ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་ (755-798ལོ) བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་རྒྱལ་རབས་ 37 པ་ཡིན། ཁོང་གི་སྐུ་རིང་ལ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་འདི་དར་རྒྱས་ཆེ་ཤོས་སུ་སླེབས་ཡོད། ཁོང་གིས་དགོན་པ་བསྐྲུན་པ་དང་ཆོས་དཔེ་བསྒྱུར་བ། དེ་བཞིན་སྡོམ་པ་ཕུལ་བའི་དགེ་འདུན་པ་ཡང་མང་པོ་བྱུང་ཡོད། དུས་ཕྱིས་སུ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན། མངའ་བདག་ཁྲི་རལ་བ་བཅས་ལ་ཆོས་རྒྱལ་མེས་དཔོན་རྣམ་གསུམ་ཞེས་འབོད་ཅིང་གུས་བཀུར་ཆེན་པོ་ཞུ་བ་ཡིན།

  ར་སེ་བས། བརྒྱད། བོད་ཀྱི་ཡ་ཐོག་ལྷ་འདྲེའམ་སྟོད་ལྷ་རབས་ཞེས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་འདི་དག་གི་ལོགས་ཤིག་ལ་ལེགས་པར་བརྟགས་ན། དེ་དག་གི་རྒྱབ་ལྗོངས་ནི་བོད་ཀྱི་ཡ་ཐོག་གི་སྤྱི་ཚོགས་ཡིན་པས། སྐབས་དེའི་ཚོ་བ་དང་རྒྱལ་ཕྲན་སོགས་དང་། ཡུལ་གྲུ་སོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་དང་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཉར་ཚགས་གནང་ཡོད་པས་ན། དེ་དག་ཡོངས་རྫོགས་ལྷ་སྒྲུང་ཡིན་པས་ཆ་འཇོག་མེད་པའམ། ལོ་རྒྱུས་དང་མི་འབྲེལ་བ་ཅིག་ཏུ་བརྩིས་ན་དེ་ནི་ལོ་རྒྱུས་རིག་པའི་རྩ་དོན་དང་ཡོངས་སུ་འགལ་བ་ཅིག་ཡིན་པ་ཤེས་དགོས་ལ། དེ་དག་གི་ནང་དུ་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་མ་ཉམ་པར་ཉར་གསོག་གི་རིན་ཐང་དང་། དེ་ཉིད་གཏམ་རྒྱུད་དང་ལྷ་འདྲེའི་རྣམ་པར་བསྒྱུར་བཟོ་བྱས་ཡོད་པའི་ཚུལ་དེ་རྟོགས་ཐུབ་དགོས། གནད་དེ་ནི་ཧ་ཅང་གི་གལ་ཆེན་ཡིན།

ལྷ་རམས་པ་དགེ་བཤེས་ཤེལ་དཀར་བ་མཆོག།   ལ་སྟོད་ཅེས་པའི་ཐ་སྙད་འདི་དུས་ནམ་ཞིག་ནས་དར་བའི་ལོ་རབས་ཀྱི་གསལ་ཁ་མེད། ཏོག་ཙམ་གྲགས་ཆེ་བ་ས་སྐྱ་བས་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་བརྩིས་པ་ནས་དར་ཞིང་། དེ་སྐབས་སུ་ལྷ་སྡེ་གཞུང་པ་མ་གཏོགས་པའི་ལ་སྟོད་ལྷོར་ཧོར་དུད་ཆིག་སྟོང་བརྒྱ་མེད་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་དགུ་དང་། ལ་སྟོད་བྱང་དུ་ཧོར་དུད་ཉིས་སྟོང་ཉིས་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡོད་ཚུལ་བརྩིས་ཡོད། མ་ཟད། ཐ་སྙད་འདི་གནའ་དེང་གཉིས་ཀར་ལ་སྟོད་ཀྱི་མང་ཚོགས་སྤྱི་ཁྱབ་ནས་འབོད་སྲོལ་ཆེར་མེད། འོན་ཀྱང་རིག་གནས་པའི་སྡེ་ཚན་ནང་ཐ་སྙད་འདི་བེད་སྤྱོད་མང་པོ་བཏང་ཡོད། ལ་སྟོད་ཅེས་པའི་ལ་དང་ལྷོ་བྱང་གི་ངོས་འཛིན་ཐད། འགའ་ཞིག་གིས་<<ལ་>>དེ་ཤར་སྟག་ལ་རི་བརྒྱུད་ཀྱི་<<སྟག་ལ་ལ་མོ་>>དང་། ལྷོ་བྱང་ཞེས་པ་ནི་ཡར་ལུང་གཙང་པོ་གཞུང་དུ་བྱས་ཏེ་དེའི་ལྷོ་བྱང་ལ་ལྟོས་ནས་བཏགས་ཞེས་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད།

གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་གནའ་རྫས་ཀྱི་ཐོག་གི་བོད་ཡིག་དང་རི་མོ། གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་གནའ་རྫས་ཀྱི་ཐོག་གི་བོད་ཡིག   ཉེ་ཆར། ལོ་ངོ་བཞི་སྟོང་སྔོན་དུ་བོད་ཡིག་ཡོད་པ་གསལ་བསྒྲགས་དང་བདེན་དཔང་རྙེད་འདུག དེ་ཡང་འབུམ་རམ་པ་ལིའུ་ཧན་ཀིན་སོགས་ཀྱིས་བརྟག་དཔྱད་བྱས་པ་ལྟར་ན། གནའ་རྫས་འདི་དག་མཚོ་སྔོན་དང་ཀན་སུ་ཡི་ས་མཚམས་ནས་ཐོན་པ་དང་། སྤྱི་ལོ་སྔོན་གྱི་ལོ་ 2100 ནས་ 1700 ཡི་བར་དུ་བྱུང་ཞིང་། ད་ལྟའི་བར་མི་ལོ་ 4000 ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པར་མ་ཟད། གནའ་རྫས་འདི་དག་གི་ཐོག་ཏུ་ཡོད་པའི་བོད་ཡིག་ནི་མིག་སྔར་གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་དུས་ཚོད་སྔ་ཤོས་ཀྱི་བོད་ཡིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱུང་འདུག གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་གནའ་རྫས་ཀྱི་ཐོག་གི་བོད་ཡིག

བོད་སིལ་བུའི་དུས་སྐབས། དང་པོ། འོད་སྲུང་གི་གདུང་རྒྱུད་ཀྱིས་བཟུང་བའི་མངའ་རིས་རྒྱལ་རྒྱུད། འོད་སྲུང་གི་སྲས་དཔལ་འཁོར་བཙན།（འབངས་ཀྱིས་བསད།） དཔལ་འཁོར་བཙན་གི་སྲས།སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན（མངའ་རིས）ཁྲི་བཀྲ་ཤིས་བརྩེགས་པ་དཔལ།（གཙང་།） སྐྱིད་ལྡེ་ཉི་མ་མགོན་གྱི་སྲས་རིག་པ་མགོན།（མང་ཡུལ）བཀྲ་ཤིས་ལྡེ་མགོན།（སྤལ་ཏི）ལེ་གཙུག་མགོན།（ཞང་ཞུང་།）འདི་གསུམ་ལ་སྟོད་ཀྱི་མགོན་གསུམ་དུ་གྲགས། བཀྲ་ཤིས་ལྡེ་མགོན་གྱི་སྲས་སྲོང་ངེ།རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་མཚན་ལ་ལྷ་བླ་མ་ཡེ་ཤེས་འོད་བཏགས།

རྩོམ་པ་པོ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས།   རང་རྒྱལ་ཏུན་ཧོང་གི་ས་གནས་ནས་ཐོན་པའི་གནའ་རབས་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད་པའི་ནང་ནས་ཁག་གཅིག་ང་ཚོས་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པ་བརྒྱུད་གཤམ་གསལ་མྱོང་ཚོར་འདི་འདྲ་ཞིག་བྱུང་བ་སྟེ།    ༡. ཡིག་ཆ་འདི་རྣམས་ལོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གོང་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་དེ་རང་ལ་བོད་མི་རང་གིས་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ལས།       ཕྱི་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་མཁན་ཚོས་རང་ཉིད་ཀྱི་རིག་སྟོབས་ལ་བརྟེན་ནས་གནའ་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཚོད་དཔག་དང་བཅོས་བཟོ་བྱས་པའི་བསྲེ་བསླད་ཕྲན་བུ་ཙམ་ཡང་མ་ཞུགས་པར་ལོ་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་ཙམ་རིང་བྲག་རྡོ་དང་བྱེ་་་མའི་འོག་ཏུ་ལུས་པའི་ཡིག་རྙིང་ཤ་སྟག་ཡིན་པ།