དེ་ཡང་ཆུ་མིག་ཆོས་འཁོར་ཆེན་མོ་ཞེས་པ་ནི། རབ་བྱུང་ལྔ་པའི་མེ་གླང་ལོ་སྟེ་ཕྱི་ལོ་ ༡༢༧༧ ལོར་འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པ་བོད་དུ་ཐེངས་གཉིས་པ་ཕེབས་སྐབས་གཙང་གི་ཆུ་མིག་རིང་མོར་དགེ་འདུན་ཁྲི་བདུན་འཚོགས་པའི་ཆོས་འཁོར་ཞིག་གནང་བ་དེ་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཆུ་མིག་ཆོས་འཁོར་ཟེར་ཞེས་དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་དུ་གསལ་ལ། དེ་རིང་ནི་ངོར་དགོན་ཆུ་མིག་སྒྲོལ་མ་ལྷ་ཁང་གི་ཚེ་དབང་ཆེན་མོ་སྟེ། དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ཁག་ཏུ་འཁོད་པའི་ཆུ་མིག་ཆོས་འཁོར་ཆེན་མོའི་དུས་དྲན་གྱི་ཉིན་མོ་ཡིན།   དུས་བཟང་འདིར་གནས་དེ་གར་དད་ལྡན་མང་ཚོགས་ཁྲི་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་དང་། དགེ་འདུན་བརྒྱ་ཕྲག་གཅིག་ལྷག་ཙམ་འདུས་ནས་སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་མགོན་པོ་འཇམ་དབྱངས་མི་ཡི་རོལ་གར་དཔལ་ངོར་དགོན་ཨེ་ཝཾ་ཆོས་ལྡན་གྱི་མཁན་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་༸འཇམ་དབྱངས་ཐུབ་བསྟན་སྙིང་པོ་མཆོག་ནས་མགོན་པོ་ཚེ་དཔག་མེད་ཀྱི་དབང་དང་འབྲེལ་ནས་སྡིག་སྤོང་དགེ་སྒྲུབ་ཀྱི་བླང་དོར་གྱི་གནད་ཟབ་མོའི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་ཏེ་དད་ལྡན་སེར་སྐྱ་ཡོངས་ལ་ཐར་པ་དང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ས་བོན་འཇོག་གནང་མཛད་ཀྱིན་ཡོད།

ནང་དོན་གནད་བསྡུས། རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དང་སྤུན་མཆེད་གསུམ་རབ་ཏུ་བྱུང་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན། ཁོང་གིས་སྲིད་དོར་ནས་ཆོས་ཀྱི་མཛད་པ་བསྐྱངས་མཐར་རྒྱལ་པོ་དགྲོང་མཁན་གྱི་ལག་དམར་དུ་ཇི་ལྟར་གྱུར་ཚུལ་དང་། ཁྱད་པར་དུ་རྒྱལ་བོ་འུ་དུམ་བཙན་པོའི་མཐའ་མཇུག་གི་གནས་སྟངས་སོགས་ལ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད། གནད་ཚིག ལྷ་ལུང་། འཁྲུངས་ལོ། རབ་ཏུ་བྱུང་པ། འགལ་བ། མཐའ་མཇུག་གི་གནས་སྟངས།   དང་པོ། ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་དང་འཁྲུངས་ལོའི་སྐོར།

གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་ཞང་རྒྱུད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་། རིག་དངོས་ཤུལ་རྫས་རགས་བསྡུས་སུ་བཤད་པ།   ༈ གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནི་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཐོག་མ་ཡིན་པ་དང་། ཁོང་གི་གདུང་རུས་དང་གང་ནས་བྱོན་པའི་སྐོར་ལ་བཤད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་ཡོད་པ་ཡོངས་གྲགས་རེད། གནད་དོན་དེའི་འཁྲིས་ན་ཁོང་གི་ཡུམ་ཕྱོགས་རིགས་རུས་སོགས་དཔྱད་པ་དང་ངོས་འཛིན་ཡོད་པ་ཧ་ཅང་དཀོན་པོ་རེད། དོན་དངོས་ཐོག་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དཔྱད་བརྗོད་དགོས་ངེས་ཀྱི་གནད་དོན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་སྨོས་མེད་རེད། དེས་ན་ད་རེས་ཉེ་ཆར་བརྩད་འཚོལ་ཐུབ་པའི་ཡིག་རིགས་དང་། རིག་གནས་གནའ་ཤུལ་ཁག་ལ་ཕྱོགས་སྡོམ་དང་འབྲེལ་འབྲེལ་ཡོད་ཡིག་ཆ་ཁག་ལ་དཔྱད་བསྡུར་ཅུང་ཟད་བགྱིས་ནས་གོང་གསལ་ཁ་བྱང་ཡོད་པའི་རྩོམ་ཡིག་ཐུང་ངུ་ཞིག་འབྲི་འདོད་བྱུང་། དེ་ཡང་དོན་ཚན་གསུམ་ལ་བསྡུས་ནས་གསལ་བཤད་བྱེད་པར་འདོད་དེ། དང་པོ་གཉའ་ཁྲིའི་ཞང་རྒྱུད་ངོས་འཛིན་དང་དེའི་ལོ་རྒྱུས་ཉུང་ངུ་། གཉིས་པ་དེ་དག་གནས་ཡུལ་དང་ཤུལ་བཞག་དངོས་རྫས། གསུམ་པ་དེ་དག་གི་གནས་ལུགས་སྤྱི་སྡོམས་སུ་བཤད་པ་བཅས་ལས། 

ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར།   མཁར་གདོང་གནའ་ཤུལ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་ཞང་ཞུང་ལྟེ་བའི་མཁར་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་དེ་ཡིན།   ཞང་ཞུང་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཏེ་མཁར་གདོང་གནའ་ཤུལ་པེ་ཅིང་སྤྱི་ཚོགས་ཚན་རིགས་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་མཁས་དབང་ཐུང་ཐོའོ་ཡིས་མཁར་གདོང་གནའ་ཤུལ་ལ་༢༠༡༢ལོ་ནས་༢༠༡༤ལོ་བར་ལོ་གསུམ་གྱི་རིང་དུ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཏེ་ཐིག་ལེན་རིས་འབྲི་བྱས་པའི་ས་ཀྲ། ཁོང་གིས་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བདུན་པའི་ཡར་སྔོན་དུ་ད་ལྟ་རྙེད་སོན་བྱུང་བའི་བོད་ཡུལ་དུ་རྒྱལ་མཁར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གཞི་བརྒྱ་ཆེ་ཤོས་དེ་འདི་ཡིན་པར་བཤད་ཅིང་འཛུགས་བསྐྲུན་གྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི་རྨི་ཁྲི་དགུ་ལྷག་ཡོད། ཞང་ཞུང་ཁྱུང་ལུང་དངུལ་མཁར་ཏེ་མཁར་གདོང་གནའ་ཤུལ་གྱི་འདྲ་རིས། ༼ལྷ་བཟོ་བ་མཁས་ཅན་བསྟན་པའི་ཉི་མས་བྲིས།༽ སྟོན་པ་གཤེན་རབ་ཀྱི་བཀའ་རྒྱ་ཆེན་ཀུན་འབུམ་གོ་འབྱེད་ཀྱི་ལུང་དོན་གཙོར་བཞག་ཅིང་ཐུའུ་ཐོའི་ས་ཀྲ་དང་ཁོ་བོས་མཁར་གདོང་གནའ་ཤུལ་ལ་ལོ་བཅུ་ལྷག་ཙམ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་ཅིང་བཀོད་པ་བྱས་ཟིང་ལྡོང་མདོའི་ལྷ་བཟོའི་སློབ་མ་ལྷ་རིས་ལ་མཁས་ཅན་བསྟན་པའི་ཉི་མས་བྲིས་ཤིང་༢༠༡༨ལོ་ལྷ་ས་དང་མངའ་རིས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱི་ཞང་ཞུང་རིག་གནས་འགྲེལ་བཤད་བྱས་པས་མཁར་གདོང་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཐུང་ཐོའོ་སོགས་ཀྱི་ལེགས་བརྗོད་གང་མང་གནང་།  

