སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།

གནའ་དུས་བོད་ཀྱི་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ་ལས་འཕྲོས་པའི་དཔྱད་གླེང་།

རྩོམ་པ་པོ་མངའ་རིས་ཕོ་ཉ། <ནང་དོན་གནད་བསྡུས་>དཔྱད་རྩོམ་འདིའི་ནང་གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང་མ་ཕམ་གཡུ་མཚོ་དེ་ཉིད་གནས་མཆོག་ལ་ངོས་ཇི་ལྟར་འཛིན་ཚུལ་དང་། ཆོས་ཕྱོགས་ནས་བོད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་གོམས་གཤིས་བཟང་པོའི་བོད་མི་ཚོས་རང་བྱུང་ཁོར་ཡུག་ལ་སྲུང་སྐྱོབ་གཅེས་འཛིན་གནང་སྟངས་དེ་བཞིན་གདོད་མའི་ནགས་ཚལ་སྲུང་སྐྱོབ་དང་ཕན་ནུས་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ། <བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།> རང་བྱུང་ཁམས། གངས་མཚོ། ཡུལ་སྲོལ་གོམས་གཤིས། ནགས་ཚལ།

ཤ་བོ་མཁའ་བྱམས། རྒྱལ་ལྷ་ཁང་ངམ་རྒྱལ་ལུག་ལྷས་ལྷ་ཁང་འདི་དེང་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་མཚོ་སྟོད་ཤང་ལྷ་སྒང་གྲོང་ཚོའི་གྲོང་དཀྱིལ་ན་ཡོད་ཅིང་།(པར་དང་པོར་གཟིགས།)འགོས་ལོ་ཙཱ་བས་ཀླུ་མེས་ཀྱི་སློབ་མ་ཀ་བ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞང་སྣ་ནམ་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་སྤྱི་ལོ་1012ལོར་ཕྱག་བཏབ། སྤྱི་ལོ་1240ལོར་ཧོར་དམག་བྱུང་ནས་ལྷ་ཁང་བསྲེགས། བཙུན་པ་སོ་སྟོན་སོགས་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བཀྲོངས། ཕྱིས་ཧོར་དོར་ཏོག་འགྱོད་ནས་ཉམས་གསོ་བྱས། ལྷ་ཁང་བར་བ་ཞང་ལྷས་གསོས། དར་གྱི་ལྷ་ཁང་གསོ་མ་ཐུབ།བྱ་གྲགས་ལྷ་ཁང་གསོས་པའི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཐུབ་པ་བཞེངས་ཞེས་དང་།1 དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་འདི་ལས་མཆེད་པ་ལ་ཞང་སྐོར་གྲགས་ཞེས2དེ་སྔ་དགོན་པ་འདི་ལ་གཏོར་བརླག་ཚབ་ཆེན་ཐེབས་མྱོང་ལ་དང་པོའི་བདག་པོ་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཞང་སྣ་ནམ་ལ་ཐུག། དེ་བཞིན་རིག་གསར་སྐབས་ཡང་བསྐྱར་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡོད་ལ། འདིར་སྐབས་སུ་བབས་པ་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་རིང་སྐོར་ཡིན་མོད། གོང་གི་ཆགས་འཇིག་འཕེབ་འགྲིབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་གཤམ་གྱི་བརྗོད་བྱ་དངོས་སུ་འཛུལ་བར་གལ་ཆེ།
ཁྲོ་ཕུ་བཀའ་བརྒྱུད་དང་དེའི་གདན་སའི་སྐོར།

ཁྲོ་ཕུ་བཀའ་བརྒྱུད་ནི། ཕག་མོ་གྲུ་པའི་སློབ་མ་རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་ཚ་དང་། ཀུན་ལྡན་རས་པ་སྐུ་མཆེད་ལས་བརྒྱུད་པ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་རྒྱལ་ཚ་ནི། ༼གཙང་གི་༽ཤབ་སྨད་དུ་གནུབས་ནམ་མཁའི་སྙིང་པོའི་གདུང་རྒྱུད་དུ་རབ་བྱུང་གཉིས་པའི་ས་ཁྱི་སྤྱི་ལོ་1118 སྐུ་འཁྲུངས། ལོ་ལྔ་ནས་ཡིག་རྩིས་བསླབས། གཞོན་ནུའི་དུས་ནས་ཆོས་ལ་དོན་གཉེར་དང་ལྡན་པར་གྱུར། གནུར་ཉི་མ་སོགས་བླ་མ་དུ་མ་ལས་ཆོས་མང་དུ་གསན། དགུང་ལོ་བཅུ་དགུ་པ་ལ་དབུས་སུ་བྱོན། པུ་ཧྲེང་ལོ་ཙཱ་བའི་དངོས་སློབ་དམར་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སོགས་དང་མཇལ། བླ་མ་དམར་གྱི་ཞལ་བཀོད་ལྟར་ཕག་མོ་གྲུ་པའི་དྲུང་དུ་བྱོན།
ཕོ་བྲང་བྱམས་པ་མི་འགྱུར་གླིང་ནས་ཚོལ་རྙེད་བྱུང་བའི་རྡོ་བརྐོས་ཀྱི་མི་མངས།

