སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
ཐོན་མི་སམ་བྷོ་ཊའི་མཚན་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་ཇི་ལྟར་སྒྱུར་ཚུལ་ལ་དཔྱད་པ།
ཤེས་རབ་བསྟན་དར། ༄༅། ། མིའི་མིང་རྒྱ་ཡིག་ཏུ་སྒྱུར་དུས་དེའི་སྐད་སོར་བཞག་གིས་བསྒྱུར་ན་ལེགས་ཏེ།མི་མིང་ས་མིང་ཡུལ་དེར་བསྟུན་དགོས་ལ་ཡུལ་སྲོལ་གོམས་འདྲིས་ཀྱང་ཇི་བཞིན་དུ་བསྒྱུར་བ་ལས་རང་ཡུལ་དང་བསྟུན་ནས་བསྒྱུར་མི་རུང་།དཔེར་ན满拉ཆང་འཐུང་མི་རུང་ཞེས་པ་དེ་གྲྭ་བས་ཆང་འཐུང་མི་རུང་ཞེས་པར་བསྒྱུར་མི་རུང་ལ། 张秀ཞེས་པ་བཀྲ་ཤིས་སུ་བསྒྱུར་མི་རུང་།ལྷག་པར་ཡུལ་དེ་དང་ས་གནས་དེའི་མིང་བསྒྱུར་དུས་དེ་བཟང་ངན་གང་ཞིག་ཡིན་རུང་མཐོང་ཆུང་དང་དམའ་འབེབ་ཀྱིས་བསྒྱུར་ན་མི་རིགས་དེར་དམའ་འབེབ་བྱས་པ་ཡིན་པས་མི་རིགས་མཐུན་སྒྲིལ་ལ་གནོད་ཅིང་།རིག་གཞུང་གི་བརྩེ་དུང་ལ་གནོད།མི་མིང་སྒྱུར་དུས་སྒྲ་སོར་བཞག་དགོས་པ་སྨོས་མེད་ཡིན་རུང་།鲁迅 ཞེས་པ་ལོའུ་རྐུན་དང་།孔子ཞེས་པ་རྐུན་ཙི། 老子ཞེས་པ་གླེན་ཙི་ཞེས་བསྒྱུར་ན་ལོ་ཙ་བ་དེ་ཉིད་ཡ་རབས་སྤྱོད་བཟང་མིན་པའི་རྟགས་དང་།ཕྲག་དོག་དང་ཕྱོགས་ཞེན་གྱི་གདོན་གྱིས་བསླུས་པའི་རྟགས་ལས་གཞན་ཅི་ཡང་མིན།
བཀའ་གདམས་གསུང་གི་དཀར་ཆག
རྫ་ཁམས་པ་དགེ་ལེགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་བསྒྲིགས། བཀའ་དང་མདོ་རྒྱུད་གསུང་རབ་མ་ལུས་པ། ། བཀའ་ལུང་ཅི་བཞིན་གྲུ་བཞི་ལམ་འཁྱེར་བའི། ། བཀའ་གདམས་བཤེས་གཉེན་རྣམས་ལ་གུས་བཏུད་ནས། ། བཀའ་གདམས་གསུང་གི་དཀར་ཆག་འབྲི་བར་བྱ། ། པོད། ༼༡༽ ལོ་ཆེན་རིན་བཟང་གི་བདེ་མཆོག་ལཱུ་ཨི་པའི་བསྟོད་པ། ༢…
དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་བྱུང་རིམ་དང་། དགའ་ལྡན་ཁྲི་པར་འགྲོ་ཚུལ།
པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་བློ་བཟང་ཆོས་རྒྱན་གྱིས་སྤྱི་ལོ་ ༡༦༡༣ ལོ་ནས་ལོ་དྲུག་གི་རིང་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དབུར་ཕེབས་པ་དང་སྐབས་དེ་དུས་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་དགེ་འདུན་ཁྲི་ཁྲག་གི་དཀྱིལ་དུ་དགེ་བཤེས་རབ་འབྱམས་པ་གཏོང་བའི་སྲོལ་གཏོད་པས་ན་བསྡུས་མིང་དུ་ལྷ་རམས་པ་ཞེས་འབོད་པའི་སྲོལ་ཆགས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༢༣ ལོར་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ ༡༣ པ་ཐུབ་བསྟན་རྒྱ་མཚོས་ནོར་གླིང་དབྱར་བཞུགས་ཕོ་བྲང་དུ་ཕྱི་ལོའི་དགེ་བཤེས་ལྷ་རམས་པ་མིང་ཐོའི་ཁོངས་སུ་ཡོད་པ་རྣམས་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་གཞུང་ཆེན་བཀའ་པོད་ལྔའི་རྩོད་རྒྱུགས་ལེན་པའི་སྲོལ་གཏོད་གནང་། ལྷ་རམས་དགེ་བཤེས་གཏོང་མཁན་མི་ ༡༦ ལས་མེད་པ་རྣམས་ནི། དགའ་ལྡན་ཤར་རྩེ། བྱང་རྩེ། འབྲས་སྤུངས་སྒོ་མང་། བློ་གསལ། བདེ་ཡངས། སེར་བྱེས། སེར་སྨད་བཅས་གྲྭ་ཚང་བདུན་ནས་དགེ་བཤེས་གཉིས་རེ་དང་། དེའི་སྟེང་གྲྭ་ཚང་བདུན་པོ་སྐོར་རེས་ཀྱིས་དགེ་བཤེས་འཕར་མ་མི་གཅིག་དང་ར་སྟོད་དགོན་ནས་དགེ་བཤེས་གཅིག་བཅས་ཁྱོན་བཅུ་དྲུག་ཡོད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུགས་ལེན་བྱེད་མཁན་ནི། རྒྱུགས་ལེན་བླ་མ་གཞུང་ལས་པ་ཞེས་འབྲས་སྤུངས་དགོན་གྱི་མཁན་པོ་གཉིས།…
