སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།

ཏུན་ཧོང་ཡིག་རྙིང་དུ་གསལ་བའི་བཙན་པོ་ཨ་ཙ་ར་ཞེས་པ་སུ་ཡིན་ནམ།

ཏུན་ཧོང་ནས་ཐོན་པའི་བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་ཡིག་རྙིང་འདི་དག་ནི་བོད་ཀྱི་གནའ་བོའི་སྤྱི་ཚོགས་བལྟ་བའི་རྒྱངས་ཤེལ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། དེ་དག་ལ་ཞིབ་དཔྱད་བྱ་དགོས་ས་ནི་ཤིན་ཏུ་མང་བ་ལས། བོད་ཀྱི་བཙན་པོའི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་ཡོད་བཙན་པོ་ཨ་ཙ་ར་ཞེས་པ་འདི་ཉིད་བཙན་པོ་གང་ལ་ངོས་འཛིན་དགོས་པའི་ཐད་ལ་ཞིབ་འཇུག་བྱ་མཁན་ཅི་རིགས་བྱུང་ཡོད་སྲིད་ཀྱང་། འདིར་རང་གི་གང་ཤེས་གླེང་བར་འདོད་དོ།། བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་དཔེ་བསྐྲུན་གནང་བའི་ཧྥ་རན་སིར་ཉར་བའི་ཏུན་ཧོང་ཤོག་དྲིལ་ཡིག་རྙིང་གི་བཤུས་ཡིག་ཕྱོགས་བསྒྲིགས་ཞེས་པའི་དེབ་བརྒྱད་པའི་ཤོག་ངོས་ ༥༥༦ ལས། བོད་འཕྲུལ་གྀ་རྒྱལ་པོ་དམྱྀག་གསུམ་པ་དང་། །སྲོང་བརྩན་སྒམ་པོ་དང་། །བཙན་པོ་ཁྲི་སྲོུམ་ལྡེམ་བརྩན་དང་། །བཙན་པོ་ཁྲི་གཙུག་ལྡེ་བརྩན། །བཙན་པོ་རལ་པ་ཅན་དང་། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྤྱོད་པ། བཙན་པོ་ཁྲིས་ཀྱི་ལིང་དང་། སྲས་ཆེ་བ་བྱིན་མགོན་དང་། །བཀྲ་ཤིས་མགོན་དང་། །ལེག་གཙུག་མགོན་དང་། །བཙན་པོ་བཀྲ་ཤིས་རྩགས་པ་དཔལ་དང་། །དཔལ་ལྡེ་དང་། །འོ་ལྡེ་དང་། །ཁྲི་ལྡེ་དང་། །བཙན་པོ་བཀྲ་ཤིས་མགོན་པོ་དང་། ཙན་པོ་ཨ་ཙ་ར་དང་། འཁྲི་ལྡེ་མགོན་དང་། །ལྷ་ཅིག་ཅག་ཤེ་དང་། །དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཐེག་པ་ཆེན་པའི་དབང་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་པའི་ནང་གསལ་བ་འདི་ཡིན།
བོད་བཙན་པོའི་ཁྲིམས་ཡིག་ཏུ་གཏན་འབེབས་བྱས་པའི་དམག་དོན་སྒྲིག་གཞི།

ལྕགས་གླང་སྤྱི་ལོ་641ལོར་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོས་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་ཕྲན་དང་ཚོ་པ་ཐམས་ཅད་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་ནས་བོད་ཡོངས་གཅིག་གྱུར་བྱེད་པའི་སྲིད་དབང་བཙུགས་པ་སྲ་བརྟན་ཡོང་བ་དང༌། སྟོབས་དང་ལྡན་པ། སྤྱི་ཚོགས་བདེ་འཇགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཞིང་འབྲོག་ཐོན་སྐྱེད་གོང་འཕེལ་ཡོང་བ། མཐའ་མཚམས་བརྟན་པོ་ཡོང་བ་བཅས་དགོས་པ་དུ་མའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་ནི་སྨོས་མ་དགོས། སྐབས་དེར་ཁྲིམས་ཡིག་གཏན་ལ་ཕབ་པའི་སྐོར་ལས་དམག་དོན་སྐོར་<<ཆོས་འབྱུང་མཁས་པའི་དགའ་སྟོན་>>ལས་གསལ་བར། བོད་ཡུལ་རུ་ཆེན་ལྔ་རུ་ཕྱེས། ། དམག་གི་རུ་སྒར་བརྒྱད་དུ་བཏབ། ། རུ་དར་རུ་རྟ་གཏན་ལ་ཕབ། ། ཡུལ་གྱི་དབང་རིས་བཅོ་བརྒྱད་ཕྱེས། ། རྒོད་ཀྱི་སྟོང་སྡེ་རེ་གཅིག་དང་། ། གཡུང་ལ་རྗེ་བྲན་རིམ་ལྔར་ཕྱེས། ། དཔའ་སྡེ་གསུམ་གྱིས་སོ་ཁ་སྲུང་། །

ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ། 丨བོད་ཀྱི་ཐོག་མ་ལྔ་གང་ཡིན། ལན། བོད་ཀྱི་ཐོག་མ་ལྔ་ནི། བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ། བོད་མཁར་ཐོག་མ་ཡུམ་བུ་བླ་མཁར། བོད་ཡུལ་ཐོག་མ་ཡར་ལུང་ཁོག བོད་ཞིང་ཐོག་མ་ཟོ་དང་ཞིང་། བོད་གྲོང་ཐོག་མ་ཕྱིང་བ་སྟག་རྩེ་བཅས་ནི་བོད་ཡུལ་དར་རྒྱས་བྱུང་བའི་རྨང་གཞི་ཡིན། 丨བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་མཚམས་གང་ནས་འཇོག  ལན། བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་མཚམས་ནི་མངའ་རིས་གུང་ཐང་ནས་སོག་ལ་སྐྱ་བོ་ཡན་ཆད་དབུས་གཙང་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁ། སོག་ལ་སྐྱ་བོ་ནས་རྨ་ཆུའི་ཁུགས་པ་ཡན་ཆད་མདོ་སྟོད་མིའི་ཆོལ་ཁ། རྨ་ཆུའི་ཁུགས་པ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་ཡན་ཆད་མདོ་སྨད་རྟའི་ཆོད་ཁ་རུ་གྲགས་སོ། ། 丨 བོད་ཀྱི་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་ཇི་ཙམ་ཡོད།  ལན། བོད་ཀྱི་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ས་ཡ་གཉིས་དང་འབུམ་བཞི་ལྷག་ཡོད་པར་བཤད་ཡོད།

 གཤམ་གྱི་པར་དག་ལེན་མཁན་ནི་ཨུ་རུ་སུའི་ཤར་ཕྱོགས་རིག་པ་བ་དང་ས་ཁམས་རིག་པ་བ། ཉེན་བརྟག་པ་བཅས་ཡིན་པའི་Gombojab Tsebekovitch Tsybikoff (1873——1930) ཞེས་འབོད་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་ནི་སྦེར་ཡ་ཐེའི་སོག་པོའི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། 1895 ལོར་ཨུ་རུ་སུའི་པི་ཏེ་པོ་སློབ་ཆེན་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སྐད་རིགས་ཚན་ཁག་ནས་མཐར་ཕྱིན་ཞིང་། 1899 ལོར་ཁོང་ཉིད་ཨུ་རུ་སུའི་ས་ཁམས་རིག་གཞུང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བཀའ་བཀོད་ལྟར་བོད་དུ་ཆས། སྐབས་དེའི་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རིག་གནས་བས་བོད་དུ་བརྟག་དཔྱད་བགྱི་བར་འགོག་གྱིན་ཡོད་པས། ཁོང་ནི་བོད་དུ་མཆོད་མཇལ་དུ་འགྲོ་མཁན་སྦེར་ཡ་ཐེའི་མཇལ་བ་ཞིག་ཏུ་བརྫུས་ནས་བོད་ནང་ཞུགས་པ་དང་1900 ལོའི་ཟླ 8 པར་གཞི་ནས་ལྷ་སར་འབྱོར། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་གཅིག་ལྷག་གི་ནང་ལ་ཁོང་ནི་ད་ལྟའི་བོད་ལྗོངས་དང་མཚོ་སྔོན་གྱི་ས་ཆ་མང་པོར་ཆས་ཡོད་པ་དང་། 1902 ལོའི་ཟླ 4 ཚེས 4 ཉིན་ཁོ་བོའི་ཉེན་བརྟག་འགྲུལ་བཞུད་ཀྱི་མཇུག་རྫོགས་ཏེ་ཕྱིར་ཨུ་རུ་སུར་ལོག་པའོ། །