སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
བོད་རྒྱལ་གྱི་བང་སོ་ཐོག་མ་དང་། ཀོང་ཡུལ་བྲེ་སྣ། ཀོང་པོ་ཀླུ་ནང་བཅས་ངོ་སྤྲོད།
བོད་རྒྱལ་གྱི་བང་སོ་ཐོག་མ། དམུ་ཡུལ་སྐྱིད་ཐང་ངམ་མི་ཡུལ་སྐྱིད་མཐིང་ཟེར་བ་ནི་བྲག་ཡིབ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སྤྱི་ལེ18ཙམ་གྱི་སར་ཡོད། དེ་ནི་ལྷ་རི་གྱང་ཐོའི་རི་གཤམ་དུ་གནས་ཡོད། དེང་གི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་རྒྱལ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་བང་སོ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད་ལ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་རྒྱལ་གྱི་བང་སོ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་པར་གྲགས། གཞན་ཡང་《བོན་རིའི་དཀར་ཆག》ལས། མི་འགྱུར་བཀའ་རྟགས་གསལ་བ་རེ་རེ་ཡོད། །གསང་བའི་བོན་གཏེར་ཆ་གཅིག་དེ་རུ་བཞག །མིང་ཡང་མུ་ཡུལ་སྐྱིད་ཐང་ཞེས་སུ་གྲགས། །ཞེས་བྱུང་བ་ལྟར། གནས་མཆོག་ཐུགས་སྤྲུལ་བོན་རི་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་བཞིར་གསང་བའི་དུར་ཁྲོད་དམ་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་པ་ལ། དེ་ནི་བོན་རིའི་ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས་ཀྱི་དུར་ཁྲོད་དེ་ཡིན།
བསམ་ཡས་ཅོང་གི་ངོ་སྤྲོད།
གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ལ་མེད་ཐབས་མེད་པའི་རྒྱུ་ཆ་ནི་ད་ཡོད་ཀྱི་རིག་དངོས་ཁག་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་བཞེངས་པའི་རྡོ་རིང་དང་། ཅོང་ངམ་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་སོགས་ནི་མི་ལོ་སྟོང་ལྷག་ལ་བཅོས་སླད་མཁན་གྱི་ལག་པས་མ་རེག་པའི་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་། རིག་གནས། ལོ་རྒྱུས་སོགས་གནས་ཚུལ་ཁག་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་མེ་ལོང་ཞིག་ཡིན། བོད་ཡུལ་དུ་ལོ་ངོ་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་རྡོ་རིང་དང་།ཡིག་རྙིང་། ཅོང་རྙིང་སོགས་མང་ཙམ་ཉམ་ཉེས་མ་ཤོར་བར་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ལ་སྒྱུ་རྩལ་དང་།རྩོམ་རིག བརྡ་སྤྲོད། ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱི་རིན་ཐང་བླ་ན་མེད་པ་ལྡན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ་དང་། ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུ། ཨ་མདོའི་མཁས་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བཀའ་གཙིགས་ཀྱི་རྡོ་རིང་སོགས་གནའ་བོའི་ཡིག་རྙིང་ཞིབ་དཔྱད་རྒྱུས་ལོན་དང་། སྲུང་སྐྱོབ་དཔེ་བཤུ། བདག་ཉར་དགོངས་སྐོར་སོགས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཡིན་སྐོར་གྱི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་བཞེས་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་སྟོད་དུ་ཕྱི་གླིང་བའི་མཁས་པ་རི་ཆར་སེན་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་ངོས་སུ་བསྐྱོད་དེ་དཔེ་བཤུ་དང་། པར་དུ་བསྒྲོན་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་མཐར་ཞིབ་འཇུག་དཔྱད་རྩོམ་སྤེལ་བས་ནུབ་གླིང་བོད་རིག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་དང་། ཅོང་གི་ཁ་བྱང་སོགས་ནི་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཚན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
ཀོང་པོ་བོན་རི།
མིང་གཞན་ལ་ཐུགས་སྤྲུལ་བོན་རི་ཡང་ཟེར། དེ་ནི་བྲག་ཡིབ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ངོས་སྤྱི་ལེ25ཙམ་གྱི་སར་ཡོད། ས་བབ་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད4600ཡོད། ཀོང་པོ་བོན་རི་ནི་བོན་ལུགས་ཀྱི་གནས་རི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་།སྤྱི་ལོ1330ལོར་བོན་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་རི་པ་འབྲུག་གསས་མཆོག་གིས་གནས་སྒོ་ཕྱེ་བ་ཞིག་ཡིན། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ལྟར་ན། སྔར་བདུད་ཁྱབ་པ་ལག་རིང་གིས་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་ཕེབས་ལམ་འགོག་ཕྱིར་གཙང་པོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་དེར་རི་མཐོ་ཞིང་མདོག་ནག་པོ་ཞིག་ལ་སྤྲུལ་ནས་འགྱིང་ངེར་བསྡད་པས། གཤེན་རབ་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ནས་དེ་ལས་མཐོ་བའི་རི་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས་དེའི་མིང་དུ་བོན་རི་ཞེས་བཏགས་སྐད།
བོད་བཙན་པོ་དུས་ཀྱི་རྡོའི་སེང་གེ་དང་གླང་ཆེན།
དུས་རབས་བརྒྱད་པ་དང་དགུ་པའི་བོད་བཙན་པོ་དུས་ཀྱི་རྡོའི་སེང་གེ་དང་གླང་ཆེན། Amy Heller ཡིས་བརྩམས། སྙིང་ལྕགས་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྱུར། ནང་དོན་གནད་བསྡུས། རྡོའི་སེང་གེ་དང་གླང་ཆེན་གཉིས་དཀྱུས་གཅིག་ཏུ་བཟུང་སྟེ་གནའ་དཔྱད་བསྔོག་འདོན་དང་ཡུལ་དངོས་རྟོག་དཔྱོད་བརྒྱུད་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་འཕྱོངས་རྒྱས་དང་། ལྷ་རྩེའི་ཁྲོམ་ཆེན། ཆབ་མདོའི་རི་མདའི་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་ཀྱི་བཞུགས་ཁྲི་ངོས་ཀྱི་སེང་གེ ཉིང་ཁྲི་ས་ཆའི་གླང་མཁར་རྡོ་རིང་། གཏེར་ལམ་རྫོང་གི་བཙན་པོ་བང་སོ་མདུན་གྱི་རྡོའི་སེང་གེ་དང་གླང་ཆེན་སོགས་ཕྱིའི་རྣམ་པའི་སྟེང་ནས་ཞིབ་བསྡུར་སྒོས། དེ་དག་བར་གྱི་འབྲེལ་བ་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པའི་སྒོ་ནས་བསྟན་ཡོད། གནད་ཚིག བཙན་པོ། རྡོའི་སེང་གེ རྡོའི་གླང་ཆེན། རྡོ་རིང་། ཞིབ་བསྡུར།
