སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
རྣམ་རབ་མཐོང་སྨོན་དྭགས་པོ་གྲྭ་ཚང་དགོན་གྱི་བཅའ་ཡིག
༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོས་སྩལ། ༼ས་འབྲུག སྤྱི་ལོ། ༡༩༢༨༽ ཨོཾ་སྭསྟི། ཀུན་གཟིགས་སྨྲ་བའི་ཉི་མ་ཟས་གཙང་སྲས། ། ཀུན་རྨོངས་གདུང་བ་ཞི་མཛད་དམ་པའི་ཆོས། ། ཀུན་ཕན་བསླབ་གསུམ་རྒྱན་མཛེས་རིག་གྲོལ་སྡེ། ། ཀུན་ནས་དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་ལན་བརྒྱར་བསྔགས། ། ལྔ་རིག་ནོར་བུའི་འོད་རྣོན་འབར་བའི་གཟིས། ། གངས་ཅན་འཛིན་མའི་ཁོངས་ནས་ལྷམ་མེ་བ། ། འཇིག་རྟེན་མིག་གྱུར་རྔོག་ལོ་ཁུ་དབོན་ཞེས། ། སྙན་པའི་བ་དན་སྲིད་ཞིའི་བླ་ན་གཡོ། …
མ་ཅིག་ལབ་སྒྲོན་གྱི་འཁྲུངས་ཁང་སོགས་ལ་མཇལ་བ།
ཨོ་རྒྱན་གླིང་། གངས་རི་འོད་དེ་གུང་རྒྱལ། མ་ཅིག་གི་བཞུགས་གནས་གཡུ་ལོ་བཀོད་པ། མ་ཅིག་གི་འདྲ་སྐུ། ཁ་ཉིན་ལྷོ་ཁ་ཨེ་པ་ཚང་གི་མཐུན་རྐྱེན་འོག་གངས་ཅན་གྲུབ་བརྒྱུད་ཤིང་རྟ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་ཚན་ཞི་བྱེད་གཅོད་ཀྱི་བདག་པོ་ལབ་ཀྱི་སྒྲོལ་མའི་འཁྲུངས་ཁང་དུ་བསྐྱོད་པའི་གོ་སྐབས་བྱུང་། དེ་ཡང་བོད་མིའི་རིག་གནས་ཀྱི་ལྟེ་བ་ཡར་ལུང་ནས་ཡབ་ཆབ་གཙང་པོའི་ལྷོ་རྒྱུད་ཀྱི་གཞུང་དུ་མར་མར་སོང་ན་ཟངས་རི་དང་ཆུ་གསུམ་ལ་འགྲོ་སའི་གསུམ་མདོ་ཀླུ་ཁང་གྲུར་སླེབས་ཤིང་། དེ་ནས་ཆུ་གསུམ་ཕྱོགས་ལ་ཡར་ཅུང་ཙམ་ཀྱོག་ནས་གྲོང་ཚོའི་མདུན་སྣེར་ཟམ་པ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་བརྒྱུད་ནས་གྲོང་ཁྱིམ་གྱི་དཀྱིལ་ནས་མུ་མཐུད་ཡབ་ཆབ་གཙང་པོའི་ལྷོ་རྒྱུད་ནས་མར་སོང་ན་འགྲོ་མགོན་ཕག་གྲུའི་དངོས་སློབ་གཤེགས་དགོན་དཀར་བ་དང་གཤེན་དགོན་དཀར་བ་གཤེན་སྒོམ་དཀར་བ་སོགས་འབོད་པའི་གྲུབ་ཐོབ་གདན་ས་ཐེལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ཆེན་པོ་བཞེངས་སྐབས་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཡབ་ཆབ་གཙང་པོའི་གྱེན་དུ་ཀོང་པོ་ནས་ཤིང་དྲངས་ཕེབས་མཁན་ཁོང་གི་གདན་ས་ཙ་སྒྲུབ་སྡེ་དང་།
རྣམ་རབ་ལུང་པར་མིང་མི་འདྲ་བ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་དང་ཡུལ་འདིའི་གླུ་གཞས་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྐོར།
རྣམ་རབ་ལུང་པར་མིང་མི་འདྲ་བ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་དང་ཡུལ་འདིའི་གླུ་གཞས་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྐོར། རྣམ་རབ་མཁན་མིང་ངག་ཐུབ་ནས། དྲུག་ཅུའི་དབྱངས་ལྡན་པི་ཝང་ཕྱག་ཏུ་འཁྲོལ། བྱམས་བརྩེའི་བཞིན་རས་འགྲོ་བའི་མགོན་དུ་ཕྱོགས། ། ཐུགས་རྗེ་དུས་ལས་ཡོལ་མེད་ངག་གི་ལྷ། ། དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་བདག་ཡིད་འཛུམ་པར་རོལ། ། སྙན་པའི་འགྱུར་ཁུག་རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་སིམ།…
རྩ་ཆེའི་གནའ་དཔེ་འབོར་ཆེན་རིང་མིན་སྤྲིན་ཀློག་ལམ་ནས་ལྟ་ཀློག་ཐུབ་རྒྱུའི་གཏམ་བཟང་།