དབང་སྟོབས་ནས།     བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སློབ་སྦྱོང་དང་། སློབ་ཁྲིད། ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་། རྒྱ་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ་ནི་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན། ལྷག་པར་ཏུ་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་མཁོ་བའི་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དང་། རྡོ་རིང་དང་བྲག་བརྐོས། ཁྲམ་ཡིག་དང་ཅོང་ཡིག དེ་མིན་རྩ་ཆེའི་ཡིག་ཆ་གཞན་ཕུད། ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་སོགས་རྒྱ་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་རྩ་ཆེན་རྣམས་བེད་སྤྱོད་གཏོང་རྒྱུ་ནི་ཧ་ཅང་གལ་ཆེ་བར་སེམས། འོན་ཀྱང་། ཁོ་བོས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སློབ་ཁྲིད་དང་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་པའི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་ཐང་ཡིག་གསར་རྙིང་སོགས་བེད་སྤྱོད་བྱ་སྐབས་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འཁོད་པའི་བཙན་པོའམ་བློན་པོ་བཙུན་མོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་དང་བོད་ཡིག་གི་མཚན་བར་ཧེ་བག་ཆེན་པོ་མཐོང་བས།  དེའི་ཐད་དོ་སྣང་དང་ཉམས་ཞིབ་ཕྲན་བུ་བགྱི་བ་ལ་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་དད་ཞེན་ཆེ་བའི་གཞོན་སྐྱེས་རྣམས་དང་རང་གཞན་གཉིས་ཀྱི་སློབ་ཁྲིད་ལ་ཕན་པ་ཕྲན་བུ་མི་ཡོང་ངམ་སྙམ་སྟེ་དཔྱད་རྩོམ་འདི་འབྲི་བའི་ཁུལ་བྱས།   དང་པོ། རྒྱ་ཡིག་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་རྣམས་སུ་བཙན་པོ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཇི་ལྟར་གསལ་བ།   དེའང་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་མཁོ་བའི་རྒྱ་ཡིག་ཡིག་ཆ་གྲགས་ཆེ་བའི་གྲས་《 ཐང་ཡིག་རྙིང་མ་》《ཐང་ཡིག་གསར་མ་》《ཙེ་ཀྲེ་ཐུང་ཅན་》《ཚེ་ཧྥུ་ཡོན་ཀུས་》《ཐུང་ཏེན་》སོགས་ཡོད། ཡིག་ཆ་དེ་དག་དང་དེ་མིན་གྱི་ཡིག་ཆ་གཞན་ནང་བཙན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ མཚན་འདི་ལྟར་འཁོད་ཡོད་དེ།  1. སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་མཚན། 松赞干布、弃苏农、弃苏农赞、器宗弄赞、弃宗弄赞  、器宋弄赞。2.