ཡི་གེའི་བཤད་པ་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན།

༄༅། །ཡི་གེའི་བཤད་པ་མཁས་པའི་ཁ་རྒྱན། ཨ་ལག་ཤ་ངག་དབང་བསྟན་དར།   ༄༅། །ཨོཾ་བདེ་ལེགས་སུ་གྱུར་ཅིག །ལེགས་བཤད་འདོམས་ངག་འབྲུག་སྒྲ་སྒྲོག་པ་ཡིས། །དྲན་དབང་རྨ་བྱའི་བློ་ལ་དགའ་སྐྱེད་ཅིང་། །དམ་ཆོས་དགུང་ཆར་ཕབ་པའི་བཅུད་བཟང་པོས། །ཐུབ་བསྟན་འཛིན་མ་གསོ་མཛད་བླ་མ་རྒྱལ། །སྤངས་རྟོགས་ཡོན་ཏན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ལས། །གཟུགས་སྐུ་རིན་ཆེན་རྡུལ་བརྩེགས་གྱེན་དུ་འཕགས། །འཕྲིན་ལས་ཉི་ཟླས་རྒུད་མུན་མཐར་མཛད་པའི། །ཤཱཀྱ་སེང་གེའི་དགེ་ལེགས་གཡོ་གྱུར་ཅིེག ཆུ་སྐྱེས་གསར་བ་ལྡེམ་ལྡེམ་གཡོ་བའི་རྩེར། །འགྱིང་བག་མཛེས་པའི་གར་གྱིས་རྣམ་རོལ་པའི། །སེང་ལྡེང་ནགས་སྒྲོལ་འཕགས་མའི་ཞབས་རྡུལ་མཆོད། །དགེ་མཚན་བཀྲ་ཤིས་དམ་པས་སྐྱོང་གྱུར་ཅིག །ལུས་ཅན་སྒྲོལ་བའི་དམ་བཅའ་མི་བསྙེལ་བར། ། རྒྱལ་སྲས་ཚུལ་འཆང་ཟུར་ཕུད་ལྔ་པ་དང་། །སྒྲ་དབྱངས་ལྷ་མོ་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལྷ། བདག་ཡིད་ཁྱིམ་དུ་དལ་གྱིས་བཞུགས་པར་མཛོད། །སློབ་དཔོན་ཨ་ནུའི་ཐུགས་རྗེའི་སྤྲིན་སྟུག་ལས། །ཚོགས་གསུམ་བཀྲ་བའི་བདུད་རྩིའི་རྒྱུུན་ཐིགས་པ། །སྡེ་སྣོད་རྒྱ་མཚོར་འཁྱིལ་བའི་འཇིངས་ཟབ་ལས། །རྣམ་དཔྱོད་སྙིམ་པས་བཅུས་པའི་བཅུད་འདི་སྤེལ། །ཕན་སེམས་རྟག་འགྲོས་བསྐུལ་བའི་སྒྲ་བརྒྱ་པ། །རྣམ་དཔྱོད་ལྷ་ཡི་ལམ་ནས་དེང་ཆར་བསྒྲག བློ་ལྡན་གཙུག་ཕུད་ཅན་དག་དུས་ད་ནས། དགའ་བའི་མཇུག་སྒྲོ་བཏེགས་པའི་གར་བྱོས་ཤིག དེ་ཡང་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་ཞལ་ནས། །རིགས་ལམ་ཕྲ་མོ་འབྱེད་པའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་། །གཞུང་ལུགས་གདམས་པར་ཤར་བའི་ཉམས་ལེན་དང་། །ཚིག་སྦྱོར་ཚུལ་ལ་མཁས་པའི་ངག་གི་དཔལ། །ས་སྟེང་འདི་ན་རིན་ཆེན་རྣམ་གསུམ་སྣང་། །ཞེས་ཚིག་སྦྱོར་ལ་མཁས་པ་ས་སྟེང་གི་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཚུངས་པར་བསྔགས་བརྗོད་མཛད་པ་ལྟར། ཚིག་སྦྱོར་ལ་མཁས་པའི་ཤིན་ཏུ་དགོས་ཤིང་། དེ་ལ་ཡང་ཐོག་མར་ཚིག་གི་གཞི་ཡི་གེ་ལ་སྦྱང་བ་གནད་དམ་པ་ཡིན་པས། འདིར་ཡི་གེའི་ཚུལ་བཤད་པར་བྱ་བ་ལ།…
ཀུན་མཁྱེན་ཇོ་མོ་ནང་པ། མཚན་དངོས་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན།

