མངའ་མཛད་ལས་ཟ་རིད་དམ་ཟ་རམ་མཆེད་དྲུག་གི་འགོ་ཁུངས་འཚོལ་བ།

རྩོམ་པ་པོ། ར་སེ་དཀོན་རྒྱམ། བོད་ཀྱི་ཡ་ཐོག་མངའ་མཛད་སྐོར་གྱི་ཡིག་ཆར་མཇལ་དུས། ལྡེའུ་ཆོས་འབྱུང་རྒྱས་པ་ལས། བཅུ་པ་ཟ་རིད་སྤུན་དྲུག་དབང་བྱས་ཏེ། ། ཡུལ་གྱི་མིང་ནི་སྟོང་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་ཟེར། ། སྔ་རྟགས་རྟ་བཞོན་རྣ་ཆ་འདོགས་པ་བྱུང་།། ཞེས་བཀོད་ཡོད་ལ། སྤུན་དྲུག་གི་མིང་ཡང་གཉན་ཟ་རིད་སྤུན་དྲུག་ཟེར་ཞིང་། གཉན་མི་མགོན་དཀར་པོ། གཉན་ཟེ་བ་ཅན། གཉན་བྲང་བྲུམ་ཅན། གཉན་རལ་པ་ཅན། གཉན་འདབ་མ་ཅན། གཉན་ཐོར་གཙུག་ཅན་ནོ།། དེ་བཞིན་མངའ་མཛད་ཐད་ལ་ཡིག་ཆ་གཞན་དག་མཇལ་ན། ལྡེའུ་ཇོ་སྲས་ཀྱི་ཆོས་འབྱུང་ལས། བཅུ་པ་ཟ་རིད་སྐྱེས་དྲུག་གིས་དབང་བྱས་ཏེ་སྟོང་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་ཟེར། ཞེས་འཁོད་ཡོད་པ་དང་། བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ་ལས་རྒྱལ་པོ་བཀའ་ཐང་ལས་ཀྱང་། དེ་ནས་ཟ་རམས་སྐྱེས་དྲུག་དབང་བྱས་ཏེ། ། ཡུལ་མིང་སྟོང་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་བྱ་བར་བཏགས། ། སྔ་རྟགས་རྟ་བཞོན་རྣ་ཆ་འདོགས་པ་བྱུང་། ། དེ་ནས་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་དབང་བྱས་ཏེ།། ཞེས་བཀོད་ཡོད་དོ།།
དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ཁ་པར་མཉེན་ཆས་གསར་ཐོན་གསལ་བསྒྲགས།

བོད་ཕྱི་ནང་ཀུན་ན་བཞུགས་པའི་རང་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཕོ་མོ་རྣམས་དང་བོད་དང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་དུང་བ་ཟབ་པའི་ལྷན་རྒྱས་ཡོངས་ལ་ཆེད་ཞུ། ད་ལམ་ངེད་དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་མཉེན་ཆས་ལས་ཞུགས་པས་དུས་ཚོད་དང་ངལ་བ་རིང་དུ་སྤྱད་དེ་དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ཁ་པར་གྱི་མཉེན་ཆས་སུ་འཇུག་རྒྱུའི་ལས་གཞི་ཞིག་མགོ་བཙུགས་ཏེ་ལྷན་རྒྱས་སུ་དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་བཏགས་མའི་འདྲ་བཤུས་ཤིག་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཁག་ནས་བསླངས་དོན་ལྟར་ཚིག་མཛོད་བཏགས་མ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ལག་སོན་བྱུང་ཡང་། བཏགས་མ་དེ་གཉིས་སུ་ཡིག་ནོར་དང་། དོན་ནོར། ཆད་སྐྱོན་བཅས་དུ་མ་འདུག་ཅིང་། ལས་རིགས་དེ་མཇུག་སྐྱོང་མཁན་ཡང་ཁོ་བོ་གཅིག་པུ་སོང་གཤིས་མི་ལོ་དུ་མ་ཞིག་འགོར་འགྱང་ཕྱིན་པར་དགོངས་སེལ་དང་སྦྲགས། ལྷན་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་དེ་སྔོན་ཉིན་ཤས་རིང་དུ་རྣམ་པ་ཚོའི་ཁ་པར་དུ་མངོན་ཙམ་བྱུང་བའི་ཚིག་མཛོད་མཉེན་ཆས་འདི་ཉིད་བསྐྱར་ཞིབ་དང་འབྲེལ་དེ་རིང་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པའི་གཏམ་བཟང་འབུལ་རྒྱུ་བྱུང་བ་ནི་ཁོ་བོ་སྤྲོ་བས་རབ་ཏུ་གཏམས་ཡོད།
དབུས་གཙང་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་མོ་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་འབྲེལ་ཐོགས་མཐོང་ཐོས་བྱུང་བའི་ཟིན་ཐོ་པད་དཀར་ཆུན་པོ།

