སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།

དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་ཁ་པར་མཉེན་ཆས་གསར་ཐོན་གསལ་བསྒྲགས།

བོད་ཕྱི་ནང་ཀུན་ན་བཞུགས་པའི་རང་རིགས་སྤུན་ཟླ་ཕོ་མོ་རྣམས་དང་བོད་དང་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ལ་དུང་བ་ཟབ་པའི་ལྷན་རྒྱས་ཡོངས་ལ་ཆེད་ཞུ། ད་ལམ་ངེད་དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོའི་མཉེན་ཆས་ལས་ཞུགས་པས་དུས་ཚོད་དང་ངལ་བ་རིང་དུ་སྤྱད་དེ་དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ཁ་པར་གྱི་མཉེན་ཆས་སུ་འཇུག་རྒྱུའི་ལས་གཞི་ཞིག་མགོ་བཙུགས་ཏེ་ལྷན་རྒྱས་སུ་དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་བཏགས་མའི་འདྲ་བཤུས་ཤིག་སྤྱི་ཚོགས་དྲ་ལམ་ཁག་ནས་བསླངས་དོན་ལྟར་ཚིག་མཛོད་བཏགས་མ་མི་འདྲ་བ་གཉིས་ལག་སོན་བྱུང་ཡང་། བཏགས་མ་དེ་གཉིས་སུ་ཡིག་ནོར་དང་། དོན་ནོར། ཆད་སྐྱོན་བཅས་དུ་མ་འདུག་ཅིང་། ལས་རིགས་དེ་མཇུག་སྐྱོང་མཁན་ཡང་ཁོ་བོ་གཅིག་པུ་སོང་གཤིས་མི་ལོ་དུ་མ་ཞིག་འགོར་འགྱང་ཕྱིན་པར་དགོངས་སེལ་དང་སྦྲགས། ལྷན་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་སྔར་དེ་སྔོན་ཉིན་ཤས་རིང་དུ་རྣམ་པ་ཚོའི་ཁ་པར་དུ་མངོན་ཙམ་བྱུང་བའི་ཚིག་མཛོད་མཉེན་ཆས་འདི་ཉིད་བསྐྱར་ཞིབ་དང་འབྲེལ་དེ་རིང་ལེགས་གྲུབ་ཟིན་པའི་གཏམ་བཟང་འབུལ་རྒྱུ་བྱུང་བ་ནི་ཁོ་བོ་སྤྲོ་བས་རབ་ཏུ་གཏམས་ཡོད།
དབུས་གཙང་ལོ་རྒྱུས་ཆེན་མོ་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པའི་སྔ་ཕྱི་བར་གསུམ་གྱི་བརྒྱུད་རིམ་ནང་འབྲེལ་ཐོགས་མཐོང་ཐོས་བྱུང་བའི་ཟིན་ཐོ་པད་དཀར་ཆུན་པོ།

