རྩོམ་པ་པོ། ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན།   དགེ་བཤེས་དགོན་པ་བའི་ཐུགས་སྲས་རྒྱ་ལྕགས་རི་བ་དེ་ནི། སྐྱེས་བུ་གསུམ་གྱི་ལམ་གྱི་རིམ་པ་ལ་རྩལ་ཐོན། ཡི་དམ་ལྷའི་ཞལ་གཟིགས། མངོན་པར་ཤེས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞིག་བྱུང་སྟེ། ལམ་གྱི་རིམ་པ་རྒྱ་ཆེར་སྤེལ་བར་མཛད། དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་ཡང་དགེ་བཤེས་རྒྱ་ལྕགས་རི་བ་འདིའི་སར་བྱོན་ནས་བྱང་ཆུབ་ལམ་གྱི་རིམ་པའི་མན་ངག་རྫོགས་པར་གསན་ནས་ཉམས་བཞེས་མཐར་ཕྱིན་པར་མཛད་ཅིང་།

སྤྱིར་བོད་ཡུལ་དུ་གནས་རི་གྲགས་ཅན་དང་། ཆུ་བོ་གྲགས་ཅན་བགྲང་གིས་མི་ལངས་པ་ཡོད་མོད། འོན་ཀྱང་འདིར་གཙོ་ཆེ་བ་འགའ་ངོ་སྤྲོད་བྱས་ཡོད། ༡ ཇོ་མོ་གླང་མ། ﹙སྨི་ ༨༨༤༤.༤༣﹚珠穆朗玛   འདི་ནི་བོད་ལྗོངས་དང་བལ་བོ་གཉིས་ཀྱི་བར་མཚམས་སུ་ཡོད་ཅིང་། ཧི་མ་ལ་ཡ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ཆེས་མཐོ་བའི་རི་ཡིན་པར་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་མཐོ་བའི་རིའང་ཡིན། མཐོ་ཚད་འདི་ནི་༢༠༠༥ལོའི་ཟླ་༥ཚེས་༢༢ཉིན་ཀྲུང་གོའི་ཇོ་མོ་གླང་མའི་མཐོ་ཚད་བསྐྱར་གཞལ་རུ་ཁག་རི་རྩེར་འགོས་ནས་འཇལ་པའི་མཐོ་ཚད་ཡིན་ཏེ། དེ་ནས་བཟུང་༡༩༧༥ལོའི་སྨི་༨༨༤༨.༡༣དེ་སྤྱོད་མཚམས་བཞགངག་རྒྱུན་དུ་ཧི་མ་ལ་ཡ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་རྩེ་མཐོན་པོ་ལྔ་ནི་ཚེ་རིང་མཆེད་ལྔ་ཡིན་ལ། དེ་ལས་ཇོ་མོ་གླང་མ་ཡོད་པའི་ཕྱོགས་དེ་ནི་མཛེས་སྡུག་ཡིད་དུ་འོང་ཞིང་སྐྱེ་དགུས་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་དཔལ་ལ་རོལ་ས་ཞིག་ཡིན་པར། ནམ་ཞིག་ཤིན་ཏུ་མ་རུངས་པའི་བདུད་ཅིག་འོངས་ནས་ཀུན་ལ་འཚེ་བ་བྱས་ཙ་ན། སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་ལྷ་མོ་ཞིག་གིས་བདུད་དེ་རི་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་འོག་ཏུ་མནན་པས་རྗེས་སུ་མི་རྣམས་ཀྱིས་རི་དེ་ལ་“ཇོ་མོ་གླང་མ”ཞེས་འབོད།

མཛད་པ་པོ། ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན། དེ་ལ་ཀ་མ་བ་ནི། ཇོ་བོ་ལན་པ་སྤྱིལ་བུར་ཕེབས་དུས། ཡུམ་དེས་ཇོ་བོ་ལ་བྱིན་རླབས་ཞུས་པས། འདི་ལ་བུ་བཟང་པོ་ཞིག་འོང་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན། 1057 མེ་མོ་བྱ་ལ་ཀླུངས་ཤོད་རུག་པར་སྐུ་འཁྲུངས། ཡབ་ཞང་འབེན་ཕྱུག་གི་སྲས་ཡིན་པས་ཞང་བུ་གཅིག་པར་གྲགས། མཚན་ཤེས་རབ་འོད། ཕྱིས་དགོན་པ་བ་མཇལ་དུ་བྱོན་པས། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱངས་ཤིང་པོ་ཏོ་བ་ལ་ཡང་ཆོས་གསན། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་སྦྱོར་བའི་ལོ་ཙཱ་ཡང་འབྲིང་ཞིག་མཁྱེན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ངན་པ་རྣམས་བཟང་པོར་བསྒྱུར་ནུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པོ་མངའ། ཕྱིས་ཀ་མ་དགོན་པ་བཏབ་སྟེ་འཕྲིན་ལས་བསྐྱངས་པས། ཚོགས་པ་བདུན་བརྒྱ་ཙམ་འདུས་སོ། །བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་པ་ 1131 ལྕགས་མོ་ཕག་གི་ལོའི་རྟའི་ཟླ་བའི་ཉི་ཤུ་གསུམ་ལ་ཀ་མར་སྐུ་གཤེགས་སོ།། ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་ལས་ཟུར་འདོན་ཞུས་པའོ།།
༄༅། །རོལ་མོའི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་པཎྜིཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། ལེའུ་དང་པོ།   ༄༅།།བླ་མ་དང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་གི་རྣམ་འཕྲུལ་ལས། །བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་དབྱངས་ཅན་ལ་བཏུད་ནས། །རོལ་མོའི་སྦྱོར་བས་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཡི། །དྲི་མེད་གཞུང་འདི་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ། །དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་། །བཀྲེན་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་། །ཆགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་གཡོ་བ། །དེ་ཀུན་རོལ་མོ་མཁས་ལས་འབྱུང་། །བློ་ངན་གཟུགས་ཀྱིས་ཕོངས་པའང་རུང་། །རིགས་ངན་ནོར་དང་བྲལ་ཡང་བླ། །རོལ་མོའི་ཆ་ལ་མཁས་གྱུར་ན། །ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་རྒྱན་ལྟར་མཛེས། །གང་ན་ཐོད་དང་སྐྲ་གསར་དང་། །གར་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་ཡོད་པ། །དེ་ན་མྱ་ངན་ཡོད་མིན་པས། །དེས་ན་རོལ་མོ་བསྔགས་པ་ཡིན། །
༄༅། །མི་ཚོས་རྒྱུས་མངའ་ཆུང་བའི་དཔའ་བོ། ལྷ་རྔ་ཚེབརྟན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་རྗེས་སུ་དྲན་པ།

