ཁ་རག་གི་གྲྭ་པ་ཆེན་པོ་འདུལ་བ་འོད།

ཁ་རག་གི་གྲྭ་པ་ཆེན་པོ་འདུལ་བ་འོད། གུང་ཐངབླ་མ་ཞང་གི་སློབ་མ་སྐུ་ཚེའི་རིང་ལ་ཁ་རག་ཏུ་སྒྲུབ་པ་མཛད་པས་མཚན་ལ་ཁ་རག་པ་ཞེས་ཐོགས། འཁྲུངས་ཡུལ་ལྷོ་ཁ་གྲ་ནང་ནས་ཡིན་ཅིང༌། གདུང་རུས་ཀྱི་དང༌། གསང་སྔགས་རྙིང་མའི་ཆོས་སྐོར་མང་དུ་མཁྱེན་ཅིང༌། སྐུ་མཆེད་གཅིག་ཡོད་པ་མེས་ཚིག་ནས་ཤི་བས་ཐུགས་སྐྱོ་ནས་ཚལ་གུང་ཐང་དུ་བླ་མ་ཞང་རིན་པོ་ཆེའི་དྲུང་དུ་བྱོན། ལོ་ཉི་ཤུ༌རྩ་བདུན་གྱི་བར་འབྲལ་མེད་དུ་བསྟེན་ཏེ་རང་ལ་དངོས་པོ་ཅི་བྱུང་བླ་མའི་ཕྱག་ཏུ་ཕུལ། ཆོས་གསུངས་ཚད་གསན་ཅིང༌། གདམས་ངག་བཀའ་རྒྱ་མ་དང་བཅས་པ་ཡོངས་རྫོགས་ཐོབ་པའི་བུ་ཆེན་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཅུང་ཟད་ཞིབ་པ་《དེབ་དམར་》ཤོག་གྲངས་ ༡༣༧ ནས་ ༡༣༩ དང༌། 《ལྷོ་རོང་ཆོས་འབྱུང་》ལྕགས་དཔར་མའི་གྲངས་ ༢༠༡ ནས་ ༢༠༢ བར་གསལ་བ་དེར་གཟིགས། ༼དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས་༽ བཏུས།
ཁ་བ་ཅན།

ཁ་བ་ཅན་ བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཡུལ་སྤྱིའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་མཐའ་གངས་རིས་བསྐོར་བའི་དབང་གིས་ཁ་བ་ཅན་དང་གངས་ཅན་ལྗོངས་ཞེས་འབོད་པ་སྟེ། དེ་ཡང་རྒྱ་གར་སྐད་ཀྱི་ཧཱི་མ་ལཱ་ཡ་ཟེར་བ་བོད་སྐད་དུ་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ཞིང༌། ཧཱི་མ་ལཱ་ཡའི་རི་རྒྱུད་སྤྱིའི་མིང་ལ་རི་བོ་གངས་ཅན་དུ་འབོད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡང་རི་བོ་གངས་ཅན་ནི་འཛམ་གླིང་ཐོག་མཐོ་ཤོས་དང༌། རིང་ཤོས་ཀྱི་རི་རྒྱུད་ཅིག་སྟེ། བོད་ཀྱི་ནུབ་ཕྱོགས་ཀསྨི་རའི་ཤར་ངོས་ནས་བཟུང༌། རྒྱ་གར། བལ་ཡུལ། འབྲས་ལྗོངས་བརྒྱུད་འབྲུག་ཡུལ་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་བར་བརྐྱངས་པའི་རིང་ཚད་ལ་སྤྱི་ལེ་ཉིས་སྟོང་བཞི་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཙམ་དང༌། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་ཆ་སྙོམས་སྤྱི་ཁྲེ་དྲུག་སྟོང་བདུན་བརྒྱ་བཅོ་ལྔས་མཐོ་བ་ཡོད། དེའི་ནང་ནས་ཆེས་མཐོ་ཤོས་ནི་ཇོ་མོ་གླང་མའི་རི་རྒྱུད་ཡིན་ཞིང༌། དེ་ནི་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་སྤྱི་ཁྲེ་བརྒྱད་སྟོང་བརྒྱ་མེད་བརྒྱད་ཅུ་གྱ་གཉིས་ཀྱིས་མཐོ་བ་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱི་རི་རྒྱུད་ཧ་ཅང་རིང་པོ་ཞིག་གིས་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས་ངོས་སུ་ལྕགས་རིས་བསྐོར་བ་ལྟར་ཡོད་པས་ན། བོད་ཀྱི་ཡུལ་སྤྱིའི་མིང་ལ་ཁ་བ་ཅན་དང༌། གངས་ཅན་ལྗོངས་ཞེས་བརྗོད་པ་ཡིན། དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་ལས་བཏུས།  
ཀ་ཅོག་ཞང་གསུམ།

ཀ་ཅོག་ཞང་གསུམ། བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་དུས་སུ་བྱོན་པའི་ལོ་ཙཱ་བ་གཞོན་གསུམ་སྟེ། འབྲོ་ཀ་བ་དཔལ་བརྩེགས་དང༌། ཅོག་རོ་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན། སྣ་ནམ་ཞང་ཡེ་ཤེས་སྡེ་བཅས་གསུམ་ཡིན། ཡོངས་གྲགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཆ་ཚང་མར་ཀ་ཅོག་ཞང་གསུམ་ཞེས་བརྗོད་བདེ་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་གོ་རིམ་དེ་ལྟར་མཛད་ཀྱང༌། ཀ་བ་དཔལ་བརྩེགས་ཀྱིས་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་མཛད་པའི་《དཀར་ཆག་ལྡན་དཀར་མ་》ལས། ཅོག་རོ་ལོ་ཙཱ་བའི་མཚན་སྨྲོས་པའི་ཚེ་སློབ་དཔོན་ཀླུའི་རྒྱལ་མཚན་ཞེས་དང༌། ཞང་ལོ་ཙཱ་བ་ལ་མཁན་པོ་ཡེ་ཤེས་སྡེ་ཞེས་ཞེ་སའི་ཆེ་བརྗོད་ཡོད་པ་དང་། ཀ་བ་དཔལ་བརྩེགས་རང་ཉིད་ཀྱི་མཚན་སྨྲོས་པའི་ཚེ། སྒྲ་བསྒྱུར་གྱི་བན་དེ་དཔལ་བརྩེགས་ཞེས་སྤྱིར་བཏང་གི་མིང་ཐོག་ནས་བཀོད་གནང་མཛད་ཡོད་པས་དེའི་གོ་རིམ་ལྟར་བྱས་ཚེ། ཞང་ཅོག་ཀ་གསུམ་ཞེས་བརྗོད་དགོས་པ་ལྟར་སྣང་ཞིང༌། གསང་སྔགས་སྔ་འགྱུར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཚང་མའི་ནང་ཀ་ཅོག་ཞང་གསུམ་མཁན་ཆེན་བོ་དྷི་སྭ་ཏྭ་དང་།སློབ་དཔོན་ཆེན་པོ་པདྨ་འབྱུང་གནས།
འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞི་འཕེལ་རྒྱས་དང་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཚུལ་སྐོར་གླེང་བ།

  འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞི་འཕེལ་རྒྱས་དང་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཚུལ་སྐོར་གླེང་བ།   ད་ལྟ་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་བོད་ཡིག་གི་ལོ་རྒྱུས་ཁག་གཞིར་བཟུང་ན། རྒྱལ་པོ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ་ནས་རྩིས་པའི་རྒྱལ་རབས་སུམ་ཅུ་པ་སྟག་བུ་གཉན་གཟིགས་ཀྱི་དུས་ཞིང་འབྲོག་གི་བར་ཕན་ཚུན་དངོས་ཟོག་བརྗེ་རེས་ཀྱི་ཚོང་ལས་འཕེལ་རྒྱས་ཆེན་པོ་བྱུང་བར་བརྟེན་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཏན་འཁེལ་ཞིག་བཟོ་རྒྱུར་ཁ་ཚ་དགོས་གཏུགས་བྱུང་བར་བརྟེན། བློན་པོ་ཁྲི་ངོར་སྣང་མང་བཙུན་གྱིས་བྲེ་དང་སྲང་ཐོག་མར་བཟོས་ཐོག ཞིང་པའི་ས་ཁུལ་ནས་ཐོན་པའི་འབྲུ་རིགས་རྣམས་བྲེ་ལ་འཇལ་ནས་སྤྲོད་ལེན་བྱས་པ་དང་། འབྲོག་པའི་ས་ཁུལ་ནས་ཐོན་པའི་མར་དང་བལ་ཤ་སོགས་སྲང་ལ་འཇལ་ནས་སྤྲོད་ལེན་བྱེད་དགོས་པར་གཏན་འབེབས་བཟོས་ཡོད། ཡིན་ནའང་དེ་དུས་ཀྱི་བྲེ་དང་སྲང་གི་ཚད་གཞི་གང་འདྲ་ཡིན་མིན་ལོ་རྒྱུས་ནང་གསལ་པོར་འཁོད་མེད། དེ་དང་ཕྱོགས་མཚུངས་ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བོད་ཡིག་གི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་ལོ་རྒྱུས་ནང་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ཀྱི་བྲེ་དང་སྲང་གི་འཇལ་ཚད་གཅིག་གྱུར་བཟོས་ཞེས་གསལ་བ་ལྟར་ན། རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གོང་དུ་བོད་ཀྱི་ས་གནས་ཁག་གི་བྲེ་དང་སྲང་གི་འཇལ་ཚད་གཅིག་གྱུར་མེད་པར་གོ་ཐུབ་ཀྱང་། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་གོང་དུ་ས་གནས་ཁག་གི་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་ལ་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་གང་འདྲ་ཡོད་མེད་བཤད་མེད་པ་མ་ཟད། སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་གང་འདྲ་བྱས་ནས་གཅིག་གྱུར་བཟོས་གནང་བ་ཡང་གསལ་བཤད་བྱས་མེད། རྒྱལ་པོ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་སྐབས་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞིའི་སྐོར་སྐབས་དེར་བརྩམས་པའི་བོད་སྨན་གྱི་གཞུང་འགའ་ཞིག་གི་ནང་ཡ་ཁྱོར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་བྲེ་གང་། དེ་ཆ་བདུན་ལ་བགོས་པའི་ཆ་གཅིག་སྟེ་ཡ་ཁྱོར་གསུམ་ལ་ཕུལ་གང་། ཕུལ་བདུན་ལ་བྲེ་གང་དུ་བརྩིས་པ་དེ་ལ་བདུན་ཕུལ་ཞེས་བཤད་སྲོལ་ཡོད་གཅིག་དང་། ཡང་ལུགས་གཅིག་ལ་ཡ་ཁྱོར་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་དུམ་བུ་དྲུག་དུ་བགོས་པའི་ཆ་གཅིག་སྟེ། ཡ་ཁྱོར་གསུམ་དང་ཕྱེད་ཀ་ལ་ཕུལ་གང་། ཕུལ་དྲུག་ལ་བྲེ་གང་དུ་བརྩིས་པ་དེར་དྲུག་ཕུལ་ཞེས་རྩི་སྲོལ་ཡོད་ལུགས་བཤད་ཡོད། ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་སྐབས་བརྩམས་པའི་བོད་ཀྱི་སྨན་གཞུང་འགའ་ཞིག་ནང་བཤད་པའི་འཇལ་ཚད་དང་གཤོར་ཚད་ནི་ནས་འབྲུ་ཆེ་བ་གཉིས། འབྲིང་བ་གཉིས། ཆུང་བ་གཉིས་བཅས་བསྡོམས་པའི་དྲུག་ལ་ཁམ་ཚིག་འབྲིང་གི་ཚད། ཁམ་ཚིག་དྲུག་ལ་སྟར་ཕུལ་གང་། སྟར་ཕུལ་དྲུག་ལ་བྱ་སྒོང་གང་། བྱ་སྒོང་དྲུག་ལ་མཁར་ཕུལ་གང་། མཁར་ཕུལ་དྲུག་ལ་མཁར་བྲེ་གང་། མཁར་བྲེ་ཉི་ཤུ་ལ་མཁར་ཁལ་གང་དུ་བརྩིས་པ་ནི་སྐབས་དེའི་གཤོར་ཚད་ཡིན། འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་སྐོར་ཞིབ་རྒྱས་ཙམ་གཟིགས་འདོད་ན་ཁོ་བོས་བྲིས་པའི་ཆེད་རྩོམ་《གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་འཇལ་གཤོར་འདེགས་གསུམ་གྱི་ཚད་གཞི་འཕེལ་རྒྱས་དང་འགྱུར་ལྡོག་བྱུང་ཚུལ་སྐོར་གླེང་བ།》ཞེས་པར་གསལ།། མཁས་དབང་དུང་དཀར་བློ་བཟང་འཕྲིན་ལས་ཀྱིས་མཛད་པའི་《དུང་དཀར་ཚིག་མཛོད་ཆེན་མོ་》ལས་དྲངས།
བཅུ་གཉིས་པ།  འཕན་པོའི་རྫོང་ཁག་ཆེན་པོ་དྲུག་ངོ་སྤྲོད།

བདུན་པ། རྫོང་ཁག་ཆེན་པོ་དྲུག་ངོ་སྤྲོད། ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་། དེ་སྔའི་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ནི་བྱང་ཆག་ལའི་ལ་རྩེ་ནས། ལྷོ་གཡའ་རོང་ལུང་གཤམ་བར་དང་། ཤར་ཡུང་བ་ལུང་གཤམ་ནས། ནུབ་ལྷུན་སྡིངས་བར་ཡིན་འདུག སྒྲིག་གཞིའི་ཐད་རྫོང་དཔོན་དང་། དེའི་འོག་ལས་དྲུང་གཅིག གཙོ་དྲག་གཞུང་རྒྱུག་སེ་བ་སྒང་དང་། སྟག་ལུང་ཆོས་གཞིས་སྤྱི་ཆེན་དཔོན། ལེན་པོ་བར་གཞི་ཆུ་འཁོར། ཚེ་སྨོན་གླིང་དབུ་མ་གཞིས། གཞུང་རྒྱུག་ལྕང་སྲུང་པ་བཅས་ལྔ། བརྒྱ་ཚོ་རྒན་པོ། དམངས་གཙོའི་བཅོས་བསྒྱུར་ཟེར་བའི་སྐབས་ཀླུ་སྡིངས་པ་ངག་དབང་དངོས་གྲུབ། བཅས་ཡོད་པ་ནས་རྒྱུན་གཏན་ལས་དོན་ནི་རྩེ་ཤོད་བཀའ་ཤག་སོགས་བཀོད་རྒྱ་གཞིར་བཟུང་ལས་དོན་སྒྲུབ་རྒྱུ་དང་། རང་ཁོངས་གཞུང་སྒེར་ཆོས་གསུམ་གྱི་ཁོངས་ནས་ཁྲལ་རིགས་སྒྲུབ་རྒྱུག་གི་ཆ་བགོས་བྱ་རྒྱུ་སོགས་ཡིན། བརྒྱ་ཚོ་རྒན་པོའི་ལས་འགན་གཙོ་བོ་ནི་སྐད་གཏོང་བརྡ་རྒྱག་བྱེད་དགོས་པ་དང་། ཞོལ་པ་རྐང་བཅུ་གཉིས་ཞེས་ཐེམ་དུད་བཅུ་གཉིས་ཡོངས་ནས་རྫོང་གཡོག་རྩག་རྩིག་རྣམས་རྒྱུག་རེས་སྐུལ་རྒྱུ་སོགས་ཡིན། ཁྲལ་རིགས་ཐད་རྒྱ་ཤིང་རྔོད་གསུམ་དང་། ལམ་ཐོག་ས་ཚིགས་དཔོན་རིགས་དང་། དམག་དཔུང་། གཞུང་ཡིག་སྐྱེལ་མཁན་སོགས་གཞུང་དོན་དུ་འགྲོ་བསྐྱོད་ལ་སྡོད་གནས་དང་། རྟ་ཁལ་གཏོང་རྒྱུ་སོགས། འདམ་རྩྭ་བརྔ་བསྡུ་ལྷ་སའི་འདམ་ར་ནས་འདམ་རྩྭ་བརྔས་ཏེ་ཆིབས་ར་མདོ་སྦུག་ཏུ་བསྐྱེལ་རྒྱུ། སྐུ་སྒེར་ཆུ་ཆག་དང་། བྱང་ཐང་ཆུ་ཆག སྔོན་མ་ཡིག་སྐྱེལ་སྦྲག་པ་རྟ་བཞོན་ནས་འགྲོ་སྐབས་རྟ་ལ་སྟེར་རྒྱུའི་ཆུ་ལྡུར་དང་། ཆག་ཅེས་ཁྲལ་རྐང་ལ་ནས་སྲན་མ་ཁལ་ལྔ་རེ་ཙམ་འཁྲི་བ། ཕོ་བྲང་ཡས་མས་ཀྱི་ཐུག་རལ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་མདུན་ངོས་ཀྱི་ཐུག་རལ་བཟོ་བྱེད་དེ་ལྷུན་གྲུབ་ལ་འཁྲི་ཚུལ་དོད་འོས་འཚམས་ཤིིག་ཞབས་པད་དབུ་རེས་ (བཀའ་བློན་རེ་སྐོར་) སུ་འབུལ་དགོས་པ་དེ་རྩེ་རྣམ་གན་བཀར་འཇུག་ཏུ་བསྡུ་སྲོལ་ཡོད་སྐད། ཁྲལ་ཆག་ཐད་བོགས་དུད་ཅེས་བོགས་མ་ཕུལ་ནས་ཁྲལ་ཆག་བྱུང་བའི་དུད་ཚང་ཆེ་བས་འབྲུ་ཁལ་ལྔ་བཅུ་དྲུག་ཅུ་སྐོར་དང་། ཆུང་བར་བྲེ་ཁ་ཤས་ཡོད་དེ་གཞུང་རྒྱུག་ཁེ་གཙང་ལ་འཁྲི་ཞིང་། བོགས་འབུལ་ཐེམ་དུད་ལ་ཁྲལ་གཞན་འཁྲི་སྲོལ་མེད། མེ་ཤོར་སོགས་སྐྱོན་ཆ་ཐོན་རིགས་ལ་དུང་དཀར་གྱི་སྒྲ་ཐོས་སར་དུང་བརྡ་དང་། མ་ཐོས་སར་སྐད་གཏོང་བརྡ་རྒྱག་བྱེད་སྲོལ། རྫོང་ཁོངས་སུ་རྐུ་རྒྱག་སོགས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་བྱུང་ཚེ་རྫོང་དེ་རང་ནས་ཐག་གཅོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། 2)…
བཅུ་གཅིག་པ། འཕན་པོ་བས་གཞུང་སྒེར་ཆོས་གསུམ་ལ་ཁྲལ་འབུལ་ཚུལ།

དྲུག་པ། འཕན་པོ་བས་གཞུང་སྒེར་ཆོས་གསུམ་ལ་ཁྲལ་འབུལ་ཚུལ།     ཕོད་མདོ། ༡༽ ཞེ་འབྲས་སྒང་། ཁུ་རུ། རྫས་ར་སྒང་། བློ་གྲོང་སྒང་། རིབ་རིའི་སྒང་། ཕོད་མདོ་གྲོང་།  (གཞུང་རྒྱུག) ༢༽ ཀ་དྲུག་ཕྲ།  (སྟག་ལུང་།)  གྲོང་དཀྱིལ།  (རྭ་སྒྲེང་།) ༣༽ གྲོང་སྨད། ལྦུག་གེ གནས་ཆུང་།  (གཞུང་རྒྱུག) ༤༽ མཚོ་ལུང་། སྙིང་པོ། རུ་ཕད་སྒང་། རིང་མོ། ར་རིམ།  (རྭ་སྒྲེང་བླ་བྲང།) སྟག་ལུང། འོ་འཇོ། ར་པ། སྟག་ལུང་། དཔྱིད་ལ། སྒྲོག་ལ། བསམ་པ་ལུང་། ཅོང་མོ།  (སྟག་ལུང་དགོན་པ།)  ཁ་ལུང་།…