངོས་པོ་དེང་འདིར་སྩོལ།  །འཁོར་འདས་བརྟན་གཡོའི་དངོས་པོ་རེ་རེར་ཡང༌།  །བརྡ་དང་ཐ་སྙད་མིང་ཚུལ་མཐའ་ཡས་ཕྱིར།  །སར་གནས་དཔའ་བོ་ཁོ་ནའི་སྤྱོད་ཡུལ་ལས།  །ཉམ་ཆུང་བྱིས་བློའི་གཞལ་བྱ་ག་ལ་ཡིན།  །འོན་ཏེ་འབབ་ཆུའི་རྒྱུན་ལས་ཆ་ཤས་ཙམ།  །བཏུངས་ཀྱང་སྐྱེས་བུའི་སྐོམ་སྲེད་སེལ་བ་ལྟར།  །མངོན་བརྗོད་རྒྱ་མཚོའི་དབུས་ནས་ཆུ་ཐིགས་ཙམ།  །ཐོས་བརྩོན་ཀུ་ཤའི་རྩེ་མོས་བླངས་ཏེ་བརྗོད།། །།
གཙང་སྨྱོན་ཧེ་རུ་ཀ་རུས་པའི་རྒྱན་ཅན།

འཁྲུངས་ཡུལ་གཙང་མྱང་སྟོད་སྟག་ཚལ་དུ་མྱང་རལ་པ་ཅན་དང་ཉི་མ་འོད་ཟེར་སོགས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་ཡབ་སྔགས་འཆང་སངས་རྒྱས་དཔལ་ལྡན་དང། ཡུམ་སངས་རྒྱས་འདྲེན་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རབ་བྱུང་བརྒྱད་པའི་ཆུ་སྤྲེལ་ (༡༤༥༢) ལོར་སྐུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་བདུན་པ་ས་སྟག་ (༡༤༥༨) ལོར་མཁན་ཆེན་ཀུན་དགའ་སངས་རྒྱས་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་གསོལ། དེ་ནས་བཟུང་དགུང་ལོ་བཅུ་བདུན་གྱི་བར་རང་ཡུལ་དུ་སློབ་གཉེར་མཛད། དགུང་ལོ་བཅོ་བརྒྱད་པར་ཙ་རིར་བྱོན་ཏེ་རྗེ་བཙུན་ཤ་ཧ་རབ་འབྱམས་པ་སངས་རྒྱས་སེང་གེ་དང་མཇལ། རི་ཆོས་སྐོར་གསུམ། ཐར་གྲུ་སྐོར་གསུམ། ནཱ་རོ་ཆོས་དྲུག །ཕྱག་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལྔ་ལྡན་ལྷན་གཅིག་སྐྱེས་སྦྱོར། དོ་ཧ་སྐོར་གསུམ་དང་མཛོད་དྲུག་རོ་སྙོམས་སོགས་བཀའ་བརྒྱུད་ཀྱི་ཆོས་སྐོར་ཕལ་མོ་ཆེའི་ལུང་གསན། རྗེ་བཙུན་མ་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་དབང་བསྐུར་ཏེ་གསང་མཚན་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ་ཞེས་གསོལ།
ལྷ་སའི་ཀཱ་ལི།

གསལ་བྱེད་གྲངས་ངེས་སུམ་བཅུ་བྱས།། གསལ་བྱེད་ཕྱེད་མ་[༡]སོ་སུམ་བྱ།། དབྱངས་ཡིག་གྲངས་ངེས་བཞི་ཐམ་པ།། ཨ་ཡིག་བསྣན་པས་ལྔ་ཐམ་པ།། རྐྱང་པའི་ཡི་གེ་སུམ་བཅུ་བྱས།། རྐྱང་འཕུལ་ཡི་གེ་ཞེ་བརྒྱད་བྱས།། བརྩེགས་ཡིག་སུམ་བཅུ་སོ་སུམ་བྱས།། འདོགས་ཡིག་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བྱས།། བརྩེགས་འཕུལ་ཉི་ཤུ་ཐམ་པ་བྱས།། འདོགས་འཕུལ་སུམ་བཅུ་ཐམ་པ་བྱས།། སུམ་བརྩེགས་ཡི་གེ་བཅུ་བཞི་བྱས།། སུམ་འཕུལ་ཡི་གེ་དྲུག་ཐམ་པ།། ཡིག་རྡོག་རེ་ལ་ཀློག་སྲོལ་བཅུ།། ཡིག་རྡོག་རེ་ལ་འབྲི་སྲོལ་བརྒྱ།། ཀློག་འབྲིའི་ཆུ་རྙོག་སུ་ཡིས་ཀྲུག ། སུ་ཡིས་ཀློག་དང་སུ་ཡིས་འབྲི།།
ཤེལ་དཀར་མངའ་ཞབས་ཟེར་བའི་གཏམ་དུམ་བུ་གཅིག

དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་ཤེལ་དཀར་བ་མཆོག   སྤྱིར་ས་སྐྱ་བས་དབང་བསྒྱུར་བའི་དུས་སྐབས་དེར་དིང་རི་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ལ་སྟོད་ལྷོ་ཁུལ་གྱི་དཔོན་པོའི་གོ་མིང་ལ་ལྷོ་བདག་གམ་ལྷོ་ཁྲི་དཔོན་ཞེས་ཟེར་བ་ལས། རྫོང་དཔོན་དང་སྤྱི་ཁྱབ་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་འབོད་སྲོལ་མེད། ལྷོ་བདག་དཔོན་བརྒྱུད་གསུམ་པ་བར་དུ་ལས་ཁུངས་ལྟེ་བ་གནས་ཡུལ་ཡང་དིང་རི་སྒང་དཀར་དུ་ཡིན་ཅིང་། མིང་ལ་སྒང་དཀར་ཁྲི་ཚང་ཟེར། དེ་ནས་ལྷོ་བདག་དཔོན་བརྒྱུད་གསུམ་པ་དོན་ཡོད་དཔལ་བཟང་གི་སྐབས་ལས་ཁུངས་ལྟེ་བ་རྒྱལ་ནོར་སྤོ་རུ་གནས་སྤོས་གསར་བཙུགས་མཛད་ཅིང་། མིང་ལ་སྤོ་རིན་ཆེན་སྒང་ཞེས་ཟེར། དེ་ནས་ལྷོ་བདག་དཔོན་བརྒྱུད་བཞི་པས་ལས་ཁུངས་ལྟེ་བ་རྒྱལ་མོ་རིའི་སྒང་དུ་བསྐྲུན་ཅིང་། མིང་ལ་ཕོ་བྲང་ཤེལ་དཀར་རམ་ཤེལ་དཀར་རྩེ་རྒྱལ་ཞེས་ཟེར། དེ་ནས་ཕག་གྲུའི་དུས་སྨད་ཙམ་ནས་བཟུང་སྟེ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་དུས་སྐབས་དེའི་རིང་ལས་ཁུངས་ལྟེ་བ་རྒྱལ་མོ་རིའམ་རྩེ་རྒྱལ་གྱི་མགུལ་འདབས་སུ་གནས་ཡོད་ཅིང་། མིང་ལ་ཤེལ་དཀར་རྫོང་ཞེས་ཟེར། དེང་སང་རྩེ་རྒྱལ་གྱི་མགུལ་སྐེད་དུ་ཡོད་པའི་རྫོང་བར་ཟེར་བའི་གོག་རོ་ཡོད་སའི་ཁུལ་དེ་རེད། དེང་གི་ཆར་ལས་ཁུངས་ལྟེ་བ་ཤེལ་དཀར་ཞོལ་དུ་ཡོད་ཅིང་། མིང་ལ་དིང་རི་རྫོང་ཞེས་ཟེར།
ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་མཛད་རྗེས་རྡོ་རིང་།

ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ (755-798ལོ) བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ 37 པ་ཡིན། ཁོང་གི་སྐུ་རིང་ལ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་འདི་དར་རྒྱས་ཆེ་ཤོས་སུ་སླེབས་ཡོད། ཁོང་གིས་དགོན་པ་བསྐྲུན་པ་དང་ཆོས་དཔེ་བསྒྱུར་བ། དེ་བཞིན་སྡོམ་པ་ཕུལ་བའི་དགེ་འདུན་པ་ཡང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། དུས་ཕྱིས་སུ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན། མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་བ་བཅས་ལ་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དཔོན་རྣམ་གསུམ་ཞེས་འབོད་ཅིང་གུས་བཀུར་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་ཡིན།