སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།

དེང་དུས་ཁ་ཅིག་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བའི་སྐབས་སུ།  སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གོང་དུ་བོད་ལ་ཡི་གེ་མེད་པས་དེའི་གོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ནི་གཏམ་རྒྱུད་དང་ཟེར་སྲོལ་ཙམ་ཡིན་སྟབས་དེ་ནི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱི་དུས་རབས་ཡིན་ཞེས་བཤད་ཀྱིན་འདུག         འཆད་ཚུལ་དེ་ནི་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའི་ཆགས་སྡང་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བཤད་ཡམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཙམ་ལས།     རང་ཉིད་ཆོས་བོན་དག་གི་གནའ་བོའི་ཡིག་རྙིང་རྣམས་ལ་ཞིབ་གཟིགས་བྱས་ཏེ་ཆ་རྒྱུས་ཡོད་པ་ཞིག་མིན་སྟབས།    རི་བོང་ཅལ་འདྲོག་གི་དཔེ་རུ་སོང་བས།     ལོ་རྒྱུས་དངོས་གཙོ་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་དང་གཏན་ནས་མཐུན་ཐབས་མེད།

འཇིག་རྟེན་འདིར་མིའི་འགྲོ་བ་བྱུང་བ་ནས་བཟུང༌།  སོ་སོའི་དུས་རབས་དང་བསྟུན་པའི་ཤེས་རིག་རེ་བྱུང་ཡོད་དེ།     ཐོག་མར་རྩི་ཤིང་གི་སྤྱིལ་བུ་དང༌།   རྡོ་དབྱུག་གི་ལག་ཆ་ཐབས་ཆག་ཙམ་ལ་བརྟེན་ནས་འཚོ་བ་སྤྱོད་པ་དང༌།     དེ་ནས་ཞིང་འབྲོག་གི་སོ་ནམ་དང༌།    མདའ་གཞུ་སོགས་མཚོན་ཆ་བཟོ་ཤེས་པ་བཅས་རིམ་བཞིན་ཤེས་རིག་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ནས་མཐར་དེང་དུས་ཀྱི་གནམ་ས་བླ་འོག་བསྒྱུར་ནུས་པའི་ཚན་རིག་གི་འཕྲུལ་ཆས་འདི་དག་བཟོ་ཤེས་པ་བྱུང༌།    ང་ཚོ་བོད་ཀྱི་ས་ཆ་ལའང་དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་ཡ་ཐོག་གི་རྡོ་ཆས་རྙིང་པའི་ལག་རྩལ་ནས་རིམ་བཞིན་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན་ཏེ་དེང་དུས་ཀྱི་བོད་མིའི་ཤེས་རིག་འདི་དག་བྱུང༌ཡོད།

གཅིག  མི་ཡི་འགྲོ་བ་བྱུང་ཚུལ།   དེང་སྐབས་འཇིག་རྟེན་འདིར་རྒྱལ་ཁབ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་ཡི་འགྲོ་བ་བྱུང་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གསུམ་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད།     ཀྲུང་གོའི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ཆ་མཚོན་ནས་བཤད་ན་ཡུན་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཡོན་མོའི་ས་ཁུལ་དུ་སྤྲ་མི་བྱུང་ནས་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཅིག་དང་བདུན་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་སོང་བརབཤད།   འོན་ཀྱང་སྤྱི་ལོ་1999ལོའི་ཟླ་6ཚེས་2ཉིན་ཀྲུང་དབྱང་བརྙན་འཕྲིན་ལས་ཁུངས་ནས་གསལ་བསྒྲགས་བྱས་པ་ལྟར་ན།    ཀན་སུ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ས་ཁུལ་ཞིག་ན་མི་རུས་ཀྱི་འགྱུར་རྡོ་ཞིག་ཐོན་པ་དེ་ལ་ལོ་ངོ་ས་ཡ་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་གཏན་འབེབས་བྱས་པས་སྔར་གྱི་བཤད་སྲོལ་ལས་ལོ་ངོ་འབུམ་གསུམ་ཙམ་རིང་དུ་ཕྱིན་ཡོད་པ་དང༌།   པེ་ཅིང་གྱི་སྤྲ་མི་བྱུང་ནས་ལོ་ངོ་ལྔ་འབུམ་ལྔ་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ངོས་འཛིན་གནང་གི་ཡོད་པ་ལྟར།  