ལོ་རྒྱུས་འཆར་འགོད་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ།   ཕྱི་ལོ་ ༢༠༡༣ ལོའི་ཟླ་བ་བརྒྱད་པའི་ནང་ཡིན་པ་ཡོད། ཉིན་ཞིག་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་ལོ་རྒྱུས་སློབ་དཔོན་བགྲེས་པ་གཙང་ཕྲུག་སྟོབས་ལགས་ཀྱིས་ཞལ་པར་ཐོག་ནས་ཕེབས་དོན། དུས་ཚོད་ཡོད་ན་ཐུག་ཙམ་བྱས་ཏེ་ཉིན་གུང་ཞལ་ལག་ཅིག་མཉམ་དུ་མཆོད་ན་ཞེས་གསུངས་བྱུང། དེ་ཉིན་ཕལ་ཆེར་རེས་གཟའ་ཉི་མའི་གུང་སེང་ཡིན། ངས་ཀྱང་དེ་ག་རང་ཞུས་ཆོག་ཅེས་ལན་ཕུལ་ཏེ་དུས་བཅད་ལྟར་མེག་ལོར་ཁྲོམ་གཞུང་གི་ཟ་ཁང་ཞིག་ལ་འཛོམས་པ་ཡིན། ཁོང་གིས་ཟ་འཐུང་དང་ལྷན་དུ་སྐད་ཆའི་འཕྲོས་དོན་ཞིག་ལ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་ཡིག་ཚང་གི་བཀའ་འབྲེལ་ཐོག་ནས་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་དུ་ཕྱག་བྲིས་གནང་འབྱོར་ནང་གསལ། འདི་ནས་རྒྱུ་གྲོན་ནར་གཏོང་ཐོག་ཆོལ་གསུམ་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་འབྲི་བྱ་འཆར་ལ། ཆོལ་ཁ་གཞན་གཉིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་འབྲིའི་འགན་བཞེས་མི་སྣ་ཐུགས་གཏན་འཁེལ་ཟིན་ངོས། དབུས་གཙང་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁའི་ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་འབྲིའི་ཐུགས་འགན་ས་རཱ་བོད་ཀྱི་མཐོ་རིམ་སློབ་གཉེར་ཁང་གི་སློབ་སྤྱི་དགེ་བཤེས་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པ་མཆོག་ནས་བཞེས་གནང་ཐོག  ལོ་རྒྱུས་རྩོམ་སྒྲིག་པ་སུ་འོས་དེ་ནས་ཐག་གཅོད་བསྐོ་གཞག་གནང་དགོས་སྐོར་ཕེབས་ཤིང་། རྒན་འཇམ་དཔལ་གྲགས་པ་ལགས་ནས་ཁོང་རང་ལ་དེའི་འགན་འཁུར་དགོས་ཀྱི་བཀའ་གནང་ཞིང་། ལས་རོགས་སུ་དགོས་རང་ཉིད་ནས་འདེམས་སྒྲུག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་བཀའ་འབྲེལ་ལྟར་དེའི་ཐད་ས་རཱ་མཐོ་སློབ་ཡིག་ཚང་ནས་མཐུན་འགྱུར་གང་དགོས་ཞུ་འཐུས། ཞེས་གསུང་གི་འདུག་པས་ལས་དོན་དེ་གལ་འགངས་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བར་མ་ཟད།
ལོ་རྒྱུས་སྨྲ་བ་ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་གྱི་ལོ་རྒྱུས། (སྐུ་པར་སྣ་ཚོགས།)

རྩིས་དཔོན་ཞྭ་སྒབ་པ་དབང་ཕྱུག་བདེ་ལྡན་ལགས་ནི་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༠༨ ཟླ་བ་ ༧ ཚེས་ ༧ ཉིན་ལྷ་སར་ཡབ་ཞྭ་སྒབ་པ་ལྷ་ཕྱགས་བཀྲིས་ཕུན་ཚོགས་དང༌། ཡུམ་བསམ་འགྲུབ་སྒྲོལ་མ་གཉིས་ཀྱི་སྲས་སུ་སྐུ་འཁྲུངས་ཤིང༌། ནང་མིའི་གཟིགས་སྐྱོང་འོག་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་དང༌། བརྡ་སྤྲོད། ཨང་རྩིས་སོགས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་རྣམས་ལ་སློབ་གཉེར་གནང་བ་དང་ཆབས་ཅིག ཡབ་མེས་རྣམ་པའི་འགྲོ་སྲོལ་ལྟར་ཆུང་དུས་ནས་གྲགས་ཅན་མི་སྣའི་རྣམ་ཐར་དང་ལོ་རྒྱུས་སོགས་ལ་ཐུགས་སྣང་ཤུགས་ཆེ་གནང༌། དགུང་ལོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་སོན་སྐབས་བོད་ཀྱི་གཞུང་ཞབས་སུ་འཛུལ་ཞུགས་གནང་སྟེ་རིམ་བཞིན་གཞུང་ཞབས་གནས་རིམ་གོམ་པ་རིམ་འཛེགས་ཀྱིས་མཐར་སྤྱི་ལོ་ ༡༩༣༩ ལོར་བོད་གཞུང་གི་རྩིས་དཔོན་དུ་སྐོ་བཞག་ཐོབ་པ་ནས་བཟུང༌། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༥༡ བར་བོད་གཞུང་རྩིས་དཔོན་གྱི་ཞབས་ཕྱི་ཞུས། ཁོང་གིས་བོད་གཞུང་གི་གྲྭ་བཞི་དངུལ་ཊམ་བཟོ་སྐྲུན་ཁང་གི་འགན་འཛིན་དང༌། བོད་རྒྱལ་ཡོངས་ཚོགས་ཆེན་གྱི་ཚོགས་གཙོ་ཡང་གནང་ཁར། བོད་གཞུང་གི་མགྲིན་ཚབ་པ་དབང་ཚད་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཐུགས་འགན་བཅས་བཞེས་ནས་བོད་ཀྱི་ཆབ་སྲིད་ཀྱི་ལས་དོན་གང་མང་ཐོག་གཙོ་འགན་བླ་མེད་ཁུར་ཡོད།
༸རྒྱལ་དབང་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་པར་བྱིན་ཅན་གྱི་འགྲེལ་བཤད།

