སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
མངའ་བདག་ཉང་གི་སྒྲུབ་གནས།
བོད་ཀྱི་གཏེར་སྟོན་ཡོངས་ཀྱི་ཐོག་མ་མངའ་བདག་ཉང་རལ་ (1124 -1136) གྱི་སྒྲུབ་གནས་སུ་འདུལ་བ་འབུམ་སྡེའི་མངའ་བདག་ཀུན་མཁྱེན་མཚོ་སྣ་བ་ཤེས་རབ་བཟང་པོ་(1310- )མཆོག་གིས་རྒྱ་བསྐྱེད་དང་། དེ་རྗེས་ཐུགས་སྲས་མོན་གྲྭ་པ་ཆེན་པོ་ཚུལ་ཁྲིམས་བཀྲ་ཤིས་སོགས་ཀྱིས་བསྐྱངས་པའི་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཀྱི་འདུལ་མཛོད་ཀྱི་འཆད་ཉན་སྨར་བའི་ཕ་ས་བོད་ཡུལ་གཡོ་རུ་ལྷོ་མོན་མཚོ་སྣ་དགོན་རྩེ་དང་། གནའ་བོའི་བོད་ཀྱི་འབྲུ་རིགས་འཇལ་བྱེད་ཀྱི་འབོ། (མཚོ་སྣའི་)རབ་གླིང་བཅུ་འབོ། གཏེར་སྟོན་ཉང་རལ་ཉི་མ་འོད་ཟེར། མྱང་རལ་ཉི་མ་འོད་ཟེར་ཞེས་ཀྱང་ཡིག་རྙིང་འགའ་ལས་འབྱུང་ངོ་། ། ཡང༌། ཡུལ་ཆེ་ས་ཡང་འཁྲུགས་པའི་བསྐལ་པ་འབྱུང༔ སྔགས་པས་མཐུ་སྒྲུབ་སྐྱེ་བོས་ཟློག་པ་སློབ༔ མི་བསད་སྟོང་ལ་སྐུ་དང་གསུང་རབ་འཇལ༔ གྲོང་སྟོད་གྲོང་སྨད་འགྲོ་ལ་སྐྱེལ་མ་འཁྲིད༔ སྲིན་མོ་སྦར་རྗེས་མཁོ་མཐིང་གཏེར་ཁ་འདི༔ མི་བཞག་འདོན་པའི་རྟགས་དེ་བསྟན་ནས་འབྱུང༔ མངའ་བདག་སྤྲུལ་པ་ཉང་རལ་ཞེས་བྱ་འབྱུང༔ ཞེས་པ་ནི།
དགའ་ལྡན་དར་རྒྱས་གླིང་གི་གནས་ཡིག
༄། །ཕུན་ཚོགས་དགའ་བ་ཀུན་ལྡན་གནས་ཀྱི་མཆོག །ལུང་རིགས་གནས་ལ་མཁས་པའི་སྡེ་དར་བཞིན། །རྒྱས་བཞིན་འགྲོ་ལ་ཐར་པའི་ལམ་སྟོན་པ། །གླིང་འདི་ཕྱོགས་དུས་ཀུན་ཏུ་རྒྱས་གྱུར་ཅིག །ཅེས་དགེ་ཤེས་ཚུལ་ཁྲིམས་ཕུན་ཚོགས་ལགས་ཀྱི་གསུང་ཚིག་བྱིན་རླབས་ཅན་གྱིས་སྔུན་བསུས་ཏེ་འདིར་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི། མདོ་མཁར་དགའ་ལྡན་དར་རྒྱས་གླིང་ངམ། ཡང་ན་འདར་དར་རྒྱས་གླིང་ཞེས་གྲགས་པ་འདི་ཉིད་མགོན་པོ་རྒྱ་མཚོ་བས་ཕྱག་བཏབ་ཅིང་། དེ་ནས་སྐྱོན་གང་ཡིན་མི་ཤེས་ཀྱང་སྤོ་དགོས་བྱུང་། དགའ་ཞིག་གིས་འདར་ཆོས་སྡེ་ཟེར་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ཟེར། དེའི་དབོན་བརྒྱུད་མཁས་གྲུབ་དཔལ་ལྡན་རྒྱ་མཚོ་བས་རུ་ལག་སྟོང་སྡེ་བཅུའི་ནང་ཚན་མང་མཁར་ཞེས་གྲགས་པའི་ཕུ་ལྷ་རྒོད་གངས་རིའི་འདབས་ཞོལ་དུ་གནས་པའི་ཆ་ལུང་རྡོ་རྗེ་བྲག་རྫོང་གི་རྒྱབ།
བོད་ཀྱི་ས་དབྱིབས་སྲིན་མོ་གན་རྐྱལ།
དེ་ཡང་དུས་རབས་བདུན་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་དང་། བལ་བཟའ་ཁྲི་བཙུན། རྒྱ་བཟའ་ཀོང་ཇོ་བཅས་ཕ་བོང་ཁར་ཞག་བདུན་དུ་བསྙེན་སྒྲུབ་མཛད། རིགས་གསུམ་མགོན་པོ་དངོས་སུ་བྱོན་ཏེ་ས་གཞི་དངོས་སུ་བྱིན་གྱིས་བརླབས་སོ། །དེ་རྗེས་ས་དགྲའི་གནོད་ཉེས་པ་འཇོམས་པའི་ཆེད་དུ་མཐའ་འདུལ་དང་། ཡང་འདུལ། རུ་གནོན་བཅས་ཀྱི་ལྷ་ཁང་བཞེངས་ཡོད་ཀྱང་། སྐབས་འདིར་མཐའ་འདུལ་དང་ཡང་འདུལ་གྱི་ལྷ་ཁང་གཙོ་བོར་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། རུ་བཞིའི་ལྷ་ཁང་བཞི་ནི། སྲིན་མོའི་དཔུང་མགོ་གཡོན་གནོན་པའི་ཁྲ་འབྲུག་བྱམས་པ་མི་འགྱུར་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་དང་། དཔུང་མགོ་གཡས་གནོན་ཆེད་དབུ་རུ་ཀ་ཚལ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་མལ་གྲོ་གུང་དཀར་རྫོང་ཁོངས། དཔྱི་མགོ་གཡོན་གནོན་པའི་གྲོམ་པ་རྒྱང་སྒྲིབ་མེད་ཀྱི་གཙུག་ལག་ཁང་ནི་ལྷ་རྩེ་རྫོང་ཁོངས། དཔྱི་མགོ་གཡས་གནོན་པའི་གཡས་རུ་གཙང་འགྲམ་གྱི་གཙུག་ལག་ཁང་རྣམ་གླིང་རྫོང་ཁོངས་སུ་ཡོད་དོ།།
འབྲོང་རྩེ་དགོན་གྱི་གནས་ཡིག
འབྲོང་རྩེ་དགོན་གྱི་མཚན་རྒྱས་པར། དཔལ་ལྡན་འབྲོང་མཁར་རྩེ་ཞེས་ཞུ། རྩེ་ཆེན་དགོན་ནས་མུ་མཐུད་སྤྱི་ལེ་ ༡༥ ཙམ་མར་ཡོང་ན་འབྲོང་རྩེ་གྲོང་གི་རྒྱལ་རིའི་སྟེང་དགོན་དེ་མཇལ་བ་ཡིན། འབྲོང་རྩེ་ཞེས་པ་ནི་མྱང་སྟོད་ཁུལ་དེར་ཕུངས་རི་བཅུ་གསུམ་ཞེས་ས་བཀྲ་ངན་པའི་རི་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པ་ལ། འབྲོང་རྩེའི་རི་དེ་ནི་འབྲོང་འདྲ་བའི་རྭ་ཅོ་གཡོན་མའི་ཐོག་ཁ་གནོན་དུ་ཕྱག་བཏབ་གནང་བས་འབྲོང་རྩེ་ཞེས་པ་དེ་ལྟར་བྱུང་། དེའང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་གནས་རྙིང་དུ་གྲྭ་སྐོར་ལ་ཕེབས་སྐབས་འབྲོང་རྩེ་སྡེ་སྲིད་ཅེས་པས་གདན་དྲངས་པ་ལྟར་ཕེབས་ཏེ་འཇམ་དཔལ་ཞི་ཁྲོའི་དབང་ལེགས་པར་གནང་། ལྷ་བཙུན་རིན་ཆེན་རྒྱ་མཚོར་དགེ་བའི་ཤེས་སུ་བསྟེན། རྗེ་ཙོང་ཁ་པར་རོལ་མོ་ཞིག་ཀྱང་གནང་བ་ད་ལྟའི་བར་དུ་བཞུགས་ཐོག་མར་བླ་བྲང་དཀར་པོ་བཏབ།
ངོར་དགོན་པའི་ལོ་རྒྱུས་སྙིང་བསྡུས།
བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་ནས་སྤྱི་ལེ་ ༣༠ ཙམ་སོང་ནས་ལྷོ་ངོས་སུ་ཀྱོག་ན་ཨེ་རོང་ཞེས་པའི་གྲོང་དུ་འབྱོར་བ་དང་དེའི་ལྟག་ཏུ་དགོན་དེ་མཇལ་བ་ཡིན། ངོར་ཞེས་པ་ནི་ས་མིང་སྟེ་གཡག་གི་ངུར་སྒྲ་སྒྲོག་པའི་དོན་དང་། ཨེ་ཝཾ་ཞེས་པ་ནི་ཐབས་ཤེས་ཀྱི་དོན་ཡིན་ཞེས་གསུངས། དགོན་དེ་ནི་ངོར་ཆེན་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཀུན་དགའ་བཟང་པོ་དགུང་གྲངས་ ༤༢ ཏེ་སྤྱི་ལོ་ ༡༤༢༩ ལོར་ཕྱག་བཏབ་མཛད། དེའང་ཀུན་དགའ་བཟང་པོ་ཐོག་མར་ས་སྐྱར་བཞུགས་ཡོད་པ་ལ་དེར་འདུ་རྫིང་གཡེང་བའི་ཚུལ་བྱུང་བས། ད་ནི་དབེན་གནས་ཤིག་འདེབས་དགོས་ཐུགས་ལ་འཁྲུངས་བཞིན་པའི་སྐབས་མནལ་ལམ་འོད་གསལ་དུར་རྣམ་རྒྱལ་མ་དང་གུར་གྱི་མགོན་པོས་དགོན་གནས་དེ་ཉིད་ལུང་བསྟན་ཀྱང་ས་ངོས་མ་ཟིན་པར་བཞུགས་ཙ་ན་སླར་ཡང་ཁྱོད་ཀྱི་དགོན་པ་དགེ་བཤེས་དོན་གྲུབ་ཀྱིས་བསྟན་པའོ་ཞེས་པའི་ལུང་བསྟན་བྱུང་།
ལྷོ་ཁའི་ལྗོངས་རྒྱུ། ལོ་རྒྱུས་དང་གནས་བཤད་ཁག་བཅུ།
༡༽ དྭགས་ལྷ་སྒམ་པོ་དགོན། ༢༽ གདན་ས་མཐིལ་དགོན་པ། ༣༽ ཡར་འབྲོག་བསམ་སྡིངས་དགོན་པ། ༤༽ འོན་ཀེ་རུ་ལྷ་ཁང་། ༥༽ ཨེ་ལྷ་རྒྱ་རི་ཕོ་བྲང་། ༦༽ རྡོ་རྗེ་བྲག་དགོན་པ། ༧༽ རྫིང་ཕྱི་དགོན། ༨༽ གྲ་ནང་བྱམས་པ་གླིང་གི་མཆོད་རྟེན། ༩༽ ལྕགས་ཟམ་ཆུ་བོ་རི་དང་ཚེ་ཆུ་སྒྲུབ་སྡེ། ༡༠༽ རྩེད་ཐང་ལྔ་མཆོད་དགོན་པ་བཅས་ཀྱི་གནས་བཤད། མཁས་གྲུབ་ཀྱིས་བརྩམས། ༡༽ དྭགས་ལྷ་སྒམ་པོ་དགོན། དྭགས་ལྷ་སྒམ་པོ་དགོན་ནི་གངས་ཅན་བཀའ་བརྒྱུད་བསྟན་པའི་བདག་པོ་མར་མི་དྭགས་གསུམ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས་པའི་ཡ་གྱལ་མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེས་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ལྕགས་གླང<༡༡༨༡>ལོར་ཕྱག་བཏབ། རྩེད་ཐང་ནས་ལམ་ཐག་སྤྱི་ལེ༢༤༩ཡོད་པ་དང་མཐོ་ཚད་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རྨིད ༤༤༠༠ ཡོད། གནས་དེ་ནི་རྒྱལ་བའི་ལུང་གིས་ཟིན་པའི་རི་བྲག་ཚང་ཚིང་ཅན་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཞིག་ཡིན་པས་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་སོ་སོར་གཟིགས་སྣང་མི་འདྲ་བ་མང་པོ་བྱུང་མྱོང་ཡོད། དེ་ཡང་དགོན་པ་འདེབས་པ་པོ་མཉམ་མེད་དྭགས་པོ་ལྷ་རྗེ་ནི་རབ་བྱུང་དང་པོའི་ས་ལུག་ <༡༠༧༩> ལོར་ལྷོ་ཁའི་གཉལ་ཁུལ་དུ་ <ལྷུན་རྩེ་རྫོང་ཁོངས་> སྐུ་འཁྲུངས་པ་དང་། སྐུ་གཞོན་དུས་གསང་ཡུམ་སྲས་སྲོས་དང་བཅས་པ་རིམ་བཞིན་བཤེགས་པས་བར་གཏིང་ནས་ངེས་འབྱུང་བླ་ལྷག་ཏུ་སྐྱེས་ཏེ་རབ་བྱུང་ནས་མཁས་དབང་མང་པོ་བསྟེན་ནས་ཆོས་ལུགས་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་རིག་པའི་གནས་མཐའ་དག་ལས་སྦྱངས་པ་མཐིལ་ཕྱིན་པ་མཛད།