ཁྲི་མང་སྲོང་མང་བཙན་གྱི་མཚན།  芒松芒赞《ཐུང་ཏེན་》乞黎跋布。3ཁྲི་འདུས་སྲོང་མང་པོ་རྗེའི་མཚན།  赤都松《ཐུང་ཏེན་ 》ནང་乞梨弩悉笼《 ཚེ་ཧྥུ་ཡོན་ཀུས་》 དང་《 ཙེ་ཀྲེ་ཐུང་ཅན་》ནང་器弩悉弄。4.ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བཙན་ནམ་ཁྲི་ལྡེ་གཙུག་བརྟན་མེས་ཨག་ཚོམ་གྱི་མཚན། 赤德祖赞、乞隶缩赞5བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་མཚན། 赤松德赞、乞梨悉笼纳赞、乞黎苏笼猎赞、乞黎苏笼腊赞、娑悉笼腊赞、娑悉笼猎赞、乞立赞。6. མུ་ནེ་བཙན་པོའི་མཚན།  牟尼赞普、足之煎。7.ཁྲི་ལྡེ་སྲོང་བཙན་ནམ་སད་ན་ལེགས་མཇིང་ཡོན་གྱི་མཚན།  赤德松赞。8. ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བཙན་ནམ་ཁྲི་རལ་པ་ཅན།  《册府元龟》中作:可黎可祖,长庆会盟碑或甥舅…

གནུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁེང་ལོག་བར་པ་ཚར་བཅད་པའི་གནས་སྙེ་མོ་བྱེ་མཁར་དང་དེའི་དཔེ་རྙིང་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། ཀརྨ་བདེ་ལེགས། དང་པོ་བྱེ་མཁར་དགོན་དང་དེའི་དཔེ་རྙིང་སྐོར།  དེ་ཡང་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོའི་ཟླ་༣་ཚེས་༨ལ་སེ་ར་དགོན་པའི་སྐུ་ཞབས་ཆུང་ལྟག་ལགས་དང་། རྒན་ཟླ་བ་བསྟན་འཛིན་ལགས་ངེད་གསུམ་ལྷ་ས་ནས་ཐོན་ཏེ་སྙེ་མོ་བྱེ་མཁར་དུ་དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྐྱོད་པ་ཡིན། དགོན་པ་དེའི་མིང་ཆ་ཚང་ལ་བྱེ་མཁར་ཆོས་སྡེ་དགོན་ཞེས་འབོད་ཀྱི་འདུག་ལ། ད་ལྟ་བོ་དོང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་རྒྱུད་འཛིན་པ་ཞིག་རེད་འདུག་ལ། དགོན་པ་དེའི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དང་ངག་རྒྱུན་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་གང་ཡང་མི་འདུག [དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་སྟོད་ཙམ་ལ་དགོན་པ་འདིར་བོ་དོང་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་བསྐྱངས་ཚུལ་ནི་རྒན་ཟླ་ལགས་ཀྱིས་བྲིས་པ་ལས་གསལ་བས་འདིར་ཡི་གེ་མང་བར་དོགས་ནས་མ་བཀོད]གནུབས་ཀྱི་བཀའ་ཤོག་རྒྱ་བོ་ཆེ་ལས། དེར་ཡང་མ་ཆགས་སྙེ་མོ་བྱེ་མཁར་བཟུང་། ཡུལ་ཁྱིམ་རྫས་ཆ་རོག་བན་སྐྱབས་པས་བསྡུས། །ཉེ་ནས་ཕྱག་ཚང་མྱང་སྨན་འཇམ་དཔལ་བྱས། །དེ་ནས་བོད་བན་བྱེ་མཁར་ནང་ན་མཆིས་པ་ལ། །ཁེང་པོ་དམག་མིའི་རྩ་སྒོར་ཆུ་སྒོར་བཅུག །དེ་ནས་སྙེ་མོ་བྱེ་མཁར་རི་ལོགས་ལ། །ཁེང་པོའི་དམག་མི་གྲོས་བྱེད་མང་པོ་རྣམས། །བོད་བན་གསོད་པའི་མདུན་གྲོས་བྱེད་པ་མཐོང་། ཅེས་པ་སོགས་ནས་མཐར་བདེན་པ་བརྡར་ཏེ་ཆོས་སྐྱོང་བསྐུལ་བས་རི་ལོགས་སུ་མེ་འབར་ནས་ཁེང་པོའི་དམག་མི་རྣམས་བསྒྲལ་བར་གྲགས་པའི་གནས་དེ་ད་ལྟའི་བྱེ་མཁར་ཆོས་སྡེ་དགོན་ཞེས་པ་འདི་ཡིན་འདུག །