ལོ་རྒྱུས་འཆར་འགོད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ།   ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ལོའི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ནང་ཡིན་པ་ཡོད། ཉིན་ཞིག་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་སློབ་དཔོན་བགྲེས་པ་གཙང་ཕྲུག་སྟོབས་ལགས་ཀྱིས་ཞལ་པར་ཐོག་ནས་ཕེབས་དོན། དུས་ཚོད་ཡོད་ན་ཐུག་ཙམ་བྱས་ཏེ་ཉིན་གུང་ཞལ་ལག་ཅིག་མཉམ་དུ་མཆོད་ན་ཞེས་གསུངས་བྱུང། དེ་ཉིན་ཕལ་ཆེར་རེས་གཟའ་ཉི་མའི་གུང་སེང་ཡིན། ངས་ཀྱང་དེ་ག་རང་ཞུས་ཆོག་ཅེས་ལན་ཕུལ་ཏེ་དུས་བཅད་ལྟར་མེག་ལོར་ཁྲོམ་གཞུང་གི་ཟ་ཁང་ཞིག་ལ་འཛོམས་པ་ཡིན། ཁོང་གིས་ཟ་འཐུང་དང་ལྷན་དུ་སྐད་ཆའི་འཕྲོས་དོན་ཞིག་ལ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་གི་བཀའ་འབྲེལ་ཐོག་ནས་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཕྱག་བྲིས་གནང་འབྱོར་ནང་གསལ། འདི་ནས་རྒྱུ་གྲོན་ནར་གཏོང་ཐོག་ཆོལ་གསུམ་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་འབྲི་བྱ་འཆར་ལ། ཆོལ་ཁ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་འབྲིའི་འགན་བཞེས་མི་སྣ་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་ཟིན་ངོས། དབུས་གཙང་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁའི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་འབྲིའི་ཐུགས་འགན་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་སྤྱི་དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པ་མཆོག་ནས་བཞེས་གནང་ཐོག  ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་སྒྲིག་པ་སུ་འོས་དེ་ནས་ཐག་གཅོད་བསྐོ་གཞག་གནང་དགོས་སྐོར་ཕེབས་ཤིང་། རྒན་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པ་ལགས་ནས་ཁོང་རང་ལ་དེའི་འགན་འཁུར་དགོས་ཀྱི་བཀའ་གནང་ཞིང་། ལས་རོགས་སུ་དགོས་རང་ཉིད་ནས་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་བཀའ་འབྲེལ་ལྟར་དེའི་ཐད་ས་རཱ་མཐོ་སློབ་ཡིག་ཚང་ནས་མཐུན་འགྱུར་གང་དགོས་ཞུ་འཐུས། ཞེས་གསུང་གི་འདུག་པས་ལས་དོན་དེ་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་མ་ཟད།
ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས། (སྐུ་པར་སྣ་ཚོགས།)

རྩིས་དཔོན་ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་ལགས་ནི་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༠༨ ཟླ་བ་ ༧ ཚེས་ ༧ ཉིན་ལྷ་སར་ཡབ་ཞྭ་སྒབ་པ་ལྷ་ཕྱགས་བཀྲིས་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ཡུམ་བསམ་འགྲུབ་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང༌། ནང་མིའི་གཟིགས་སྐྱོང་འོག་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང༌། བརྡ་སྤྲོད། ཨང་རྩིས་སོགས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྣམས་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག ཡབ་མེས་རྣམ་པའི་འགྲོ་སྲོལ་ལྟར་ཆུང་དུས་ནས་གྲགས་ཅན་མི་སྣའི་རྣམ་ཐར་དང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་ཐུགས་སྣང་ཤུགས་ཆེ་གནང༌། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་སོན་སྐབས་བོད་ཀྱི་གཞུང་ཞབས་སུ་འཛུལ་ཞུགས་གནང་སྟེ་རིམ་བཞིན་གཞུང་ཞབས་གནས་རིམ་གོམ་པ་རིམ་འཛེགས་ཀྱིས་མཐར་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༩ ལོར་བོད་གཞུང་གི་རྩིས་དཔོན་དུ་སྐོ་བཞག་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ བར་བོད་གཞུང་རྩིས་དཔོན་གྱི་ཞབས་ཕྱི་ཞུས། ཁོང་གིས་བོད་གཞུང་གི་གྲྭ་བཞི་དངུལ་ཊམ་བཟོ་སྐྲུན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དང༌། བོད་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་གཙོ་ཡང་གནང་ཁར། བོད་གཞུང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་དབང་ཚད་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཅས་བཞེས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་གང་མང་ཐོག་གཙོ་འགན་བླ་མེད་ཁུར་ཡོད།

