སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
བོད་ཡུལ་གྱི་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་བཅུ་གཉིས།
བོད་ཡུལ་སྲིན་མོ་གན་རྐྱལ་དུ་འགྱེལ་བ་ལྟ་བུའི་སྙིང་ཀར་ར་ས་འཕྲུལ་སྣང༌། ཡན་ལག་དང་ཉིང་ལག་གནོན་པར་བྱེད་པ་ལ་མི་འགྱུར་བའི་གཟེར་བཅུ་གཉིས་བཏབ་སྟེ། 1.དཔུང་པ་གཡས་པའི་སྟེང་དུ་དབུ་རུ་ན་ཀ་ཚལ་གཙུག་ལག་ཁང༌། དེའི་འོག་ཏུ་གསེར་ཤ་གྷིརྟི་ལྷ་ཁང་བཏབ། 2.སྲིན་མོའི་དཔུང་པ་གཡོན་དུ་གཡོ་རུ་ཁྲ་འབྲུག་བཀྲ་ཤིས་བྱམས་པ་མི་འགྱུར་བའི་གཙུག་ལག་ཁང༌། དེའི་འོག་ཏུ་བཙན་ཐང་ལྷ་ཁང༌། 3.དཔྱི་གཡས་སུ་གཡས་རུ་གཙང་འཕྲང་གཙུག་ལག་ཁང༌། དེའི་འོག་ཏུ་དགེ་དྲུང་གི་ལྷ་ཁང༌། 4.དཔྱི་གཡོན་དུ་ཁྲོམ་གྱི་རྒྱང་ཞུ་རུ་ལག་གྲུམ་པ་རྒྱང་དྲི་མེད་རྣམ་དག་གི་གཙུག་ལག་ཁང༌། དེའི་འོག་ཏུ་འབྲེའི་ལྷ་ཁང་སྟེ་རུ་གནོན་བཞིའོ། ། 5.གྲུ་མོ་གཡས་ཤར་སྟག་སྐྱ་བོའི་མགོར་ཀོང་པོ་བུ་ཆུ་མཐར་ལེགས་ལྷ་ཁང༌། 6.གྲུ་མོ་གཡོན་ལྷོ་འབྲུག་གི་ཟེ་བའི་སྟེང་དུ་ལྷོ་བྲག་མཁོ་མཐིང་ལྷ་ཁང༌། 7.པུས་མོ་གཡོན་ནུབ་བྱང་དམར་མོའི་སྒལ་སྟེང་དུ་མོན་བུ་དགེ་གནས་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང༌། 8.པུས་མོ་གཡས་བྱང་རུས་སྦལ་གྱི་སྟེང་དུ་པྲ་དུམ་རྩེའི་གཙུག་ལག་ཁང་སྟེ་ཡང་འདུལ་བཞིའོ། །
འབྲས་སྤུངས་དགོན་དང་། གར་རི་དགོན་པའི་གནས་བཤད།
འབྲས་སྤུངས་དགོན། མཚན་རྒྱས་པར་བཀྲ་ཤིས་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་དགོན་ནམ། དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་དགོན་ཞེས་ཞུ། གྲོང་ཁྱེར་ལྷ་ས་ནས་ནུབ་ངོས་སུ་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་དྲུག་ཙམ་སོང་ན་དན་བག་ཏུ་འབྱོར་ཞིང། དེ་ནས་རི་ལྡེབས་སུ་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་སྤྱི་ལེ་གསུམ་བཞི་ཙམ་འཛེགས་ན་དགོན་དེར་སླེབས། འབྲས་སྤུངས་ཞེས་པ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་གསང་སྔགས་ཀྱི་རྒྱུད་སྡེ་གསུང་སའི་གནས་རྒྱ་གར་ལྷོ་ཕྱོགས་དཔལ་གྱི་རི་དང་ཉེ་བར་དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་མཆོད་རྟེན་ཞེས་བྱ་བ་ཞིག་ཡེད་པས་དེའི་མཚན་བཏགས་པའམ། འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེ་དན་བག་ཏུ་བཞུགས་ཡོད་པ་ལ། རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སྟོད་ལུང་ཆུ་ཚན་ནས་མར་ཕེབས་པ་དང་མཇལ་བས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ཁྱེད་ཀྱི་དགོན་པ་གང་འདྲ་བཏབ་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པར། ངའི་དགོན་པ་འབྲས་སྤུངས་པ་ལྟར་བཏབ་ཡོད་ཅེས་ཞུས་པས། བདེན་པ་ཞེས་གསུངས་པས་ད་ལྟའི་དན་བག་ལ་ཐོག་མར་བདེན་པ་ཞེས་པ་དང། རྗེས་སུ་དན་བག་ཅེས་པར་རིམ་བཞིན་སྒྲ་འགྱུར་ཞེས་དང་། འབྲས་སྤུངས་ཞེས་པའང་དེ་ལྟར་བྱུང་ཞེས་གྲགས།