ཀུན་མཁྱེན་ཇོ་མོ་ནང་པ། མཚན་དངོས་ཤེས་རབ་རྒྱལ་མཚན། མཚན་གཞན་ཀུན་མཁྱེན་དོལ་པོ་བ་ཡང་ཞུ། གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་སུ་བྱུང་བའི་དབུ་མ་གཞན་སྟོང་གི་ལྟ་བའི་བཞེད་སྲོལ་ཐོག་མར་གཏོད་པར་མཛད་པ་ཡིན།
སྡོད་ཁང་།

སྡོད་ཁང་། བོད་ཀྱི་འཛུགས་སྐྲུན་བཟོ་རྩལ་ལ་དགོན་པ་དང་། ཕོ་བྲང་། སྤྱིར་བཏང་གི་ཁང་པ་བཅས་བཟོ་དབྱིབས་ཁག་གསུམ་དུ་དབྱེ་ན་འགྲིག་ཅིང་། དགོན་པའི་བཟོ་ཁྱད་ནི་སངས་རྒྱས་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་འདུལ་བའི་གཞུང་ལས་གསུངས་པ་ལྟར་དབུས་སུ་འདུ་ཁང(ཚོགས་ཁང)དང་། སྦུག་ཏུ་གཙང་ཁང(རྟེན་གཙོའི་བཞུགས་ཁང) འདུ་ཁང་གི་གཞུང་སྒོའི་མདུན་དུ་སྒོ་འཕྱོར། སྟེང་དུ་མཆོད་ཁང་ངམ་ལས་ཤག་སོགས་ཀྱི་ཁང་པ་སྣ་ཚོགས། མཐའ་སྐོར་དུ་གྲྭ་པའི་སྡོད་ཤག སྒོ་འགྲམ་ཁོར་ཡུག་ཏུ་བར་ཁྱམས་འགྲོ་ལམ། སྒོ་འཕྱོར་གྱི་སྟེང་དུ་རབ་གསལ་དང་གཞན་རྣམས་ལ་སྒེའུ་ཁུང་ཆེ་ཆུང་སྣ་ཚོགས། འདུ་ཁང་དུ་དཀར་གསལ་སེང་གཡབ་ལ་ཀ་རིང(གཉིས་ལས་མི་ཉུང་བ)དང་དེའི་མཐར་ཀ་ཐུང་། རྩིག་ལྡེབས་སུ་སངས་རྒྱས་བྱང་སེམས་ཀྱི་སྐུ་བརྙན་དང་། གཏམ་རྒྱུད་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་རི་མོ། སྒོ་འཕྱོར་འོག་རྒྱལ་ཆེན་སྡེ་བཞི་དང་། སྲིད་པ་འཁོར་ལོ། འདུལ་བའི་དཔེ་རིས་སོགས་ཀྱི་ལྡེབས་བྲིས། ཀ་སྟེང་དུ་ཤིང་བརྩེགས་རིམ་པ་བཅུ་གསུམ་ཡོད་པའི་མཛེས་རྒྱན་ལ་བྱ་འབྲུག་དང་། པད་མ། ནོར་བུ་སོགས་ཀྱི་མཛེས་རིས་འབྲི་སྲོལ། གྱང་སྟེང་དུ་སྤེན་བད་ལ་གསེར་ཟངས་ཀྱི་སྤེན་རྒྱན། ཡང་ཐོག་རྩེར་རྒྱ་ཕིབས་སམ་གྷན་ཇི་ར། རྩིག་ཟུར་དུ་སྲུང་མ་ཁག་གི་རྟེན་ཐུག་དང་། གསེར་ཟངས་སམ་རས་ཀྱི་རྒྱལ་མཚན། མདུན་ངོས་ཀྱི་སྟེང་དུ་འཁོར་ལོ་དང་རི་དྭགས། རྩིག་ཟུར་དུ་དྲིལ་བུ་བཅས་ཀྱི་མཛེས་རྒྱན་ཡོད། ལྷ་ཁང་གི་བཟོ་ཁྱད་ནི་དགོན་པ་དང་འདྲ།
ཐ༽ བསྒྱུར་བྱའི་སྐད་ཡིག་དང་། བརྗོད་བྱའི་ནང་དོན། (10)

ཐ༽ བསྒྱུར་བྱའི་སྐད་ཡིག་དང་། བརྗོད་བྱའི་ནང་དོན། བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ་ལས[1]། ལོ་ཙཱ་ཆེ་འབྲིང་ཆུང་དང་གསུམཿ མདོ་རྒྱུད་བསྟན་བཅོས་མང་བསྒྱུར་བཿ དར་གྱི་གབ་ཙེའི་ཁྲིར་བཞུགས་པཿ ལོ་ཙཱ་མཁས་པ་བརྒྱ་རྩ་བརྒྱདཿ སཾ་སྐྲྀ་ཏ་ལྷའི་སྐདཿ བཻ་ཤ་འདྲེའི་སྐདཿ ཨ་བ་བྷ་ཏི་གནོད་སྦྱིན་གྱི་སྐདཿ ནཱ་ག་ར་ཀླུའི་སྐདཿ འབའ་དུ་ལ་མིའི་སྐདཿ ཁ་དྷོ་ལ་སྲིན་པོའི་སྐདཿ ཨ་ཧ་ར་ཨུ་རྒྱན་གྱི་སྐདཿ བྷྱེ་ཀ་ར་མི་མ་ཡིན་གྱི་སྐདཿ པྲ་ཏི་ཤ་ཟའི་སྐདཿ ཀ་ལིང་ཀའི་སྐདཿ པ་ལི་ཏྲི་ཏའི་སྐདཿ ན་ག་སི་དྷིའི་སྐདཿ ཁང་བུ་གླིང་གི་སྐདཿ ཟངས་གླིང་གི་སྐདཿ ཀ་མཱ་ལ་རུ་པའི་སྐདཿ ཝཱ་རཱ་ཎ་སིའི་སྐདཿ མ་ག་དྷའི་སྐདཿ ནཱ་ལནྡའི་སྐདཿ བེ་ཏའི་སྐདཿ སིངྒ་ལའི་སྐདཿ མ་རུ་ཙེའི་སྐདཿ ཟ་ཧོར་གྱི་སྐདཿ ཤཾ་བྷ་ལའི་སྐདཿ ཁ་ཆེའི་སྐདཿ བྲུ་ཤའི་སྐདཿ རྒྱ་གར་གྱི་སྐདཿ རྒྱ་ནག་གི་སྐདཿ བལ་པོའི་སྐདཿ ལིའི་སྐདཿ སྲིན་པོའི་སྐདཿ དེ་ལ་སོགས་པ་སྐད་རིགས་ཐམས་ཅད་བོད་དུ་བསྒྱུར་ཤེས་པཿ ཞེས་གསུངས་པ་ལྟར་སྐད་རིགས་མི་འདྲ་བ་…
ཐུབ་བསྟན་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཨེ་ཝཾ་ལྕོག་སྒར།

            དེ་ཡང་རྡོ་རྗེ་བྲག་གི་མཚན་རྒྱས་པར་“ཐུབ་བསྟན་རྡོ་རྗེ་བྲག་ཨེ་ཝཾ་ལྕོག་སྒར་”ཞེས་ཞུ། སྐྱིད་གཤོངས་རྭ་སྨད་ནས་ཤར་དུ་སྣུམ་ནག་འཁོར་ལམ་དེད་དེ་སྤྱི་ལེ་ལྔ་ཙམ་ཕྱིན་ན་རྡོར་བྲག་གྲུ་ཁར་འབྱོར། དེ་ནས་འཕྲུལ་གྲུར་བསྡད་དེ་ཆུ་ཚོད་གཅིག་མིན་ཙམ་སོང་ན་གྲུ་ལས་ཐོན་མ་ཐག་དགོན་དེར་འབྱོར། རྡོར་བྲག་ཅེས་པ་ནི་དགོན་དེའི་རྒྱབ་རིར་གཡུ་ཡི་རྡོ་རྗེའི་རང་བྱོན་ཡོད་པས་རྡོ་རྗེ་བྲག་དང་། ཨེ་ཝཾ་ལྕོག་སྒར་ཞེས་པ་ནི་ཐོག་མར་ལྕོག་གུར་ཕུབ་པའི་འདུས་སྡེ་ཡིན་པས་མཚན་དེ་ལྟར་ཐོགས། དེའང་ཐོག་མར་མངའ་རིས་པཎྜི་ཏ་པདྨ་དབང་གི་རྒྱལ་པོས་གུར་བཀྱོན་པའི་གསང་ཆེན་གྱི་འདུས་སྡེ་ཆུང་ངུ་ཞིག་འཛུགས་གནང་མཛད་པ་ལ། དེ་ནས་སྐུ་ཕྲེང་གསུམ་པ་རིག་འཛིན་ངག་གི་དབང་པོས་དུས་རབས་བཅུ་བདུན་ཙམ་ལ་དགོན་དེ་བརྩིགས་པར་མཛད། རིག་འཛིན་སྐུ་ཕྲེང་བཞི་པ་ཀུན་བཟང་པད་མ་འཕྲིན་ལས་གདན་ཁྲིར་འཁོད་རྗེས། རྒྱལ་མཆོག་ལྔ་པ་ཆེན་པོ་དང་ཆོས་ཡོན་གྱི་ཐུགས་རྗེའི་བདག་རྐྱེན་དང་བཅས་སྟོབས་རྒྱས་པར་གྱུར། བདེ་ཡངས་ཤར་ནུབ་གཉིས་ཞེས་མདོ་སྔགས་གྲྭ་ཚང་ཤར་ནུབ་གཉིས་ཆཁོས། དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ལྔ་སྟོང་ཙམ་བྱུང་གསུངས། སྔ་འགྱུར་རྙིང་མའི་བྱང་གཏེར་ གྱི་གདན་ས་ཆེན་པོར་གྲགས།
ལོ་ཙཱའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་། སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་ཁྱད་ཆོས། (9)

