སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
གནའ་ཡིག་ལས་ཁོལ་བའི་ཡུལ་མིང་ཀླུམ་རོའམ་ཀླུང་རོ་ཞེས་པའི་ཡུལ་གྱི་མགོ་རྔ་ངོས་འཛིན་པ་དང་མཐའ་དཔྱོད།
བསྟན་འཛིན་ལྷུན་གྲུབ། སྐལ་བཟང་གསལ་སྒྲོན། [ནང་དོན་གནད་བསྡུས།]རྩོམ་ཡིག་འདིའི་ནང་ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་གསལ་བའི་ཡུལ་མིང་ཀླུམ་རོའམ་ཀླུང་རོ། དུས་ཕྱིས་ཀླུང་ཤོད་སོགས་སུ་འབོད་པ་དེའི་ཞིབ་ཕྲའི་ཡུལ་གྱི་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཐད་བཞེད་པ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཚུལ་དང་། ཕལ་ཆེར་ཞིག་གིས་ད་ལྟའི་ཀླུང་ཤོད་ཅེས་པར་ངོས་འཛིན་པ་ལ་རྟགས་དང་རྒྱུ་མཚན་ངེས་ཅན་ཡོད་ཀྱང་། དེ་ནི་སྤྱི་སྤམ་གྱི་ཚུལ་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཚུལ་བཅས་གླེང་བ་དང་སྦྲགས། གཙོ་བོར་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་དང་། ཁུལ་དེའི་ཡུལ་མིའི་ངག་ཏུ་ཡོད་པའི་ཀླུང་ཤོད་དང་འབྲེལ་བའི་དགོན་མིང་ས་མིང་། དེ་བཞིན་རང་གི་མྱོང་བ་དངོས་དང་མཐོང་ཐོས་ཅི་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཡུལ་དེའི་ཞིབ་ཕྲའི་མརྒོ་རྔ་གང་ཡིན་པ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། [བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།]ཀླུམ་རོ། ཀླུང་རོ། ཀླུང་ཤོད། རྩེ་ཞོལ། ཕོད་མདོ། [ཀྲུང་གོའི་དཔེ་དེབ་དབྱེ་རྟགས།]K928[ཡིག་ཚང་མཚོན་བྱང་།]A[རྩོམ་གྱི་གོ་རིམ་ཨང་སྒྲིག]1002-946X(2018)02-122-09 དང་པོ། ཀླུམ་རོའམ་ཀླུང་རོའི་ཚིག་དོན་གྱི་སྐོར། ཐ་སྙད་འདིའི་སྐོར་ལ་མིག་དམར་ཚེ་རིང་གིས་བརྩམས་པའི་《ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་》ལས་བྱུང་བའི་བོད་ལྗོངས་ས་མིང་》ཞེས་པར། “བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ཀླུམ་ཡ་སུམ་བྱ་བ་དེ་ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུའི་སྟོད་རྒྱུད་བྱང་ངོས་སུ་ཡོད་པར་ཐེ་ཚོམ་མེད་ནའང་། ཞིབ་ཕྲའི་གནས་གང་དུ་ངེས་པ་རྩད་མ་ཆོད་”①ཅེས་དང་། ཏུན་ཧོང་བོད་ཡིག་ཤོག་དྲིལp.1286.0014- P.1286 0015མཁར་ཆུང་རྒྱལ་ཕྲན་སིལ་མའི་མ་ཡིག་ངོ་འདྲའི་ནང་། “ཡུལ་ཀླུམ་རོའི་ཡ་གསུམ་ན་རྗེ་ནམ་པའི་བུ་གསེང་ཏི། བློན་པོ་མྱང་དང་སྦྲང་གཉིས་”②ཞེས་གསལ་བ།
བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་དམག་ཡིག་རྙིང་གྲས་ཤིག
༄༅། ། ཤོག་དྲིལ་དང་པོའི་དབུ་ཤོག་བཞུཌ་སོ།། ༦༣ བཙོནཿ དངཿ རྟཿ མནཿ ཆད།། ཕྱུགསཿ རྐང། འགྲོསཿ དང།། ནོརཿ རྐམཿ རྫསཡན་ཆད། མནངསཿ སོཿ འཚལཿ ཅིགཿ ལ།། ལཿ ཞིགཿ གིས ༦༤ བརྐུསཿ སོཿ ཞེས།། དམཿ ཕོཿ ཞིགཿ གིསཿ བརྒལདཿ ཏེཿ ཐུགཿ གྱངཿ རུང།། ཚོལཿ བཿ ཞིགཿ གིསཿ…
ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས།
ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས། ( 1287 P.T. ) ལེའུ་དང་པོ། ༄།།དྲི་གུམ་བཙན་པོ་སྐུ་ཆུང་བའི་ཚེ་མཚན་ཇིར་གདགས་ཤེས་（８４）། །མ་མ་གྲོ་ཞ་མ་སྐྱི་བརླིང་མ་ལ་དྲྀས་ན། མ་མ་འི་མཆིད་ནས། སྐྱྀ་བྲག་མར་བ་ནི་རྙིལ་ཏམ་མ་རྙིལ། དན་མ་འབྲི་སྤངས་ནི་མྱེས་ཚིག་གམ་མ་ཚིག། མཚོ་དམ་ལེ་དབལ་མཚོ་ནི་སྐམས་སམ་མ་སྐམས་ཤེས་མཆི། བྲག་མ་རྙིལ། མཚོ་ཡང་མ་སྐམས་སྤང་ཡང་མྱེས་མ་ཚིག་ཅེས་བགྱིསྣ། མ་མ་གྲོ་ཞ་མ། རྒས་ནས་རྣ་ལོག་པར་ཐོས་སྟེ། བྲག་ཀྱང་རྙིལ། སྤང་ཡང་མྱེས་ཚིག མཚོ་ཡང་སྐམས་ཤེས་ཐོས་ནས། འོན་ཏང་ཆུ་དགུམ་སྲི་དགུམ（８５）གྱིས། དྲི་གུམ་བཙན་པོར་མཚན་ཐོག་ཤིག་ཆེས་མཆི་ནས། །དྲྀ་གུམ་བཙན་པོར་མཚན་བཏགས་ནས། མཚན་བཏགས་ནོང་སྟེ། ཐུགས་སུ་ཡང་ཞུགས། ལྡེ་སྲས་མྱྀ་འི་མྱི་ཚུལ་ཏེ། མངོན་བར་དགུང་དུ་གཤེགས་པ་ལ་སྩོགས་པ་འཕྲུལ་དང་བྱྀན་ཆེད་པོ（８６）མངའ་བས། དྲོད་དང་དྲེགས་མ་ཐུབ་སྟེ། །བཙན་འདྲན་བདའ་（８７）ནས། ཡབ་འབངས་ཕ་དགུའ་དང་། ཡུམ་འབངས་ཚན་གསུམ་ལ་དགྲ་རུ་རྒལ་（８８）གཡག（གཡོག）（）དུ་དྲུང་ཕོད་དམ་ཞེས་བཀའ་སྩལ་ན། སོ་སོ་ནས་ཀུན་གྱིས་མྱྀ་ཕོད་ཆེས་གསོལ་ཏོ། ། ལོ་ངམ་རྟ་རྫིས་ཀྱང་མྱི་ཕོད་ཅེས་གསོལ་པ་ལས་མ་གནས་སྟེ། འུང་ནས་ལོ་ངམ་གྱྀས་གསོལ་པ། དེ་ལྟར་མྱྀ་གནང་ན། །ལྷ་འི་དཀོར་མདུང་རང་འདེབས་དང་།…
བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་ཡིག་རིས་གཅིག་གསར་དུ་མཚམས་སྦྱོར་ཞུས་པ།
རྩོམ་པ་པོ། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས། འདིར་ད་ཕན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ནང་མ་འཁོད་པའམ། ཡང་དག་པར་འཁོད་མ་མྱོང་བའི་བོད་ལྗོངས་ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་གྱི་ལྡན་མ་བྲག་རྩར་ཡོད་པའི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་ཡིག་རིས་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་གི་སྐོར་ཐོག་མའི་མཚམས་སྦྱོར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ནི་སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁག་དང་ཉེ་རབས་སུ་པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་པར་བསྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་གནང་བའི་《བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་》ཞེས་པའི་དེབ་དང་《བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས་》ཞེས་པའི་དེབ་སོགས་ཀྱི་ནང་འཁོད་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཁོད་མ་མྱོང་བ་ཟེར་དགོས་དོན་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆོས་འབྱུང་གི་ཁྲོད་ནས་《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་》ནང་“……དེའི་བར་ལ་རྒྱ་མོ་བཟའ་ལ་སོགས་པའི་བོད་བློན་རྣམས་ཀྱིས་ལྡན་མ་བྲག་རྩར་ཕེབས་ནས། བྲག་ལ་བྱམས་པ་ཁྲུ་བདུན་པ་གཅིག་དང་། བཟང་སྤྱོད་གཉིས་བརྐོས་མར་བཞེངས། དེར་ཟླ་བ་གཅིག་བསྒུག་དེར་ཡང་བློན་པོ་(མགར་སྟོང་བཙན)མ་བྱོན་”(༡) ཞེས་རྒྱ་བཟའ་ཝུན་ཁྲེང་ཀོང་ཇོ་བོད་ལ་ཕེབས་དུས་ཡར་ལམ་བཞེངས་ཚུལ་འཁོད་འདུག་པ་ནི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་གཞིར་བཟུང་ནས་བྲིས་པ་ཙམ་ལས། བྲག་བརྐོས་ཡི་གེའི་བརྗོད་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པ་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་དེ་ཡིན།
མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་བརྩི་ཚུལ།
མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་བརྩི་ཚུལ་ཡིག་ཆ་ཁག་ནང་ཇི་གསལ་རེའུ་མིག ཧི་མ་ལ་ཡའི་ཕར་ཚུར། ལོ་རྒྱུས་ཉམས་ཞིབ། མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་བརྩི་ཚུལ། ཁུངས། ལ་དྭགས་རྒྱལ་རབས་འཆི་མེད་གཏེར། སྤྱིར་ས་མིང་གི་འགྱུར་བ་ནི་ས་བབས་དངོས་ཀྱི་འགྱུར་བ་དང་བསྟུན་ནས་བྱུང་བ་མང་ཡང་། དུས་ཡུན་ཐུང་ཐུང་གི་ནང་དུ་འགྱུར་བ་ཞིག་གཏན་ནས་མིན་ཏེ། ས་བབས་དེའི་ས་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་གང་འདྲ་ཞིག་ཡིན་རུང་།ས་མིང་ནི་གཉུག་སྡོད་ཀྱི་མི་ཕན་ཚུན་བར་དང་དེའི་ཕྱི་རོལ་གྱི་མི་དང་དུས་ཡུན་རིང་པོའི་འབྲེལ་འདྲིས་ལས་བྱུང་སྟེ་གོམས་སྲོལ་དུ་ཆགས་པ་ཞིག་ཡིན་པས། ས་མིང་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་ཡང་དང་བསྐྱར་དུ་མིང་སོ་མར་འགྱུར་བ་ཞིག་མིན། འོན་ཀྱང་། ས་མིང་ཕལ་ཆེར་ཞིག་རང་བཞིན་གྱིས་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ་དཔེར་ན་ར་ས་ཞེས་པ་ལྷ་ས་ལ་འགྱུར་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་རུང་། ལ་ལ་དེ་ལྟ་མིན། ཆབ་སྲིད་དང་བཅས་པའི་དམིགས་ཡུལ་གཞན་པའི་དབང་གིས་འགྱུར་བའང་ཡོད། ་་་་་ —སྨན་ཤུལ་རིན་ཆེན་རྡོ་རྗེ། ཡོང་ཁུངས།
༄༅།།དྭགས་པོ་ཐོར་འབུམ་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ།