རྩོམ་པ་པོ། ཚ་རོང་དཔལ་འབྱོར། ལྷ་སྒང་ཆོས་གྲགས་ནས་དབྱིན་ཡིག་ལས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར།   ཉེ་ལམ་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༤ཚེས་ ༡༨ ཉིན་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་ལྷ་རྔ་ཚེ་བརྟན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་(ཚེ་རྣམ་ལགས།)སྐུ་ཚེའི་འཕེན་པ་རྫོགས།དེ་ཡང་།ཁོང་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཡར་སྔོན་ནས་རྒྱ་དམར་ལ་རྒོལ་བའི་གསང་བའི་ཆབ་སྲིད་ལས་འགུལ་དག་ལ་ཆ་ཤས་བཞེས་མྱོང་བའི་སྙིང་སྟོབས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་ཞེན་པ་ཞིག་རེད།མི་ཚོས་ཁོང་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་༢༠ཙམ་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙོན་འོག་ཏུ་དཀའ་སྡུག་ཆེས་ཆེར་མྱོང་དགོས་བྱུང་རྐྱེན་ཡིད་ཐང་ཆད་ཅིང་།ཁོང་ལ་མངོན་གསལ་དོད་པོས་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཡོད་པར་སྙམ་མོད།བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ་ཁོང་སླར་ཡང་བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབ་ཀྱི་གསང་བའི་སྐྱིད་སྡུག་ནང་དུ་འཛུལ་ཞུགས་གནང་། ཁོང་ནི་མི་གཞུང་དྲང་བློས་ཐུབ་མི་ཚེ་ཉམ་ཆུང་ཚུལ་མཐུན་ངང་སྐྱེལ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས།བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་རང་ཉིད་སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་དཔའ་བོ་ཞིག་རེད་ཅེས་གྲགས་པ་ཡོང་སླད།རང་གི་བྱས་རྗེས་རྣམས་བཏང་བཏང་བྱུང་བྱུང་གིས་འུད་སྒྲོག་ནམ་ཡང་གནང་མྱོང་མེད།དེས་ན་ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་ཙམ་ཞིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་འདོད་བྱུང་།
༸རྒྱལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་ལས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ།

བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ། བོད་གངས་ཅན་ས་ལའི་སྨན་ལྗོངས་སུ་པུར་རྒྱལ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་སྐབས་དམ་པའི་ཆོས་དབུ་བརྙེས་པ་དང་། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་བཞེངས་སོགས་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་སྲོལ་གཏོད། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ནས་དངོས་སུ་ནང་བསྟན་དར་སྤེལ་བྱེད་པའི་ལས་གཞི་ཚུགས་ཏེ་བསྟན་པའི་གཞི་མ་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་བཙུགས་པ་དང་། སྒྲ་སྒྱུར་གླིང་གི་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་བསྒྱུར་བ། རྒྱ་གར་ནང་བསྟན་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དཔལ་ན་ལནྡྲའི་མཁས་དབང་རྣམ་པའི་བཞེད་རྒྱུན་དྲི་མ་མེད་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡོངས་རྫོགས་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད། དེ་ནས་དུས་འགྱུར་མི་ཟད་པ་བྱུང་ནའང་ལོ་པཎ་བཀའ་དྲིན་ཟླ་མེད་དུ་མ་རིམ་པར་བྱོན་པའི་ཐུགས་རྗེ་ལས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཚང་ལ་མ་ནོར་བ་ཕྲ་ཚུགས་སུ་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་བར་མ་ཟད། མཁས་པའི་བཞེད་མཚམས་དང་བླ་མའི་གདམས་པ་སོགས་ལས་གྲུབ་མཐའ་མང་པོར་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན། བླ་མས་སྲིད་སྐྱོང་བའི་ལམ་ལུགས་དར་བ་ནས་བཟུང་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་གཞུང་འཛིན་དུས་ཡུན་ནང་གཞུང་ས་ནས་རང་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་གཙོ་འགྱུར་ཐོག་མཐུན་རྐྱེན་ཡོན་བདག་གནང་བས་གཞུང་འཛིན་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་འདུས་ཚོགས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པའི་བླ་མ་རྣམས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ཤས་ཀྱི་མི་དཔོན་ཁག་ལ་ཆོས་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་བས་རྒྱ་སོག་གི་ཡུལ་གྲུ་འགའ་ཤས་ལ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དར་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་དོ།། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་དང་།། ལོ་པཎ་མཁས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས།། གང་ལྗོངས་རྒྱལ་བསྟན་པདྨའི་ཚལ་ཡངས་པོར།། གཅིག་འདུས་འཕྲིན་ལས་ཉི་མའི་འོད་སྣང་ཁྱབ།།