སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
བོད་ཀྱི་དགོན་པ་ཐོག་མ་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་རྟེན་རྙིང་དང་ལོ་རྒྱུས།
བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་གྲྭ་ནང་རྫོང་གི་ཁུལ་ཡར་ཀླུང་གཙང་པོའི་བྱང་འགྲམ་དུ་གནས་པའི་བསམ་ཡས་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ།༼སྤྱི་ལོ༧༤༠༽ལ་བོད་རྒྱལ་གདུང་རབས་སོ་བརྒྱད་པ་རྗེ་བཙུན་འཇམ་དཔལ་དབྱངས་ཀྱི་རྣམ་འཕྲུལ་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱིས་ཡོན་སྦྱར་ནས་ཟ་ཧོར༼ བྷངྒ་ལ་སྡེ་བཞི༽རྒྱལ་བོ་གོ་མ་དེ་བྱིའི་སྲས་འདུལ་བ་འཛིན་པ་མཁན་ཆེན་ཞི་བ་འཚོ་དང་། སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་གཉིས་གདན་དྲངས་ཏེ་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་གྱི་མཛད་ཐབས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་གར་ཨོ་ཏནྟ་པཱུ་རའི་གཙུག་ལག་ཁང་པ་དཔེ་མཛད་དེ་འདུལ་བའི་ལུགས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་དང་།མདོ་སྡེའི་ལུགས་སུ་དཀྱིལ་འཁོར་ཆེན་པོའི་ཚུལ། མངོན་པའི་ལུགས་སུ་རི་རབ་གླིང་བཞི་ཉི་ཟླས་བརྒྱད་པ་དང་བཅས་བཞེངས་པར་མཛད་ཅིང་། གནའ་རབས་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ངོ་མཚར་ལྡན་ཞིང་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་དང་ཆོས་མཚུངས་པའི་བོད་ཀྱི་དགོན་པ་དང་པོ་ཡིན་ལ་ད་བར་ལོ་ངོ་ ༡༢༥༠ ལྷག་ཙམ་ཕྱིན་པའི་བསིལ་ལྡན་ཁ་བའི་ལྗོངས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པའི་ཆུ་མགོ་དགེ་འདུན་གྱི་སྡེ་ཡི་ཐོག་མ། རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་གྱི་བཀའ་བསྟན་བོད་ལ་བསྒྱུར་ས། འཕགས་བོད་མཁས་གྲུབ་དུ་མས་ཞབས་ཀྱིས་བཅགས་པའི་གདན་ས་། བསྟན་པ་ཕྱི་དར་དུས་ལའང་བྷོ་ཌའི་ལྗོངས་ཀྱི་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པ་དང་།བཀའ་བརྒྱུད་། དགེ་ལུགས་བཅས་ཀྱི་ཆོས་སྲིད་གཉིས་ལྡན་བསྟན་བདག་རྣམས་ཀྱིས་ཉམས་གསོ་དང་། འཛུགས་སྐྲུན་གནང་ནས་ནང་པའི་གྲུབ་མཐའ་ཁག་གི་གཞི་རྟེན་བཙུགས་པ་སོགས་གྲུབ་མཐའ་རིས་མེད་ཀྱི་གདན་ས་ཁྱད་པར་ཅན་ཡིན་པར་མ་ཟད།མདོ་སྔགས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ནང་པའི་ཆོས་ལུགས་དང་སྒྲ་དང་ཚད་མ། བཟོ་དང་གསོ་བ་དང་། ན་དང་རྩིས།སྙན་ངག་དང་སྡེབ་སྦྱོར། མངོན་བརྗོད་སོགས་ཐུན་མོང་གི་རིག་གནས་ལ་སོགས་