༸རྒྱལ་བ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དང་། དགེ་འདུན་རྒྱ་མཚོའི་རྣམ་ཐར།
མཛད་པ་པོ། དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་མཆོག ༸རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ། དགེ་འདུན་གྲུབ་པའི་རྣམ་ཐར། (ཏཱ་ལའི་བླ་མ་སྐུ་ཕྲེང་དང་པོ)རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་དངོས་སློབ་རྒྱལ་དབང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་མཆོག་ནི། གཙང་རུ་ལག་གི་སའི་ཆ་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱའི་ཉེ་འདབས་སྲད་ཀྱི་ལུང་ལག ཞག་དང་བན་སྙིང་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སུ་གུར་མོ་རུ་བ་ཞེས་པའི་འབྲོག་སྡེ་ཞིག་ཏུ་ཡབ་མགོན་པོ་རྡོ་རྗེ་དང་ཡུམ་ཇོ་མོ་ནམ་མཁའ་སྐྱིད་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་རང་བྱུང་བདུན་པའི་ལྕགས་ལུག(༡༣༩༡)ལོར་སྐུ་བལྟམས། མཚན་པདྨ་རྡོ་རྗེར་གསོལ། དགུང་ལོ་ལྔ་བཞེས་སྐབས་གྲོང་པ་གཞན་གྱི་ར་རྫི་མཛད་སྐབས་རྡོ་ལ་མ་ཎི་མང་པོ་བྲིས་གནང་བ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་པར་གྲགས། དགུང་ལོ་བདུན་ལ་ཕེབས་པའི་ཚེ་ཡབ་འདས། ལོ་དེར་སྣར་ཐར་དུ་ཕེབས། ཟས་གོས་ཤིན་ཏུ་བཀྲེན་ན་ཡང་སྐུ་ཡོན་སྦྱོང་བ་ལ་ལྷག་པར་སྤྲོ། དེ་ནས་དཔལ་སྣར་ཐང་གི་མཁན་རབས་བཅུ་བཞི་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྗེ་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་ལས་དགེ་བསྙེན་གྱི་སྡོམ་པ་བཞེས། མཚན་པདྨ་རྡོ་རྗེ་རང་སོར་བཞག བརྒྱ་སྟོན་ཙནྡྲ་དང་ཤཱཀྱ་དཔལ་ལས་བོད་ཡིག་དང༌། ལཉྫ་ཝར་ཧོར་ཡིག་སོགས་གསན་སྦྱོང་མཛད་པས་མཁས་པར་མཁྱེན། དགུང་ལོ་བཅོ་ལྔ་པ་ཤིང་བྱ(༡༤༠༥)ལོར་དཔལ་སྣར་ཐང་གི་མཁན་ཆེན་གྲུབ་པ་ཤེས་རབ་དང་ཆེན་པོ་བློ་ལྡན་གཉིས་ཀྱི་དྲུང་ལས་རབ་ཏུ་བྱུང་ཞིང་དགེ་ཚུལ་གྱི་སྡོམ་པ་མནོས་ཏེ་མཚན་དགེ་འདུན་གྲུབ་པ་དཔལ་ཞེས་གསོལ།
བཀའ་ཤག་བཙུགས་ཚུལ་དང་། ཞང་ཞུང་གི་རྒྱལ་རབས། ཕག་གྲུ། རིན་སྤུངས་བཅས་ཀྱི་དུས་རབས་སྐོར།