ས་གནས། ཀ་ལི་ཀ་ཏ། Hastings House Calcutta 1910. མདུན་གྱི་བཞུགས་གྲལ་ལས་གཡོན་གྱི་དང་པོ། Seated from left: སྡེ་དགེ་རྒྱལ་སྲས་ངག་དབང་འཇམ་དཔལ། Prince of Derge Ngawang Jampel, འབྲས་ལྗོངས་རྒྱལ་སྲས་སྲིད་སྐྱོང་སྤྲུལ་སྐུ། Crown prince of Sikkim Sikyong Tulku, དབྱིན་གཞུང་སྐུ་ཚབ་སྐུ་ཞབས་ Charles Bell, ༧གོང་ས་བཅུ་གསུམ་པ་མཆོག 13th Dalai Lama, བློན་ཆེན་བཤད་སྒྲ། Lonchen Shatra, བློན་ཆེན་ཞོལ་ཁང་། Lonchen Zholgang, བློན་ཆེན་ཆང་ཁྱིམ། Lonchen Chankyim and…

 (གཙང་པ་)ཧའོ་རིན་པོ་ཆེ་ཚེ་དབང་དོན་གྲུབ། མི་ང་རང་གི་སྙིང་གི་རེ་བ་དང་བསམ་ཚུལ་ནི། འདས་རྟགས་ལས་ཀྱང་གསོན་རྟགས་མང་བ་འཇོག་པ་དེ་ཡག་པར་བརྩི་བཞིན་ཡོད། དེང་སང་རྙིང་མ་བ་འདས་རྟགས་བཞག་པ་མང་པོ་བྱུང་འདུག །ཉམས་ལེན་ལ་གྲུབ་འབྲས་ཆེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་པ་མང་པོ་ལས་འདས་རྟགས་གང་མང་ཐོན་པ་དེ་སྤྱིར་བཟང་མོད། ཡིན་ཡང་ང་རང་ཧང་སངས་མ་བྱུང་ལ་དགའ་ཚོར་ཡང་དེ་ཙམ་མ་བྱུང་། རྒྱུ་མཚན་གང་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན་མང་པོ་བཤད་མི་དགོས། རྙིང་མའི་རྩ་རྒྱུད་ཀྱི་བླ་མ་སངས་རྒྱས་དངོས་བྱོན་རྣམས་ལ་གསོན་རྟགས་དགའ་མང་ཡག་གསུམ་ཡོད་པ་ལས། འདས་རྟགས་བཟང་མང་བཞག་པ་མེད་པ་དེ་ཡིན། འདས་རྟགས་ཆེར་མེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་། བསྟན་པའི་དོན་དུ་རྙོག་འཛིང་གི་ལམ་བུ་མང་པོར་དཀའ་ངལ་མང་པོ་ལ་གདོང་གཏད་ནས་བསྐྱོད་པས་ཡིན་པ་རེད། རྒྱུ་མཚན་གཞན་ཡང་། འདིར་ལྷག་པའི་རྒྱལ་བསྟན་རིན་པོ་ཆེ་དར་ཞིང་རྒྱས་པ་ནི་གསོན་རྟགས་འཇོག་པར་མཛད་མཁན་རྐྱང་པའི་མཛད་རྗེས་ཁོ་ན་ཡིན། དེར་བརྟེན་ངས་བསམ་ན་རྒྱུ་མཚན་གཉིས་པོ་དེ་རྒྱུ་མཚན་སྟོབས་ཆེན་ཡིན་བསམ་གྱི་ཡོད། ངས་ཀྱང་མང་པོ་གང་ཡང་བསམ་ཤེས་ཀྱི་མེད། བླ་མའི་མཛད་རྗེས་ལ་དཔེ་ལྟ་རྒྱུ་དང་། དེའི་རྗེས་སུ་མ་འཇོན་ན་མ་གཏོགས་སྒྲུབ་རྒྱུ་ནི་ངའི་ལས་ཀའི་བྱེད་ཕྱོགས་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན། དེར་ཧ་ཅང་གིས་གཙིགས་ཆེན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། གསོན་རྟགས་ཞེས་པ་ནི་མཁས་བཙུན་བཟང་གསུམ་གྱི་སློབ་མ་དགའ་ལ་མང་བ་གསོ་སྐྱོང་ཐུབ་པ་བྱེད་རྒྱུ་དེ་གཙོ་བོ་ཡིན་པ་ལས། དེ་མིན་ས་རྡོ་དང་གསེར་དངུལ་ཟངས་ལྕགས་ཀྱིས་དངོས་པོ་སྣ་མང་བསྐྲུན་པར་གསོན་རྟགས་རེད་ཟེར་གྱི་མེད། ཚེ་དོན་ནས། ༢༠༡༩ ལོའི་བོད་ཟླ་ ༣ ཚེས་ ༢ ལའོ།།
༄༅། །བོད་ཡུལ་གྱི་སངས་རྒྱས་བསྟན་པའི་གནས་ཚད་དེ་ཡུན་རིང་མིན།

