གནའ་ཡིག་ལས་ཁོལ་བའི་ཡུལ་མིང་ཀླུམ་རོའམ་ཀླུང་རོ་ཞེས་པའི་ཡུལ་གྱི་མགོ་རྔ་ངོས་འཛིན་པ་དང་མཐའ་དཔྱོད།
བསྟན་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ། སྐལ་བཟང་གསལ་སྒྲོན། [ནང་དོན་གནད་བསྡུས།]རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་གསལ་བའི་ཡུལ་མིང་ཀླུམ་རོའམ་ཀླུང་རོ། དུས་ཕྱིས་ཀླུང་ཤོད་སོགས་སུ་འབོད་པ་དེའི་ཞིབ་ཕྲའི་ཡུལ་གྱི་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཐད་བཞེད་པ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཚུལ་དང་། ཕལ་ཆེར་ཞིག་གིས་ད་ལྟའི་ཀླུང་ཤོད་ཅེས་པར་ངོས་འཛིན་པ་ལ་རྟགས་དང་རྒྱུ་མཚན་ངེས་ཅན་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ནི་སྤྱི་སྤམ་གྱི་ཚུལ་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཚུལ་བཅས་གླེང་བ་དང་སྦྲགས། གཙོ་བོར་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དང་། ཁུལ་དེའི་ཡུལ་མིའི་ངག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཀླུང་ཤོད་དང་འབྲེལ་བའི་དགོན་མིང་ས་མིང་། དེ་བཞིན་རང་གི་མྱོང་བ་དངོས་དང་མཐོང་ཐོས་ཅི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་དེའི་ཞིབ་ཕྲའི་མརྒོ་རྔ་གང་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། [བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།]ཀླུམ་རོ། ཀླུང་རོ། ཀླུང་ཤོད། རྩེ་ཞོལ། ཕོད་མདོ། [ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།]K928[ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།]A[རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག]1002-946X(2018)02-122-09 དང་པོ། ཀླུམ་རོའམ་ཀླུང་རོའི་ཚིག་དོན་གྱི་སྐོར། ཐ་སྙད་འདིའི་སྐོར་ལ་མིག་དམར་ཚེ་རིང་གིས་བརྩམས་པའི་《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་》ལས་བྱུང་བའི་བོད་ལྗོངས་ས་མིང་》ཞེས་པར། “བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཀླུམ་ཡ་སུམ་བྱ་བ་དེ་ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་བྱང་ངོས་སུ་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་ནའང་། ཞིབ་ཕྲའི་གནས་གང་དུ་ངེས་པ་རྩད་མ་ཆོད་”①ཅེས་དང་། ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལp.1286.0014- P.1286 0015མཁར་ཆུང་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མའི་མ་ཡིག་ངོ་འདྲའི་ནང་། “ཡུལ་ཀླུམ་རོའི་ཡ་གསུམ་ན་རྗེ་ནམ་པའི་བུ་གསེང་ཏི། བློན་པོ་མྱང་དང་སྦྲང་གཉིས་”②ཞེས་གསལ་བ།
བོད་ཁ་བ་ཅན་གྱི་རྩེད་མོའི་རྣམ་གྲངས། ཤོ་བཤད།