ཀོང་བཙུན་དེ་མོའི་ལྷ་ཁང་།
ཀོང་བཙུན་དེ་མོ་ལྷ་ཁང་ནི། ཕད་གྲོང་རྡལ་གཡུ་གསུམ་གྲོང་ཚོར་ཆགས་ཤིང་། སྨན་གླིང་རྫོང་ནས་ཤར་ཕྱོགས་སུ་སྤྱི་ལེ་ 107 ལྷག་ཙམ་དང་། ཕད་གྲོང་བརྡལ་ནས་སྤྱི་ལེ་ 15 ཙམ་གྱི་བསྐྱོད་པའི་སར་ཆགས་ཡོད། ཀོང་བཙུན་དེ་མོའི་ལྷ་ཁང་ལ་ཐོག་སོ་གཉིས་ཡོད་པ་དང་། གྲུབ་མཐའ་རྙིང་མ་ཡིན། པ་ཚབ་པ་སངས་དབང་འདུས་ལགས་ཀྱིས་ཀོང་པོ་གཡུང་དྲུང་འཛིན་གྱི་རྡོ་བརྐོས་ཡི་གེར་བསྐྱོན་པའི་ཚིག་འགྲེལ་ནང་ཀོང་བཙུན་དེ་མོ་ནི་ཀོང་ཡུལ་གྱི་གནས་བདག་གྲགས་ཅན་ཞིག་དང་། སྤུ་རྒྱལ་བཙན་པོའི་སྐུ་ལྷ་ཡིན་པ་དང་། ཕྱིས་བོད་ཀྱི་བརྟན་མ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཞེས་འཁོད།
ཀོང་པོ་བོན་རི།
མིང་གཞན་ལ་ཐུགས་སྤྲུལ་བོན་རི་ཡང་ཟེར། དེ་ནི་བྲག་ཡིབ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ཤར་ངོས་སྤྱི་ལེ25ཙམ་གྱི་སར་ཡོད། ས་བབ་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད4600ཡོད། ཀོང་པོ་བོན་རི་ནི་བོན་ལུགས་ཀྱི་གནས་རི་ཁྱད་དུ་འཕགས་པ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་།སྤྱི་ལོ1330ལོར་བོན་གྱི་གྲུབ་ཐོབ་རི་པ་འབྲུག་གསས་མཆོག་གིས་གནས་སྒོ་ཕྱེ་བ་ཞིག་ཡིན། བོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ལྟར་ན། སྔར་བདུད་ཁྱབ་པ་ལག་རིང་གིས་གཤེན་རབ་མི་བོ་ཆེའི་ཕེབས་ལམ་འགོག་ཕྱིར་གཙང་པོའི་ལྷོ་ཕྱོགས་དེར་རི་མཐོ་ཞིང་མདོག་ནག་པོ་ཞིག་ལ་སྤྲུལ་ནས་འགྱིང་ངེར་བསྡད་པས། གཤེན་རབ་ཀྱིས་རྫུ་འཕྲུལ་བསྟན་ནས་དེ་ལས་མཐོ་བའི་རི་ཞིག་ཏུ་སྤྲུལ་ནས་དེའི་མིང་དུ་བོན་རི་ཞེས་བཏགས་སྐད།
བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསྟན་སྲུང་བྱེ་བྲག་པེ་ཧར་རྒྱལ་པོའི་སྐོར།
[ནང་དོན་གནད་བསྡུས།]དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་བསྟན་སྲུང་བྱེ་བྲག་པེ་ཧར་རྒྱལ་པོའི་བྱུང་བ་དང་། དེ་ནས་ཐོག་མར་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་གྱི་སྲུང་མར་གྱུར་ཚུལ། དགེ་ལུགས་པའི་སྲུང་མར་བསྐོས་ཚུལ། པེ་ཧར་ཞེས་པའི་མིང་ཐོགས་ཚུལ། པེ་ཧར་རྒྱལ་པོའི་སྐུ་བརྙན