ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོའི་གསོལ་ཞལ། 第一世噶玛巴用过的碗 ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་བའི་ན་བཟའ་ཐོར་བུ། 第四世噶玛巴的法衣碎片 ཀརྨ་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པའི་་དབུ་ཞྭ། 第九世噶玛巴的法帽 ཀརྨ་སྐུ་ཕྲེང་དགུ་པའི་ཞབས་ལྷམ། 第九世噶玛巴的鞋 ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བརྒྱད་པ་ཉིད་ཀྱིས་བཞེངས་པའི་སྐུ་ཞིག 空住佛 楚布寺镇寺之宝，由第八世噶玛巴亲手所塑，传说该佛像塑成之后，竟自动悬于空中长达七天七夜之久，“空住佛”之名由此得来。 ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་རང་ཉིད་ཀྱིས་བཞེངས་བའི་སྟོན་པ་དང་སྒྲོལ་མའི་སྐུ། 第十世噶玛巴亲作的释迦牟尼像、白度母像 ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པའི་ཞབས་རྗེས། 第十四世噶玛巴的脚印 ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བདུན་གྱིས་དགོང་ལོ་གཞོན་དུས་སུ་བཞག་པའི་ཕྱག་རྗེས། 第十七世噶玛巴小时候留在楚布寺大殿砖头上的手印 ཀརྨ་པ་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་བདུན་གྱི་ཕྱག་བྲིས། 第十七世噶玛巴亲绘的唐卡 མ་ཧ་ཀ་ལའི་སྐུ་རྙིང་། 玛哈嘎拉塑像

         གངས་རི་ར་བས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་བོད་ཀྱི་ལྗོངས་འདི་ནི་བསྐལ་བ་ཡ་ཐོག་ནས་བཟུང་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་། ཤེས་རིག་གི་འཕེལ་ཁ་དར་བའི་ས་ཆ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྤྱི་ཚོགས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་གོམ་འགྲོས་དང་བསྟུན་ནས་ཡུལ་གྲུ་འདི་ལ་ཡང་ཆབ་དཔལ་རིག་གསུམ་དར་ཞིང་རྒྱས་ཏེ་རང་གཅུན་རང་བདག་གི་བཙན་པོ་རྒྱལ་རབས་བྱུང་ནས་རིམ་བཞིན་བོད་སྤྱི་ཚོགས་ཡོངས་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་ལམ་བུར་གསར་བ་ཞིག་ཏུ་བསྐྱོད་པ་རེད།          མཛངས་བློན་བདུན་ནི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་སྤུ་དེ་གུང་རྒྱལ་ནས་བཟུང་རིམ་བཞིན་བྱུང་ཞིང་། ཁོ་ཚོས་དུས་རབས་མི་འདྲ་བའི་གནས་བབས་འོག་བོད་ཡུལ་གྱི་དཔལ་འབྱོར་དང་རིག་གནས། ཆབ་སྲིད་སོགས་འཕེལ་རྒྱས་སུ་འགྲོ་བར་ནུས་ཤུགས་ཡོད་དགུ་བཏོན་པས་བོད་རིགས་མི་དམངས་ཀྱི་དེ་དག་ལ་དྲན་གསོའམ་ཡི་རངས་སམ། གོང་བཀུར་རམ་བསྟོད་བསྔགས་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་མཛངས་བློན་བདུན་ཞེས་འབོད་པ་རེད། ཡང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དེབ་ཐེར་འགའ་རེའི་ནང་དུ་འཕྲུལ་བློན་བདུན་ཞེས་པར་ཡང་འབོད་མོད། གང་ལྟར་ཡིན་ཡང་བློན་པོ་འདི་དག་ནི་མི་རིགས་ལ་དགའ་བ། མི་དམངས་ལ་སྙིང་ནས་བརྩེ་བ། རྒྱལ་བོ་ལ་གློ་བ་ཉེ་བ། མེས་རྒྱལ་ལ་དགའ་བ།  བོད་མི་ལ་དགའ་བ་ཅན་ཏག་ཏག་ཡིན་པས། དེང་གི་དུས་འདིར་ཡང་ང་ཚོས་ནམ་ཡང་བརྗེད་ཐབས་མེད་པར་སེམས་ཀྱི་གཏིང་དུ་སིམ་ཏུ་བཅུག་ཡོད།

