མཛད་པ་པོ། ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན། དེ་ལ་ཀ་མ་བ་ནི། ཇོ་བོ་ལན་པ་སྤྱིལ་བུར་ཕེབས་དུས། ཡུམ་དེས་ཇོ་བོ་ལ་བྱིན་རླབས་ཞུས་པས། འདི་ལ་བུ་བཟང་པོ་ཞིག་འོང་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན། 1057 མེ་མོ་བྱ་ལ་ཀླུངས་ཤོད་རུག་པར་སྐུ་འཁྲུངས། ཡབ་ཞང་འབེན་ཕྱུག་གི་སྲས་ཡིན་པས་ཞང་བུ་གཅིག་པར་གྲགས། མཚན་ཤེས་རབ་འོད། ཕྱིས་དགོན་པ་བ་མཇལ་དུ་བྱོན་པས། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱངས་ཤིང་པོ་ཏོ་བ་ལ་ཡང་ཆོས་གསན། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་སྦྱོར་བའི་ལོ་ཙཱ་ཡང་འབྲིང་ཞིག་མཁྱེན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ངན་པ་རྣམས་བཟང་པོར་བསྒྱུར་ནུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པོ་མངའ། ཕྱིས་ཀ་མ་དགོན་པ་བཏབ་སྟེ་འཕྲིན་ལས་བསྐྱངས་པས། ཚོགས་པ་བདུན་བརྒྱ་ཙམ་འདུས་སོ། །བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་པ་ 1131 ལྕགས་མོ་ཕག་གི་ལོའི་རྟའི་ཟླ་བའི་ཉི་ཤུ་གསུམ་ལ་ཀ་མར་སྐུ་གཤེགས་སོ།། ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་ལས་ཟུར་འདོན་ཞུས་པའོ།།
༄༅། །རོལ་མོའི་བསྟན་བཅོས་ཞེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ། །

མཛད་པ་པོ། ས་སྐྱ་པཎྜིཏ་ཀུན་དགའ་རྒྱལ་མཚན། ལེའུ་དང་པོ།   ༄༅།།བླ་མ་དང་འཇམ་པའི་དབྱངས་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱི་གསུང་གི་རྣམ་འཕྲུལ་ལས། །བྱུང་བའི་རྡོ་རྗེ་དབྱངས་ཅན་ལ་བཏུད་ནས། །རོལ་མོའི་སྦྱོར་བས་གཞན་ལ་ཕན་པ་ཡི། །དྲི་མེད་གཞུང་འདི་བདག་གིས་བཤད་པར་བྱ། །དད་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མཆོད་པ་དང་། །བཀྲེན་པ་རྣམས་ཀྱི་འཚོ་བ་དང་། །ཆགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་གཡོ་བ། །དེ་ཀུན་རོལ་མོ་མཁས་ལས་འབྱུང་། །བློ་ངན་གཟུགས་ཀྱིས་ཕོངས་པའང་རུང་། །རིགས་ངན་ནོར་དང་བྲལ་ཡང་བླ། །རོལ་མོའི་ཆ་ལ་མཁས་གྱུར་ན། །ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་རྒྱན་ལྟར་མཛེས། །གང་ན་ཐོད་དང་སྐྲ་གསར་དང་། །གར་དང་རོལ་མོའི་སྒྲ་ཡོད་པ། །དེ་ན་མྱ་ངན་ཡོད་མིན་པས། །དེས་ན་རོལ་མོ་བསྔགས་པ་ཡིན། །
༄༅། །མི་ཚོས་རྒྱུས་མངའ་ཆུང་བའི་དཔའ་བོ། ལྷ་རྔ་ཚེབརྟན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་རྗེས་སུ་དྲན་པ།

