བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ།

བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་ཀྱི་འཕེལ་རིམ་འགར་ཐོག་མར་དཔྱད་པ། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས། དང་པོ། གླེང་གཞི། ཀུན་གྱིས་སྤྱོད་ཀྱང་གྱིས་མི་དཔྱད་པའི། །གངས་ལྗོངས་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་གཞུང་ལུགས་མཆོག །བསྟན་བཅོས་སུམ་རྟགས་གཞུང་འདི་ནམ་བྱུང་དང་། །སུས་མཛད་དེ་ལ་བདག་ཡིད་འཕྱང་མོ་ཉུག །རག་ལ་གསེར་ཞུན་འབྱུག་པའི་མཛད་བྱང་འགའ། །བསྟན་ན་ཕྱི་དར་དུས་ནས་བོད་དུ་དར། ཆོས་སྲིད་ཟུང་འབྲེལ་ལུགས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ་འོག། །སྐབས་ཤིག་རང་རེའི་ལྗོངས་འདིར་ཀུན་གྱིས་བཀུར། །གསར་བུའི་བཞིན་ལ་གནའ་བོའི་འབག་གཡོགས་པར། །ཀུན་ཀྱང་དེ་ཉིད་གནའ་མིར་བརྩི་བ་ཡི། །རྫུ་བག་མཁན་གྱི་བཅོས་མའི་རྫུན་གཏམ་ཡང་། །བདེན་པར་བྱེད་པའི་ལུགས་ཤིག་ཡུལ་འདིར་ཆགས། ཡུན་རིང་འཕྱང་མོའི་མུན་ཁྲོད་འཕྱན་པ་ལ། །རེ་བའི་འོད་དཀར་རྟ་རྔ་ཙམ་འཕྲོས་པས། །ཚུལ་འདིར་དགག་དང་སྒྲུབ་པའི་གནས་ལུགས་གཏམ། །ལྷུག་པོར་གླེང་བ་དཔྱད་གཞི་འབའ་ཞིག་ལགས། སྔོན་བྱོན་མཁས་པར་སྐུར་བ་འདེབས་པ་མིན། །བག་ཆགས་རྙིང་པའི་ཟིལ་གྱིས་ཀུན་གནོན་ལས། །གྲོལ་ཕྱིར་རང་བཞིན་བདེན་པའི་འབེལ་གཏམ་འགས། །རང་གཞན་བློ་སྒོ་འབྱེད་ཕྱིར་འབད་པས་བྲིས།
༸རྒྱལ་དབང་རིན་ཆེན་ཚངས་དབྱངས་རྒྱ་མཚོའི་བཀའ་རྒྱ།

༄༅། །ཉི་འོག་ཏུ་་འཁོད་པའི་སྐྱེ་འགྲོ་སྤྱི་དང་། ཁྱད་པར་ཞོལ་གཉེར་སྡོད་དང་། ཤུན་རྫོང་སྡོད། བསྐུལ་བརྡའི་སྣེ་སླེབ་སེར་སྐྱ་དྲག་ཞན་རྒན་དམངས་དང་བཅས་པ་མཐའ་དག་ལ་སྤྲིངས་པ།
གཙང་ཁུལ་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱན་ཆ་གཙོ་བོ་པ་སྒོར་བཤད།