ས་བཅད་དང་པོ།     བོད་ཀྱི་ས་ཁམས་ཆགས་ཚུལ། སྒྲིབ་གཉིས་སྤྲིན་དང་བྲལ་བའི་མཁའ་དབྱིངས་སུ།   ། མཁྱེན་གཉིས་དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས་པའི་འོད་དཀར་ཅན།   ། མཐའ་གཉིས་མུན་པ་བསལ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ།   ། རྐང་གཉིས་འགྲོ་བའི་དཔལ་འདིར་རྟག་ཏུ་རྒྱལ།   ། སྲིད་པའི་གངས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་བོད།   ། བསྐལ་པའི་ཐོག་མར་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་གཏམ།   ། དྲང་པོའི་ངག་ལ་ཚད་མའི་ལུང་སྦྱར་ནས།   ། ཅུང་ཟད་བརྗོད་པའི་སྤོབས་པ་བདག་ལ་སྐྱེས།   ། རིང་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ཟབ་མོའི་ཆོས་དང་འདྲེས།   ། བདེན་པའི་དངོས་པོ་རྫུན་པའི་རླབས་ཀྱིས་རྙོག  །
བོད་ཆེན་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ལི་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་ལོ་རྒྱུས།

རི་སྤྱང་།   ལི་ཡུལ་(Khotan)ནི་དེང་སང་ཞིན་ཅང་ཡུལ་གྱི་མཐའ་རིང་ཐང་གཞུང་ཆེན་མོའི་ནང་གི་ཕྲག་ལ་མ་ཁན་(ཕར་འགྲོ་ཡོད་ལ་ཕྱིར་འོང་མེད།‘塔可塔拉玛干沙漠’)བྱེ་ཐང་གི་ལྷོ་དང་ཁུན་ལིན་རི་རྒྱུད་(昆仑山脉)ཀྱི་བྱང་ན་ཡོད། ཡུལ་འདིའི་ཡུལ་མི་ཏ་ཟིག་ཡུལ་ནས་མཆེད་ཅིང་ཡི་ཤུ་སྔོན་གྱི་དུས་རབས་གསུམ་པའི་ནང་རྒྱལ་བོ་མྱ་ངན་མེད་ཀྱི་སྲས་ཤིག་ནས་ཡུལ་འདིའི་རྒྱལ་ཐབ་ཟིན་པའི་བཞེད་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་ཡོད་ལ། ཕྱིས་སུ་ཡུལ་འདིར་ཐེག་པ་ཆེན་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དར་ནས་དབུས་ཨེ་ཤི་ཡའི་དར་སི་ཚོང་ལམ་རིང་མོའི་རྒྱུད་ཀྱི་ནང་བའི་རྒྱལ་ཁབ་ཆེ་གྲས་ཤིག་ཏུ་གྱུར་འདུག
ལོ་རྒྱུས་གཡུ་ཡི་ཕྲེང་བའི་སྐོར་གྱི་དྲི་ལན།

—མཁས་དབང་ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས་མཆོག་ལ་བཅར་འདྲི་ཞུས་པའི་ཟིན་ཐོ།   དེ་ཡང་《རླངས་ཀྱི་པོ་ཏི་བསེ་རུ》ལས། “ལར་སྐྱེས་པའི་མིས་རང་གི་སྐྱེ་རྒྱུད་མ་ཤེས་ན། ནགས་ཁུང་གི་སྤྲེའུ་འདྲ། མི་རང་གི་ཆོ་འབྲང་མ་ཤེས་ན། གཡུ་འབྲུག་ཟོལ་མ་འདྲ། ཡབ་མེས་ཀྱི་ཆེ་དགེ་ཡིག་ཚང་མ་ཤེས་ན། མོན་ཕྲུག་ཡལ་བོར་དང་འདྲ་”ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ཁྱིམ་ཚང་བྱེ་བྲག་པ་དང་། ལྷག་པར་རང་རེ་བོད་མི་རིགས་དང་ཀྲུང་ཧྭ་མི་རིགས་ཀྱི་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོའི་ཆབ་སྲིད་དང་། རིག་གནས། དཔལ་འབྱོར་བཅས་ཀྱི་བྱུང་བ་དང་། འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གཏན་ཚིགས་དང་མཐུན་པ་ཞིག་མ་ཤེས་ན་གཞན་སྡེའི་ཁྲོད་དུ་དགུན་གྱི་ཁུ་བྱུག་བཞིན་སྨྲ་བའི་སྤོབས་པ་དང་ཡོངས་སུ་འབྲལ་བར་ངེས་ན་ཁྱིམ་ཚང་ཆེན་པོ་འདིའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱང་དྲང་དོན་གྱི་བཞེད་ཚུལ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་ཅི་ནས་ཀྱང་དོན་ངོ་མའི་ཐོག་རྐང་ཚུགས་ཐུབ་བྱེད་དགོས་པ་དེ་རེད།