རྩོམ་པ་པོ།  དྷི་ལྷ་ལྡན།    བརྗོད་སྙིང་། རྒྱལ་པོ་དག་གི་མཚན་ཟུར་གྱི་ལྡེ་ནི་ལྷ་ཞེས་པའི་དོན་དང་། སྒྲུང་ལྡེའུ་བོན་གསུམ་གྱི་ལྡེའུ་ནི་བོད་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལྟ་བུ་བསྟན་དོན་སྦས་ནས་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་གོ ། ཐ་སྙད་གཙོ་བོ། ལྡེ། དེ་བ། སྡེ་བ། ལྷ། ལྡེའུ། ལྡེམ་པོར་བསྟན་པ། ལྡེ་མིག རང་རེའི་སྔོན་གྱི་བཙན་པོ་དག་གི་མཚན་ཟུར་དུ་ལྡེ་ཞེས་པ་ཤིན་ཏུ་མང་སྟེ། བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་ལ་ལྡེ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ཞེས་པ་ནས། ཆོས་རྒྱལ་ཐ་མ་རལ་བ་ཅན་ལ་ཁྲི་གཙུགས་ལྡེ་བཙན་ཞེས་པའི་བར་བྱུང་བར་མ་ཟད། བོད་སིལ་བུའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་གདུང་རྒྱུད་ལའང་སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་སོགས་ནས་གྲགས་པ་ལྡེ་དང་ཨ་སོགས་ལྡེ་ཡི་བར་མང་དུ་བྱུང་ཡོད། 《ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན》དུ། “དེ་ཕྱིར་ལྷ་སྲས་ལྡེ་སྲས་ཞེས་པར་གྲགས། །འབངས་ལ་གཉེན་བསྲེས་མན་ཆད་ལྡེ་སྲས་བཞག །དེ་ཡི་དོད་དུ་ལྷ་སྲས་བཙན་པོ་ཟེར། །”ཞེས་བཙན་ལྔའི་ནང་ཚན་རྒྱལ་ཏོ་རེ་ལོངས་བཙན་ནས་བཟུང་ལྡེ་སྲས་ཀྱི་ཚབ་ཏུ་ལྷ་སྲས་བརྗོད་པར་གསུངས་མོད། གོང་བཤད་ལྟར་བཙན་པོ་དག་གི་བཙན་ཟུར་གྱི་ལྡེ་ཞེས་པ་ནི་བོད་སིལ་བུའི་སྐབས་སུ་ད་དུང་མུ་མཐུད་དུ་རང་སོར་བཞག་ཡོད།

སྔོན་བརྗོད། སྐྱིད་ཤོད་སྡེ་པ་ཆོས་རྗེ་བསྟན་འཛིན་བློ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་ (༡༥༩༣-༡༦༣༨) ནི། དགེ་ལྡན་པའི་བླ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། བོད་དུ་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ཀའི་སྒོ་ནས་གྲགས་པ་ཅན་ཞིག་ཡིན་ལ། རྗེ་འདིའི་ཡབ་མེས་ལ་སྐྱིད་ཤོད་སྡེ་པ་དང་། སྡེ་པ་དགའ་ལྡན་པ་ཞེས་གྲགས་ཤིང་། དེ་ཡང་སྐྱིད་ཤོད་ནི་ཡུལ་དང་། འདིའི་སྐབས་ཀྱི་དགའ་ལྡན་ནི་རུས་མིང་ཡིན། དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་ནང་བོད་ཡུལ་དབུས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ལྷ་ས་སྐྱིད་ཤོད་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་ཀུན་སྐྱིད་ཤོད་སྡེ་པ་ཆོས་རྗེའི་ཡབ་མེས་ཀྱི་དབང་འོག་ཏུ་ཡོད་སྣང་།