གཙང་ཁུལ་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱན་ཆ་གཙོ་བོ་ཞིག་ནི་པ་སྒོར་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་ཁག་བདུན་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་བྱས་ནས་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱན་ཆ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཞིག་རེད། དང་པོ། སྙུག་མ་ལས་སྒྲུབ་པའི་ཚེས་བརྒྱད་ཟླ་བའི་དབྱིབས་གཟུགས་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་སྙུག་མ་མི་མངོན་པའི་ཆེད་རས་དམར་གྱི་གཏུམ་ཞིག་གིས་ཐོག་སི་ཤན་དམར་པོའི་སྐྲིས་ཀྱང་རྒྱབ་ཡོད། གཉིས་པ། རྟག་ཛར་ཞེས་སྣམ་བུ་དཀར་དམར་གང་རུང་རིལ་མོ་ཞིག་བཟོས་ནས་སྒོ་སྣམ་དམར་པོའི་གཏུམ་རྒྱབ་སྟེ། རིང་ཚད་ཀུང་ཁྲེ་གང་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་གཡུ་བྱུར་རུ། བར་བཀག་དུ་གཡུ་ཧྲུག་ལ་སེར་དངུལ་གང་རུང་གི་སྟེགས་བུ་ཞིག་བཟོས་པ་དེ་ལ་ཐས་སྐྱོར་ཞེས་ལྔ་ཡོད་པ་དེ་མདུན་གྱི་གཡས་གཡོན་གཉིས་ལ་གཉིས་རེ་དང་། རྒྱབ་ཀྱི་ཡར་འཐེན་གྱི་རྩེ་མོར་སྟོང་ཆ་ཕྲན་བུ་བཞག་ནས་སྦྱར་དགོས་(སྟོང་ཆ་འཇོག་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྟོང་ཆའི་སྟེང་དུ་རང་གི་ཟླའོ་དེས་སྤྲད་པའི་གཡུ་དེ་སྦྱོར་དགོས།)རྟག་ཛར་ནི་པ་སྒོར་ཟླ་གཟུགས་དེ་ལ་གཤམ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ནས་སྣེ་མོ་གཉིས་པ་སྒོར་གྱི་རྩེ་ལ་འཐེན་པ་དེར་ཡར་འཐེན་ཞེས།
ས་སྐྱའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་གང་ཡིན་ལ་དཔྱད་པའི་གཏམ།

དང་པོ། ཞིབ་འཇུག་གི་དགོས་པ། དཔྱད་རྩོམ་དེའི་ནང་དུས་རབས་བཅུ་གསུམ་པའི་ནང་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱས་པས་བོད་ལ་དབང་ལུང་བསྒྱུར་སྐབས། སྲིད་འཛིན་སྒྲིག་གཞིའི་ཐད་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་བཙུགས་པར་གྲགས་པའི་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་དངོས་དག་གང་ཡིན་འཚོལ་ཞིབ་བྱ་རྒྱུའི་བསམ་པ་བཅངས་ཡོད། གཉིས། ཞིབ་འཇུག་གི་དྲི་བརྩད། བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ཁྲོད་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་དང་།[1] ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ།[2] ཞེས་འཁོད་ཡོད་མོད། དོན་དུ་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་པོ་དག་དབུས་གཙང་དག་པའི་ཞིང་གི་ཁུལ་དུ་གནས་ཡོད་པས་ན། དབུས་གཙང་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ཞེས་འབོད་པ་ཡིན། དབུས་གཙང་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ནི་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པས་བོད་ལ་དབང་བསྒྱུར་བྱེད་སྐབས། བོད་དབུས་གཙང་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་དོ་དམ་ཚགས་ཚུད་ཡོང་སླད་བཙུགས་པའི་སྲིད་འཛིན་ས་ཁོངས་ཀྱི་དབྱེ་ཚུལ་ཞིག་ཡིན་ཞིང་། ཁྲི་སྐོར་ཁག་ལ་ཁྲི་དཔོན་བསྐོ་བཞག་བྱས་ཏེ་རྒྱུན་གཏན་གྱི་ཆོས་སྲིད་བྱ་བའི་གནད་དོན་ཐག་གཅོད་གནང་གི་ཡོད། ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ནི་དཔལ་ལྡན་ས་སྐྱ་པའི་གཅིག་གྱུར་བཀོད་འདོམས་འོག་ལ་ཡིན་ཞིང་། ས་སྐྱའི་དཔོན་ཆེན་རིམ་བྱོན་ནི་ཁྲི་སྐོར་སྤྱིའི་དབུ་འཛིན་དུ་གྱུར་ཡོད། ཁྲི་སྐོར་དང་ཁྲི་དཔོན་ཞེས་པའི་སྲིད་འཛིན་སྒྲིག་གཞིའི་མིང་བརྡ་དེ་བོད་བཙན་པོའི་སྐབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆའི་ནང་མཐོང་ལམ་དུ་མ་གྱུར་ན། ཕལ་ཆེར་ས་སྐྱ་པའི་དུས་སྐབས་ཅམ་ནས་སུ་བྱུང་བར་སྣང་ཤིང་། ཁྲི་སྐོར་ཞེས་པར་སོག་སྐད་ནང་(Tumen)དང་རྒྱ་སྐད་ནང་དབན་ཧུའུ་(万户)ཞེས་འཁོད་འདུག
དུང་དཀར་འཆད་ཁྲིད། ལེའུ་དགུ་པའི་འཕྲོས། ༢