མདུན་གྲལ་དང་པོ། ? གཉིས་པ། བཀའ་བློན་ས་དབང་ཟུར་ཁང་དབང་ཆེན་དགེ་ལེགས། གསུམ་པ། བཀའ་ཚབ་ཤན་ཁ་བ་འགྱུར་མེད་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ། བཞི་པ། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྣེ་ཤན་པ་སྐུ་ཞབས་ཧར་མེན་དྷར་སིང་། ལྔ་པ། ཕྱི་སྲིད་བཀའ་བློན་སྣེའུ་ཤར་ཐུབ་བསྟན་ཐར་པ། དྲུག་པ། སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ་དགའ་བྲང་བློ་བཟང་རིག་འཛིན། བདུན་པ། ? བརྒྱད་པ། སྐུ་སྲུང་མདའ་དཔོན་ལྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། རྒྱབ་གྲལ། དང་པོ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཕ་ལྷ་ཐུབ་བསྟན་འོད་ལྡན། གཉིས་པ། རྒྱ་གར་སྣེ་ཤན་ཨ་ཐོག་བྷ་བྷུ་ལགས། གསུམ་པ། གསུང་སྒྱུར། ཡབ་པ་ཀ་ཅི་བསོད་ནམས་སྟོབས་ལྡན།   དང་པོ། ? གཉིས་པ་ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་མིན་ནམ་སྙམ། ? གསུམ་པ་རྣམ་སྲས་གླིང་། བཞི་པ། བསམ་ཕོ་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན། Lhasa 1940s.  
རྒྱ་དམར་ཇག་ཚོགས་ཀྱིས་དཔའ་མོ་ཀུན་བཟང་མཆོག་དམར་གསོད་བཏང་ནས་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུ་འཁོར་བར་མྱ་ངན་རྗེས་སླད་དུ་དཔའ་མོ་མཆོག་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུའོ།།

ལས་སློབ་གཉིས་ཀྱི་བར་གསེང་ནས། དཔའ་མོ་ཀུན་བཟང་མཆོག་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་སྡུས་འདི་བྲིས་པ་ཡིན། ཆད་ལྷག་སོགས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་སྲིད་པས་དྲ་གྲོགས་ཚོས་ལེགས་སྤེལ་ཉེས་འགོག་གནང་རོགས་གྱིས། འཇིགས་ཞུམ་བྲལ་བའི་དཔའ་མོ།   ངས་པོ་རྒྱལ་མཚན།   ཚ་རོང་ཟླ་དགྲ་འདུལ་མཆོག་གི་གཅུང་པོ་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ལགས་ཀྱི་བཟའ་ཟླ་དང་པོར་བུ་གཅིག་དང་བུ་མོ་རིག་འཛིན་དང་ཀུན་བཟང་གཉིས་ལས་བུ་མོ་རྒན་པ་ཚ་རོང་ཀུན་བཟང་ལགས། སེ་གྲོང་གཡུ་སྨད་ཀྱི་མནའ་མར་སོང་ཡང་མཐུན་པོ་མ་བྱུང་སྟབས་ཁ་བྲལ། རྗེས་སུ་ཀུན་བདེ་གླིང་དུ་ཡོད་པའི་གུར་སྟེང་ལྡེ་འཆང་བློ་བཟང་བཀྲིས་ལགས་དང་འཁྲུངས་ས་བསྐྱོན་ནས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༣ ལོར་སྲས་མོ་ཚེ་བརྟན་དབྱངས་སྐྱིད་ལགས་འཁྲུངས། དེ་ནས་རིམ་པས་དཔའ་མོ་མཆོག་གི་མཚན་ལ་ཀུན་བདེ་གླིང་གུར་སྟེང་ཀུན་བཟང་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། “ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་རྩེ་ཕོ་ཏ་ལའི་ཕོ་བྲང་མདུན་དུ་རྒྱལ་གཅེས་བུད་མེད་ཚོགས་པའི་བུད་མེད་རྣམས་འཛོམས་འདུག་པས་དེར་ང་ཡང་སྐད་བཏང་བྱུང་། ང་ཚོ་བུད་མེད་ཚོགས་པའི་རྒྱུན་ལས་རྣམས་ནི་ང་ཚོའི་ལས་འགུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་མིས་ང་ཚོ་བཟའ་འཚོ་བུ་ཕྲུག་དང་བཅས་པར་མནར་གཅོད་བཏང་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་པའི་འཇིགས་སྣང་སྐྱེས་པ་དང་།