པ་མདོར་ན་ཐུན་མོང་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་ཀུན་གྱི་འབྱུང་ཁུངས་གནས་ཆེན་ཁྱད་པར་ཅན་འདི་ཡིན་ཞིང་། བཟོ་བཀོད་ཡང་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དབུ་རྩེ་རིགས་གསུམ་སྟེ་འོག་ཁང་ལྷ་དང་བཅས་པའི་བཟོ་དབྱིབས་བོད་ལུགས་དང་། བར་ཁང་བཟོ་དབྱིབས་རྒྱ་ནག་ལུགས། སྟེང་ཁང་བཟོ་དབྱིབས་རྒྱ་གར་ལུགས་དང་བཅས་རྒྱ་བོད་འཕགས་ཡུལ་གྱི་འཛུགས་སྐྲུན་ངོ་མཚར་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་ཡོད་ཅིང་དེའི་གཡས་གཡོན་དུ་གླིང་བཞི་གླིང་ཕྲན་ཉི་ཟླ་སོགས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་ཡོད་ལ།ཕྱོགས་བཞིར་ངོ་མཚར་མཆོད་རྟེན་ཆུང་བ་ ༡༠༢༨ ཕྱི་རོལ་དུ་བཙུན་མོས་བཞེངས་པའི་ཁམས་གསུམ་ཟངས་ཁང་གླིང་༼ཞིག་རྭའི་འབྲུ་ཁང་དང་༽…
གནུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་དང་དེའི་དཔེ་རྙིང་སྐོར།
གནུབས་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁེང་ལོག་བར་པ་ཚར་བཅད་པའི་གནས་སྙེ་མོ་བྱེ་མཁར་དང་དེའི་དཔེ་རྙིང་སྐོར་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས། ཀརྨ་བདེ་ལེགས། དང་པོ་བྱེ་མཁར་དགོན་དང་དེའི་དཔེ་རྙིང་སྐོར། དེ་ཡང་སྤྱི་ལོ་༢༠༠༥ལོའི་ཟླ་༣་ཚེས་༨ལ་སེ་ར་དགོན་པའི་སྐུ་ཞབས་ཆུང་ལྟག་ལགས་དང་། རྒན་ཟླ་བ་བསྟན་འཛིན་ལགས་ངེད་གསུམ་ལྷ་ས་ནས་ཐོན་ཏེ་སྙེ་མོ་བྱེ་མཁར་དུ་དཔེ་རྙིང་སྲུང་སྐྱོབས་ཀྱི་ཆེད་དུ་བསྐྱོད་པ་ཡིན། དགོན་པ་དེའི་མིང་ཆ་ཚང་ལ་བྱེ་མཁར་ཆོས་སྡེ་དགོན་ཞེས་འབོད་ཀྱི་འདུག་ལ། ད་ལྟ་བོ་དོང་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་ཆོས་རྒྱུད་འཛིན་པ་ཞིག་རེད་འདུག་ལ། དགོན་པ་དེའི་གནའ་བོའི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་དང་ངག་རྒྱུན་བཤད་རྒྱུ་ཡོད་པ་ནི་གང་ཡང་མི་འདུག [དུས་རབས་བཅུ་དྲུག་པའི་སྟོད་ཙམ་ལ་དགོན་པ་འདིར་བོ་དོང་ཆོས་བརྒྱུད་ཀྱི་བསྟན་པ་བསྐྱངས་ཚུལ་ནི་རྒན་ཟླ་ལགས་ཀྱིས་བྲིས་པ་ལས་གསལ་བས་འདིར་ཡི་གེ་མང་བར་དོགས་ནས་མ་བཀོད]གནུབས་ཀྱི་བཀའ་ཤོག་རྒྱ་བོ་ཆེ་ལས། དེར་ཡང་མ་ཆགས་སྙེ་མོ་བྱེ་མཁར་བཟུང་། ཡུལ་ཁྱིམ་རྫས་ཆ་རོག་བན་སྐྱབས་པས་བསྡུས། །ཉེ་ནས་ཕྱག་ཚང་མྱང་སྨན་འཇམ་དཔལ་བྱས། །དེ་ནས་བོད་བན་བྱེ་མཁར་ནང་ན་མཆིས་པ་ལ། །ཁེང་པོ་དམག་མིའི་རྩ་སྒོར་ཆུ་སྒོར་བཅུག །དེ་ནས་སྙེ་མོ་བྱེ་མཁར་རི་ལོགས་ལ། །ཁེང་པོའི་དམག་མི་གྲོས་བྱེད་མང་པོ་རྣམས། །བོད་བན་གསོད་པའི་མདུན་གྲོས་བྱེད་པ་མཐོང་། ཅེས་པ་སོགས་ནས་མཐར་བདེན་པ་བརྡར་ཏེ་ཆོས་སྐྱོང་བསྐུལ་བས་རི་ལོགས་སུ་མེ་འབར་ནས་ཁེང་པོའི་དམག་མི་རྣམས་བསྒྲལ་བར་གྲགས་པའི་གནས་དེ་ད་ལྟའི་བྱེ་མཁར་ཆོས་སྡེ་དགོན་ཞེས་པ་འདི་ཡིན་འདུག །