ད) རིགས་པའི་རྒྱལ་པོ་རྟེན་འབྲེལ་གྱི་གཏན་ཚིགས། རང་ངོས་ནས་གྲུབ་པ་དང་རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་ཡོད་ན། མེ་ལོང་ལ་རང་གིས་བལྟས་མིན་ལ་མ་ལྟོས་པར་གཟུགས་བརྙན་དེ་ཡོད་དགོས་ཀྱང་དེ་མེད། མེ་ལོང་ལ་རང་གིས་བལྟས་ན་མ་གཏོགས་གཟུགས་བརྙན་དེ་མི་འཆར་བ་དང་། ཡང་གཟུགས་བརྙན་དེ་མེ་ལོང་གི་ངོས་སུ་འཆར་བ་ལའང་རྒྱུ་རྐྱེན་མང་པོ་ཞིག་ཚང་དགོས། རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ཏེ་རྒྱུ་རྐྱེན་ཚོགས་ན་གཟུགས་བརྙན་འཆར་བ་དེ་རྟེན་འབྲེལ་ཡིན། རྟེན་འབྲེལ་ཞེས་པ་ནི་བརྟེན་ནས་བྱུང་བའམ་དེ་དང་ཕན་ཚུན་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། གཟུགས་བརྙན་དེ་ཡང་རྒྱུ་རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་འཛོམས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་མེ་ལོང་གི་ངོས་སུ་འཆར་བ་ལས་མེ་ལོང་རང་ཉིད་ཀྱི་ངོས་ནས་ཚུར་གྲུབ་པ་ཞིག་མིན། 
དུང་དཀར་འཆད་ཁྲིད། ལེའུ་དགུ་པའི་འཕྲོས།

༡) དབུ་མའི་ལྟ་བས་མཐའ་གཉིས་སྤོང་ཚུང་དང་། མཚན་ཉིད་རིག་པའི་ངེས་ཚིག དགེ་ལུགས་པའི་གཞུང་དུ་སྣང་བས་ཡོད་མཐའ་སེལ་བ་དང་། སྟོང་པས་མེད་མཐའ་སེལ། ཞེས་གསུངས་པ་ཞིག་ཡོད། ཁ་སང་ཁ་ཉིན་ཁྱེད་རང་ཚོར་གྲུབ་མཐའ་ཁྲིད་སྐབས་གསུངས་ཡོད་ཤས་ཆེ། སྣང་བས་ཡོད་པའི་མཐའ་སེལ་བ་དང་། སྟོང་པས་མེད་པའི་མཐའ་སེལ། ཞེས་པའི་ཡོད་པའི་མཐའ་དེ་གང་རེད་ཅེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་གྲུབ་པ་དེ་རེད། མེད་པའི་མཐའ་དེ་རྩ་བ་ནས་མེད་པ་དེ་རེད། མེད་པའི་མཐའ་དེ་སྣང་བ་ཀུན་རྫོབ་ཅིག་ཡོད་པ་དེས་སེལ་བ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་མ་གྲུབ་པ་དེས་ཡོད་པའི་མཐའ་སེལ་གྱི་ཡོད་ལ། ཡོད་པའི་ཡོད་ལུགས་ཡོད་སྟངས་ཤིག་ཡོད། ཡོད་ལུགས་དངོས་གནས་པ་མ་ཡིན་པར་ཡོད་པའི་མཐའ་ཞིག་ཡོད།