མཐོ་ལ་རྔམ་པའི་གཡང་གཟར་གྱི་བཙན་རྫོང་།
བོད་ཡུལ་དུ་རྒྱ་ནག་སོགས་དང་མི་འདྲ་བར་གནའ་ནས་དམག་དང་དགྲ་ཆས་ལ་འབྲེལ་བའི་བཙན་རྫོང་ཁག་རི་མཐོ་གཡར་གཟར་དུ་བཞེངས་པའི་སྲོལ་བྱུང་ཞིང་། དེ་ནི་གཙོ་བོ་དམག་ཐབས། ས་དཔྱད། ཡུལ་གྱི་ཆགས་སྟངས་སོགས་ལ་འབྲེལ་བ་ངེས་ཅན་ཡོད་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཀུན་མཁྱེན་འཇིགས་མེད་གླིང་པའི་གཏམ་ཚོགས་ལེའུ་བཞི་བཅུ་པ་པདྨ་འོད་གསལ་ཐེག་མཆོག་གླིང་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཅས་པའི་གཏམ་ལས། གཡོ་རུའི་གོ་ཙམ་ན་བཀྲེན་པའི་རྒུད་པ་སེལ་བ་ལ་དཔྱད་ལེགས་པའི་རི་འབྲས་ཀྱི་ལྗང་པ་དཔལ་དུ་འབར་བ་ལྟ་བུའི་ས་འཛིན་ཡར་ཀླུངས་མེ་སྣའི་རི་རྒྱུད་ཤར་ནུབ་དབྱེ་བའི་བྱེད་པོར་བསྐོས་པ་ལྟ་བུའི་རྐྱེན་ལས་ཡུལ་ཡར་མོ་ནུབ་ཏུ་གྲགས་པའི་དབང་པོའི་ཕྱོགས་གནའ་བོའི་དུས་ན་ཆོས་ལྡན་གྱི་སྤྲུལ་བའི་རྒྱལ་བོ་རྣམས་རྨུ་ལུགས་ཀྱི་སྐུ་མཁར་བརྩིགས་པའི་གནས། ཞེས་གསུངས་པ་སྟེ་རྨུ་ལུགས་ནི་བོན་གྱི་ལུགས་ཤིག་ཏུ་གོ་དགོས་པར་སེམས་ལ། བརྡ་རྙིང་པར་རྨུ་ནི་ནམ་མཁའི་མིང་ཡིན་པར་བཤད་པ་དང་། བོན་གྱི་ཐ་སྙད་ལ་ཕྱྭ་དམུ་གཙུག་གསུམ་དང་། དམུ་རིག་གཤེན་གསུམ། དམུ་བོན་སོགས་དམུ་ཡི་སྐོར་བྱུང་བ་ཤིན་ཏུ་མང་ཞིང་། དེ་དག་གི་སྐོར་ལ་བཤད་སྟངས་ཀྱང་སོ་སོ་བ་མང་དུ་ཡོད། གང་ལྟར་སྐབས་འདིར་བཤད་པའི་རྨུ་ལུགས་ནི་བོན་ལུགས་ཤིག་ཡིན་པར་སེམས།
ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་ཀྱི་པྲ་དུན་རྩེའི་རྡོ་རིང་ཞལ་བཤུས་མ།
༄༅། །ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་གཙང་གི་གྲོ་ཤོད་དུ་བཏབས་པའི་པྲ་དུན་རྩེ་གཙུག་ལག་ཁང་གི་མདུན་དུ་ཡོད་པའི་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་རྡོ་རིང་གི་ཞལ་བཤུས་ཀྱི་མ་ཕྱི་ཆ་ཚང་། ༡༄༅ །།།།གནམ་ལབས་ཀྱི་བཙན་པོ་།། ༢ ས་ལྷུནད་ཀྱི་མངའ་མཛད་།།མྱི་རྗེ་ལྷའི་སྤྲུལ་ ༣ པ་།གནམ་གྱི་ལྷ་ལས་འགྲེང་མྱིའི་རྗེར་གཤེགས་ ༤ སྟེ་།དུད་རྔོག་ཆགས་ཀྱི་རྐྱེན་དུ་བསྐྱོད་པའི་བོད་ཀྱི་ ༥ སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་ཞ་སྔའ་ ༦ ནས་ཕོ་བྲང་གྲོ་ཤོད་པི་བ་མཁར་ན་བཞུགས་ ༧ པའི་དུས་སུ།།བཀའ་ལུང་གསལ་བའི་མདོའ་ ༨ བྱང་གུ་གེའི་སྡེ་རྒྱེ་ཤིན་བློན་ཆེན་པོ་ཁྲི་དབང་ ༩ གཙུག་ཕུད་རྗེ་ལ་ཁྭེ་ལ་ཡོས་བུའི་ལོ་རྒུན་…