རྩོམ་པ་པོ་ཚེ་རིང་དབྱངས་སྐྱིད་ནི་ ༡༩༦༣ ལོར་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་གཞུང་གི་གྲུ་ཁ་ཞིག་ཏུ་བཟོ་པ་དཀྱུས་མ་ཞིག་གི་ཁྱིམ་དུ་སྐྱེས། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༧ ལོར་བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་ཐོན་པ་ནས་ད་བར་སློབ་གསོ་སློབ་ཁྲིད་ཀྱི་ཕྱག་ལས་ཕྲག་ཏུ་བཞེས་པ་དང་། ལས་བྲེལ་ཆེ་བའི་སློབ་ཞོར་དུ་བརྩམས་སྒྲུང་གིས་གཙོས་རྩོམ་འབྲིའི་བྱ་བའི་རྒྱུན་བསྐྱངས། ༢༠༠༧ ལོར་བརྩམས་སྒྲུང་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་རི་རྩེའི་སྤྲིན་དཀར་ཞེས་པ་པར་སྐྲུན་བྱས་ཏེ་ཀློག་པ་པོའི་ཁྲོད་ཚུར་སྣང་ལན་ཆ་ཆེ་ཙམ་བྱུང་། མ་ཟད་བརྩམས་ཆོས་དེར་རྒྱལ་ཡོངས་གྲངས་ཉུང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐབས་དགུ་པའི་རྟ་མཆོག་བུམ་པའི་བྱ་དགའ་ཐོབ། ༢༠༡༤ ལོའི་ཟླ་བ་ ༧ པར་ལྷུག་རྩོམ་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མི་ཚེའི་འགྲུལ་བཞུད་པར་དུ་བསྐྲུན་པ་དང་དེར་ཀློག་པ་པོའི་དགའ་བསུ་ཆེན་པོ་ཐོབ།

༄༅། །བཀའ་གདམས་རིན་པོ་ཆེའི་ཆོས་འབྱུང་རྣམ་ཐར་ཉིན་མོར་བྱེད་པའི་འོད་སྟོང་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། ། ཤཱཀྱའི་དགེ་སློང་བསོད་ནམས་ལྷའི་དབང་པོ( 1432-1496 )ས་ཁྲོ་མོ་ཞེས་པ་ཤིང་ཕོ་འབྲུག་གི་ལོ། མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ཟླ་བ་ཡར་ངོའི་ཚེས་བཅུ་ལ་གྲུབ་པའི་གནས་མཆོག་(ལྷ་ལྡན་སྐྱིད་ཆུའི་སྟོད་ཀྱི་སྟག་རྩེ་རྫོང་རྙིང་པའི་ཉེ་ལ་བའི་)དཔལ་ལྡན་ལོ་དགོན་པའི་དབེན་གནས་དགའ་ལྡན་རྩེར་སྦྱར་བའོ། །ཞེས་པ་ལས་ཕྱུང་། གྲུབ་པའི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་སྤྱན་སྔ་ནི། འཁྲུངས་ཡུལ་(འཕན་ཡུལ་)ཉན་གྱི་སྣང་ར་སྒང་། གདུང་རུས་དབས། ཡབ་ཤཱཀྱ་རྡོ་རྗེ། ཡུམ་ལི་མོ་ཡེ་ཤེས་སྒྲོན་གྱི་སྲས་སུ་(ཕྱི་ལོ་1038)ལྕགས་མོ་བྱ་ལ་འཁྲུངས། མཚན་སྟག་ཚབ་འབར་ཟེར། བྱིས་པའི་དུས་སུ་ཡུམ་གྱིས་དཔང་དུ་ཁྱེར་ནས་གྲོང་འདུལ་བ་བྱ་བ་ལ་ཕུང་པོ་ལྔའི་རབ་བྱེད་གསན་པས། ཕུང་པོ་འདི་ལྔར་འབྱེད་ཚོད་ཀྱིས་མཐར་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་འདུག་སྙམ་དུ། རང་བཞིན་མེད་པའི་དོན་ཐུགས་སུ་ཆུད། དགུང་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལ་གོང་མོ་སྒང་པ་བྱ་བ་རང་བཞིན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་མ་གཅིག་བྱོན། རྫོགས་རིམ་ཟབ་པ་གཅིག་གནང་ནས། འདི་བསྒོམས་གསུང་སྟེ་མི་སྣང་བར་གྱུར། ཕྱིས་དེའི་སྟེང་དུ་སླེབ་པ་དཔལ་ལྡན་དགོན་པ་བས་གནང་བ་དེ་མིན་པ་མ་བྱུང་གསུང་། བཅོ་བརྒྱད་པ་ལ་སྟོད་ལུངས་ཚ་ཐོག་དགོན་པར་མལ་ཤེས་རབ་སེམས་དཔའ་ལ་རབ་བྱུང་ཞུས། མཚན་ཚུལ་ཁྲིམས་འབར་དུ་བཏགས། དེར་ཡུམ་གྱི་རྨི་ལམ་དུ་དུང་དཀར་གཅིག་བུས་པས་ཛམྦུ་གླིང་པ་བྱིན་གྱིས་ཐོས་པ་གཅིག་བྱུང་བས། ངའི་བུ་དེ་རབ་ཏུ་བྱུང་ནས་གྲགས་པ་ཡང་ཆེ་བ་གཅིག་འོང་བར་འདུག་ཟེར། སློབ་གཉེར་མཛད་དུས་(སྟོད་ལུངས་)ཚ་ཐོག་དགོན་པར་བྱོན་པའི་ཞོར་ལ། ཇོ་བོ་སྙེ་ཐང་ན་མོ་ཆེར་བཞུགས་པ་དང་མཇལ་ཏེ། སེམས་སྐྱེད་གསུང་བ་གསན། དེའི་དུས་སྤྱི་བོར་ཕྱག་གཞག །སཾསྐྲི་ཏའི་སྐད་དུ་བཀྲ་ཤིས་ཀྱི་ཚིག་བཅད་མང་པོ་མཛད།

སྙན་ངག་པ་སྐྱེད་སྲིང་མཛད་པ་པོ་དགེ་ཆེ་བློ་བཟང་དཔལ་ལྡན་མཆོག་ནི། དབུས་གཙང་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁའི་ནང་གི་རིན་སྤུངས་རྫོང་གི་རོང་བྱི་འོང་ཞེས་པའི་སའི་ཆར་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༣༠ ལོར་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང་། སྐུ་ན་ཆུང་དུས་ནས་གདན་ས་ཆེན་པོ་སེར་སྨད་ཐོས་བསམ་ནོར་བུའི་གླིང་གི་སེར་སྨད་གཙང་པ་ཁང་ཚན་དུ་ཆོས་ཞུགས་མཛད་དེ་གཞུང་ཆེན་ཁག་ལ་གསན་བསམ་གནང་བར་མ་ཟད། དགེ་རྒན་ཟུར་བསྟེན་གྱིས་ཡི་གེ་དབུ་ཆེན་དང་དབུ་མེད་འཁྱུག་སོགས་ལེགས་པར་སྦྱངས་ནས་མཁས་པར་གྱུར། དེ་ནས་ ༡༩༥༩ ལོར་རྒྱ་གར་འཕགས་ཡུལ་ལ་བཙན་བྱོལ་དུ་ཕེབས་སྐབས་དགེ་རྒན་འོས་སྦྱོང་དུ་ཕེབས་གནང་མཛད་ནས་དམིགས་བསལ་སྙན་ངག་དང་། སུམ་རྟགས། རྒྱལ་རབས། ཆོས་འབྱུང་སོགས་ལ་གསན་བཞེས་ལེགས་པར་གནང་། དེ་ནས་མ་སུ་རིའི་ཆོས་དགེ་དང་བོད་དགེ་རྒྱུན་རིང་གནང་ནས་སློབ་ཕྲུག་དུ་མ་གསོ་སྐྱོང་མཛད།

༡ རྨོ་ལུང་མཐོང་དགའ་དུས་ཆེན། བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཕེལ་དགོན། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གཏིང་སྐྱེས་རྫོང་གཏིང་སྐྱེས་ཤང་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཕེལ་དགོན་པའི་རྨོ་ལུང་མཐོང་དགའ་ཞེས་པའི་དུས་ཆེན་འདི་ནི་ལོ་རེའི་བོད་ཟླ་ལྔ་པར་བླ་མའི་རྟག་འབྲེལ་ལྟར་ཚེས་བཟང་ཉིན་ཞིག་ནས་སྒོ་བཙུགས་ཏེ་རྨོ་ལུང་གྲོང་ཚོའི་ལྷོ་ངོས་གླིང་གར་ཞག་ཐོན་བྱས་ནས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དྲག་པོའི་སྤྲུལ་པ་དགོན་པོ་ཕྱག་བཞིའི་གསེར་སྐུ་རང་བྱོན་མཐེབ་བོང་གཟུགས་ཀྱི་མཇལ་ཁ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་ཕྱིས་སུ་རྨོ་ལུང་མཐོང་དགའ་ཞེས་མིང་གྲགས་ཇེ་ཆེར་བྱུང་བས་ཉིན་ཞག་བདུན་རིང་གཏོང་སྲོལ་དར་ལ་ཉིན་དང་པོར་ལྷ་བཟང་དང་ཉིན་གཉིས་པར་ཚེ་དབང་ཚེ་སྒྲུབ། ཉིན་གསུམ་པར་རྨོ་ལུང་གྲོང་ཚོའི་གཞས་པ་དེ་བཞིན་སྐུ་མགྲོན་བསུ་བདང་གླུ་གཞས་རྐང་བྲོ། རྟ་རྒྱུགས་བང་རྩལ། རྒྱན་ལུས་ཆས་ངོམ་པ། བཟང་འཐུང་ལོངས་སྤྱོད།  དངོས་ཟོག་ཉོ་ཚོང་ལ་སོགས་རིམ་པས་དར་སྲོལ་བྱུང་ཡོད།