༄༅།།དྭགས་པོ་ཐོར་འབུམ་སྐོར་ལ་དཔྱད་པ་བྱིས་བློའི་ཅོལ་ཆུང་། ཚེ་རིང་རྣམ་རྒྱལ། པེ་ཅིང་ཀྲུང་ལུགས་གསོ་རིག་སློབ་ཆེན་༢༠༡༤ལོའི་འབུམ་རམས་ཞིབ་འཇུག་སློབ་མ། ནང་དོན་གནད་བསྡུས། དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་གཙོ་བོར་དྭགས་པོ་ཐོར་འབུམ་གྱི་ལེའུ་གྲངས་དང་། མཛད་པ་པོ། མཛད་ལོ། མཛད་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན། ཐོར་འབུམ་ནང་དུ་ཡོད་པའི་རིག་གཞུང་གི་ལྟ་བ་དང་དེས་ཕྱིས་བྱོན་གསོ་རིག་ལ་ཐེབས་པའི་ཤུགས་རྐྱེན་སོགས་ནང་དོན་ཆུང་བ་བདུན་གྱིས་སྒོ་ནས་ཅུང་ཁ་ཚང་བའི་ངང་ནས་དཔྱད་པ་བྱས་ཡོད། གནད་འགག་ཚིག དྭགས་པོ་ཐོར་འབུམ། དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ། དྭགས་པོ་ཐོར་འབུམ་ཞེས་པའི་གཞུང་རྙིང་དེ་ནི་བོད་ཀྱི་གསོ་རིག་ལོ་རྒྱུས་ཁྲོད་གོ་གནས་ཅུང་གལ་ཆེན་ཟིན་ཡོད་པའི་གཞུང་ཞིག་ཡིན་ལ། ད་བར་དུ་གཞུང་དེའི་པར་མ་གཅིག་ཀྱང་པར་བསྐྲུན་བྱས་མེད་པས་གཞུང་རྙིང་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱས་པའི་དཔྱད་རྩོམ་གཅིག་ཀྱང་མེད། སྤྱིར་དྭགས་པོ་ཐོར་འབུམ་ཞེས་པ་ནི་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་བསོད་ནམས་རིན་ཆེན་གྱིས་མཛད་པར་འདོད་པ་དང་། དེ་ལ་མ་བུའི་ཚན་པ་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་རེ་བརྒྱད་ཡོད་པར་གྲགས་པས་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་གཏིང་ཟབ་བྱེད་རྒྱུ་ནི་རང་ཉིད་ལྟ་བུ་སྐྱེས་སྟོབས་ཀྱི་ཤེས་རབ་དབེན་པ་ཞིག་གི་ལས་ཀ་ག་ལ་ཡིན། འོན་ཀྱང་སྟབས་ལེགས་པ་ཞིག་ལ་སྤྱི་ལོ་༢༠༡༥ལོའི་ཟླ་༡༢པའི་ནང་དུ་གྲོགས་མཆོག་ཞིག་གི་རོགས་རམ་ལ་བརྟེན་ནས་དྭགས་པོ་ཐོར་འབུམ་གྱི་པར་སློག་ཅིག་ལག་ཏུ་སོན་པ་དང་། པར་སློག་དེ་ནི་དབུ་མེད་བྲིས་མ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ལ་ཤོག་གྲངས་བརྒྱ་དང་གྱ་དགུ་ཡོད་ཅིང་ཤོག་ངོས་རེར་ཡིག་ཕྲེང་བཅུ་རེ་ཡོད། དཔེ་རྙིང་ནང་དུ་བརྡ་རྙིང་གང་མང་ཞིག་ཡོད་པ་དང་དེང་དུས་སུམ་རྟགས་ཀྱི་འབྲི་སྲོལ་དང་མི་མཐུན་པ་ཡོད་པ་སོགས་ལ་བརྟེན་ནས་དཔེ་རྙིང་ཡིན་པར་ཐག་བཅད། དཔེ་རྙིང་དེ་ལག་ཏུ་སོན་པ་དང་ཆབས་ཅིག་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་ཅུང་ཟད་བྱས་ན། རྗེས་ཕྱོགས་བོད་ལུགས་གསོ་རིག་གི་ཡིག་རྙིང་ཞིབ་འཇུག་དང་། གསར་སྐྱེས་གཞོན་གསར་ཚོས་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་ཡི་གསོ་རིག་གི་མཛད་འཕྲིན་ལ་ངེས་ཤེས་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་སྙམ་པ་བྱུང་བས་གཞུང་རྙིང་དེ་ལ་ཞིབ་འཇུག་རགས་ཙམ་བྱས་པའི་ནང་དོན་གཤམ་ལྟར།