༄༅། །བཀའ་ཤག་བཙུགས་ཚུལ། 1720 ལོའི་ཟླ་ 9 ཚེས་ 15 ཉིན་ྋརྒྱལ་དབང་བསྐལ་བཟང་རྒྱ་མཚོ་མཆོག་གསེར་ཁྲིར་མངའ་གསོལ། ༧རྒྱལ་མཆོག་སྐུ་འཕྲེང་ལྔ་པ་ནས་བཟུངས་རྒྱལ་དབང་སྐུ་ཕྲེང་རིམ་བྱོན་དང༌། རྒྱལ་ཚབ་རིམ་པས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་བསྐྱངས། ལོ་འདིར་སྟག་རྩེ་སྡེ་པ་བཀྲོངས་པའི་འོག་ཏུ་ང་ཕོད་པ་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་དང༌། གུང་ལུམ་པ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་པོ་ནས་དབུ་འཁྲིད་ཐོག་ལྷ་མིའི་ཚོགས་འདུ་གྲོས་བསྡུར་གྱིས་ཆབ་སྲིད་ལོ་གཅིག་ཙམ་བསྐྱངས་ཤིང༌། ལྕགས་གླང་སྤྱི་ལོ་ 1721 ལོར་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་གྱི་གཙོ་བོ་ཁང་ཆེན་བསོད་ནམས་རྒྱལ་པོ་ ༼དའི་ཆིང་བཱ་དུར།༽ བཀའ་བློན་གྱི་གཙོ་བོ་དང༌། དེའི་ལས་རོགས་སུ་ང་ཕོད་རྡོ་རྗེ་རྒྱལ་པོ་དང༌། ལུམ་པ་བཀྲ་ཤིས་རྒྱལ་པོ་བསྐོ་གཞག་གིས་ཁོང་གསུམ་ནས་ལོ་གསུམ་རིང་སྲིད་དབང་བཟུང་མུས་རབ་བྱུང་བཅུ་གཉིས་པའི་ཤིང་འབྲུག་སྤྱི་ལོ་ 1724 ལོར་སླར་ཡང་བཀའ་བློན་གསར་པ་སྦྱར་ར་བ་བློ་གྲོས་རྒྱལ་པོ་དང༌། ཕོ་ལྷ་བ་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ་གཉིས་བཀའ་བློན་དུ་བསྐོས་པའི་གཙོ་བོ་དའི་ཆིང་བཱ་དུར་གྱིས་མཛད་དོ།།
སྐད་གྲགས་ཆེ་བའི་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་ཅོག་ཞང་གསུམ།
སྐ་བ་དཔལ་བརྩེགས། ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་བྱུང་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་སྐ་ཅོག་ཞང་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡིན་ལ།ལོ་ཙཱ་བ་རབ་དགུའི་ནང་གསེས་གཞོན་གསུམ་གྱི་ཡ་གྱལ་ཡང་ཡིན། འདི་ཉིད་ཀྱི་འགྱུར་ལ། འཁོར་ལོ་དང་བོར་གཏོགས་པ་འདུལ་བ་ལུང་གི་སྐོར་ལས།རབ་བྱུང་གི་གཞི་སོགས་གཞི་བཅུ་བདུན་ལ་ཁྱོན་བམ་པོ་བརྒྱ་དང་དགུ་བ། དགེ་སློང་མའི་རྣམ་འབྱེད་ཤླཽ་ཀ་བརྒྱད་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་དང་བམ་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་པ།འཁོར་ལོ་བར་པ་ལས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་བསྡུས་དོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྡུད་པ་བམ་པོ་ཕྱེད་དང་གཉིས་པ།འཁོར་ལོ་ཐ་མ་དཀོན་བརྩེགས་ལས། སྒོ་མཐའ་ཡས་པ་རྣམ་པར་སྤྱད་པའི་ལེའུ་བམ་པོ་བཞི་བ།མདོ་མང་སྐོར་ལས། འཕགས་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པར་འཇུག་པའི་གཟུངས་ཤླཽ་ཀ་བརྒྱ་ཉི་ཤུ་བ།འཕགས་པ་མིའམ་ཅིའི་རྒྱལ་བོ་སྡོང་བོས་ཞུས་པ་བམ་པོ་བཅོ་ལྔ་བ་ལོ་ཙཱ་བ་དཔལ་གྱི་ལྷུན་པོ་དང་ལྷན་དུ་བསྒྱུར།འཕགས་པ་གསུམ་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་ཤླཽ་ཀ་སུམ་ཅུ་བ། འཕགས་པ་སངས་རྒྱས་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་མདོ་བམ་པོ་གསུམ་པ་ལོ་ཙཱ་བ་དཔལ་དབྱངས་དང་ཟུང་དུ་བསྒྱུར།འདུས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་ཆིན་པོའི་མདོ་ལས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་དཔལ་གྱི་དམ་ཚིག་ཅེས་བྱ་བའི་མདོ་བམ་པོ་གསུམ་དང་ལེའུ་བཞི་བ་སོགས་བསྒྱུར།སྔགས་ཕྱོགས་སྐོར།