ཏ༽ ལོ་ཙཱའི་རྣམ་དཔྱོད་དང་། སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་ཁྱད་ཆོས།   ལོ་ཙཱ་སློབ་གཉེར་བའི་ཆ་རྐྱེན་ལྔ་དང་། བརྟག་ཐབས་རྣམ་པ་ལྔའི་ཚད་གཞི་ཚང་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བསྒྱུར་བའི་བཀའ་དང་བསྟན་བཅོས་ཀྱི་གཞུང་ལུགས་རྣམས་བརྗོད་བྱའི་དོན་གྱི་གོ་རིམ་མ་ནོར་ཞིང་། ཆ་ལག་ཚང་བ་དང་། རྗོད་བྱེད་ཀྱི་ཚིག་གསལ་ཞིང་གོ་བརྡ་འཕྲོད་པའི་ནུས་པ་ཆེ་བ་མ་ཟད། བསྒྱུར་ཡིག་འགའ་ཞིག་ནི་བོད་མི་རང་གིས་རྩོམ་འབྲི་བྱས་པ་ལྟ་བུའི་ཆུ་ཚད་ཧ་ཅང་མཐོན་པོ་ཡོད་སྟབས། གནའ་རབས་རྒྱ་གར་གྱི་རིག་གནས་དང་། ནང་དོན་རིག་པའི་གསུང་རབ་གླེགས་བམ་མང་པོའི་མ་དཔེ་རྣམས་གཏོར་བཤིག་ཐེངས་གསུམ་བྱུང་བའི་རྐྱེན་གྱིས་མཐོང་རྒྱུ་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་། དེང་སྐབས་བོད་ཡིག་གི་ནང་ཡོད་པའི་བཀའ་བསྟན་རྣམས་བོད་ཡིག་ནས་ལེགས་སྦྱར་དང་པཱ་ལིའི་ཡི་གེར་ཕར་བསྒྱུར་བའི་ཐོག་ལ་རྒྱ་གར་ཡི་གེའི་མ་དཔེ་ངོ་མ་དང་ཁྱད་མེད་པའི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོང་གི་ཡོད་པ་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་མཁས་པ་མང་པོས་གཅིག་གྱུར་གྱིས་ངོས་འཛིན་གནང་བཞིན་ཡོད་པ་མ་ཟད། རྒྱ་གར་སྐད་ཀྱི་དཔེ་ཆ་རྒྱ་ཡིག་དང་བོད་ཡིག་གཉིས་ཀར་ཡོད་པ་མང་པོ་ཞིག་རྒྱ་ཡིག་ཐོག་ནས་གོ་བ་ལོན་དཀའ་བ་རྣམས་བོད་ཡིག་ནང་གོ་བདེ་བ་དང་། བརྗོད་དོན་ཆ་ཚང་བ་ཡོད་པ་ཡང་རྒྱ་བོད་གཉིས་ཀའི་སྐད་ཡིག་ལ་མཁས་པའི་མཁས་དབང་མང་པོས་གསུངས་དང་གསུང་མུས་རེད། ནང་པའི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ལ་ཞིབ་འཇུག་གནང་མཁན་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་མཁས་པ་མང་པོས་བོད་ཡིག་དང་བོད་སྐད་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་གཙོ་བོ་ཡང་དེར་ཐུག་ཡོད། དེར་མ་ཟད་ནང་པའི་ཆོས་དང་རིག་གནས་ལྔ་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་ཆ་མང་པོ་ཞིག་ཡོད་པའི་ནང་ནས་འགའ་ཞིག་རྒྱ་ཡིག་དང་། འགའ་ཞིག་རྒྱ་གར་སྐད་དུ་ཡོད་པ་རྣམས་སྔོན་བྱོན་བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་ནས་ང་ཚོས་སོ་སོའི་མི་རིགས་རང་གི་སྐད་ཀྱི་ཐོག་ནས་ལྟ་ཀློག་བྱས་ཏེ་གོ་དོན་རྟོགས་ཐུབ་པ་བྱུང་བ་ཡང་ལོ་ཙཱ་བ་ཁོང་རྣམས་ཀྱི་བོད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཡིག་སྒྱུར་ཐད་ལ་སྟབས་བདེའི་སླ་བཅོས་དང་འོལ་ཚོད་ཙམ་མ་ཡིན་པའི་མི་རིགས་གཞན་དག་གི་སྐད་ཡིག་གཉིས་ཀའི་ཚིག་དོན་ཆ་ཚང་བར་མཁྱེན་རྟོགས་གནང་རྗེས་བསྒྱུར་བ་ཞིག་ཡིན་པའི་རྟགས་མཚན་གསལ་པོ་ཞིག་རེད། དཔེར་ན། སྔོན་བྱོན་རྒྱའི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས། བུདྡྷཱ་དང་། དྷརྨ། སངྒ་སོགས་བརྗོད་དོན་ཕལ་མོ་ཆེ་སྒྲ་བསྒྱུར་གཙོ་བོར་མཛད་ཡོད་པ་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཐོག་མ་ནས་བུདྡྷཱ་ལ་སངས་རྒྱས་དང་། དྷརྨ་ལ་ཆོས། སངྒ་དགེ་འདུན་སོགས་དོན་བསྒྱུར་གཙོ་བཟུང་མཛད་དེ་བོད་མི་རང་ཉིད་ཀྱི་སྐད་ཡིག་གི་ཐོག་ནས་ནང་དོན་གོ་རྒྱུ་ཡོད་པ་ཞིག་བསྒྱུར་ཡོད། ལྷག་པར་བོད་ཡིག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་བཀའ་བསྟན་རྣམས་ནི་སྤུས་ཚད་དང་། གྲངས་འབོར་གང་གི་ཆ་ནས་འགྲན་ཟླ་དང་བྲལ་བ་ཞིག་ཆགས་ཡོད་པར་བརྟེན་བོད་ཀྱི་ཡིག་སྒྱུར་དེ་ཡང་ཡུན་རིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པ་དང་། སྒྲ་སྒྱུར་ལོ་པཎ་གླིང་དང་སྒྲ་སྒྱུར་རིགས་པའི་གཞུང་ལུགས་བྱུང་སྔ་ཞིང་། སྐད་གཉིས་སྨྲ་བའི་ལོ་ཙཱ་བ་བྱོན་མང་བ། བསྒྱུར་བྱའི་ནང་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་ཆ་ལག་ཚང་བ། བཀའ་བསྟན་དང་བཅུ་ཕྲག་རིག་གནས་གཞུང་གི་སྒྱུར་ཡིག་མང་བ། བསྒྱུར་ཆོས་ཀྱི་གྲངས་འབོར་ཆེ་བ། སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་ཆུ་ཚད་མཐོ་ལ་སྒྱུར་བའི་སྤུས་ལ་ལེགས་པ་བོད་ཀྱི་ས་ཁྱོན་དང་། དུས་ཡུན། མི་འབོར་སོགས་ཕྱོགས་གང་ས་ནས་གཤིབ་བསྡུར་གྱིས་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་ཀྱང་ཐུན་མིན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་དུ་མ་ལྡན་ཡོད་པས། བསྟན་པ་སྔ་དར་གྱི་སྐབས་སུ་བོད་ཀྱི་ཡིག་སྒྱུར་བྱ་གཞག་དར་སྤེལ་གྱི་རྩེ་མོར་སོན་ཞིང་། དོ་ཟླ་བྲལ་བའི་ལག་རྗེས་ངོམ་ཆོག་པ་ཞིག་བྱུང་བ་ནི། སྔོན་བྱོན་མེས་པོ་གོང་མ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་དྲིང་མི་འཇོག་པའི་སྐུ་དྲིན་ཡིན་པ་གོར་མ་ཆག འོ་ན་སྐབས་དེའི་ཡིག་སྒྱུར་བྱ་བར་ཁྱད་ཆོས་གང་དག་ལྡན་ཡོད་ཅེ་ན། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོ་ནས་ཁྲི་རལ་བར་བཙན་པོ་རིམ་བྱོན་གྱིས་ཡིག་སྒྱུར་རྩ་བར་ཐུགས་སྣང་མཐོང་ཆེན་མཛད་པས།…