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དང་། སྤྲུལ་པ། མིང་གི་རྣམ་གྲངས། དེ་བཞིན་པེ་ཧར་རྒྱལ་པོ་དང་འབྲེལ་བའི་དུས་མཆོད་བཅས་ཀྱི་སྐོར་བོད་ཡིག་གི་ཡིག་ཆ་གཙོ་བོར་ཁུངས་གཏུགས་ཏེ་དཔྱད་པ་བཏང་ཡོད། [བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ། ]པེ་ཧར་རྒྱལ་པོ། ལོ་རྒྱུས། ཁྱད་ཆོས། དུས་མཆོད། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་ནས་བོད་དུ་དར་ཏེ་ལོ་ངོ་1300ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་འདས་ཟིན། དེའི་འཕེལ་རིམ་ཁྲོད་སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་འདི་ཉིད་དར་ནུབ་ལན་འགའ་བྱུང་ཡང་བསྟན་པ་ཕྱི་དར་ནས་བཟུང་རྒྱ་གར་པའི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ལ་བོད་ཀྱི་རིག་གནས་སམ་བསམ་པའི་འདུ་ཤེས་དང་འཇིག་རྟེན་ལྟ་ཚུལ་སོགས་འདྲེས་ཏེ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་བྱེ་བྲག་ཅིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
བར་མ་རིའི་གནས་བཤད།
བར་མ་རི། མཚན་རྒྱས་པར་བར་མ་རི་གེ་སར་ལྷ་ཁང་ངམ། བོང་བ་རི་ཀོན་ཏིས་ལྷ་ཁང་ཞེས་ཞུ། ལྕགས་པོ་རིའི་ནུབ་བྱང་གི་རི་སྣེ་དང་ཉེ་བའམ། ཀུན་བདེ་གླིང་གི་རྒྱབ་ཏུ་ལྷ་ཁང་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། བར་མ་རི། ཞིས་པ་ནི། པོ་ཏ་ལ་དང་ལྕགས་པོ་རི་གཉིས་ཀྱི་བར་ན་ཆགས་པས་བར་མ་རི་ཞེས་འབོད་དོན་དེ་ལྟར་ཡིན་གསུང་། བོང་བ་རི་ཞེས་པ་ནི། བར་མ་རི་ཞེས་པའི་སྒྲ་འགྱུར་བ་ཡིན་ཞེས་ཟེར། མདོར་ན་དམར་པོ་རི་ནི་སྤྱན་རས་གཟིགས་དང་། ལྕགས་པོ་རི་ནི་ཕྱག་རྡོར། བར་མ་ནི་འཇམ་དབྱངས་བཅས་རི་འདི་གསུམ་ལ་རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་ཚང་ཡོད་པ་བཅས་གསུངས། ཐོག་མར་གནས་དེར་རིགས་གསུམ་མགོན་པའི་ལྷ་ཁང་ཞིག་ཡོད་སྐད་ལ། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པ་ཙམ་ན་ཆིང་གོང་མའི་དམག་དཔོན་ཞིག་གིས་ཀོན་ཏིས་ལྷ་ཁང་ཞེས་པ་བསྐྲུན། བོད་མི་ཚོས་གེ་སར་ལྷ་ཁང་ཞེས་ཟེར། གཡུ་རྩིའི་རྒྱ་ཕིབས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་སེར་པོ་དེའི་སྒོ་ལྷོ་ནུབ་མཚམས་སུ་གཏད་ཡོད། ཕྱི་སྒོ་གཡས་གཡོན་གྱི་བསྟར་ཁྲའི་ནང་གཡས་སུ་རྟ་རྐྱང་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་གེ་སར་གྱི་ཆིབས་རྟ་དང་། གཡོན་དུ་རྟ་དཀར་པོ་ཞིག་ཡོད་པ་རྒྱ་ཚའི་ཆིབས་རྟ་ཡིན་ཟེར། ཆིབས་རྟ་དེ་གཉིས་སོསོའི་ཁྲིས་སུ་ཁྲབ་རྨོག་གྱོན་པའི་དམག་དཔོན་རེ་ལངས་ཡོད།