བླ་ནག་པ་ཡེ་ཤེས་བཟང་པོས། ─བརྗེད་མི་རུང་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྱས་ཉེས། ནང་དོན་གནད་བསྡུས། རྩོམ་འདིའི་ནང་སྤུ་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་སྐོར་ཞིག་བློན་པོ་གནག་སེམས་ཅན་དག་གི་ཕྲ་མའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་བཙན་པོར་གློ་བ་ཉེ་བའི་བློན་པོ་བྱས་རྗེས་ཅན་སྐོར་ཞིག་ལ་ཉེས་མེད་དུ་བཀྱོན་ཕབ་པའི་སྐྱོ་གར་དང་། དེའི་མཇུག་འབྲས་སོགས་ལ་རང་གི་ལྟ་ཚུལ་གསོང་པོར་བརྗོད་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་སྟེང་གི་སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོ་རྣམས་ནི། སྤྱིར་བཏང་དཔའ་ཞིང་མཛངས་ལ་དཀྱེལ་ཡངས་པ་དང་། ཐུགས་སྒམ་པ་སོགས་སྐྱེ་བོ་ཕལ་པ་དག་ལས་རིང་དུ་འགོངས་པ་ཤ་སྟག་ཡིན་ན་ཡང་། སྐབས་འགར་རང་ཤེད་དང་ཨུ་ཚུགས་ཅུང་ཆེ་ཞིང་། གཞན་གྱི་གཡམ་ལ་རྒྱུགས་པར་དགའ་བ་སོགས་ཀྱི་སྐྱོན་དང་ར་རི་ཅུང་ཟད་རེ་ཡང་དགོངས་པའི་ཟླ་གཞོན་ངོས་ལ་ལྷམ་མེར་མངོན་ཡོང་གི་ཡོད་ལ། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕོ་བྲང་ནང་གི་ཆིག་སྒྲིལ་དང་ཕྱི་ཡི་སོ་ཁའི་འགོག་སྲུང་སོགས་ལ་ཡང་གསབ་ཐབས་བྲལ་བའི་གྱོང་གུད་དང་ཇུས་ཉེས་སྣ་ཚོགས་བསྟུད་མར་འབྱུང་བཞིན་ཡོད།

ལྷ་སར་ཡོད་པའི་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་དང་རིག་གནས་དངོས་རྫས་སོགས་ཚང་མ་ཆོས་དང་ཆབ་སྲིད། དཔལ་འབྱོར། རིག་གནས། ལོ་རྒྱུས། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་དང་འབྲེལ་པ་ཆེན་པོ་ཡོད། དེས་ན་གནའ་བོའི་གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་སའི་གནའ་ཤུལ་པད་མའི་དགའ་ཚལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་བྲིས་ནས་ལྷ་སའི་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་པ་ནི་རང་ཉིད་རྣམ་དཔྱོད་ཀྱི་འཇུག་སྒོ་དམན་པས་འབྲི་ག་ལ་ནུས་ཀྱང་། རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་ཚོར་གོ་བདེ་བའི་ཆེད་དུ་གཅིག་བསྡུས་ཙམ་ཞིག་བྲིས། དེ་ཡི་ལོ་ཁམས། གནས་ཡུལ། ཕྱག་འདེབས་མཁན། སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན། དར་རྒྱས་མཛད་པ་པ་པོ་སོགས་ཚང་མ་མཁས་དབང་དག་གིས་མཛད་པའི་ཆོས་འབྱུང་དང་རྒྱལ་རབས་དེབ་ཐེར་ཁུངས་ལྡན་ཡིག་ཆ་དག་ལ་དཔང་པོ་བྱས་ཏེ་བྲིས་པས། ཚིག་སྦྱོར་བརྡ་དག་སོགས་ལ་ཞན་ཁ་ཡོད་ནའང་བརྗོད་བྱ་དོན་ལ་འཁྲུལ་བ་མེད་སྙམ་ཡིན་ནའང་རང་ལུགས་དག་པོའོ་ཞེས་ཁ་ཚོན་གཅོད་ག་ལ་ནུས་པས། ད་རེས་སྐལ་པ་བཟང་པོའི་གོ་སྐབས་དེ་ཐོབ་ནས་དེབ་ཆུང་འདི་རྒྱ་ཆེའི་ཀློག་པ་པོ་དང་མཁས་དབང་རྣམས་ལ་སྤྱན་ཞུས་ཕུལ་ནས། དགྱེས་ཚོར་ཆེན་པོས་གཟིགས་ཞིབ་དང་དམན་པ་བདག་ལ་སྨན་པའི་བཀའ་བཅོས་ལྷུག་པོར་བསྩལ་རྒྱུའི་རེ་བ་དང་བཅས་སོ།

