སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།

མདུན་གྲལ་དང་པོ། ? གཉིས་པ། བཀའ་བློན་ས་དབང་ཟུར་ཁང་དབང་ཆེན་དགེ་ལེགས། གསུམ་པ། བཀའ་ཚབ་ཤན་ཁ་བ་འགྱུར་མེད་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ། བཞི་པ། རྒྱ་གར་གཞུང་གི་སྣེ་ཤན་པ་སྐུ་ཞབས་ཧར་མེན་དྷར་སིང་། ལྔ་པ། ཕྱི་སྲིད་བཀའ་བློན་སྣེའུ་ཤར་ཐུབ་བསྟན་ཐར་པ། དྲུག་པ། སྤྱི་ཁྱབ་མཁན་པོ་དགའ་བྲང་བློ་བཟང་རིག་འཛིན། བདུན་པ། ? བརྒྱད་པ། སྐུ་སྲུང་མདའ་དཔོན་ལྟག་ལྷ་ཕུན་ཚོགས་བཀྲ་ཤིས། རྒྱབ་གྲལ། དང་པོ། མགྲོན་གཉེར་ཆེན་མོ་ཕ་ལྷ་ཐུབ་བསྟན་འོད་ལྡན། གཉིས་པ། རྒྱ་གར་སྣེ་ཤན་ཨ་ཐོག་བྷ་བྷུ་ལགས། གསུམ་པ། གསུང་སྒྱུར། ཡབ་པ་ཀ་ཅི་བསོད་ནམས་སྟོབས་ལྡན།   དང་པོ། ? གཉིས་པ་ཧོར་ཁང་བསོད་ནམས་དཔལ་འབར་མིན་ནམ་སྙམ། ? གསུམ་པ་རྣམ་སྲས་གླིང་། བཞི་པ། བསམ་ཕོ་ཚེ་དབང་རིག་འཛིན། Lhasa 1940s.  
རྒྱ་དམར་ཇག་ཚོགས་ཀྱིས་དཔའ་མོ་ཀུན་བཟང་མཆོག་དམར་གསོད་བཏང་ནས་ལོ་ངོ་ལྔ་བཅུ་འཁོར་བར་མྱ་ངན་རྗེས་སླད་དུ་དཔའ་མོ་མཆོག་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུའོ།།

ལས་སློབ་གཉིས་ཀྱི་བར་གསེང་ནས། དཔའ་མོ་ཀུན་བཟང་མཆོག་གི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་སྡུས་འདི་བྲིས་པ་ཡིན། ཆད་ལྷག་སོགས་ཇི་སྙེད་ཅིག་བྱུང་སྲིད་པས་དྲ་གྲོགས་ཚོས་ལེགས་སྤེལ་ཉེས་འགོག་གནང་རོགས་གྱིས། འཇིགས་ཞུམ་བྲལ་བའི་དཔའ་མོ།   ངས་པོ་རྒྱལ་མཚན།   ཚ་རོང་ཟླ་དགྲ་འདུལ་མཆོག་གི་གཅུང་པོ་བསོད་ནམས་དབང་འདུས་ལགས་ཀྱི་བཟའ་ཟླ་དང་པོར་བུ་གཅིག་དང་བུ་མོ་རིག་འཛིན་དང་ཀུན་བཟང་གཉིས་ལས་བུ་མོ་རྒན་པ་ཚ་རོང་ཀུན་བཟང་ལགས། སེ་གྲོང་གཡུ་སྨད་ཀྱི་མནའ་མར་སོང་ཡང་མཐུན་པོ་མ་བྱུང་སྟབས་ཁ་བྲལ། རྗེས་སུ་ཀུན་བདེ་གླིང་དུ་ཡོད་པའི་གུར་སྟེང་ལྡེ་འཆང་བློ་བཟང་བཀྲིས་ལགས་དང་འཁྲུངས་ས་བསྐྱོན་ནས་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༣ ལོར་སྲས་མོ་ཚེ་བརྟན་དབྱངས་སྐྱིད་ལགས་འཁྲུངས། དེ་ནས་རིམ་པས་དཔའ་མོ་མཆོག་གི་མཚན་ལ་ཀུན་བདེ་གླིང་གུར་སྟེང་ཀུན་བཟང་ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། “ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༡༢ ཉིན་རྩེ་ཕོ་ཏ་ལའི་ཕོ་བྲང་མདུན་དུ་རྒྱལ་གཅེས་བུད་མེད་ཚོགས་པའི་བུད་མེད་རྣམས་འཛོམས་འདུག་པས་དེར་ང་ཡང་སྐད་བཏང་བྱུང་། ང་ཚོ་བུད་མེད་ཚོགས་པའི་རྒྱུན་ལས་རྣམས་ནི་ང་ཚོའི་ལས་འགུལ་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་མིས་ང་ཚོ་བཟའ་འཚོ་བུ་ཕྲུག་དང་བཅས་པར་མནར་གཅོད་བཏང་མི་ཡོང་ངམ་བསམ་པའི་འཇིགས་སྣང་སྐྱེས་པ་དང་།
༸རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་པར་བྱིན་ཅན་གྱི་འགྲེལ་བཤད།

