སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་སྐོར་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ།
མཆོད་རྟེན་ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་སྟཱུས(Stupa)ཞེས་འབོད་ཅིང་དོན་དུ་མཆོད་པའི་ཞིང་ངམ་རྟེན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་ལས་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་ལ་བརྗོད་ཅིང་། སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་སྟཱུས་ཞེས་པ་དེ་ཡང་དོན་ངོ་མར་རྟེན་མཆོག་ལྟ་བུ་དང་བང་སོ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག རྟེན་མཆོག་ཅེས་པ་དྲན་རྟེན་གྱི་བཟོ་སྐྲུན་ལྟ་བུ་ལ་འབོད་ཅིང་བང་སོ་ནི་རོ་འཇུག་སའི་པུར་སྒམ་གྱི་དོན་ཡིན། དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ལོ་རྒྱུས་ལས། སྟོན་པ་ཤྰཀྱ་ཐུབ་པ་ཞིང་འདིར་མ་བྱོན་པའི་སྔོན་སངས་རྒྱས་གསེར་ཐུབ་ཀྱི་རིང་ལ “འབྲས་སྤུངས་མཆོད་རྟེན”བཞེངས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་མ་བྱོན་གོང་ནས་རྒྱ་གར་དུ་མཆོད་རྟེན་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། རྒྱལ་པོ་སོ་སོའི་བང་སོ་ལའང་སྟཱུས་ཞེས་འབོད་པ་ཡིན། རང་རེའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཆ་བཞག་ནའང་གནའ་རབས་བོན་གྱི་ཆོས་དར་བ་ནས་འགོ་ཚུགས་ཏེ། ཡུལ་ལྷ། གཞི་བདག བཙན་དང༌། རྒྱལ་པོ་མཆོད་ཡུལ་རྟེན་ནམ། རྟེན་མཁར་དེ་བོད་ཡུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ལས་སྔ་བར་འདོད་དོ། དེ་ཡང་ད་སྐབས་མཆོད་རྟེན་དང་གདུང་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་དེ་ཙམ་འབྱེད་མི་ཤེས་པའང་མང་བས་སྤྱིར་མཆོད་རྟེན་ལ་སྐུ་རུས་སམ་པུར་ཐལ་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་གཉིས་ལས་སྐུ་རུས་པུར་ཐལ་ཡོད་པ་ལ་གདུང་རྟེན་ཞེས་འབོད་ན་གོ་བདེ་བ་དང༌། མཆོད་རྟེན་ཡིན་ན་གདུང་རྟེན་ཡིན་མ་དགོས་ཀྱང་གདུང་རྟེན་ནི་མཆོད་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གོ མཆོད་རྟེན་འདི་ཉིད་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཐོག་མར་དར་བ་ནས་ད་ལྟའི་བར་ལོ་ངོ་སུམ་སྟོང་ཡས་མས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་འདོད་པར་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་བཞེད་ཚུལ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། ཡིན་ནའང་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་ནི་གདོད་མའི་དུར་འཇུག་གི་བང་སོ་བརྩིགས་སྲོལ་ལས་རིམ་གྱིས་མཆེད་པ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ་མོད་ཁུངས་མེད་ཀྱི་འོལ་ཚོད་སྨྲ་བར་མི་འོས་ཕྱིར་བློ་ལྡན་རྣམ་པས་མུ་མཐུད་དུ་དཔྱད་པར་འཚལ།