རྩོམ་པ་པོ། ཚ་རོང་དཔལ་འབྱོར། ལྷ་སྒང་ཆོས་གྲགས་ནས་དབྱིན་ཡིག་ལས་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར།   ཉེ་ལམ་ཕྱི་ལོ་༢༠༡༨ལོའི་ཟླ་༤ཚེས་ ༡༨ ཉིན་རྒྱལ་གཅེས་དཔའ་བོ་ལྷ་རྔ་ཚེ་བརྟན་རྣམ་རྒྱལ་ལགས་(ཚེ་རྣམ་ལགས།)སྐུ་ཚེའི་འཕེན་པ་རྫོགས།དེ་ཡང་།ཁོང་ནི་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ ཡར་སྔོན་ནས་རྒྱ་དམར་ལ་རྒོལ་བའི་གསང་བའི་ཆབ་སྲིད་ལས་འགུལ་དག་ལ་ཆ་ཤས་བཞེས་མྱོང་བའི་སྙིང་སྟོབས་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་རྒྱལ་ཞེན་པ་ཞིག་རེད།མི་ཚོས་ཁོང་མི་ལོ་ཧྲིལ་པོ་༢༠ཙམ་རྒྱ་དམར་གྱི་བཙོན་འོག་ཏུ་དཀའ་སྡུག་ཆེས་ཆེར་མྱོང་དགོས་བྱུང་རྐྱེན་ཡིད་ཐང་ཆད་ཅིང་།ཁོང་ལ་མངོན་གསལ་དོད་པོས་འགྱུར་བ་ཐེབས་ཡོད་པར་སྙམ་མོད།བསམ་ཡུལ་ལས་འདས་པ་ཞིག་ལ་ཁོང་སླར་ཡང་བཙན་རྒོལ་རྒྱལ་སྐྱོབ་ཀྱི་གསང་བའི་སྐྱིད་སྡུག་ནང་དུ་འཛུལ་ཞུགས་གནང་། ཁོང་ནི་མི་གཞུང་དྲང་བློས་ཐུབ་མི་ཚེ་ཉམ་ཆུང་ཚུལ་མཐུན་ངང་སྐྱེལ་མཁན་ཞིག་ཡིན་པས།བོད་མིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་རང་ཉིད་སྙིང་སྟོབས་ཅན་གྱི་དཔའ་བོ་ཞིག་རེད་ཅེས་གྲགས་པ་ཡོང་སླད།རང་གི་བྱས་རྗེས་རྣམས་བཏང་བཏང་བྱུང་བྱུང་གིས་འུད་སྒྲོག་ནམ་ཡང་གནང་མྱོང་མེད།དེས་ན་ངས་ཁྱེད་རྣམས་ལ་ཁོང་གི་སྐུ་ཚེའི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་ཙམ་ཞིག་ངོ་སྤྲོད་ཞུ་འདོད་བྱུང་།
༸རྒྱལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་ལས་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ།

བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ། བོད་གངས་ཅན་ས་ལའི་སྨན་ལྗོངས་སུ་པུར་རྒྱལ་ལྷ་ཐོ་ཐོ་རི་གཉན་བཙན་སྐབས་དམ་པའི་ཆོས་དབུ་བརྙེས་པ་དང་། བཙན་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐུ་དུས་སུ་གཙུག་ལག་ཁང་གསར་བཞེངས་སོགས་ནང་བསྟན་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སྣང་བརྙན་སྲོལ་གཏོད། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེའུ་བཙན་གྱི་སྐུ་དུས་སུ་རྒྱལ་ཁབ་ནས་དངོས་སུ་ནང་བསྟན་དར་སྤེལ་བྱེད་པའི་ལས་གཞི་ཚུགས་ཏེ་བསྟན་པའི་གཞི་མ་འདུལ་བའི་བསྟན་པ་བཙུགས་པ་དང་། སྒྲ་སྒྱུར་གླིང་གི་སློབ་གྲྭ་བཙུགས་ཏེ་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དང་རྒྱུད་སྡེ་རྣམས་རང་མི་རིགས་ཀྱི་སྐད་ཡིག་ཐོག་བསྒྱུར་བ། རྒྱ་གར་ནང་བསྟན་གཙུག་ལག་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོ་དཔལ་ན་ལནྡྲའི་མཁས་དབང་རྣམ་པའི་བཞེད་རྒྱུན་དྲི་མ་མེད་པར་སློབ་སྦྱོང་བྱས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡོངས་རྫོགས་དར་ཞིང་རྒྱས་པར་མཛད། དེ་ནས་དུས་འགྱུར་མི་ཟད་པ་བྱུང་ནའང་ལོ་པཎ་བཀའ་དྲིན་ཟླ་མེད་དུ་མ་རིམ་པར་བྱོན་པའི་ཐུགས་རྗེ་ལས་ནང་པ་སངས་རྒྱས་པའི་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཚང་ལ་མ་ནོར་བ་ཕྲ་ཚུགས་སུ་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་བར་མ་ཟད། མཁས་པའི་བཞེད་མཚམས་དང་བླ་མའི་གདམས་པ་སོགས་ལས་གྲུབ་མཐའ་མང་པོར་འཕེལ་རྒྱས་ཕྱིན། བླ་མས་སྲིད་སྐྱོང་བའི་ལམ་ལུགས་དར་བ་ནས་བཟུང་ཆོས་ལུགས་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་གཞུང་འཛིན་དུས་ཡུན་ནང་གཞུང་ས་ནས་རང་རང་གི་གྲུབ་མཐའ་གཙོ་འགྱུར་ཐོག་མཐུན་རྐྱེན་ཡོན་བདག་གནང་བས་གཞུང་འཛིན་གྲུབ་མཐའ་སོ་སོའི་འདུས་ཚོགས་ལ་འཕེལ་རྒྱས་ཧ་ཅང་ཆེན་པོ་ཕྱིན་ཡོད། གྲུབ་མཐའ་འཛིན་པའི་བླ་མ་རྣམས་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་འགའ་ཤས་ཀྱི་མི་དཔོན་ཁག་ལ་ཆོས་ཡོན་གྱི་འབྲེལ་བ་བྱུང་བས་རྒྱ་སོག་གི་ཡུལ་གྲུ་འགའ་ཤས་ལ་བོད་བརྒྱུད་ནང་བསྟན་དར་ཐུབ་པ་བྱུང་ཡོད་དོ།། ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཐུགས་བསྐྱེད་དམ་བཅའ་དང་།། ལོ་པཎ་མཁས་པའི་ཚོགས་ཀྱི་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས།། གང་ལྗོངས་རྒྱལ་བསྟན་པདྨའི་ཚལ་ཡངས་པོར།། གཅིག་འདུས་འཕྲིན་ལས་ཉི་མའི་འོད་སྣང་ཁྱབ།།
བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞེས་པ་གླེང་བ།

བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞེས་པ་གླེང་བ། ཆུང་ཚེ་རིང་། བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཞེས་པ་ནི་བོད་ཀྱི་བཀའ་འགྱུར་དང་བསྟན་འགྱུར།  མཁས་པའི་གསུང་འབུམ། གཞི་བདག་གི་བསང་མཆོད་སོགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཡོངས་ཁྱབ་ཏུ་བཀོད་པའི་ཚིག་གཅིག་ཡིན་པར་མ་ཟད།  དེང་སང་བོད་མི་ཕལ་མོ་ཆེའི་ངག་ཏུ་བྱང་བའི་རྒྱུན་སྤྱོད་ཀྱི་ཚིག་ཅིག་རེད།  ཡིན་ནའང་ཚིག་འདི་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་ཐད་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པ་མ་མཐོང་ལ་གོ་དོན་གྱི་ཐད་དུའང་བོད་ཡིག་ནང་ ༼ དགེ་ལེགས་ཀྱི་འབོད་ཚིག ༽ ཅེས་སོགས་རགས་བཤད་ཙམ་ལས་མ་མཆིས།  བོད་སྐད་རང་དུ་དེའི་འགྲེལ་བཤད་གསལ་པོ་ཞིག་མེད་པའི་དབང་གིས་དབྱིན་སྐད་སོགས་སུ་དེའི་དོན་འགྲེལ་སྐབས།  ཕན་ཚུན་ཐུག་སྐབས་སྤྱོད་པའི་འཚམ་འདྲིའི་ཚིག་ཅིག་རེད་ཟེར་བ་དང་།  བཀྲ་ཤིས་ནི་རྟེན་འབྲེལ་བཟང་བ་དང་།  བདེ་ལེགས་ནི་བདེ་བའམ་ཐང་བའི་དོན་རེད་ཟེར་བ།  ཡང་ལ་ལས།  བྱིན་རླབས་དང་རླུང་རྟ་འཕེལ་བའི་དོན་དུ་བསྒྱུར་བ་དང་ལ་ལས་ཁོར་ཡུག་འདིར་བཀྲ་ཤིས་པའི་རྟགས་ཡོངས་སུ་འཛོམས་པར་ཤོག་ཅེས་པའི་དོན་དུ་བསྒྱུར་བ།  ལ་ལས་ཚིག་འདི་དབྱིན་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ཐབས་མེད་པ་ཞིག་རེད་ཟེར་བ་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བྱུང་དང་འབྱུང་བཞིན་ཡོད། ཕྲན་གྱི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཀྱི་དོན་ཤེས་དགོས་ན་དེའི་འབྱུང་རྩ་ཤེས་དགོས་པ་ཡིན།  བོད་མི་ཚོ་ཐོག་མར་ཐུག་སྐབས༼ཁམས་བཟང་༽དང་༼མ་མཇལ་ཡུན་རིང་༽སོགས་དང་།  ཁ་བྲལ་དུས༼ཁྱེད་ཁ་དྲོ།  ཚེ་རིང་༽ སོགས་བརྗོད་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་།  ཇི་ལྟར༼ཁམས་བཟང་༽ཞེས་པ༼ཁྱེད་ཁམས་བཟང་ངམ༽ཞེས་པ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པ་དང་།  ༼མ་མཇལ་ཡུན་རིང་༽ཞེས་པ།  ༼ངེད་གཉིས་སམ་ང་ཚོ་ཕན་ཚུན་མ་མཇལ་བར་ཡུན་རིང་ཕྱིན་སོང་༽ཞེས་པ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡིན་ཞིང་།  དེ་བཞིན༼ཁྱེད་ཁ་དྲོ། ཚེ་རིང་༽ཞེས་པའང་༼ཁྱེད་ཁ་དྲོ་ཞིང་ཚེ་རིང་བར་གྱུར་ཅིག༽ཅེས་པ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡིན།  གོང་གི་དཔེ་མཚོན་དེ་ཚོ་དང་མཚུངས་པར།  དེང་སྐབས་ང་ཚོའི་རྒྱུན་སྐད་ནང་འཇགས་པའི༼བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས༽ཞེས་པའང་།  དོན་དུ་སྨོན་ཚིག་བཀྲ་ཤིས་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་པ་དང་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག་བཀྲ་ཤིས་པར་ཤོག  བདེ་ལེགས་པར་ཤོག་ཅེས་པའང་ཚུད་ཅེས་པ་བསྡུས་ཏེ་བརྗོད་པ་ལས་བྱུང་བ་ཞིག་རེད་སྙམ།
༸རྒྱལ་བའི་བཀའ་དྲིན་ཉིན་བྱེད་སྣང་བ་ལས་བོད་ཁམས་སྤྱི་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ།