མེ་ཏོག་རྫོང་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཟེར་བའི་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་དང་།ཉིང་ཁྲི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ལྷོའི་རྒྱུད། ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་སྨད་རྒྱུད། ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་ཤར་མ་དང་གངས་རི་དཀར་པོའི་ནུབ་ལའི་རི་རྒྱུད་དུ་གནས་ཡོད། ས་ཁོངས་ཧ་ལམ་སའི་གོ་ལའི་བྱང་གི་འཕྲེད་ཐིག27°34′ནས29°56′དང་ཤར་གྱི་གཞུང་ཐིག93°46′ནས96°05′ཐོག་ཏུ་གནས་ཡོད། རྫོང་སྲིད་གཞུང་གི་གནས་ཡུལ་མེ་ཏོག་གྲོང་རྡལ་ནི་ཧ་ལམ་སའི་གོ་ལའི་བྱང་གི་འཕྲེད་ཐིག29°19′དང་ཤར་གྱི་གཞུང་ཐིག95°19′ཐོག་ཏུ་གནས་ཡོད་ཅིང་། ས་ཁོངས་ཧྲིལ་པོའི་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཞེང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ227དང་ལྷོ་བྱང་གི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ262ཙམ་ཡོད།

རོང་སྟོན་སྨྲ་བའི་སེངྒེས་ (1367-1449) མཛད་པའི་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་བསྟོད་པ་ལས[1]། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཁོར་ཡུག་རྡོ་རྗེ་རྭ་བས་ལེགས་བསྐོར་ཞིང༌། །ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་གི་རྩིབས། །གཙུག་ལག་ཁང་བཟང་བཀོད་པས་རབ་ཏུ་མཛེས། །སོ་སོའི་ནང་དུ་བྱིན་རླབས་གཟི་བརྗིད་ཅན། །ལྷ་ཚོགས་བྱེ་བའི་རྒྱུ་སྐར་རབ་ཏུ་བཀྲམ། །ཡིད་འོང་གྱེན་དུ་འཕགས་པའི་གནྡྷོ་ལ། །དབུས་སུ་བྱིན་རླབས་རབ་འབར་བྱང་ཆུབ་ཤིང༌། །ཡལ་གི་ཁྱོན་ཡངས་ལོ་འདབ་རབ་ཏུ་རྒྱས། །ལྷ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཡལ་ག་ལྔ་པ་ཅན། །གྱེན་དུ་འཐོན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང༌། །དང་བའི་དད་པ་སྔོན་མེད་སྐྱེ་བ་དང༌། །རྨད་བྱུང་དྲི་ཞིམ་ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡིད་འོང་འཇའ་ཚོན་སྐུ། །བྱང་ཆུབ་ཤིང་ལ་བརྟེན་པ་ཤར་ཕྱོགས་སུ། །རྣམ་པར་གཟིགས་པའི་གཟི་འོད་རབ་འབར་བས། །འགྲོ་བ་དཔག་མེད་བདེ་ལ་འགོད་པར་མཛད། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཚུལ་བསྟན་བདུད་དཔུང་གིས། །འཕངས་པའི་མཚོན་ཆ་མེ་ཏོག་ཆར་པར་གྱུར། །མཁའ་ལ་སྐྱ་རེངས་འཆར་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། །ཏིང་འཛིན་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲིབ་གཉིས་ཕམ་མཛད་ནས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྨིན་མཚམས་མཛོད་སྤུ་ལས། །འོད་ཟེར་སྤྲོས་པས་འཇིག་རྟེན་སྣང་མཛད་ཅིང༌། །བྱང་ཆུབ་ཚུལ་བསྟན་ངོ་མཚར་རྡོ་རྗེའི་གདན། །རྫོགས་སངས་གང་དུ་བལྟམས་དང་གནས་ལ་འདུད། །གང་གི་གནས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསོད་ནམས་དག །དཔག་མེད་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་ལེགས་འབྲངས་ནས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པའི་གནས་མཆོག་ལ། །བསྟོད་པའི་དགེ་བས་བྱང་ཆུབ་གནས་ཐོབ་ཤོག །ཅེས་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་བསྟོད་པ་རོང་སྟོན་ཆེན་པོས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་དགོན་པར་སྦྱར་བའོ།། །།   [1] རོང་སྟོན་གསུང་འབུམ་ཐོར་བུ། ༼ཁ༽ དཔེ་གཟུགས། ཤོག་གྲངས་ ༤༥བ༦