ཆོས་དུང་དཀར་པོ་རྒྱང་གྲགས་འདི་ནི་སངས་རྒྱས་སྐུ་དངོས་ཀྱིས་བེད་སྤྱོད་མཛད་ཅིང་རབ་གནས་གནང་བའི་རྟེན་བྱིན་རླབས་ཅན་ཞིག་ཡིན། ས་ལུགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བསྟན་རྩིས་ཀྱི་དགོངས་པ་ལྟར་ན་སྟོན་པ་མྱ་ངན་ལས་འདས་ཚུལ་བསྟན་པའི་དུས་ནས་བརྩིས་ན་ཡང་ད་བར་ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་མངའ་ཡོད། ཞིབ་པར་བརྗོད་ན་སྟོན་པ་ཐུབ་པའི་དབང་པོ་མཆོག་གིས་གདུལ་བྱ་ཐུན་མོང་བའི་ངོར་ལོ་དྲུག་དཀའ་བ་སྤྱད་ནས་མཐར་མངོན་པར་རྫོགས་པ་སངས་རྒྱས་རྗེས། ཡང་དག་པའི་དམ་པའི་ཆོས་བདུད་རྩི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཐུགས་ལ་མངའ་བར་མཛད་མོད། འོན་ཀྱང་དུས་དེའི་སེམས་ཅན་སྤྱི་མཐུན་གྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའི་དབང་གིས། ཟབ་བཞི་སྤྲོལ་བྲལ་འོད་གསལ་འདུས་མ་བྱས། །བདུད་རྩི་ལྟ་བུའི་ཆོས་ཤིག་ཁོ་བོར་བརྙེད། །སུ་ལ་བསྟན་ཡང་གོ་བར་མི་ནུས་པས། །མི་མེད་ནགས་ཀྱི་ཚལ་དུ་གནས་པར་བྱ། །

༄༅།  །གཙོ་སྒྲིག་པའི་གཏམ། དེ་ཡང་དད་མོས་དང་དགའ་ཞེན་གཅིག་ཏུ་ཕྱོགས་པའི་གཙང་ཕྱོགས་སྨྱུག་འཛིན་པ་མང་པོས། རང་རང་གི་བསམ་བློའི་ཚོར་འདུ་མང་པོ་བཙོ་སྦྱངས་གང་ལེགས་གནང་བ་བརྒྱུད་ནས་གྲུབ་པའི་༼དབྱར་དུས་ཀྱི་སྣང་བ།༽ཞེས་པ་ཁ་བྱང་གཅིག་པའི་མཉམ་བྲིས་སུ་སྤེལ་པ་ལ། སྤྱིར་ན་དབྱར་དུས་ནི་རྩོམ་འབྲི་བ་ཚོར་སྙན་ངག་གི་རྒྱུ་ཆ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་དུས་ཤིག་ཡིན་ཏེ། ཕྱི་དངོས་པོའི་ཤུགས་རྐྱེན་ལ་བརྟེན་ནས་ནང་སེམས་ལ་ཚོར་འདུའི་སྣང་བ་རྒྱས་པར་བྱེད་ཅིང་། ཆར་ཞོད་དང་འབྲེལ་ནས་རིག་པ་གསལ་བའི་དུས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན་དུ་ངེས། དེས་ན་ད་ཐེངས་ང་ཚོས་གཙང་ཕྱོགས་ཀྱི་སྨྱུག་འཛིན་པ་ཚོས་མཛད་པའི་སྙན་རྩོམ་མང་པོ་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་སྒྲིག་བྱས་ཤིང་། རྒན་རིག་པའི་རྗེས་འགྲོ་ལགས་དང་། འབྲོག་བུ་ཡོན་ཏན་ལགས། གུས་སྨིན་རུང་འབྲས་བུ་བཅས་གསུམ་ནས་ཕན་ཚུན་གྲོས་བསྡུར་གྱིས་སྒོ་ནས་ཅུང་ཟད་ཞུ་དག་བྱས་པ་བརྒྱུད། སྙན་རྩོམ་དག་བརྒྱ་ཆ་བརྒྱ་ཡི་བསྟོད་འོས་སུ་མ་འགྱུར་ཡང་། སྨད་དགོས་པའི་སྐྱོན་ཆ་དེ་ཙམ་རང་མི་སྣང་བས་དགའ་ཚོར་ཆེན་པོས་རྗེས་སུ་ཡིད་རངས་ཞུ་བཞིན་མཆིས། ཐེངས་འདིའི་རྩོམ་ཡིག་གི་གོ་རིམ་ནི་ཐོག་མར་མཆོག་དམན་གྱི་གོ་རིམ་ལྟར་བཀོད་སྙམ་ནའང་། གཅིག་ནས་རང་ཉིད་ཤེས་རབ་དམན་པས་མཆོག་དམན་གྱི་དབྱེ་བ་འབྱེད་དཀའ་ཞིང་། ཡང་སྒོས་ཞིབ་ཏུ་དཔྱད་པའི་དུས་ཁོམ་མི་གདའ་བས། གཙོ་སྒྲིག་པ་གསུམ་སྔོན་ལ་བཀོད་ནས་ལྷག་མ་སྐུར་དུས་སྔ་རིམ་སོགས་གང་གབ་ཀྱི་སྒོ་ནས་བཀོད་པའོ། ། ཞེས་སྨིན་རུང་འབྲས་བུས་བོད་ཟླ་ ༧ པའི་ཚེས་ ༡ ཉིན།

