གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་གནའ་རྫས་ཀྱི་ཐོག་གི་བོད་ཡིག་དང་རི་མོ། གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་གནའ་རྫས་ཀྱི་ཐོག་གི་བོད་ཡིག   ཉེ་ཆར། ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་སྔོན་དུ་བོད་ཡིག་ཡོད་པ་གསལ་བསྒྲགས་དང་བདེན་དཔང་རྙེད་འདུག དེ་ཡང་འབུམ་རམ་པ་ལིའུ་ཧན་ཀིན་སོགས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ལྟར་ན། གནའ་རྫས་འདི་དག་མཚོ་སྔོན་དང་ཀན་སུ་ཡི་ས་མཚམས་ནས་ཐོན་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ 2100 ནས་ 1700 ཡི་བར་དུ་བྱུང་ཞིང་། ད་ལྟའི་བར་མི་ལོ་ 4000 ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་མ་ཟད། གནའ་རྫས་འདི་དག་གི་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་ཡིག་ནི་མིག་སྔར་གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་དུས་ཚོད་སྔ་ཤོས་ཀྱི་བོད་ཡིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱུང་འདུག གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་གནའ་རྫས་ཀྱི་ཐོག་གི་བོད་ཡིག

བོད་སིལ་བུའི་དུས་སྐབས། དང་པོ། འོད་སྲུང་གི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་མངའ་རིས་རྒྱལ་རྒྱུད། འོད་སྲུང་གི་སྲས་དཔལ་འཁོར་བཙན།（འབངས་ཀྱིས་བསད།） དཔལ་འཁོར་བཙན་གི་སྲས།སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན（མངའ་རིས）ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་བརྩེགས་པ་དཔལ།（གཙང་།） སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གྱི་སྲས་རིག་པ་མགོན།（མང་ཡུལ）བཀྲ་ཤིས་ལྡེ་མགོན།（སྤལ་ཏི）ལེ་གཙུག་མགོན།（ཞང་ཞུང་།）འདི་གསུམ་ལ་སྟོད་ཀྱི་མགོན་གསུམ་དུ་གྲགས། བཀྲ་ཤིས་ལྡེ་མགོན་གྱི་སྲས་སྲོང་ངེ།རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་མཚན་ལ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་བཏགས།

རྩོམ་པ་པོ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས།   རང་རྒྱལ་ཏུན་ཧོང་གི་ས་གནས་ནས་ཐོན་པའི་གནའ་རབས་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཁག་གཅིག་ང་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་བརྒྱུད་གཤམ་གསལ་མྱོང་ཚོར་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་སྟེ།    ༡. ཡིག་ཆ་འདི་རྣམས་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གོང་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་དེ་རང་ལ་བོད་མི་རང་གིས་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས།       ཕྱི་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་མཁན་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཚོད་དཔག་དང་བཅོས་བཟོ་བྱས་པའི་བསྲེ་བསླད་ཕྲན་བུ་ཙམ་ཡང་མ་ཞུགས་པར་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་རིང་བྲག་རྡོ་དང་བྱེ་་་མའི་འོག་ཏུ་ལུས་པའི་ཡིག་རྙིང་ཤ་སྟག་ཡིན་པ།

འགྲོ་མགོན་ཆོས་རྒྱལ་འཕགས་པའི་སྐུ་འདྲ། ས་སྐྱས་བོད་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་སྐབས་སྡེ་སྲིད་ཕག་གྲུ་པའི་དབང་ཤུགས་ཇི་ལྟར་སླེབས་མིན་དང་། ཕག་གྲུའི་སྲིད་རབས་དང་པོའི་མཚན་དང་འཁྲུངས་ལོ་ཁ་གསལ་ཐོག ཁོང་དགུང་ལོ་ག་ཚོད་ལ་ཕེབས་དུས་སུ་ཞིག་གིས་ཏའི་སི་ཏུའི་གོ་གནས་ཕུལ་མིན་དང་དེའི་གོ་དོོན་ཅི་ཞིག་ཡིན་མིན་དང་དུས་སྐབས་དེར་ཐམ་ག་ཞིག་ཀྱང་ཕུལ་ཡོད་པ་དེའི་མིང་ཇི་ཡིན་དང་ཕག་གྲུ་དང་སྣེ་གདོང་པའི་མིང་ཐོགས་ཚུལ།

ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་ཁམས་ལ་མངའ་དབང་བསྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་གྲགས་པ་ཆེ་བ་རྣམས་ཀྱང་། ཁྱད་པར་ཞང་ཞུང་ཁྲི་སྡེ་བཅོ་བརྒྱད་གཙོས་པའི་ཡུལ་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་ལ་མངའ་དབང་ཆེ་བའི་རྒྱལ་པོ་སྲིད་པ་གནམ་ནས་བསྐོས་པའི་ཞང་ཞུང་སྲིད་པའི་རྒྱལ་པོ་ཁྲི་ཝེར་ལ་རྗེ་གུ་ལང་གསེར་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཞུང་ཞག་ཟིལ་གནོན་རྒྱལ་པོ་རླབས་ཆེན་ཁྱུང་གི་བྱ་རུ་ཅན་དང་། ཧྲི་དོ་གྱེར་སྤུངས་རྒྱལ་པོ་ཀང་ཀ་ཤེལ་གྱི་བྱ་རུ་ཅན་དང་གསུམ་ནི་གངས་རིན་པོ་ཆེའི་མདུན། རྒྱབ་རི་གཡུ་ལོ་ལྗོན་པའི་རྫོང་མཁར་དུ་ཆགས་སོ།།

གཙུག་ཏོར་རྣམ་རྒྱལ་མ།         བོད་ཀྱི་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་གཞན་ལ་ཐད་ཀར་ངོམ་ཆོག་ཆོག་གི་རང་མི་རིགས་ཀྱི་རིག་པའི་དཔལ་ཡོན་ཞིག་ཡིན་པར་མ་ཟད། བོད་རང་གནས་ཀྱི་ཆོས་ལུགས་དང་། ལོ་རྒྱུས། འཚོ་བ། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས་སོགས་དང་བསྟུན་ནས་རིམ་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་པའི་བསམ་བློའི་ཐོན་རྫས་ཤིག་ཀྱང་ཡིན། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་རིང་ལ་རང་རྒྱལ་གྱི་ཡང་དག་པའི་སྲིད་ཇུས་འོག་ཚོང་ལས་དང་དཔལ་འབྱོར་། དེང་རབས་ཅན་གྱི་བརྡ་འཕྲིན་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་ཁྱིམ་གཞི་ཆེན་པོའི་མེས་རྒྱལ་གྱི་མི་རིགས་སོ་སོའི་དཔལ་ཡོན་སྔོག་འདོན་དང་། རྒྱུན་འཛིན། དར་སྤེལ། ཁེ་ལས་ཅན་གྱི་རིག་གནས་ཀྱི་ཐོན་རྫས་གསར་གཏོད་ཕྱོགས་ལ་སྐུལ་འདེབས་དང་སྣེ་ཁྲིད་མཛད་དེ། འཛམ་གླིང་དངོས་མིན་རིག་གནས་ཀྱི་རྒྱུན་འཛིན་པ་དང་རིག་གནས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཁེ་ལས་པའང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་འདི་སྤྱིའི་ཆ་ནས་ནང་བསྟན་རིག་གནས་ཀྱི་བསམ་བློ་དང་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་དེ། ཡིན་ཡང་། བོད་ཀྱི་རི་མོའི་སྒྱུ་རྩལ་འདིའང་ཆོས་ལུགས་རིག་གནས་ཁོ་ན་ཞིག་ནི་གཏན་ནས་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་འགྲོ་བ་མིའི་རིགས་ཀྱི་བསམ་བློའི་རིན་ཐང་དང་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རིན་ཐང་།