སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
རྭ་ཁ་བྲག་དང་། གནས་སྒོ་གདོང་། ཕུར་བུ་ལྕོག དགོན་པ་གསར་རི་ཁྲོད། ནོར་བུ་གླིང་ག་བཅས་ངོ་སྤྲོད།
རྭ་ཁ་བྲག རྭ་ཁ་བྲག་ནི། ཀེའུ་ཚང་ནུབ་ནས་ཆུ་ཚོད་སྐར་བཅུ་གྲངས་ཙམ་གྱེན་དུ་འཛེགས་ན་རི་ཁྲོད་དེར་སླེབས། རི་ཁྲོད་དེ་ནི། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་14པར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད་《དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ》དག་གནས་མཛད། གཡས་གཡོན་དུ་མཁས་གྲུབ་རྗེ་དང། རྒྱལ་ཚབ་རྗེའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཀྱང་ཡོད། རྭ་ཁ་བྲག་ཅེས་པ་ནི། རྗེ་ཙོང་ཁ་པར་གོང་མ་ཏཱ་མིང་གི་གདན་ཞུ་འབྱོར་བར། རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་གོང་མའི་ཕོ་ཉ་གཡོལ་བའི་ཆེད་དུ་རི་ཁྲོད་དེའི་ནུབ་ངོས་རི་སྟེང་དུ་བྲག་རི་གཡང་གཟར་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུ་སྐུ་མཚམས་སུ་བཞུགས། དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་རྗེས་སྙེགས་ཏེ་འོང་བས་གནས་དེར་སླེབས་སྐབས་བྲག་རི་སྒོ་མེད་དེཡི་ནང་བཞུགས་ཡོད་པ་ཤེས་ཏེ་བྲག་རི་དེའི་གཤམ་དུ་དབུ་རྭ་བརྡར་ཤུལ་དང ། དེ་ནས་བྲག་བཤགས་ཏེ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་མཇལ་སྟབས་རྭ་ཁ་བྲག་ཅེས་པའི་མཚན་དེ་ལྟར་བྱུང་གསུངས། དེ་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཕྱི་ལོ་སྟེ་1420ལོར་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེས་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དང་པོ་སྟེ་རྗེའི་དགོངས་རྫོགས་དང་པོ་དེ་གནས་དེར་གཏར་གནང་མཛད། ལྔ་མཆོད་ཁང་ཞེས་པའི་ལྷ་ཁང་དེའང་དེ་ལྟར་བྱུང། དེ་རྗེས་སྒྲུབ་ཁང་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོ་ནས་ཨ་དགའ་བསོད་ནམས་བཟང་པོ་སོགས་ཀྱིས་བསྐྱངས། སྔོན་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་བཅུ་དགུ་ཙམ་ཡོད། སེ་ར་སྒྲུབ་ཁང་རྩེའི་ཁོངས་ཡིན། ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་སྒྲུབ་ཁང་ནང་ཡེ་གེ་ཨའི་རང་བྱོན་དང། སྔོན་གྱི་སྒྲུབ་ཕུག་ཁག་དང་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་གནང་བ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།
བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གདན་ས་སྤར་ཕུ་རིན་ཆེན་གླིང་།
བཀའ་བརྒྱུད་པའི་གདན་ས་སྤར་ཕུ་རིན་ཆེན་གླིང་ནི། སྟོད་ལུང་བདེ་ཆེན་རྫོང་ནས་ནུབ་ངོས་སྣུམ་ནག་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་དེ་སྤྱི་ལེ་བཞི་ཙམ་བསྐྱོད་ན་འཁོར་ལམ་དང་ཅུང་ཉེ་བའི་ལྷོ་ངོས་ན་༸རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་བསོད་ནམས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་འཁྲུངས་ཁང་ཆོས་ཁང་དམར་པོ་ཞེས་པ་དང་། དེ་ནས་མུ་མཐུད་སྤྱི་ལེ་བཅུ་གཅིག་ཙམ་སོང་ན་སྣང་རྩེ་སྐུ་འབུམ་མམ་དབུ་མགུལ་མཆོད་རྟེན་ཞེས་མི་དབང་སྡེ་སྲིད་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གི་དབུ་ཤོར་སའི་མཆོད་རྟེན་གསར་བཞེངས་གནང་བ་དང་། དེ་དང་ཉེ་བའི་ནུབ་ངོས་སུ་སྣང་རྩེ་རྒྱལ་ཁང་ཞེས་པའང་ཡོད་པ་དེ་ནས་མུ་མཐུད་སྤྱི་ལེ་ལྔ་ཙམ་སོང་ན་ལུམ་པ་ཟམ་པར་འབྱོར།
བོད་ཡུལ་གྱི་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་བཅུ་གཉིས།
བོད་ཡུལ་སྲིན་མོ་གན་རྐྱལ་དུ་འགྱེལ་བ་ལྟ་བུའི་སྙིང་ཀར་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང༌། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གནོན་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་བཅུ་གཉིས་བཏབ་སྟེ། 1.དཔུང་པ་གཡས་པའི་སྟེང་དུ་དབུ་རུ་ན་ཀ་ཚལ་གཙུག་ལག་ཁང༌། དེའི་འོག་ཏུ་གསེར་ཤ་གྷིརྟི་ལྷ་ཁང་བཏབ། 2.སྲིན་མོའི་དཔུང་པ་གཡོན་དུ་གཡོ་རུ་ཁྲ་འབྲུག་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་པ་མི་འགྱུར་བའི་གཙུག་ལག་ཁང༌། དེའི་འོག་ཏུ་བཙན་ཐང་ལྷ་ཁང༌། 3.དཔྱི་གཡས་སུ་གཡས་རུ་གཙང་འཕྲང་གཙུག་ལག་ཁང༌། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་དྲུང་གི་ལྷ་ཁང༌། 4.དཔྱི་གཡོན་དུ་ཁྲོམ་གྱི་རྒྱང་ཞུ་རུ་ལག་གྲུམ་པ་རྒྱང་དྲི་མེད་རྣམ་དག་གི་གཙུག་ལག་ཁང༌། དེའི་འོག་ཏུ་འབྲེའི་ལྷ་ཁང་སྟེ་རུ་གནོན་བཞིའོ། ། 5.གྲུ་མོ་གཡས་ཤར་སྟག་སྐྱ་བོའི་མགོར་ཀོང་པོ་བུ་ཆུ་མཐར་ལེགས་ལྷ་ཁང༌། 6.གྲུ་མོ་གཡོན་ལྷོ་འབྲུག་གི་ཟེ་བའི་སྟེང་དུ་ལྷོ་བྲག་མཁོ་མཐིང་ལྷ་ཁང༌། 7.པུས་མོ་གཡོན་ནུབ་བྱང་དམར་མོའི་སྒལ་སྟེང་དུ་མོན་བུ་དགེ་གནས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང༌། 8.པུས་མོ་གཡས་བྱང་རུས་སྦལ་གྱི་སྟེང་དུ་པྲ་དུམ་རྩེའི་གཙུག་ལག་ཁང་སྟེ་ཡང་འདུལ་བཞིའོ། །
