སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།

ཤ་བོ་མཁའ་བྱམས། རྒྱལ་ལྷ་ཁང་ངམ་རྒྱལ་ལུག་ལྷས་ལྷ་ཁང་འདི་དེང་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་མཚོ་སྟོད་ཤང་ལྷ་སྒང་གྲོང་ཚོའི་གྲོང་དཀྱིལ་ན་ཡོད་ཅིང་།(པར་དང་པོར་གཟིགས།)འགོས་ལོ་ཙཱ་བས་ཀླུ་མེས་ཀྱི་སློབ་མ་ཀ་བ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་ཞང་སྣ་ནམ་རྡོ་རྗེ་དབང་ཕྱུག་གིས་སྤྱི་ལོ་1012ལོར་ཕྱག་བཏབ། སྤྱི་ལོ་1240ལོར་ཧོར་དམག་བྱུང་ནས་ལྷ་ཁང་བསྲེགས། བཙུན་པ་སོ་སྟོན་སོགས་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་བཀྲོངས། ཕྱིས་ཧོར་དོར་ཏོག་འགྱོད་ནས་ཉམས་གསོ་བྱས། ལྷ་ཁང་བར་བ་ཞང་ལྷས་གསོས། དར་གྱི་ལྷ་ཁང་གསོ་མ་ཐུབ།བྱ་གྲགས་ལྷ་ཁང་གསོས་པའི་རྟེན་གྱི་གཙོ་བོ་ཐུབ་པ་བཞེངས་ཞེས་དང་།1 དཔའ་བོ་གཙུག་ལག་ཕྲེང་བས་འདི་ལས་མཆེད་པ་ལ་ཞང་སྐོར་གྲགས་ཞེས2དེ་སྔ་དགོན་པ་འདི་ལ་གཏོར་བརླག་ཚབ་ཆེན་ཐེབས་མྱོང་ལ་དང་པོའི་བདག་པོ་ཁྱིམ་རྒྱུད་ཆེན་པོ་ཞང་སྣ་ནམ་ལ་ཐུག། དེ་བཞིན་རིག་གསར་སྐབས་ཡང་བསྐྱར་གནོད་འཚེ་ཕོག་ཡོད་ལ། འདིར་སྐབས་སུ་བབས་པ་རྒྱལ་ལྷ་ཁང་གི་རྡོ་རིང་སྐོར་ཡིན་མོད། གོང་གི་ཆགས་འཇིག་འཕེབ་འགྲིབ་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་དེ་གཤམ་གྱི་བརྗོད་བྱ་དངོས་སུ་འཛུལ་བར་གལ་ཆེ།
གཞིས་ཀ་རྩེའི་རྫོང་མཁར་གྱི་ལྐོག་འགྱུར་ལོ་རྒྱུས།

གཞིས་ཀ་རྩེ་རྫོང་ནི་སྔོན་ཆད་བོད་ཀྱི་རྒྱལ་བོ་སྡེ་སྲིད་གཙང་བའི་རྒྱལ་ས་རེད། དེ་ད་ལྟ་གཞིས་ཀ་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་ན་ཡོད། རྫོང་དེ་སྡེ་སྲིད་སྣེ་གདོང་བ་ཕག་གྲུ་བྱང་ཆུབ་རྒྱལ་མཚན་གྱིས་བོད་ཀྱི་སྲིད་དབང་བཟུང་སྐབས་དབུས་གཙང་ཁུལ་དུ་རྫོང་ཆེན་བཅོ་བརྒྱད་བརྩིགས་པའི་རྗེས་མ་ཡིན་ཞིང༌། འདི་བརྩིགས་ཏེ་བསམ་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པས་བསམ་གྲུབ་རྩེ་ཞེས་བཏགས་པ་ཡིན་ཟེར།
ལྷོ་ཁ་དང་སྣ་དཀར་རྩེ་ནས་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་དངོས་རྫས་གསར་རྙེད།

ཕྱི་ལོ་ 2000 ལོ་དང་། ཕྱི་ལོ་ 2002 ལོ་སོ་སོར་གནའ་རྫས་སྔོག་འདོན་ཞིབ་བཤེར་བྱས་པ་བརྒྱུད། ལྷོ་ཁ་སྣ་དཀར་རྩེའི་བང་སོ་གཉིས་ཀྱི་ནང་ནས་གསེར་དང་། ཟངས། ལྕགས། བྱུ་རུ། ཤེལ་སོགས་ལས་གྲུབ་པའི་དངོས་རྫས་མང་པོ་ཐོན་ཞིང་། དུར་ས་དེར་ད་བར་དུ་ཕལ་ཆེར་མི་ལོ་ཉིས་སྟོང་ལ་ཉེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པའི་བདེན་དཔང་བྱས་ཡོད། སྣ་དཀར་རྩེའི་དུར་ས་སྔ་ཕྱི་གཉིས་ཀའི་ནང་ཁྱོན་གསེར་གྱི་དངོས་རྫས་སུམ་ཅུ་ལྷག་རྙེད་ཅིང་། དེའི་ནང་མང་ཆེ་བ་བུད་མེད་ཀྱི་རྒྱན་ཆ་དང་འབྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་ཞིག་རེད།
༄༅། །འཕགས་པ་ཝ་ཏི་བཟང་པོའི་བྱུང་རབས་ལོ་རྒྱུས་ངོ་སྤྲོད།

