སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།

བོད་རྒྱལ་གྱི་བང་སོ་ཐོག་མ་དང་། ཀོང་ཡུལ་བྲེ་སྣ། ཀོང་པོ་ཀླུ་ནང་བཅས་ངོ་སྤྲོད།

བོད་རྒྱལ་གྱི་བང་སོ་ཐོག་མ།   དམུ་ཡུལ་སྐྱིད་ཐང་ངམ་མི་ཡུལ་སྐྱིད་མཐིང་ཟེར་བ་ནི་བྲག་ཡིབ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ལྷོའི་མཚམས་སྤྱི་ལེ18ཙམ་གྱི་སར་ཡོད། དེ་ནི་ལྷ་རི་གྱང་ཐོའི་རི་གཤམ་དུ་གནས་ཡོད། དེང་གི་ལོ་རྒྱུས་མཁས་པ་མང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་རྒྱལ་གྲི་གུམ་བཙན་པོའི་བང་སོ་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་གནང་ཡོད་ལ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བོད་རྒྱལ་གྱི་བང་སོ་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་པར་གྲགས། གཞན་ཡང་《བོན་རིའི་དཀར་ཆག》ལས། མི་འགྱུར་བཀའ་རྟགས་གསལ་བ་རེ་རེ་ཡོད། །གསང་བའི་བོན་གཏེར་ཆ་གཅིག་དེ་རུ་བཞག །མིང་ཡང་མུ་ཡུལ་སྐྱིད་ཐང་ཞེས་སུ་གྲགས། །ཞེས་བྱུང་བ་ལྟར། གནས་མཆོག་ཐུགས་སྤྲུལ་བོན་རི་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་བཞིར་གསང་བའི་དུར་ཁྲོད་དམ་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོ་བཞི་ཡོད་པ་ལ། དེ་ནི་བོན་རིའི་ལྷོ་ཡི་ཕྱོགས་ཀྱི་དུར་ཁྲོད་དེ་ཡིན།

གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་ལ་མེད་ཐབས་མེད་པའི་རྒྱུ་ཆ་ནི་ད་ཡོད་ཀྱི་རིག་དངོས་ཁག་སྟེ། དེ་ལས་ཀྱང་བཙན་པོའི་སྐབས་སུ་བཞེངས་པའི་རྡོ་རིང་དང་། ཅོང་ངམ་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་སོགས་ནི་མི་ལོ་སྟོང་ལྷག་ལ་བཅོས་སླད་མཁན་གྱི་ལག་པས་མ་རེག་པའི་སྐབས་དེའི་བོད་ཀྱི་སྤྱི་ཚོགས་དང་། རིག་གནས། ལོ་རྒྱུས་སོགས་གནས་ཚུལ་ཁག་མཐོང་བྱེད་ཀྱི་མེ་ལོང་ཞིག་ཡིན། བོད་ཡུལ་དུ་ལོ་ངོ་སྟོང་ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པའི་རྡོ་རིང་དང་།ཡིག་རྙིང་། ཅོང་རྙིང་སོགས་མང་ཙམ་ཉམ་ཉེས་མ་ཤོར་བར་ཡོད་ཅིང་། དེ་དག་ལ་སྒྱུ་རྩལ་དང་།རྩོམ་རིག བརྡ་སྤྲོད། ལོ་རྒྱུས་སོགས་ཀྱི་རིན་ཐང་བླ་ན་མེད་པ་ལྡན། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ་དང་། ཀ་ཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུ། ཨ་མདོའི་མཁས་པ་དགེ་འདུན་ཆོས་འཕེལ་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་བཀའ་གཙིགས་ཀྱི་རྡོ་རིང་སོགས་གནའ་བོའི་ཡིག་རྙིང་ཞིབ་དཔྱད་རྒྱུས་ལོན་དང་། སྲུང་སྐྱོབ་དཔེ་བཤུ། བདག་ཉར་དགོངས་སྐོར་སོགས་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེན་ཡིན་སྐོར་གྱི་དགོངས་པ་ཟབ་མོ་བཞེས་ཡོད་ལ། དེ་བཞིན་དུ་དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་སྟོད་དུ་ཕྱི་གླིང་བའི་མཁས་པ་རི་ཆར་སེན་སོགས་ཀྱིས་ཀྱང་ཡུལ་ངོས་སུ་བསྐྱོད་དེ་དཔེ་བཤུ་དང་། པར་དུ་བསྒྲོན་པ་སོགས་བྱས་ཏེ་མཐར་ཞིབ་འཇུག་དཔྱད་རྩོམ་སྤེལ་བས་ནུབ་གླིང་བོད་རིག་པའི་ཁྱབ་ཁོངས་སུ་བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་དང་། ཅོང་གི་ཁ་བྱང་སོགས་ནི་ཞིབ་འཇུག་གི་ལས་ཚན་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར།
འབྲས་སྤུངས་དགོན་དང་། གར་རི་དགོན་པའི་གནས་བཤད།