༄༅། །བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་གནའ་དཔེ་དང་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་གྲངས་གཞི་ཅན་དུ་འགྱུར་ཚད་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བ་དང་ རྩ་ཆེའི་གནའ་དཔེ་འབོར་ཆེན་ཉེ་ཆར་“སྤྲིན་ཀློག”ལམ་ནས་བཀླག་ཐུབ་རྒྱུ་རེད། མི་དམངས་དྲ་བའི་འཕྲིན། ཟླ་3ཚེས་12ཉིན། གསར་འགོད་པས་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གནའ་དཔེ་སྲུང་སྐྱོང་ལྟེ་གནས་ནས་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་གསལ། 2019ལོར་བོད་ལྗོངས་ཀྱིས་གནའ་དཔེ་པོ་ཏི་6000ལ་ཉེ་བའི་ཡིག་ཆ་ཡོངས་ཞིབ་ཐོ་འགོད་དང་གྲངས་གཞི་ལེགས་སྒྲིག་བྱས་ནས་ཡིག་ཚགས་སུ་བཅུག་སྟེ། བོད་ཡིག་གི་གནའ་དཔེ་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་TB6 གི་གྲངས་གཞི་ཅན་གྱི་གྲངས་མཛོད་འཛུགས་སྐྲུན་ལེགས་འགྲུབ་བྱུང་བ་དང་། གནའ་དཔེ་ཚད་ལྡན་ཡིག་ཆ་གྲངས་གཞི་ཅན་སྲུང་སྐྱོང་དང་བེད་སྤྱོད་གོམ་གང་མདུན་སྤོས་ངང་ཇེ་མགྱོགས་སུ་གཏོང་བར་སྐུལ་འདེད་བཏང་བ་རེད།
རྟ་ནག་ཐུབ་བསྟན་རྣམ་རྒྱལ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས།
དགོན་འདི་ནི་མཚོ་ངོས་ལས་རྨིད་ ༤༡༠༠ ཡོད་པ། རྟ་ནག་རིན་ཆེན་རྩེ་ཞེས་པའི་གྲོང་ཚོར་ཆགས་ཡོད། ཡུལ་འདི་ནི་སློབ་དཔོན་པདྨས་ལུང་གིས་བསྔགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ཡང་སློབ་དཔོན་པདྨའི་གསུང་ལས། ལྗི་ཉུག་གཉིས་ཀྱི་བར་མཚམས་སུ། །མདོ་སྔགས་བསྟན་པ་སྤྲིན་ཙམ་དར། །
དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་གི་ལོ་རྒྱུས།
དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་ནི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་དངོས་སློབ་འཕྲིན་ལས་ནམ་མཁའ་དང་མཉམ་པའི་བུ་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེས(མཛད་རྣམ་ཞིབ་པར་གཤམ་དུ་རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེ་ཞེས་པར་གཟིགས)དངོས་སུ་འཆད་ཉན་གྱི་རྒྱུན་འཛུགས་པར་མཛད་པ་སྟེ། རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ས་ཕག(༡༤༡༩)ལོར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་གླེགས་བམ་ཕྱག་ཏུ་བསྣམས་ནས་ཁྱེད་ཅག་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁྲོད་ན་དཔལ་གསང་བ་འདུས་པའི་རྒྱུད་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་འཛིན་ནུས་པ་སུ་ཡོད་ཅེས་བཀའ་ལན་འགའ་ཞིག་སྩལ་བ་ན། མཁས་པ་གཞན་སུས་ཀྱང་ཞལ་གྱིས་བཞེས་མ་ནུས་པའི་ཚེ་རྗེ་ཤེས་རབ་སེང་གེས་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པར་མཛད་པས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོ་ཤིན་ཏུ་དགྱེས་ཏེ་གསང་བ་འདུས་པའི་གསེར་སྐུ་དང་། འགྲེལ་པ་བཞི་སྦྲགས་ཀྱི་གླེགས་བམ། ཆོས་རྒྱལ་གྱི་ཞལ་འབག འཆམ་གོས། དབྱུག་ཏོ། ཞགས་པ་སོགས་གནང་ནས་སྔགས་ཀྱི་བསྟན་པའི་བདག་པོར་མངག་གསོལ། (དཔལ་ལྡན་སྨད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་། 1940 – 1941 པར་པ། H. Staunton)