ས་གནས། ཀ་ལི་ཀ་ཏ། Hastings House Calcutta 1910. མདུན་གྱི་བཞུགས་གྲལ་ལས་གཡོན་གྱི་དང་པོ། Seated from left: སྡེ་དགེ་རྒྱལ་སྲས་ངག་དབང་འཇམ་དཔལ། Prince of Derge Ngawang Jampel, འབྲས་ལྗོངས་རྒྱལ་སྲས་སྲིད་སྐྱོང་སྤྲུལ་སྐུ། Crown prince of Sikkim Sikyong Tulku, དབྱིན་གཞུང་སྐུ་ཚབ་སྐུ་ཞབས་ Charles Bell, ༧གོང་ས་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག 13th Dalai Lama, བློན་ཆེན་བཤད་སྒྲ། Lonchen Shatra, བློན་ཆེན་ཞོལ་ཁང་། Lonchen Zholgang, བློན་ཆེན་ཆང་ཁྱིམ། Lonchen Chankyim and…
དབང་མཛད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་དང་འབྲེལ་བའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།

རྩོམ་པ་པོ། བག་མཁར་ངག་དབང་དཀོན་མཆོག རང་རེའི་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་དག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་ན།  གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་བའི་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་དང་སིལ་མ་བཞི་བཅུ་སོགས་ལ་དབང་མཛད་ཅེས་གྲགས་ཤིང་།  ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་ལར་མངའ་མཛད་དང་། ལ་ལར་དབང་བྱས། ཡང་ན་དབང་བྱེད་སོགས་འབྲི་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་མཐོང་བ་མ་ཟད།  དེའི་གོ་དོན་དང་གྲངས་ཀ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལའང་བཤད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད།         གཅིག 《བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ》ལས།  “བོད་ཡུལ་གངས་རི་རྩེ་དགུའི་ལྗོངས་འདི་རུ།  །སྤུར་རྒྱལ་གོང་དུ་མངའ་མཛད་དྲུག་ཏུ་བྱུང་།།” ①ཞེས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གོང་དུ་བོད་ལ་མངའ་མཛད་རིམ་པ་དྲུག་བྱུང་ཟེར་བ་དང་མངའ་མཛད་དྲུག་པོ་གང་དག་ཡིན་མིན་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད་པ་ཙམ་ལས། མངའ་མཛད་དེ་དག་མི་ཡིན་དང་མ་ཡིན་མཐའ་དཔྱོད་བྱས་མེད།  དེ་ནི་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་གཞན་དང་མི་མཐུན་པའི་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་རེད།
མངའ་རིས་ནས་རྙེད་པའི་མངའ་བདག་རྩེ་ལྡེའི་བཀའ་ཤོག་ལ་དཔྱད་པ།