 གཙང་པ་ཧའོ་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག རྒྱུ་མཚན། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི་དགོན་པ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི་གར་འཆམ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི་སྒོམ་མེད་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི་ལྷ་ཁང་སྐུ་འདྲ་མ་ཡིན། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི་བསྐྱེད་རྫོགས་མེད་པའི་འུར་འཆེམ་མིན། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི་བཤད་སྒྲུབ་མེད་པའི་དམར་སེར་གྱི་ཚོགས་པ་མིན། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་ནི་བཤད་སྒྲུབ་རྐྱང་པ་རང་ཡིན། བཤད་སྒྲུབ་དེ་ཡང་བཤད་པ་ཨང་དང་པོ་ཡག་པོ་སོང་ཟིན་ནས་གཞི་ནས་སྒྲུབ་པ་ལ་འགྲོ་དགོས་པ་ཡིན། བཤད་པ་མེད་པའི་སྒྲུབ་པ་དེ་ནི་དམིགས་བསལ་ལམ་སྦྱང་སྔོན་དུ་སོང་བ་མིན་ན་ཧ་ཅང་དཀའ་བོ་ཡིན་འདུག འོན་ཀྱང་དེང་སང་གི་དགོན་སྡེའི་དབུ་འཛིན་ཚོ་ནི་བཤད་སྒྲུབ་ཟེར་ན་གོ་མཁན་ཡང་ཧ་ཅང་དཀོན། གོ་མྱོང་ཡོད་ཀྱང་ལག་ཏུ་ལེན་མཁན་ནི་ཤིན་ཏུ་དཀོན། རང་ཉིད་ཀྱི་གོ་མྱོང་ཐོབ་ཐང་བཤད་གྲྭ་ནས་གསོ་སྐྱོང་བྱས་ནས་བྱུང་ཡང་ད་དུང་བཤད་གྲྭར་རོགས་རམ་མེད། མ་ཟད་བཀག་རྡོ་ཏག་ཏག་བཟོ་མཁན་གྱི་ཁེངས་ཡོད། གཞན་ཡང་བཤད་གྲྭ་དང་བཤད་གྲྭའི་གྲྭ་བཙུན་གྱིས་ཅུང་ཙམ་མ་འགྲིག་ན་ལམ་སེང་ངར་ཤུགས་ཆེར་བསྐྱེད་ཀྱིས་བཤད་གྲྭ་བས་མི་ཉན་འདུག་ཟེར་ནས་བཤད་གྲྭ་བ་བཀག་གང་ཐུབ་བྱེད་པ་ཡང་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཡོད། དེར་བརྟེན་བོད་ཡུལ་གྱི་ནང་བསྟན་གང་མགྱོགས་ལྗོངས་རྒྱུ་ལ་ཕེབས་རྒྱུ་ཡིན་པ་རེད། ངོ་མ་བསྟན་པ་ལ་བསམ་བློ་ཡོད་མཁན་ནི་ཉིན་སྐར་རེད་ཅེས་གསུངས་པ་བདེན་པ་རེད། དཀོན་མཆོག་གིས་ཐུགས་རྗེས་གཟིགས།