༄༅༎མགར་གྱི་ཕོ་བྲང་གི་རྗེས་ཤུལ།
མགར་ཡུལ་སྒང་ཞེས་པའི་གྲོང་ཚོ་དེ་ནི་མགར་གྱི་རུས་རྒྱུད་ཀྱིས་བློན་ཆེན་པོའི་གོ་གནས་མ་བཟུང་གོང་མགར་གྱི་བཞུགས་གནས་དང་། མགར་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་། མགར་ཡུལ་སྒང་ཞེས་པའི་ས་ཆ་དེ་ནས་བྱང་ངོས་ཀྱི་རི་སྤོ་ཆེན་འོག་མ་དང་སྤོ་ཆེན་སྒང་མ་གཉིས་ལས། སྤོ་ཆེན་སྒང་མ་བརྒྱུད་གྱེན་དུ་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་ལྷག་ཙམ་འཛེགས་ན་དམངས་ཁྲོད་དུ་མགར་གྱི་བཟོ་ཁང་ཞེས་སུ་གྲགས་པའི་རྡོ་བརྩིགས་ལས་གྲུབ་པའི་གྱང་རོ་འདི་མིག་ལམ་དུ་འཆར་ཞིང་ཁང་ཆུང་གི་གྱང་རོ་དེའི་གནས་ས་དང་མགར་གྱི་ཕོ་བྲང་ཆགས་ཤུལ་གྱི་གནས་སའི་བར་ཐག་དང་ས་བབས་ལ་བལྟས་ན་ཁང་ཆུང་དེ་ནི་མགར་གྱི་ཕོ་བྲང་སྲུང་མཁན་གྱི་སྲུང་དམག་བཞུགས་སའི་སོ་ལྟ་ཁང་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ། དེ་གང་ལགས་ཤེ་ན་མགར་གྱི་ཕོ་བྲང་ཡོད་ས་དེ་ནས་རི་སྤོ་ཆེན་འོག་མ་དང་སྤོ་ཆེན་སྒང་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་པའི་གྲོག་ཤུར་དེ་ལས་མི་རྟ་སོགས་གང་ཞིག་ཡོང་ནའང་མཐོང་མི་ཐུབ་པས་དེ་དག་ལ་སོ་ལྟ་བྱ་ཕྱིར་ཆེད་དུ་སོ་ལྟ་ཁང་དེ་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གནས་དེར་ཕེབས་ན་མཁྱེན་ངེས་སུ་འདུག་ཅིང་། ཡང་སྙིང་སོ་ཁང་དང་བཟོ་ཁང་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ལས་གང་ཞིག་ཡང་དག་པ་ཡིན་མིན་ཐག་གཅོད་པའི་དཔྱད་གཞི་དེ་འདྲ་ད་བར་ཡིག་ཐོག་ལ་འཁོད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས། དེ་གཉིས་ལས་གང་ཞིག་ཡང་དག་པ་ཡིན་མིན་དེ་ས་ཡུལ་དངོས་ཀྱི་དཔང་རྟགས་ལ་དཔྱད་དེ་ཐག་གཅད་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་སོ།།འོན་ཀྱང་དམངས་ཁྲོད་དུ་མགར་ནི་ལྕགས་བཟོ་བར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལྟར་ཁང་ཆུང་འདིར་ཡང་མགར་གྱི་བཟོ་ཁང་ཞེས་གྲགས་ཀྱང་མགར་ཞེས་པ་ནི་རུས་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་ལས་ལྕགས་བཟོ་མཁན་གྱི་མགར་བའི་རིགས་ཤིག་མ་ཡིན་པ་ནི་གོང་དུ་གསལ་པ་ལྟར་རོ།།
ངམ་རིང་གི་བསྟན་འགྱུར་བཞེངས་མཁན་སུ་ཡིན་ནམ།