ཤོ་རྩེད་ནི་བོད་མིའི་ནང་དར་ཁྱབ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རིག་རྩེད་ཅིག་ཡིན་ལ་དེར་བོད་མིས་ཧ་ཅང་གི་དགའ་པོའང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་།ཤོ་རྩེད་དེ་རོལ་རྩེད་གཞན་དང་མི་འདྲ་བར་དེའི་ཤོ་ཇུས་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བས་བློ་དང་རིག་པས་ཇུས་འགོད་སྟོན་དགོས་པ་མ་ཟད།ཤོ་རྩེད་ལ་རོལ་སྐབས་ལྐུག་ཤོ་མིན་པར་བརྗོད་བྱ་ལོ་རྒྱུས་དང་། བཞད་གད་སློང་བ། ཟུར་ཟ་བྱེད་པ་སོགས་ཀྱི་ཤོ་བཤད་ཧ་ཅང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་གཏོང་རྒྱུ་ཡོད། ཤོ་རྩེད་འགོ་འཛུགས་སྐབས་ཤོ་བཤད་ལ“ཡཱ། ཚུགས་ཤིང་ལེགས་པར་གྱུར།འཛུགས་བཟང་པ་དང་ཐོབ་བཟང་པ། ཤོ་དང་པོ་ང་ཡིས་བཙུགས། རྒྱལ་མཐའ་མ་ང་ཡིས་འཁྱེར།”ཡང་ན“ཤོ་བདག་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེས་ཐུགས་དང་སྤྱན་མ་གཡེང་པར་གཟིགས་ཤོག་ཨཱ།”ཞེས་པའི་སྨོན་ལམ་བཏབ་ནས་རྩེད་འགོ་བཙུགས།དེ་ནས་ཤོ་སྐོར་གཅིག་གི་ཤོ་ཕོར་དང་པོ་སྟེ་ཤོ་མ་བཙུགས་སྐབས་ཀྱི་ཤོ་བཤད་ལ“ཤོ་མོ་རི་ནས་ཚུགས།བང་མ་རླུང་ནས་ལེན”ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད།དེའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་ཤོ་གཉིས་འཁྲབ་པའི་མིག་གི་ནང་ཤོ་མིག་བདུན་མང་ཤོས་ཡིན། ཤོ་མིག་བདུན་ལངས་བར་རིགས་གསུམ（5+2=7. 6+1=7.4+3=7）རྩིས་རྒྱུ་ཡོད་པས་མ་ཚང་དེ་བདུན་ཚང་བཟུང་ཐུབ་ན་བཟང་བར་བརྩི་གི་ཡོད་། ཡང་ཤོ་རྩེད་སྐབས་རྩེག་ཤོ་ལངས་ན། ཤོ་རྒྱག་མཁན་དེས་རྩེག་ཤོའི་ཤོ་བཤད་ལ“པར་སུག་ཙིག་ཁ་ལུག་རི་དང་།ཤ་དགུ་ཆུ་ཐོད་ཅང་མོའི་གླིང་། འཇང་ཐོད་ཆུ་དགུ་ཤ་རི་དང་། ལུག་ཁ་ཙིག་སུག་ཤོ་པ་ར། ཤོ་མིག་བཞི་བཅུ་ཞེ་གཉིས་ཡོད།གནམ་ས་བསྡོམས་པས་བཅུ་བཞི་ཡོད”ཅེས་འཕྲལ་དུ་བཏང་ཐུབ་ན་ཐེངས་དེའི་རྒྱལ་ཁ་རྩེག་ཤོ་རྒྱག་མཁན་ལ་ཐོབ་པར་བརྩི་སྲོལ་ཡོད།
བོད་ཀྱི་དག་ཡིག་གི་བསྟན་བཅོས་ཁག་གི་མཚན་བྱང་།
༄༅།། བོད་ཀྱི་དག་ཡིག་གི་བསྟན་བཅོས་ཁག་གི་མཚན་བྱང་། ༡.དག་ཡིག་ཉེར་མཁོ་བསྡུས་པ། རྔོག་བློ་ལྡན་ཤེས་རབ། ༢.དག་པར་བྱེད་པ་སྡེབ་སྦྱོར་རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོ། དག་ཡིག་ཉེར་མཁོ་བསྡུས་པ་སྡེབ་སྦྱོར་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ། སྡེབ་སྦྱོར་གྱི་བསྟན་བཅོས་བསྟོད་དབྱངས་ཀྱི་ཕྲེང་བ།ས་པཎ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། ༣.དག་ཡིག་ཟ་མ་ཏོག ཞ་ལུ་ལོ་ཙཱ་བ་རིན་ཆེན་ཆོས་སྐྱོང་བཟང་པོ། ༤ .བརྡ་ཡི་བྱེ་བྲག་གསལ་བྱེད། པཎ་ཆེན་ཤཱཀྱ་མཆོག་ལྡན། ༥.བོད་ཀྱི་བརྡའི་བསྟན་བཅོས་མཁས་མང་དགོངས་པའི་བཅུད་བསྡུས། ཨ་མེས་ཞབས་ཀུན་དགའ་བསོད་ནམས། ༦.ཚོགས་གསུམ་གསལ་བ། དཔང་ལོ་ཙཱ་བ་བློ་གྲོས་བརྟན་པ། ༧.དག་ཡིག་ངག་སྒྲོན། དཔལ་ཁང་ལོ་ཙཱ་བ། ༨.དག་ཡིག་སྨྲ་རྒྱན། པཎ་ཆེན་བྱམས་པ་གླིང་པ། ༩.དག་ཡིག་ལི་ཤིའི་གུར་ཁང་། སྐྱོགས་སྟོན་ལོ་ཙཱ་བ་ངག་དབང་བཀྲ་ཤིས་རིན་ཆེན། ༡༠.དག་ཡིག་གངྒཱའི་ཆུ་རྒྱུན། སྙེ་ཐང་བ་གྲགས་པ་སེང་གེ། ༡༡.དག་ཡིག་འོད་ཟེར་བརྒྱ་པ། རྟག་སྟོན་གཞོན་ནུ་དཔལ།