རྫོང་ཆེན་ཀུན་དགའ་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས། རྗེ་འདི་དབུས་ཀྱི་གཡུ་རུ་གྲ་སྟེ་ལྷོ་ཁ་གྲ་ནང་དུ། ཐོན་མིའི་གདུང་བརྒྱུད་ཡར་རྒྱབ་པའི་དཔོན་ཆེན་རིགས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་ (༡༤༣༢-༡༤༤༩) ཤིང་། རྗེ་འདིར་ཆུང་དུས་ཀྱི་མཚན་གྲྭ་ལྔ་རྒྱལ་པོར་གསོལ་བ་ནས། ཀུན་མཁྱེན་རྡོ་རྗེ་གདན་པ་ཆེན་པོ་སོགས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་མང་། དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་ནས་གོང་དཀར་རྫོང་གི་རྫོང་དཔོན་དང་། དགུང་གྲངས་ཉེར་བདུན་ལ་སྲིད་སྤངས་ཏེ་རབ་ཏུ་བྱུང་བར་མཛད་ཅིང་། རྗེ་བྲག་ཐོག་པ་དང་། ཞ་ལུ་མཁན་ཆེན་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོ། ཀུན་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་འཕེལ། སྟག་ཚང་ལོ་ཙཱ་བ། པཎ་ཆེན་བྱམས་པ་གླིང་པ་སོགས་ཀྱི་ཞབས་ལ་བསྟེན་ཏེ་མཁས་པའི་གོ་འཕང་བརྙེས། རྗེ་འདི་ནི་སྣ་ནམ་རྡོ་རྗེ་བདུད་འཇོམས་དང་། རྗེ་བཙུན་གྲགས་པ་རྒྱལ་མཚན། བླ་མ་དམ་པ་སོགས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་དུ་བཞེད་ཅིང་། དབུས་ཕྱོགས་སུ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱའི་བསྟན་པ་སྟོབས་ཀྱིས་འདེགས་པར་མཛད།

རྒོད་ཚང་པ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེའི་རྣམ་ཐར་མདོར་བསྡུས། རྩོམ་པ་པོ། མི་ཉག་མགོན་པོ། རྒོད་ཚང་པ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་ནི། འབྲུག་རྭ་ལུང་དགོན་གསར་དུ་འདེབས་པ་པོ་མགོན་གཙང་པ་རྒྱ་རས་ཡེ་ཤེས་རྡོ་རྗེ་ཞེས་མཁས་གྲུབ་ཀྱི་སྙན་པ་ས་སྟེང་ན་ཁྱབ་པ་དེ་ལ་རང་དང་རྟོགས་པ་མཉམ་པའི་བུ་ཆེན་དྲུག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་མཁྱེན་པ་ཐོགས་པ་མེད་ཅིང་ཉམས་རྟོགས་མཐའ་རུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ལྷོ་བྲག་དོལ་པོ་ཆུང་གི་ཡུལ་དུ་རབ་བྱུང་གསུམ་པའི་ས་བྱ（༡༡༨༩）ལོར་འཁྲུངས། གཙང་ལས་སྟོད་རྒོད་ཚང་རི་ཁྲོད་དུ་ཡུན་རིང་པོར་མཚམས་བཞུགས་པས་རྒོད་ཚང་པ་ཞེས་པའི་མཚན་རྒྱུན་ཆགས་སུ་གྱུར། དགུང་ལོ་གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་བླ་མར་མོས་གུས་ཆེ་བས་བླ་མས་ཅི་གསུང་བཀའ་སྒྲུབ་བྱེད་པའི་གོམས་གཤིས་ཆགས། བླ་མའི་མདུན་བཀའ་བརྒྱུད་པའི་ཟབ་ཆོས་ཀུན་བུམ་པ་གང་བྱོའི་ཚུལ་གྱིས་ཞུས། རྗེས་བླ་མའི་བཀའ་ལྟར་སྒྲུབ་གནས་ཁྱད་པར་ཅན་ལྷོ་བྲག་མཁར་ཆུ། གངས་ཏི་སེ། རྩྭ་རི་ཁྱུང་དཀར། སྟེང་འབྲོའི་རི་ཁྲོད། རྒྱ་གར་ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཛ་ལན་ངྷ་ར་སོགས་སུ་རྗེ་མི་ལ་རས་པ་ཇི་བཞིན་དཀའ་སྤྱད་སྙིང་རུས་ཀྱིས་སྒོམ་སྒྲུབ་མཛད། དཔེར་ན་སྟེང་འབྲོའི་རི་ཁྲོད་དུ་འདག་སྦྱར་ལོ་གསུམ་བཞུགས་རིང་འཚོ་བ་ཤིན་ཏུ་ངན་ངོན་ལ་བརྟེན་པས་སྐུ་ལུས་རིད་ཅིང་ཉམས་ཞན་དུ་གྱུར་ཀྱང་རྒྱུན་འཁྱོངས་མཛད།