ངམ་རིང་གི་བསྟན་འགྱུར་བཞེངས་མཁན་སུ་ཡིན་ནམ། དེ་ཡང་གུང་ཐང་བསྟན་འཛིན་ནོར་བུ་ལགས་ཀྱིས་བརྩམས་གནང་བའི། གཙང་ལ་སྟོད་བྱང་ངམ་རིང་གི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས། ཞེས་པའི་དེབ་དེར་ངམ་རིང་བསྟན་འགྱུར་གྱི་དཀར་ཆག་མཛད་པ་པོ་ནི། བོ་དོང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཡིན་པ་གསུངས་འདུག དེ་ཡང་དེབ་འདིའི་ཤོག་གྲངས་457རུ། དུས་རབས་བཅུ་པའི་ནང་མཁས་གྲུབ་ཆེན་པོ་བོ་དོང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས། བསྟན་འགྱུར་རོ་འཚལ་གྱི་དཀར་ཆག་དྲི་མ་མེད་པའི་འོད་ཀྱི་ཕྲེང་བ་མཛད་ནས་དཔལ་ངམ་རིང་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་བཞུགས་སུ་གསོལ་བས་ངམ་རིང་བསྟན་འགྱུར་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས། །
རྩ་ཆེའི་གནའ་དཔེ་སྣ་མང་སྤྲིན་ཀློག་ལམ་ནས་ལྟ་ཀློག་ཐུབ་པའི་གཏམ་བཟང་།
བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་དཔེ་མཛོད་ཁང་བོད་ཡིག་གློག་དེབ་གྲངས་མཛོད། དེ་ལ་བཟོ་དབྱིབས་སམ་གསར་རྙིང་གི་ཆ་ནས་གནའ་དཔེ་དང་། དཔེ་དེབ་ཀྱི་རིགས་གཉིས་སུ་ཕྱེ་བ་དང་། གནའ་དཔེ་ཡོངས་རྫོགས་བཀའ་འགྱུར་དང་། བསྟན་འགྱུར། གསུང་འབུམ། ཕྱོགས་བསྒྲིགས། ཐོར་བུ་བཅས་ཀྱི་རིགས་ལྔ་རུ་དབྱེ་བ་དང་། གསུང་འབུམ་ལའང་ནང་གསེས་དབྱེ་ན། དཀར་ཆག་རིག་པ་དང་། མཁྱུད་དཔྱད་རིག་པ། གླིང་སྒྲུང་རིག་པ། སྒྲ་རིག་པ། མངོན་བརྗོད་རིག་པ། བཅའ་ཁྲིམས་རིག་པ། སྙན་ངག་རིག་པ། གཏེར་ཆོས་རིག་པ། སྡེབ་སྦྱོར་རིག་པ། ནང་དོན་རིག་པ། དམངས་སྲོལ་རིག་པ།…
གཙུག་ལག་ཁང་དེ་དག་རུ་གནོན་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་འདོད་ན་ཁུངས་བཙན་པར་མཐོང་།
སྐྱུ་རའི་རླུང་བུ། དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོའི་སྤོར་ཐང་བརྩིས་ལས་བོད་ཀྱི་ཡུལ་འདི་སྲིན་མོ་གལ་རྐྱལ་གྱི་རྣམ་པར་གཟིགས་ནས་དེའི་ཁ་གནོན་དུ་མཐའ་འདུལ་དང་ཡང་འདུལ། རུ་གནོན་དང་བཅས་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་པ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ཡོངས་གྲགས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལྷ་ཁང་གང་ལ་ངོས་འཛིན་ཚུལ་ཐོག་ལ་སྔར་ནས་ཡིག་ཆ་མི་མཐུན་པ་འགའ་ཡོད་འདུག་ཀྱང་དེའི་ཐོག་དཔྱད་བརྗོད་བྱེད་མཁན་མ་བྱུང་བ་ཡིན་ནམ་གང་ལྟར་དཔྱད་བརྗོད་ཀྱི་ཡིག་ཆ་ཕལ་ཆེར་མཐོང་དཀོན་པ་སྣང་། དེའི་རྐྱེན་ལས་དེང་སང་གཙུག་ལག་ཁང་དེ་དག་མཐའ་འདུལ་ཡིན་པ་དང་ཡང་འདུལ་ཡིན་པ། རུ་གནོན་ཡིན་པ་སོགས་ཁ་གསལ་མ་ངེས་ཀྱང་འོས་ཚོད་ཀྱིས་སྨྲ་བ་འཇུག་མཁན་གྲངས་ལས་འདས་པ་འདུག