རྨེ་རུ་དགོན་གསར་དང་། མཁར་རྡོ་རི་ཁྲོད། རྗེ་འབུམ་སྒང་ལྷ་ཁང་།
རྨེ་རུ་དགོན་གསར། རྨེ་རུ་དགོན་གསར། མཚན་རྒྱས་པར་རྨེ་རུ་ཕུན་ཚོགས་ནོར་བུའི་གླིང་ཞེས་ཞུ། རྒྱུད་སྨད་གྲྭ་ཚང་གི་ཤར་དུ་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེ་ནི། ཐོག་མར་རྨེ་རུ་རྙིང་པར་ཡིན་ཞིང་། རྗེས་སུ་རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པའི་དུས་ད་ལྟའི་དགོན་གནས་དེར་སྤོས་གནང་དེར་གནང་མཛད། རྨེ་རུ་ཞེས་པ་ནི་སྔོན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་དུས་ལྷ་སའི་ཤར་དུ་ཀ་རུ་དང་རྨེ་རུ། ལྷོ་རུ་དགའ་བ་དང་དགའ་བའི་འོད་སོགས་བཞེངས་ཞེས་པ་ནས་རྗེས་སུ་ར་ས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་བསྲི་ཞུ་བཀུར་སྟི་བྱིད་མཁན་ཞིག་ཏུ་གྱུར། ཡངརྨེ་རུ་ཞེས་པ་ནི། ཧོར་བཤན་པ་རྨེ་རུརྩེའི་སྡིག་བཤགས་སུ་དགོན་དེ་བཏབ་ཅེས་གསུང་སྲོལ་མི་འདྲ། སྔོན་རྨེ་རུ་དགོན་གསར་གྱི་འདུ་ཁང་ཀ་རིང་བརྒྱད་དང་། ཀ་ཐུང་ཞེ་བརྒྱད་ཀྱི་གཙང་ཁང་སྦུག་མར་སྨན་འདམ་གྱི་རྣམ་སྣང་གཙོ་འཁོར་ལྔ་ཐོག་སོ་གཅིག་དང་ཕྱེད་ཙམ། སྐུ་རྒྱུ་དེ་མཚུངས་ཀྱི་རྒྱལ་བ་བྱམས་པ་ཐོག་སོ་གཉིས་ལྷག་ཞལ་ཤར་དུ་གཟིངས་པ། རྣམ་སྣང་གི་མདུན་དུ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སེང་ཁྲི་རྒྱབ་ཡོལ་དང་། བཅས་པ་ཐོག་སོ་གཅིག་ཙམ། དེའི་གཡོན་དུ་སྨན་འདམ་གྱི་མཁན་སློབ་ཆོས་གསུམ་མི་ཚད་མ། དེའི་གཡོན་དུ་སྐུ་རྒྱུ་དེ་མཚུངས་ཀྱི་ཕག་གྲུའི་སྐུ་བརྙན་མི་ཚད་མ་དང་རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མ། དམག་ཟོར་མའི་སྐུ་བརྙན་གྱི་ཐུགས་ཀར་དང་དཀར་ལྷ་མོ་བཞུགས་པ་བཅས་དང་།…
པོ་ཏ་ལ་དང་། ར་མོ་ཆེ། ཚེ་དཔག་ལྷ་ཁང་། རྒྱུད་སྨད་བཅས་ཀྱི་གནས་ཡིག
པོ་ཏ་ལ། པོ་ཏ་ལ། མཚན་གཞན་ལ་རྩེ་པོ་ཏ་ལ། རྩེ་ཕོ་བྲང་། ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ།་ཕོ་བྲང་དམར་པོ། རི་བོ་གྲུ་འཛིན་སོགས་མཚན་གྱི་རྣམ་གྲངས་མང་། པོ་ཏ་ལ་ནི་ལེགས་སྦྱར་གྱི་སྐད་ཡིན་པས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་ཞིང་ཁམས་ལ་རི་བོ་པོ་ཏ་ལའམ་བོད་སྐད་དུ་རི་བོ་གྲུ་འཛིན་ཞེས་ཞུ་བས། ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་གནས་འདིར་སྒྲུབ་པ་མཛད་པའམ་ཆོས་རྒྱལ་ཉིད་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྣམ་སྤྲུལ་ཡིན་ཞེས་ཞུ་བས་ཕོ་བྲང་གི་མཚན་ལའང་སྤྱན་རས་གཟིགས་གྱི་ཕོ་བྲང་གི་མཚན་གསོལ་བ་ཡིན་། གང་ཉིད་ལྷ་སར་མ་འབྱོར་གོང་ནས་ཕོ་བྲང་འདི་རྒྱང་ནས་མཇལ་ཐུབ་ལ་གྲོང་ཁྱེར་ནང་ནས་ཀྱང་ཨར་ལས་འཛུགས་སྐྲུན་གང་གིས་ཀྱང་སྒྲིབ་མ་ཐུབ་པར་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་མཇལ་ཐུབ་ལ་གང་ནས་མཇལ་ཀྱང་བཟོ་བཀོད་ཤིན་ཏུ་ལིགས་པ་ཡོད་ཕོ་བྲང་དེ་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པར་བོད་རྒྱལ་སོ་གསུམ་པ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་འཐའ་བཞིའི་རྒྱལ་ཁག་དབང་བསྡུས་ནས་བོད་གོང་བུ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་གནང་རྗེས་སྤྱི་ལོ་༦༣༡ལོར་ཕོ་བྲར་བྱམས་པ་མི་འགྱུར་གླིང་(མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་ཁོངས་བརྒྱ་མ་ཞེས་པར་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་མཁར་ཞེས་པ་)ནས་དབུ་རུ་སྐྱིད་ཤོད་ལྷ་སར་ཕེབས་ཏེ་དམར་པོ་རིའི་སྟེད་དུ་ཕོ་བྲང་གཟིམས་ཁང་དཀར་པོ་བཞེངས་ཞེས་གསུངས།
བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་བོ་ལ་བསྟོད་པ་སྙན་པའི་སྒྲ་དབྱངས།
རོང་སྟོན་སྨྲ་བའི་སེངྒེས་ (1367-1449) མཛད་པའི་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་བོ་ལ་བསྟོད་པ་སྙན་པའི་སྒྲ་དབྱངས[1]། ངག་གི་དབང་ཕྱུག་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །བཅོམ་ལྡན་གང་དུ་བཞུགས་པའི་གནས་མཆོག་ལ། །བསྟོད་པ་ཙམ་གྱིས་བསོད་ནམས་དཔག་མེད་དག །ཐོབ་པར་འགྱུར་ཞེས་བཤད་པའི་རྗེས་འབྲངས་ནས། །དམ་ཆོས་གསུངས་པའི་གནས་ལ་བསྟོད་པར་བགྱི། །རྒྱལ་བས་ལེགས་གསུངས་བཀའ་ཡི་བསྡུ་བའི་གནས། །ལག་མཐིལ་ལྟར་མཉམ་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་ལྡན། །རི་ཕྲན་དུ་མས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བའི་དབུས། །རྒྱལ་པོའི་ཁབ་ཅེས་བྱ་བའི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི། །ཤར་གྱི་ཕྱོགས་སུ་མངོན་པར་མཐོ་བའི་རི། །ཉི་མ་བཞིན་དུ་གཟི་བརྗིད་ཕུན་ཚོགས་ལྡན། །ས་འཛིན་ངོགས་རྣམས་ནགས་ཚལ་སྟུག་པོས་འཁྲིགས། །ལྗོན་ཤིང་ཡིད་འོང་ལོ་འདབ་གསར་པ་ཅན། །ཁ་དོག་སྣ་ཚོགས་མེ་ཏོག་ཐོད་བཅིངས་ནས། །སྙན་པའི་སྒྲ་འབྱིན་བྱ་ཚོགས་མང་པོ་དག །ཡལ་གའི་ཕྱོགས་སུ་ཕན་ཚུན་འཕུར་ལྡིང་བྱེད། །འཛམ་གླིང་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་གནས་ལྔ་ལས།…
རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་བསྟོད་པ།
རོང་སྟོན་སྨྲ་བའི་སེངྒེས་ (1367-1449) མཛད་པའི་རྒྱ་གར་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་བསྟོད་པ་ལས[1]། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་ཡོན་ཏན་བརྗོད་པ་ཞེས་བྱ་བ། སངས་རྒྱས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཁོར་ཡུག་རྡོ་རྗེ་རྭ་བས་ལེགས་བསྐོར་ཞིང༌། །ཕྱོགས་སུ་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་གླིང་གི་རྩིབས། །གཙུག་ལག་ཁང་བཟང་བཀོད་པས་རབ་ཏུ་མཛེས། །སོ་སོའི་ནང་དུ་བྱིན་རླབས་གཟི་བརྗིད་ཅན། །ལྷ་ཚོགས་བྱེ་བའི་རྒྱུ་སྐར་རབ་ཏུ་བཀྲམ། །ཡིད་འོང་གྱེན་དུ་འཕགས་པའི་གནྡྷོ་ལ། །དབུས་སུ་བྱིན་རླབས་རབ་འབར་བྱང་ཆུབ་ཤིང༌། །ཡལ་གི་ཁྱོན་ཡངས་ལོ་འདབ་རབ་ཏུ་རྒྱས། །ལྷ་ལྔའི་བདག་ཉིད་ཡལ་ག་ལྔ་པ་ཅན། །གྱེན་དུ་འཐོན་པ་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་ཀྱང༌། །དང་བའི་དད་པ་སྔོན་མེད་སྐྱེ་བ་དང༌། །རྨད་བྱུང་དྲི་ཞིམ་ཕྱོགས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཁྱབ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡིད་འོང་འཇའ་ཚོན་སྐུ། །བྱང་ཆུབ་ཤིང་ལ་བརྟེན་པ་ཤར་ཕྱོགས་སུ། །རྣམ་པར་གཟིགས་པའི་གཟི་འོད་རབ་འབར་བས། །འགྲོ་བ་དཔག་མེད་བདེ་ལ་འགོད་པར་མཛད། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཚུལ་བསྟན་བདུད་དཔུང་གིས། །འཕངས་པའི་མཚོན་ཆ་མེ་ཏོག་ཆར་པར་གྱུར། །མཁའ་ལ་སྐྱ་རེངས་འཆར་བའི་དུས་ཀྱི་ཚེ། །ཏིང་འཛིན་སྟོབས་ཀྱིས་སྒྲིབ་གཉིས་ཕམ་མཛད་ནས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་སྨིན་མཚམས་མཛོད་སྤུ་ལས། །འོད་ཟེར་སྤྲོས་པས་འཇིག་རྟེན་སྣང་མཛད་ཅིང༌། །བྱང་ཆུབ་ཚུལ་བསྟན་ངོ་མཚར་རྡོ་རྗེའི་གདན། །རྫོགས་སངས་གང་དུ་བལྟམས་དང་གནས་ལ་འདུད། །གང་གི་གནས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བསོད་ནམས་དག །དཔག་མེད་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་ལེགས་འབྲངས་ནས། །མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་བསྟན་པའི་གནས་མཆོག་ལ། །བསྟོད་པའི་དགེ་བས་བྱང་ཆུབ་གནས་ཐོབ་ཤོག །ཅེས་རྡོ་རྗེ་གདན་ལ་བསྟོད་པ་རོང་སྟོན་ཆེན་པོས་དཔལ་ནཱ་ལེནྡྲའི་དགོན་པར་སྦྱར་བའོ།། །། [1] རོང་སྟོན་གསུང་འབུམ་ཐོར་བུ། ༼ཁ༽ དཔེ་གཟུགས། ཤོག་གྲངས་ ༤༥བ༦