མིག་མངས་ནི། བོད་དུ་དུས་ནམ་ཞིག་ལ་དར་བ་གསལ་པོར་བཀོད་ཡོད་པ་མ་མཐོང་ཡང་།རྒྱའི་ཡིག་ཚང་《ཐང་ཡིག་རྙིང་མ་》ལས་བོད་ཆེན་པོའི་སྲིད་ལུགས་སྐོར་བརྗོད་སྐབས་“རྩེད་མོར་ཤོ་དང་མིག་མངས་” ཞེས་དང་།《ཏུང་ཧོང་གི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་》 དག་ན་བོད་བཙན་པོའི་བློན་ཆེན་སྤུང་སད་ཟུ་ཙེ་སོགས་ཀྱིས་མིག་མངས་རྩེ་བའི་གཏམ་རྒྱུད་བཀོད་ཡོད་པ། དམངས་སྲོལ་ཞིབ་འཇུག་པ་སྐུ་འབས་དགྲ་ལྷ་ཟླ་བ་བཟང་པོས་བོད་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་འཁྲུངས་ཡུལ་ཕོ་བྲང་བྱམས་པ་མི་འགྱུར་གླིང་ནས་ཚོལ་རྙེད་བྱུང་བའི་རྡོ་བརྐོས་ཀྱི་མི་མངས་འཁྲབ་གའི་སོགས་དང་།
བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་རྡོ་རིང་ཐོག་མ་གསར་རྙེད་བྱུང་བ།

༄༅།།བོད་ལྗོངས་སུ་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་རྡོ་རིང་ཐོག་མ་གསར་རྙེད་བྱུང་བ་ལས། ནུབ་རྒྱུད་དུ་ནང་བསྟན་ལ་དད་མོས་བྱེད་མཁན་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ། ཟླ་1ཚེས་4ཉིན། བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གི་ཞིབ་འཇུག་པ་གཞོན་པ་ཤར་རྒན་དབང་འདུས་ལགས་ཀྱིས་ཀྲུང་གོ་གསར་འགྱུར་ཁང་གི་གསར་འགོད་པའི་བཅར་འདྲི་དང་ལེན་གནང་སྐབས”སྤུ་ཧྲེང་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ནི་བོད་ལྗོངས་མངའ་རིས་ས་ཁུལ་གྱི་ཁོངས་སུ་ད་བར་གསར་རྙེད་བྱུང་བའི་ལོ་རབས་སྔ་ཤོས་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཞིག་ཡིན་ལ། ད་ཡོད་བོད་བཙན་པོའི་དུས་སྐབས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་རྡོ་རིང་ཐོག་མའང་རེད” འདིའི་ཐོག་ནས་ནང་བསྟན་ལ་དད་མོས་བྱེད་པ་དང་ཆོས་སྤེལ་བར་སྐུལ་འདེད་བྱེད་ཐབས་ནི་ས་ཁོངས་འདིར་ལག་བསྟར་བྱས་ཡོད་པ་ར་སྤྲོད་བྱས་ཡོད་པ་མ་ཟད། དེས་བོད་ལྗོངས་སྟོད་མངའ་རིས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རིག་གནས་དང་ནང་བསྟན་སྒྱུ་རྩལ་ལ་ཞིབ་དཔྱད་བྱེད་རྒྱུར་དཔྱད་གཞིར་འཛིན་པའི་རིན་ཐང་གལ་ཆེན་ལྡན་ཡོད་ཅེས་གསུངས་པ་རེད།

མཛད་པ་པོ། ཡོངས་འཛིན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན། དེ་ལ་ཀ་མ་བ་ནི། ཇོ་བོ་ལན་པ་སྤྱིལ་བུར་ཕེབས་དུས། ཡུམ་དེས་ཇོ་བོ་ལ་བྱིན་རླབས་ཞུས་པས། འདི་ལ་བུ་བཟང་པོ་ཞིག་འོང་ཞེས་ལུང་བསྟན་པ་བཞིན། 1057 མེ་མོ་བྱ་ལ་ཀླུངས་ཤོད་རུག་པར་སྐུ་འཁྲུངས། ཡབ་ཞང་འབེན་ཕྱུག་གི་སྲས་ཡིན་པས་ཞང་བུ་གཅིག་པར་གྲགས། མཚན་ཤེས་རབ་འོད། ཕྱིས་དགོན་པ་བ་མཇལ་དུ་བྱོན་པས། ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་གཉིས་ཀྱིས་བསྐྱངས་ཤིང་པོ་ཏོ་བ་ལ་ཡང་ཆོས་གསན། མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་ཞིང་རྒྱ་བོད་སྐད་གཉིས་སྦྱོར་བའི་ལོ་ཙཱ་ཡང་འབྲིང་ཞིག་མཁྱེན། ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་ངན་པ་རྣམས་བཟང་པོར་བསྒྱུར་ནུས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བརྟན་པོ་མངའ། ཕྱིས་ཀ་མ་དགོན་པ་བཏབ་སྟེ་འཕྲིན་ལས་བསྐྱངས་པས། ཚོགས་པ་བདུན་བརྒྱ་ཙམ་འདུས་སོ། །བདུན་ཅུ་རྩ་ལྔ་པ་ 1131 ལྕགས་མོ་ཕག་གི་ལོའི་རྟའི་ཟླ་བའི་ཉི་ཤུ་གསུམ་ལ་ཀ་མར་སྐུ་གཤེགས་སོ།། ལམ་རིམ་བླ་མ་བརྒྱུད་པའི་རྣམ་ཐར་ལས་ཟུར་འདོན་ཞུས་པའོ།།