ཡུམ་བུ་བླ་སྒང་། ༡.ཡུམ་བུ་བླ་སྒང་ནི་（བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་སྣེ་གདོང་རྫོང）རྫོང་ཕོ་བྲང་ཤང་ཁོངས་ཇོ་མོ་（ཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་ཞེས་པའི་རི་བོའི་）ཐོག་ཏུ་བཞེངས་ཡོད།  དེ་ནི་བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་（གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི）སྐུ་དུས་སུ་བཞེངས་ཤིང་།   ཕོ་བྲང་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་（མཁར）སྔ་ཤོས་ཡིན།  ཕོ་བྲང་དེ་（རྒྱབ་མདུན）གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་སྟེ་མདུན་དུ་（མཆོད་ཁང་སྟེང་འོག་）དང་རྒྱབ་ཏུ་（མཁར་རྫོང་རྩེ་མོ་གསེར་ཟངས་རྒྱ་ཕིབས）ཀྱིས་བརྒྱན་པ་ཞིག་ཡོད། ༢. འདུ་ཁང་ནང་དུ་རྟེན་གཙོ་（གསེར་ཟངས）ལས་གྲུབ་པའི་ཇོ་བོ་（ནོར་བུ་བསམ་འཕེལ་）ལ་སོགས་བཞུགས་ཡོད་པ་དང་།  སྟེང་ཁང་དུ་（ཙན་དན）ལས་གྲུབ་པའི་（འཕགས་པ་ལོ་ཀེ་ཤྰ་རེའི་）སྐུ་བརྙན་སོགས་བཞུགས་ཡོད།

སྔོན་གྱི་ཚེ་མངའ་རིས་སྨད་དམ་མང་ཡུལ་གུང་ཐང་གི་ཆར་གཏོགས་པའི་སྐྱིད་རོང་ཇོ་བོའམ་ཇོ་བོ་ཝ་ཏི་བཟང་པོའི་བཞུགས་གནསསྐྱིད་རོང་འཕགས་པ་ལྷ་ཁང་། དེང་གི་གཞིས་ཀ་རྩེའི་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་གི་སྐྱིད་རོང་གྲོང་ཚོའི་དཀྱིལ་དུ་ཆགས་ཤིང་། ལྷ་ཁང་འདི་ནི་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་དཀྱིལ་ལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བལ་བཟའ་ཁབ་དུ་བསུ་དུས་བཞེངས་པར་གྲགས་ཤིང་། ལྷ་ཁང་གི་ཕྱི་ནང་གཉིས་སུ་བལ་ལུགས་འཛུགས་སྐྲུན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གྱ་ནོམ་པོ་ཡོད། ནང་རྟེན་ལ་དེང་སྐབས་སྐྱིད་རོང་ཇོ་བོའི་སྐུ་ཚབ་ལས་ལས་གཞན་ལྡེབས་རིས་རྩ་ཆེན་དང་བལ་བཟའི་རྡོ་ཤེལ་སོགས་མང་དུ་མཇལ་རྒྱུ་འདུག པར་ཐ་མ་དེ་ཇོ་བ་ཝ་ཏི་བཟང་པོའི་སྐུ་ངོ་མ་འདི་ག་གྲྭ་ཚང་ནས་རྒྱ་གར་དུ་གདན་འདྲེན་ཞུས་ཏེ་ད་ལྟ་༸གོང་ས་མཆོག་གི་གཟིམ་ཆུང་དུ་བཞུགས་བཞིན་པ་རེད།