ཀ༽ ཐོག་མའི་གླེང་གཞི།   བོད་ཀྱི་མི་རིགས་འདི་ཉིད་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་ཕ་སྤྲེལ་རྒན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། རྗེ་བཙུན་སྒྲོལ་མའི་རྣམ་སྤྲུལ་མ་བྲག་སྲིན་མོ་གཉིས་འདུས་པ་ལས་བྱུང་ཞིང་། བོད་གངས་ཅན་གྱི་ལྗོངས་འདི་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་ཞིང་དང་། བོད་འབངས་རྣམས་འཕགས་པ་སྤྱན་རས་གཟིགས་ཀྱི་གདུལ་བྱ་ཡིན་པར་མ་ཟད། འཕགས་མཆོག་སྤྱན་རས་གཟིགས་བོད་མིའི་ལྷ་སྐལ་དང་། གཟུངས་སྔགས་ཡི་གེ་དྲུག་མ་བོད་མིའི་ཆོས་སྐལ་ཡིན་པ། དེ་བཞིན་བོད་ཀྱི་མིའུ་གདུང་དྲུག་དང་། གཟུངས་སྔགས་ཡིག་དྲུག བོད་ཀྱི་མི་འབོར་བོད་མི་ས་ཡ་དྲུག་སོགས་དྲུག་ཚན་དེ་དག་གི་བར་ལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།

ལྷ་སྡོད་དབྱིན་གཞུང་སྐུ་ཚབ་རི་ཆར་སོན། Hugh Edward Richardson 1905-2000) པར་ཡིན།   པར་འདིའི་དང་པོ། ཟུར་ཁང་དབང་ཆེན་དགེ་ལེགས། གཉིས་པ་གཞུང་ཚབ་ལས་བྱ། གསུམ་པ་རི་ཆར་སོན་ནམ་ཧིའུ་རི་ཆར་སོན། བཞི་པ་སྐྱིད་སྦུག་དབང་འདུས་ནོར་བུ། གཞུང་ཚབ་ལས་བྱའམ་གོར་ཥ་ཡིན་ནམ་སྙམ།   པར་པ། Hugh E. Richardson པར་བཏབ་ལོ། 1948 – 1950 མདུན་གྲལ་དང་པོ། Major Bista, རྒྱབ་གྲལ་དང་པོ་ལྷ་སྡོད་དབྱིན་ཇིའི་སྐུ་ཚབ། Reginald Fox, གཉིས་པ་མདའ་དཔོན་མཚོ་སྒོ་བ་བསོད་ནམས་དབང་འདུས། Captain Tsoko, གསུམ་པ། Ditta Sahib ས་གནས། ལྷ་ས། RegionLhasa བཤད་སྒྲ་ཟུར་པ། མདའ་དཔོན་ཤན་ཁ་བ་འགྱུར་མེད་བསོད་ནམས་སྟོབས་རྒྱལ།(1896-1967) བཙན་བྱོལ་དུ་ལྷན་ཕེབས་དང་།…

བྱང་ངོས་པ་རྡོ་རྗེ་དངོས་གྲུབ། ཉེ་རབས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་གི་གངས་ལྗོངས་ས་མཐོར་གློག་གི་སྒྲོན་མེ་སྤོར་བའི་མཛངས་མི་བྱང་ངོས་པ་ (1900-1945) སྐུ་འཁྲུངས་ནས་ལོ་ངོ་ཧྲིལ་པོ་ 118 འཁོར་བ་དང་བོད་ལྗོངས་སུ་གློག་གི་སྒྲོན་མེ་སྤར་ནས་ལོ་ངོ་ཧྲིལ་པོ་ 90 འཁོར་བར་བཀའ་དྲིན་རྗེས་དྲན་ཞུ། ངའི་ཕ་དམ་པ་རིག་འཛིན་རྡོ་རྗེ་སྐུ་གཤེགས་ནས་ད་བར་མི་ལོ་བཞི་བཅུ་ཙམ་སོང་མོད། འོན་ཀྱང་ཁོང་གིས་གཟབ་ནན་དང་། རྒྱུན་བསྲིངས་རྩོལ་བ་ཆེན་པོས་སློབ་སྦྱོང་གནང་བའི་སྙིང་སྟོབས་ནི་དུས་ད་ལྟའང་ཡིད་ཡུལ་དུ་འདས་མ་ཐག་པའི་སྣང་ཚུལ་ལྟར་འཆར་བཞིན་འདུག །ཕ་དམ་པ་བསིལ་ལྡན་གྱི་རྭ་བས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་ཞིང་། ཡུལ་གྲུ་གཞན་ལས་རྒྱང་གིས་ཆོད་དེ་དབེན་ཞིང་གསང་བར་གནས་པ་ལྟ་བུའི་བོད་ལྗོངས་སུ་གློག་གི་སྒྲོན་མེ་དང་པོ་སྤོར་བར་མཛད།