འབྲས་སྤུངས་དགོན། མཚན་རྒྱས་པར་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་དགོན་ནམ། དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་དགོན་ཞེས་ཞུ། གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས་ནས་ནུབ་ངོས་སུ་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་དྲུག་ཙམ་སོང་ན་དན་བག་ཏུ་འབྱོར་ཞིང། དེ་ནས་རི་ལྡེབས་སུ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་གསུམ་བཞི་ཙམ་འཛེགས་ན་དགོན་དེར་སླེབས། འབྲས་སྤུངས་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་གསུང་སའི་གནས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་གྱི་རི་དང་ཉེ་བར་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡེད་པས་དེའི་མཚན་བཏགས་པའམ། འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་དན་བག་ཏུ་བཞུགས་ཡོད་པ་ལ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སྟོད་ལུང་ཆུ་ཚན་ནས་མར་ཕེབས་པ་དང་མཇལ་བས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ཁྱེད་ཀྱི་དགོན་པ་གང་འདྲ་བཏབ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པར། ངའི་དགོན་པ་འབྲས་སྤུངས་པ་ལྟར་བཏབ་ཡོད་ཅེས་ཞུས་པས། བདེན་པ་ཞེས་གསུངས་པས་ད་ལྟའི་དན་བག་ལ་ཐོག་མར་བདེན་པ་ཞེས་པ་དང། རྗེས་སུ་དན་བག་ཅེས་པར་རིམ་བཞིན་སྒྲ་འགྱུར་ཞེས་དང་། འབྲས་སྤུངས་ཞེས་པའང་དེ་ལྟར་བྱུང་ཞེས་གྲགས།
ཀོང་བཙུན་དེ་མོའི་ལྷ་ཁང་།

ཀོང་བཙུན་དེ་མོ་ལྷ་ཁང་ནི། ཕད་གྲོང་རྡལ་གཡུ་གསུམ་གྲོང་ཚོར་ཆགས་ཤིང་། སྨན་གླིང་རྫོང་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་ 107 ལྷག་ཙམ་དང་། ཕད་གྲོང་བརྡལ་ནས་སྤྱི་ལེ་ 15 ཙམ་གྱི་བསྐྱོད་པའི་སར་ཆགས་ཡོད། ཀོང་བཙུན་དེ་མོའི་ལྷ་ཁང་ལ་ཐོག་སོ་གཉིས་ཡོད་པ་དང་། གྲུབ་མཐའ་རྙིང་མ་ཡིན། པ་ཚབ་པ་སངས་དབང་འདུས་ལགས་ཀྱིས་ཀོང་པོ་གཡུང་དྲུང་འཛིན་གྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེར་བསྐྱོན་པའི་ཚིག་འགྲེལ་ནང་ཀོང་བཙུན་དེ་མོ་ནི་ཀོང་ཡུལ་གྱི་གནས་བདག་གྲགས་ཅན་ཞིག་དང་། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་སྐུ་ལྷ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིས་བོད་ཀྱི་བརྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཞེས་འཁོད།
ཀོང་པོ་བོན་རི།

མིང་གཞན་ལ་ཐུགས་སྤྲུལ་བོན་རི་ཡང་ཟེར། དེ་ནི་བྲག་ཡིབ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ངོས་སྤྱི་ལེ25ཙམ་གྱི་སར་ཡོད། ས་བབ་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད4600ཡོད། ཀོང་པོ་བོན་རི་ནི་བོན་ལུགས་ཀྱི་གནས་རི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་།སྤྱི་ལོ1330ལོར་བོན་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་རི་པ་འབྲུག་གསས་མཆོག་གིས་གནས་སྒོ་ཕྱེ་བ་ཞིག་ཡིན། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ལྟར་ན། སྔར་བདུད་ཁྱབ་པ་ལག་རིང་གིས་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་ཕེབས་ལམ་འགོག་ཕྱིར་གཙང་པོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་དེར་རི་མཐོ་ཞིང་མདོག་ནག་པོ་ཞིག་ལ་སྤྲུལ་ནས་འགྱིང་ངེར་བསྡད་པས། གཤེན་རབ་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ནས་དེ་ལས་མཐོ་བའི་རི་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས་དེའི་མིང་དུ་བོན་རི་ཞེས་བཏགས་སྐད།
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསྟན་སྲུང་བྱེ་བྲག་པེ་ཧར་རྒྱལ་པོའི་སྐོར།

[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།]དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསྟན་སྲུང་བྱེ་བྲག་པེ་ཧར་རྒྱལ་པོའི་བྱུང་བ་དང་། དེ་ནས་ཐོག་མར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྲུང་མར་གྱུར་ཚུལ། དགེ་ལུགས་པའི་སྲུང་མར་བསྐོས་ཚུལ། པེ་ཧར་ཞེས་པའི་མིང་ཐོགས་ཚུལ། པེ་ཧར་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་བརྙན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་། སྤྲུལ་པ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས། དེ་བཞིན་པེ་ཧར་རྒྱལ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་དུས་མཆོད་བཅས་ཀྱི་སྐོར་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་ཆ་གཙོ་བོར་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད། [བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། ]པེ་ཧར་རྒྱལ་པོ། ལོ་རྒྱུས། ཁྱད་ཆོས། དུས་མཆོད།           སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་བོད་དུ་དར་ཏེ་ལོ་ངོ་1300ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འདས་ཟིན། དེའི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་དར་ནུབ་ལན་འགའ་བྱུང་ཡང་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སམ་བསམ་པའི་འདུ་ཤེས་དང་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་སོགས་འདྲེས་ཏེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།