འབྲས་སྤུངས་དགོན་དང་། གར་རི་དགོན་པའི་གནས་བཤད།
འབྲས་སྤུངས་དགོན། མཚན་རྒྱས་པར་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་དགོན་ནམ། དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་དགོན་ཞེས་ཞུ། གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས་ནས་ནུབ་ངོས་སུ་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་དྲུག་ཙམ་སོང་ན་དན་བག་ཏུ་འབྱོར་ཞིང། དེ་ནས་རི་ལྡེབས་སུ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་གསུམ་བཞི་ཙམ་འཛེགས་ན་དགོན་དེར་སླེབས། འབྲས་སྤུངས་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་གསུང་སའི་གནས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་གྱི་རི་དང་ཉེ་བར་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡེད་པས་དེའི་མཚན་བཏགས་པའམ། འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་དན་བག་ཏུ་བཞུགས་ཡོད་པ་ལ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སྟོད་ལུང་ཆུ་ཚན་ནས་མར་ཕེབས་པ་དང་མཇལ་བས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ཁྱེད་ཀྱི་དགོན་པ་གང་འདྲ་བཏབ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པར། ངའི་དགོན་པ་འབྲས་སྤུངས་པ་ལྟར་བཏབ་ཡོད་ཅེས་ཞུས་པས། བདེན་པ་ཞེས་གསུངས་པས་ད་ལྟའི་དན་བག་ལ་ཐོག་མར་བདེན་པ་ཞེས་པ་དང། རྗེས་སུ་དན་བག་ཅེས་པར་རིམ་བཞིན་སྒྲ་འགྱུར་ཞེས་དང་། འབྲས་སྤུངས་ཞེས་པའང་དེ་ལྟར་བྱུང་ཞེས་གྲགས།
ཀོང་བཙུན་དེ་མོའི་ལྷ་ཁང་།
ཀོང་བཙུན་དེ་མོ་ལྷ་ཁང་ནི། ཕད་གྲོང་རྡལ་གཡུ་གསུམ་གྲོང་ཚོར་ཆགས་ཤིང་། སྨན་གླིང་རྫོང་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་ 107 ལྷག་ཙམ་དང་། ཕད་གྲོང་བརྡལ་ནས་སྤྱི་ལེ་ 15 ཙམ་གྱི་བསྐྱོད་པའི་སར་ཆགས་ཡོད། ཀོང་བཙུན་དེ་མོའི་ལྷ་ཁང་ལ་ཐོག་སོ་གཉིས་ཡོད་པ་དང་། གྲུབ་མཐའ་རྙིང་མ་ཡིན། པ་ཚབ་པ་སངས་དབང་འདུས་ལགས་ཀྱིས་ཀོང་པོ་གཡུང་དྲུང་འཛིན་གྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེར་བསྐྱོན་པའི་ཚིག་འགྲེལ་ནང་ཀོང་བཙུན་དེ་མོ་ནི་ཀོང་ཡུལ་གྱི་གནས་བདག་གྲགས་ཅན་ཞིག་དང་། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་སྐུ་ལྷ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིས་བོད་ཀྱི་བརྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཞེས་འཁོད།
ཀོང་པོ་བོན་རི།
མིང་གཞན་ལ་ཐུགས་སྤྲུལ་བོན་རི་ཡང་ཟེར། དེ་ནི་བྲག་ཡིབ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ངོས་སྤྱི་ལེ25ཙམ་གྱི་སར་ཡོད། ས་བབ་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད4600ཡོད། ཀོང་པོ་བོན་རི་ནི་བོན་ལུགས་ཀྱི་གནས་རི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་།སྤྱི་ལོ1330ལོར་བོན་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་རི་པ་འབྲུག་གསས་མཆོག་གིས་གནས་སྒོ་ཕྱེ་བ་ཞིག་ཡིན། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ལྟར་ན། སྔར་བདུད་ཁྱབ་པ་ལག་རིང་གིས་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་ཕེབས་ལམ་འགོག་ཕྱིར་གཙང་པོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་དེར་རི་མཐོ་ཞིང་མདོག་ནག་པོ་ཞིག་ལ་སྤྲུལ་ནས་འགྱིང་ངེར་བསྡད་པས། གཤེན་རབ་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ནས་དེ་ལས་མཐོ་བའི་རི་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས་དེའི་མིང་དུ་བོན་རི་ཞེས་བཏགས་སྐད།