མངའ་རིས་ནས་རྙེད་པའི་མངའ་བདག་རྩེ་ལྡེའི་བཀའ་ཤོག་ལས་མངོན་པའི་བོད་ཡིག་འཕེལ་འགྱུར་ལ་དཔྱད་པ། རྩོམ་པ་པོ། ཁ་སྒང་བཀྲ་ཤིས་ཚེ་རིང་། ཧའེ་ཁྲུན་ཧྲེང་། [ནང་དོན་གནད་བསྡུས།]དཔྱད་རྩོམ་འདིར་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་ནས་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་མངའ་བདག་རྩེ་ལྡེའི་བཀའ་ཤོག་དེ་ནི་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ནས་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་བར་གྱི་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་ནང་བོད་ཀྱི་ཡི་གེར་འཕེལ་འགྱུར་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་དང་། སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་ཡི་གེའི་འབྲི་སྲོལ། བརྡ་སྤྲོད་ཀྱི་སྤྱོད་སྟངས་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་བཅས་ཤེས་བྱེད་ཀྱི་དཔྱད་གཞི་རིན་ཐང་བྲལ་བ་ཞིག་ཡིན་ཚུལ་བཀའ་ཤོག་དངོས་དང་དེ་བཞིན་འབྲེལ་ཡོད་ཁུངས་བཙུན་གྱི་དཔྱད་ཡིག་ལ་གཞི་བཅོལ་ཏེ་གླེང་བརྗོད་བགྱིས་ཡོད། [བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] བཀའ་ཤོག མངའ་བདག་རྩེ་ལྡེ། བོད་ཡིག་འཕེལ་འགྱུར། [ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།] H214[ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།]A[རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག]1002-946X(2018)02-024-13
ཞོལ་རྡོ་རིང་ཆེས་ཐོག་མ་ནས་རྩེ་ཞོལ་དུ་བཙུགས་ཡོད་མེད་སྐོར་གྱི་དོགས་སློང་།

རྩོམ་པ་པོ། ལྕང་ཆུང་བསོད་ནམས་ཚེ་རིང་།    [ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] དཔྱད་རྩོམ་འདིར་ལོ་རྒྱུས་ས་མིང་རིག་པ་དང་ཡིག་ཚང་རིག་པ་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བ་དང་། ཡིག་ཐོག་གི་དཔྱད་གཞི་དང་ས་ཡུལ་དངོས་ཀྱི་རྟོག་ཞིབ་འབྲས་བུ་ཟུང་དུ་སྦྲེལ་བའི་ཞིབ་འཇུག་ཐབས་ཤེས་སྤྱད་དེ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་བློན་པོ་ངན་ལམ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་ལ་གནང་བའི་མནའ་གཙིགས་རྡོ་རིང་སྟེ་རྡོ་རིང་ཆེས་ཐོག་མར་དབུ་རུ་སྐུ་སྲུང་སྟོང་སྡེའི་མངའ་ཁོངས་ཚལ་གུང་ཐང་གི“ཕྱི”ཞེས་པའི་ལུང་པ་སྟེ། དེང་ཚལ་གུང་ཐང་ཤང་ཀྲི(སྤི)གྲོང་ཚོར་བཙུགས་ཡོད་ཚུལ་དང་། དེ་རྗེས་དུས་རབས་༡༧སྨད་ཙམ་ལ་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོས་ཕོ་བྲང་དམར་པོ་བཞེངས་གྲུབ་མཚམས་ས་རྩེ་སྤོས་བཙུགས་སྐོར་གྱི་ལྟ་བ་གསལ་སྟོན་བྱས་ཐོག་རུས་ངན་ལམ་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཆགས་སའི་ཡུལ་ནི་དེང་ཚལ་གུང་ཐང་ཤང་ཀྲི་གྲོང་ཚོའི་གཡས་གཡོན་དུཡིན་པ་མ་ཟད། ཡུལ་དེར་གནས་པའི་བང་སོ་སྤྱི་ཁྲེ་གྲུ་བཞི་སུམ་སྟོང་ལྷག་ཡོད་པ་དེ་ཡང་ངན་ལམ་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གི་བང་སོ་ཡིན་པའི་སྐོར་ལ་དོགས་སློང་གིས་དཔྱད་བརྗོད་བྱས་ཡོད།[བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] ཞོལ་རྡོ་རིང་། ཀྲི་(སྤི)གྲོང་ཚོ། བང་སོ། ངན་ལམ་སྟག་ཀླུ་ཁོང་། [ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།] K874[ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།] A[རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག]1002-946X(2014)01 – 008 -10