རོང་སྟོན་སྨྲ་བའི་སེངྒེས་ (1367-1449) མཛད་པའི་རྗེ་བཙུན་དམ་པ་རྒྱ་གར་ལ་བསྟོད་པ་བྱིན་རླབས་ཀྱི་ཆར་འབེབས་ཞེས་བྱ་བ།   བླ་མ་དང་ལྷག་པའི་ལྷ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བ་ཀུན་གྱི་བྱིན་རླབས་གཅིག་བསྡུས་ཤིང༌། །གྲུབ་པའི་རིག་འཛིན་ཀུན་གྱི་གཙོར་གྱུར་པ། །རྫུ་འཕྲུལ་སྟོབས་ཀྱིས་འགྲོ་བ་དཔག་མེད་རྣམས། །ཞི་ལམ་འགོད་པའི་ཚད་མེད་ཐུགས་རྗེ་ཅན། །རྒྱ་གར་གནས་སུ་དམ་ཆོས་ཉི་མ་ཡིས། །རྟོགས་པའི་འདབ་བརྒྱ་རབ་ཏུ་རྒྱས་མཛད་དེ། །གྲུབ་ཐོབ་ཀུན་གྱི་མན་ངག་ཐུགས་ལ་རྫོགས། །བདེ་གཤེགས་རྒྱ་མཚོའི་ཞལ་ཡང་མངོན་སུམ་མཐོང༌། །འཕགས་པའི་བདེན་མཐོང་གཟིགས་པ་མངོན་ཤེས་ཐོབ། །ཡང་ཡང་གངས་རིའི་ཁྲོད་འདིར་དམ་ཆོས་ཀྱིས། །མ་རིག་མུན་པ་སེལ་བའི་འཕྲིན་ལས་ཅན། །དཔག་མེད་གདུལ་བྱ་ཐར་པའི་ལམ་ལ་བཀོད། །ཡང་དག་ལྟ་བའི་རྟོགས་པ་བསྐྱེད་མཛད་ཅིང༌། །གང་གི་གསུང་ངག་ཆ་ཤས་ཐོས་པས་ཀྱང༌། །རྨད་བྱུང་ཡོན་ཏན་དཔག་མེད་ཐོབ་མཛད་པའི། །དམ་པ་རྒྱ་གར་ཞབས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །གང་ལ་ཅུང་ཟད་བསྟོད་པའི་དགེ་ཚོགས་ཀྱིས། །བྱིན་རླབས་འོད་ཟེར་ཡིད་ལ་འབྱུང་འགྱུར་ཞིང༌། །སྲིད་མཚོར་གནས་པའི་འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ། །རིམ་གྱིས་ཐར་པའི་ཁང་བཟང་འཇུག་གྱུར་ཅིག །ཅེས་རོང་སྟོན་ཆེན་པོས་སླར་ཡང་ནཱ་ལེནྡྲའི་དགོན་པར་སྦྱར་བའོ།།  །།

རྡོ་རྗེ་སྐྱིད། (ལྷ་ས།) དཔྱིད་ཟླ་གསུམ་པ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་མོ་མི་ཡུལ་དུ་བྱོན་ཏེ་ས་གཞི་ཀུན་ལ་ཚེ་སྲོག་གི་དངོས་གྲུབ་གནང་ཞིང་གཉིད་དུ་ཡུར་བའི་དགུན་ཟླ་རིང་མོར་དྲོད་ཅིང་འཇམ་པའི་ཕྱག་ཟུང་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་བྱིལ་བྱིལ་བྱས་ནས།  ཡོད་ཚད་ལ་བརྩེ་བ་དང་བྱམས་སེམས་ཆེན་པོས་སྐྱོང་བ་དང་། ཚང་མར་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས། སྤོབས་པ་དང་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པའི་དུས་བཟང་དེ་ཡིན་པས། ངའང་ཞོགས་པའི་ཉི་ཟེར་གྱི་འགྲོས་དང་བསྡོངས་ཏེ་ས་ཀོང་པོའི་ཡུལ་དུ་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་མོར་བསུ་མ་བྱེད་དུ་ཆས་པ་ཡིན།