བོད་ཁམས་སྤྱི་ལ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བ། རི་མཐོ་ས་གཙང་མི་དཔའ་བའི་པུར་རྒྱལ་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཁམས་ཆེན་མོ་འདིའི་སྤྱི་ཚོགས་ཀྱི་དཔལ་ཡོན་ལ་དར་གུད་སྣ་ཚོགས་བྱུང་བའི་ཁྲོད། སྐབས་འགར་ཆིག་སྒྲིལ་གྱི་རྨུ་ཐག་གངས་རིའི་མུ་ཁྱུད་དང་འབྲེལ་ཞིང་། ལ་ལར་མཐུན་སྒྲིལ་གྱི་གོམ་ཁ་སྒོ་ཐེམ་ནས་མ་གྲོལ་བའི་སྐབས་ཀྱང་ཡོད། གང་ལྟར་ཡང་འཇིག་རྟེན་ཤར་ནུབ་ཀྱི་ཡུལ་ཁམས་སྤྱི་དང་མཐུན་པར་ལོ་ངོ་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་དཔལ་ཡོན་ལྡན་པའི་མི་རིགས་ཤིག་ཡིན། བོད་ཁམས་སྤྱི་ལ་དབང་བཙན་པའི་པུར་རྒྱལ་བཙན་པོའི་གདུང་ཆད་པ་ནས་བཟུང་ཡུལ་ཁམས་གཞན་གྱི་དཔུང་སྟོབས་ལ་མ་བརྟེན་པར་རང་ཡུལ་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱོང་བའི་ལྷ་མིའི་དབང་པོ་སུ་ཡང་བྱུང་སྙམ་པའི་ཡིད་གཏད་འཕེར་བ་མ་བྱུང་ཞིང་། ལྷག་པར་ས་ཕག་རིམ་གཙང་དང་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་གཞུང་འཛིན་རིམ་པའི་སྲིད་རྗེས་ལ་ཞིབ་ཏུ་བསམ་ཚེ་རྒྱལ་ཁབ་ཅིག་གིས་ལུགས་སྐྱོང་བའི་མཛད་རྗེས་ངོ་སོ་ལྷག་ཏུ་ཐོན་པ་མ་བྱུང་ཡང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་བརླག་ཙམ་དུ་གནས་ཐུབ་པ་བྱུང་།  ༸གོང་ས་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པ་ནས་བཅུ་བཞིའི་བར་ལུགས་གཉིས་རང་དབང་རང་སྟོབས་ཀྱིས་སྐྱོང་བ་ནི་༸གོང་ས་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་༸གོང་ས་བཅུ་གསུམ་པ་ཆེན་པོ་གཉིས་ཙམ་ལས་མ་བྱུང་ཞིང་། ལུགས་སྐྱོང་བའི་བྱ་བ་ནི་རིམ་པ་བཞིན་དུ་སྡེ་སྲིད་དང་། མི་དབང་། རྒྱལ་ཚབ། སྲིད་སྐྱོང་སོགས་ཀྱིས་དབང་ཆར་གྱུར། དེ་དག་ཕལ་ཆེ་བས་རང་གི་དབང་སྒྱུར་བརྟན་པོར་གནས་ཕྱིར་ཁྱིམ་མཚེས་རྒྱལ་ཁབ་གཞན་གྱི་སྡེ་དཔོན་མི་དྲག་གི་དབང་ཤུགས་རྒྱབ་དཔུང་ལ་བསྙེས་ཏེ་ནང་དམེས་དུས་འདའ་བར་བྱས། མཐར་ཕྱི་ནང་རྒྱུ་རྐྱེན་སྔོན་སོང་གི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་ཏེ་བོད་རྒྱལ་ཁབ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྲིད་སྣོད་བཅུད་དང་བཅས་པའི་མངའ་ཐང་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་བཙན་འཛུལ་བའི་ལག་ཏུ་ཤོར་ཏེ་ཆབ་འབངས་རྣམས་བཟོད་དཀའི་སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྒྱར་ཚུད་དོ།། པུར་རྒྱལ་བཙན་པོའི་རྟ་མཆོག་རྨིག་པའི་རྗེས།། གསུམ་གཉིས་ས་ལ་དབང་བའི་ཕྱག་རྒྱ་བཏབ།། དེ་ཡི་བུ་རྒྱུད་བླ་དཔོན་མི་དབང་ཚོས།། རང་གི་སྒོ་ཁར་མཐའ་ཡི་ས་མཚམས་བཅད།།