༄༅། །དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་བྱང་པ་ཅུང་ལགས། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཚོགས་ཆུང་གི་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་དང་། སྐྱབས་མགོན་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཆེན་པོའི་ཞབས་འབྲིང་པ་གཙོ་གྲས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲུལ་འཁོར་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་དང་དགེ་རྒན། བོད་གངས་རྒྱན་དར་སྤེལ་ཚོང་དོན་ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་གཞོན་པ། གཞིས་རྩེ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭའི་རིག་གནས་སློབ་དཔོན། བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་མཁས་དབང་། ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་བྱང་པ་ཅུང་ལགས་ཁོང་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༠ ལོར་གཙང་སྟོད་ངམ་རིང་ཅུང་གནང་ཁུལ་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཆུང་དུས་ནས་གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཆོས་ཞུགས་མཛད། ལོ་རབས་ལྔ་བཅུའི་ནང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་པའི་ནང་ཡོད་པའི་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་རྩེ་སློབ་གྲྭའི་ནང་རིག་གནས་སློབ་སྦྱོང་མཐར་ཕྱིན་གནང་། དེ་རྗེས་རིག་གསར་སྐབས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་གནོན་དབང་བསྒྱུར་འོག་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་ནང་ལོ་མང་ཞུགས་དགོས་བྱུང་བ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༢ ནས་ ༡༩༨༦ བར་གཞིས་རྩེ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་མཛད།

  མགར་ཡུལ་སྒང་ཞེས་པའི་གྲོང་ཚོ་དེ་ནི་མགར་གྱི་རུས་རྒྱུད་ཀྱིས་བློན་ཆེན་པོའི་གོ་གནས་མ་བཟུང་གོང་མགར་གྱི་བཞུགས་གནས་དང་། མགར་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་། མགར་ཡུལ་སྒང་ཞེས་པའི་ས་ཆ་དེ་ནས་བྱང་ངོས་ཀྱི་རི་སྤོ་ཆེན་འོག་མ་དང་སྤོ་ཆེན་སྒང་མ་གཉིས་ལས། སྤོ་ཆེན་སྒང་མ་བརྒྱུད་གྱེན་དུ་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་ལྷག་ཙམ་འཛེགས་ན་དམངས་ཁྲོད་དུ་མགར་གྱི་བཟོ་ཁང་ཞེས་སུ་གྲགས་པའི་རྡོ་བརྩིགས་ལས་གྲུབ་པའི་གྱང་རོ་འདི་མིག་ལམ་དུ་འཆར་ཞིང་ཁང་ཆུང་གི་གྱང་རོ་དེའི་གནས་ས་དང་མགར་གྱི་ཕོ་བྲང་ཆགས་ཤུལ་གྱི་གནས་སའི་བར་ཐག་དང་ས་བབས་ལ་བལྟས་ན་ཁང་ཆུང་དེ་ནི་མགར་གྱི་ཕོ་བྲང་སྲུང་མཁན་གྱི་སྲུང་དམག་བཞུགས་སའི་སོ་ལྟ་ཁང་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ། དེ་གང་ལགས་ཤེ་ན་མགར་གྱི་ཕོ་བྲང་ཡོད་ས་དེ་ནས་རི་སྤོ་ཆེན་འོག་མ་དང་སྤོ་ཆེན་སྒང་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་པའི་གྲོག་ཤུར་དེ་ལས་མི་རྟ་སོགས་གང་ཞིག་ཡོང་ནའང་མཐོང་མི་ཐུབ་པས་དེ་དག་ལ་སོ་ལྟ་བྱ་ཕྱིར་ཆེད་དུ་སོ་ལྟ་ཁང་དེ་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གནས་དེར་ཕེབས་ན་མཁྱེན་ངེས་སུ་འདུག་ཅིང་། ཡང་སྙིང་སོ་ཁང་དང་བཟོ་ཁང་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ལས་གང་ཞིག་ཡང་དག་པ་ཡིན་མིན་ཐག་གཅོད་པའི་དཔྱད་གཞི་དེ་འདྲ་ད་བར་ཡིག་ཐོག་ལ་འཁོད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས། དེ་གཉིས་ལས་གང་ཞིག་ཡང་དག་པ་ཡིན་མིན་དེ་ས་ཡུལ་དངོས་ཀྱི་དཔང་རྟགས་ལ་དཔྱད་དེ་ཐག་གཅད་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་སོ།།འོན་ཀྱང་དམངས་ཁྲོད་དུ་མགར་ནི་ལྕགས་བཟོ་བར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལྟར་ཁང་ཆུང་འདིར་ཡང་མགར་གྱི་བཟོ་ཁང་ཞེས་གྲགས་ཀྱང་མགར་ཞེས་པ་ནི་རུས་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་ལས་ལྕགས་བཟོ་མཁན་གྱི་མགར་བའི་རིགས་ཤིག་མ་ཡིན་པ་ནི་གོང་དུ་གསལ་པ་ལྟར་རོ།།

༧པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བདུན་པའི་ཡོངས་འཛིན་འབྲོང་རྩེ་བ་བློ་བཟང་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གྲགས་ཅན་བརྩམས་ཆོས་<རྫ་ཙིག་གཏམ་རྒྱུད་>ལ་རགས་ཙམ་དཔྱད་པ། རྩོམ་པ་པོ། ཚེ་རིང་དཔལ་འབྱོར།   ངས་ལྗོངས་རིག་གནས་གཏིང་མཐའ་གཞལ་དཀའ་བ། །དབྱར་མཚོ་རྒྱས་མཚུངས་དཔོག་པའི་ནུས་བྲལ་ཡང་། ། ཆ་ཤས་འབོལ་རྩོམ་ཆུ་ཡི་ཟེགས་མ་ཙམ། །བླངས་ནས་ཅུང་ཟད་དཔྱད་པ་བྱེད་ལ་སྤྲོ། །   ཞེས་ཚིག་གི་ཕྲེང་བས་མདུན་བསུས་ཏེ《རྫ་ཙིག་གཏམ་རྒྱུད》ཅེས་བྱ་བའི་སྒྲུང་ཐུང་ལ་དཔྱད་གླེང་རགས་ཙམ་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། 《རྫ་ཙིག་གཏམ་རྒྱུད》（གཤམ་དུ《རྫ》སྒྲུང་ཞེས་འབྲི་རྒྱུ）ཀྱི་ནང་དོན་མདོར་བསྡུས་ནི། སྔར་སྒོམ་ཆེན་ཞིག་དབེན་གནས་སུ་དགེ་སྦྱོར་གྱི་རྒྱུན་ལ་གནས་པའི་སྐབས་དེ་སྔ་ཟན་བྲུལ་བྱིན་ཏེ་དྲིན་གྱིས་བསྐྱངས་པའི་རྫ་ར་སེར་སྐྱ་དང་། བྱི་བ་སྨུག་ཆུང་གཉིས་ཀྱིས་ཁོང་གི་མཆོད་གཏོར་ཞལ་ཟས་རྐུ་འཁྱེར་བྱས་པར་བརྟེན་སྒོམ་ཆེན་གྱིས་ཕོར་རྙི་བཙུགས་ཏེ་རྫ་ཙིག་གཉིས་པོ་ལག་ཟིན་བྱུང་བར་ཁྲིམས་ཀྱི་ཆད་པ་བཅད་རུང་དེ་གཉིས་པོས་ངན་པ་གཉའ་རེངས་ཀྱིས་རང་ཉེས་ངོས་མ་བླངས། དེའི་སྐབས་རྫ་ར་བློ་ལྡན་དང་། ལྷ་བྱ་གོང་མོ། སྲེགས་པ་མ་བུ་སོགས་ཀྱིས་སྒོམ་ཆེན་ལ་སེམས་གསོ་དང་། རྫ་ཙིག་གཉིས་ལ་འགྱོད་བཤགས་དགོས་པའི་བསླབ་བྱ་བྱས་ཀྱང་དེ་གཉིས་པོས་མ་དག་ཡུས་ཆེའི་ཁ་གཤགས་བྱེད་པ་མ་ཟད། ཙི་གུ་སྲེག་ཤོར་ལ་སྐྱབས་བཅོལ་ཏེ་སྒོམ་ཆེན་ལ་འཁོན་ལན་སློག་པར་འོངས། དེའི་ཚེ་གློ་བུར་དུ་ཨོག་དཀར་ཞིག་ཡོང་བས་སྲེག་ཤོར་བཟོ་ལྟ་ཤོར་བར་བརྟེན་རྫ་ཙིག་གཉིས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་ཏེ་རང་ཉེས་ངོས་བླངས། སྒོམ་ཆེན་གྱིས་སླར་དེ་གཉིས་ལ་ཆོས་ཀྱི་གླེང་མོ་དང་སླད་ཕྱིན་རྐུ་མ་བྱ་མི་རུང་བའི་ཁ་ཏ་བྱས་མཐར་ཙི་གུའི་གནོད་ངན་མེད་པར་སྒོམ་ཆེན་དགེ་སྦྱོར་འཕེལ་བར་གྱུར་ཅེས་འཁོད་དོ། ཧད་ཀྱིས་བལྟས་ན་རྩོམ་ཐུང་དེ་ནི་གྲོང་ཚིག་ལས་གྲུབ་ཅིང་ནང་དོན་ཡང་སྟབས་བདེ་ཞིག་ཏུ་མངོན་ནའང་། ཞིབ་མོར་བརྟག་སྐབས་དེ་ལ་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱབ་ལྗོངས་ངེས་ཅན་ཞིག་ཡོད་ལ་བསམ་བློའི་དོན་སྙིང་ཡང་ཟབ་མོ་ལྡན་ཡོད།

རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་བྱུང་ཡིག་ལོ་དུས་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།     རྒྱ་བོད་ཡིག་ཚང་ཆེན་མོ་འདི་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་ཆ་ཞིག་ཡིན་ཞིང༌། རྒྱལ་ནང་དུ་དཔེ་རྒྱུན་ཧ་ཅང་དཀོན་པའི་གྲས་ཤིག་ཡིན། རྩོམ་པ་པོ་ནི་སྟག་ཚང་རྫོང་པ་དཔལ་འབྱོར་བཟང་པོ་ཡིན། ཁོང་གི་ལོ་རྒྱུས་འཁོད་པའི་ཡིག་ཆ་ད་ཕན་མ་མཐོང་ཡང༌། ཡིག་ཚང་འདིའི་སྟོད་ཆའི་ཤོག་གྲངས་ ༥༧ བ་ན་ཡིག་ཚང་འདིའི་བརྩམས་དུས་ཀྱི་ལོ་ནི་ཤིང་སྟག་ཡིན་ཞེས་གསལ་ཞིང༌། ཡང་ཤོག་གྲངས་ ༡༩༢ ན་ས་ཕོ་སྤྲེལ་ལོ་ལ་རྒྱ་ནག་ཏཱ་མིང་རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་ས་བླངས་ནས་ད་ལོ་ཤིང་སྟག་གི་ལོ་བར་ལོ་དྲུག་ཅུ་རེ་བདུན་སོང་ཞེས་གསལ་བས། དེབ་ཐེར་འདི་བརྩམས་པའི་ལོ་ནི་བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ཤིང་སྟག་སྤྱི་ལོ་ ༡༤༣༤ ལོ་ཡིན་པར་ར་འཕྲོད་ཅིང༌། མཇུག་བྱང་དུ་ཡིག་ཚང་འདི་བརྩམས་ནས་མཇུག་སྒྲིལ་སྐབས་རྒྱལ་རྩེ་ཆོས་རྒྱལ་རབ་བསྟན་ཀུན་བཟང་ད་དུང་འཚོ་བསྡད་ཀྱི་སྐབས་ཡིན་པར་གསལ། ཡིག་ཚང་འདི་ཉིད་ཀྱི་ནང་དཀར་ཆག་ཟུར་འཁོར་ལྟར་ལོ་རྒྱུས་མང་པོ་ཞིག་གནད་བསྡུས་བྱས་ཡོད་པ་དང༌། ལྷག་པར་དུ་ས་སྐྱའི་ལོ་རྒྱུས་དང༌། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱིས་བོད་དུ་དམག་དོན་དང་ཁྲལ་འུལ་གྱི་ས་ཚིགས་འཛུགས་པ་དང༌། ཁྲིམས་ལུགས་དང༌། དཔོན་ཆེན་གྱི་གོ་གནས་བསྐོས་སྟངས་སོགས་ཡོན་རྒྱལ་རབས་དང་བོད་ཀྱི་འབྲེལ་བའི་སྐོར་གལ་ཆེ་བའི་ནང་དོན་མང་པོ་འཁོད་ཡོད་པས་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་གལ་ཆེའི་གྲས་ཤིག་ཡིན་རུང༌། རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གང་ལའང་དཔེ་རྒྱུན་དཀོན་པར་བརྟེན་ཀྲུང་དབྱངས་མི་རིགས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོའི་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་གནའ་རབས་དཔེ་ཆ་ལེགས་སྒྲིག་དང་དཔེ་སྐྲུན་གྱི་འཆར་འགོད་འགོ་ཁྲིད་ཚོགས་ཆུང་ནས་མཚམས་སྦྱོར་གནང་བ་ལགས། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས།

ངམ་རིང་གི་བསྟན་འགྱུར་བཞེངས་མཁན་སུ་ཡིན་ནམ།   དེ་ཡང་གུང་ཐང་བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་གནང་བའི། གཙང་ལ་སྟོད་བྱང་ངམ་རིང་གི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས། ཞེས་པའི་དེབ་དེར་ངམ་རིང་བསྟན་འགྱུར་གྱི་དཀར་ཆག་མཛད་པ་པོ་ནི། བོ་དོང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག  དེ་ཡང་དེབ་འདིའི་ཤོག་གྲངས་457རུ། དུས་རབས་བཅུ་པའི་ནང་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་བོ་དོང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས། བསྟན་འགྱུར་རོ་འཚལ་གྱི་དཀར་ཆག་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་མཛད་ནས་དཔལ་ངམ་རིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བས་ངམ་རིང་བསྟན་འགྱུར་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས། །

བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དཔེ་མཛོད་ཁང་བོད་ཡིག་གློག་དེབ་གྲངས་མཛོད། དེ་ལ་བཟོ་དབྱིབས་སམ་གསར་རྙིང་གི་ཆ་ནས་གནའ་དཔེ་དང་། དཔེ་དེབ་ཀྱི་རིགས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དང་། གནའ་དཔེ་ཡོངས་རྫོགས་བཀའ་འགྱུར་དང་། བསྟན་འགྱུར། གསུང་འབུམ། ཕྱོགས་བསྒྲིགས། ཐོར་བུ་བཅས་ཀྱི་རིགས་ལྔ་རུ་དབྱེ་བ་དང་། གསུང་འབུམ་ལའང་ནང་གསེས་དབྱེ་ན། དཀར་ཆག་རིག་པ་དང་། མཁྱུད་དཔྱད་རིག་པ། གླིང་སྒྲུང་རིག་པ། སྒྲ་རིག་པ། མངོན་བརྗོད་རིག་པ། བཅའ་ཁྲིམས་རིག་པ། སྙན་ངག་རིག་པ། གཏེར་ཆོས་རིག་པ། སྡེབ་སྦྱོར་རིག་པ། ནང་དོན་རིག་པ། དམངས་སྲོལ་རིག་པ། སྨོན་མཆོད་ཆོས་ཆོག རྩིས་རིག་པ། ཚད་མ་རིག་པ། ཟློས་གར་རིག་པ། བཟོ་རིག་པ། ལོ་རྒྱུས་རིག་པ། གསོ་བ་རིག་པ་བཅས་བཅོ་བརྒྱད་དུ་ཕྱེ་ནས་བསྒྲིགས་འདུག