སྤྱིའི་ཆ་ནས་སྲིན་མོའི་དཔུང་གཡས་གནོན་ཕྱིར་དབུ་རུ་ན་ཀ་ཚལ་དང་། དཔུང་གཡོན་གནོན་ཕྱིར་གཡོ་རུ་ན་ཁྲ་འབྲུག དཔྱི་གཡས་གནོན་ཕྱིར་གཡས་རུ་ན་གཙང་འབྲམ། དཔྱི་གཡོན་གནོན་ཕྱིར་གཡོན་རུ་ན་གྲུམ་པ་རྒྱང་སོགས་ལྷ་ཁང་བཞི་བརྩིགས་པ་ནི་ཐུན་མོང་གི་སྣང་ངོར་གྲུབ་ཀྱང་། ལྷ་ཁང་དེ་དག་ཆོས་འབྱུང་རྙིང་གྲས་ཅན་མཁས་དགའ་དང་རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་སོགས་ལ་ཁུངས་བཅོལ་བ་ཡིན་ནམ་གང་ལྟར་མང་ཆེ་བས་མཐའ་འདུལ་གཙུག་ལག་ཁང་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་རེད།
སྔོན་གྱི་དཀར་ཆག་ཆེན་མོ་གསུམ། (ལྡན་དཀར་མ་དང་། མཆིམས་ཕུ་མ། འཕང་ཐང་མ།) གྱི་ངོ་སྤྲོད།
དང་པོ། དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ། སྔར་བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་དུས་རབས་སུ་བཀོད་པའི་བཀའ་བསྟན་གྱི་དཀར་ཆག་ཁག་གསུམ་གྱི་ནང་ཚན་ཞིག་ཡིན། དཀར་ཆག་འདི་བཙན་པོ་གང་གི་དུས་སུ་བཀོད་པ་ཡིན་མིན་སྐོར་བོད་ཀྱི་སྔོན་བྱོན་མཁས་པ་རྣམས་ལ་བཞེད་སྲོལ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་བྱུང་སྟེ། བུ་སྟོན་རིན་པོ་ཆེ་དང་། དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བ་གཉིས་ཀྱིས་དཀར་ཆག་འདི་བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐབས་སུ་བཀོད་པ་དང་། བཀའ་བསྟན་དཀར་ཆག་བོད་ཡིག་ཐོག་བཀོད་པའི་ཐོག་མ་དེ་ཡིན་པར་བཞེད་པ་ལྟར་ཁོ་བོས་ཆེད་རྩོམ་འགའ་ཞིག་ཐོག་དེ་བཞིན་བཀོད་ཡོད་ཅིང་། <<དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ>> ལས་འབྲུག་གི་ལོ་ལ་ཕོ་བྲང་ལྡན་དཀར་ན་བཞུགས་པའི་སྟོན་ཞེས་གསལ་བས། བཙན༌པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་སྲིད་དབང་བཟུང་རིང་འབྲུག་ལོ་སྔ་རྗེས་གཉིས་བྱུང་བའི་སྔ་མ་ནི་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་བཞེངས་འགོ་ཚུགས་ནས་མ་གྲུབ་གོང་གི་ལོ་ངོ་གསུམ་པའི་ཤིང་འབྲུག་ (༧༦༤) ལོ་ལ་ཁེལ་བས་སྐབས་དེར་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བཀའ་བསྟན་བསྒྱུར་འགོ་ཚུགས་ཙམ་ལས་དཀར་ཆག་ཏུ་འགོད་བྱའི་བཀའ་བསྟན་མང་པོ་མེད་ཅིང་། འབྲུག་ལོ་དེའི་རྗེས་ཀྱི་མེ་འབྲུག་ (༧༧༦) ལོ་བར་ལོ་བཅུ་གཉིས་ལས་མེད་པས་དེའི་རིང་ལ <<དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ>> ལས་གསལ་བའི་ཆོས་ཚན་འབོར་ཆེན་དེ་ཙམ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཐུབ་པ་ཧ་ཅང་དཀའ་བ་མ་ཟད།