གཙང་ཁུལ་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱན་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་པ་སྒོར་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་ཁག་བདུན་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱན་ཆ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་རེད། དང་པོ། སྙུག་མ་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཟླ་བའི་དབྱིབས་གཟུགས་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྙུག་མ་མི་མངོན་པའི་ཆེད་རས་དམར་གྱི་གཏུམ་ཞིག་གིས་ཐོག་སི་ཤན་དམར་པོའི་སྐྲིས་ཀྱང་རྒྱབ་ཡོད། གཉིས་པ། རྟག་ཛར་ཞེས་སྣམ་བུ་དཀར་དམར་གང་རུང་རིལ་མོ་ཞིག་བཟོས་ནས་སྒོ་སྣམ་དམར་པོའི་གཏུམ་རྒྱབ་སྟེ། རིང་ཚད་ཀུང་ཁྲེ་གང་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་གཡུ་བྱུར་རུ། བར་བཀག་དུ་གཡུ་ཧྲུག་ལ་སེར་དངུལ་གང་རུང་གི་སྟེགས་བུ་ཞིག་བཟོས་པ་དེ་ལ་ཐས་སྐྱོར་ཞེས་ལྔ་ཡོད་པ་དེ་མདུན་གྱི་གཡས་གཡོན་གཉིས་ལ་གཉིས་རེ་དང་། རྒྱབ་ཀྱི་ཡར་འཐེན་གྱི་རྩེ་མོར་སྟོང་ཆ་ཕྲན་བུ་བཞག་ནས་སྦྱར་དགོས་(སྟོང་ཆ་འཇོག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྟོང་ཆའི་སྟེང་དུ་རང་གི་ཟླའོ་དེས་སྤྲད་པའི་གཡུ་དེ་སྦྱོར་དགོས།)རྟག་ཛར་ནི་པ་སྒོར་ཟླ་གཟུགས་དེ་ལ་གཤམ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་སྣེ་མོ་གཉིས་པ་སྒོར་གྱི་རྩེ་ལ་འཐེན་པ་དེར་ཡར་འཐེན་ཞེས།

དང་པོ། ཞིབ་འཇུག་གི་དགོས་པ། དཔྱད་རྩོམ་དེའི་ནང་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱས་པས་བོད་ལ་དབང་ལུང་བསྒྱུར་སྐབས། སྲིད་འཛིན་སྒྲིག་གཞིའི་ཐད་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་བཙུགས་པར་གྲགས་པའི་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་དངོས་དག་གང་ཡིན་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་པ་བཅངས་ཡོད། གཉིས། ཞིབ་འཇུག་གི་དྲི་བརྩད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ཁྲོད་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་དང་།[1] ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ།[2] ཞེས་འཁོད་ཡོད་མོད། དོན་དུ་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་པོ་དག་དབུས་གཙང་དག་པའི་ཞིང་གི་ཁུལ་དུ་གནས་ཡོད་པས་ན། དབུས་གཙང་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ཞེས་འབོད་པ་ཡིན། དབུས་གཙང་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ནི་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་སྐབས། བོད་དབུས་གཙང་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དོ་དམ་ཚགས་ཚུད་ཡོང་སླད་བཙུགས་པའི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་ཀྱི་དབྱེ་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཁྲི་སྐོར་ཁག་ལ་ཁྲི་དཔོན་བསྐོ་བཞག་བྱས་ཏེ་རྒྱུན་གཏན་གྱི་ཆོས་སྲིད་བྱ་བའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་གནང་གི་ཡོད། ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ནི་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་གཅིག་གྱུར་བཀོད་འདོམས་འོག་ལ་ཡིན་ཞིང་། ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་རིམ་བྱོན་ནི་ཁྲི་སྐོར་སྤྱིའི་དབུ་འཛིན་དུ་གྱུར་ཡོད། ཁྲི་སྐོར་དང་ཁྲི་དཔོན་ཞེས་པའི་སྲིད་འཛིན་སྒྲིག་གཞིའི་མིང་བརྡ་དེ་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་མཐོང་ལམ་དུ་མ་གྱུར་ན། ཕལ་ཆེར་ས་སྐྱ་པའི་དུས་སྐབས་ཅམ་ནས་སུ་བྱུང་བར་སྣང་ཤིང་། ཁྲི་སྐོར་ཞེས་པར་སོག་སྐད་ནང་(Tumen)དང་རྒྱ་སྐད་ནང་དབན་ཧུའུ་(万户)ཞེས་འཁོད་འདུག