གནའ་གྲོང་ལྷ་ས།
ས་ར་ཌ་ཅནྡྲ་དས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི་ལྷ་སའི་ལམ་ཡིག་ལས། ་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་མདའ་རུ་ལྷ་འབག་དང་དེའི་ཤར་ངོས་ལ་གནས་ཆུང་གི་ཕོ་བྲང་འབྱོར་མཚམས་སུ། ལྷ་ལྡན་གྱི་སྣེ་ཟིན་ནས་སྐྱིད་ཚལ་ཀླུ་ལྡིང་དང་། ཀྱང་ཐང་ནགས་ཁ། དེའི་བྱང་ཤར་མཚམས་ཡབ་གཞིས་ལྷ་ཀླུའི་བཀའ་བློན་གྱི་ཕོ་བྲང་དང་དེ་ནས་བྱེ་རགས། ལྷོར་ནོར་བུ་གླིང་ཁ་སྐྱབས་མགོན་རྒྱལ་བའི་དབང་པོའི་ཕོ་བྲང་། དེ་ནས་ཀུན་སྡེ་གླིང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ད་ལྟ་བོད་རྒྱལ་ཁྲི་པ་ཡིན། དེ་ནས་བ་མ་རི་དང་། དེ་ནས་རྒྱ་ལྷ་ཁང་ཡོད། ལྕོག་པོའི་རི་དེ་ན་འཚོ་བྱེད་མང་པོ་ཡོད། དེ་ནས་བར་སྒོ་བཀའ་ཎི་ཟེར་བའི་མཆོད་རྟེན། དེ་ནས་རྩེ་པོ་ཏ་ལའི་ཕོ་བྲང་། ཞོལ་རྡོ་རིང་ཕྱི་ནང་གཉིས་པོ། དེ་ནས་ལྕང་སྲེབ་ཤར། ཡབ་གཞིས་ས་དབང་གཡུ་ཐོག་པའི་ཕོ་བྲང་། གཡུ་ཐོག་ཟམ་པ་ནས་ཕྱིན་པའི་ལྷ་ལྡན་ལྟེ་བར་སླེབས།
བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་དབའས་སྟག་སྒྲ་ཁོང་ལོད་དང་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་སྐོར་ལ་ཆེ་ལོང་ཙམ་དཔྱད་པ།
བོད་ལྗོངས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཕུལ་བྱུང་བརྩམས་ཆོས། རྩོམ་པ་པོ། ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ། ཚེ་རིང་དོན་གྲུབ། [ནང་དོན་གནད་བསྡུས།]དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་དུ་བོད་བཙན་པོའི་རྒྱལ་རབས་སྐབས་ཀྱི་བློན་པོ་དབའས་སྟག་སྒྲ་ཁོང་ལོད་དང་སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་གཉིས་ཀྱི་རུས་ཁུངས་སམ་མཛད་རྗེས་དང་། ཆོས་ལུགས་དད་མོས་སོགས་ལ་དབྱེ་ཞིབ་བྱས་ཏེ་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་མི་སྣ་འདི་གཉིས་ཀྱི་མཛད་རྗེས་སྐོར་དང་དེ་ལས་འཕྲོས་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྐོར་ལ་དཔྱད་གླེང་བྱས་ཡོད། [བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] སྟག་སྒྲ་ཁོང་ལོད། སྟག་སྒྲ་ཀླུ་ཁོང་། མཛད་རྗེས། [ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།] K874[ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།]A[རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག ]1002