མི་རིགས་ཤིག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ནི་མི་རིགས་གང་དེའི་ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འཛིན་སྟངས་དང་།   མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ།   སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དང་བ་བཅས་མཚོན་པའི་གཅིག་བསྡུས་ཀྱི་དཔེ་གཞི་གསོན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཙང་།   མི་རིགས་གང་དེའི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་ཀྱི་བྱེད་སྒོའི་སྐས་ཐེམ་རེ་རེ་ན་གསལ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དུས་ཚིགས་རེ་རེ་ནི།   མི་རིགས་དེ་དང་དེའི་རིགས་གནས་གོམས་གཤིས་དང་།   དཔེ་ལུགས་རྒྱུན་སྲོལ་སོགས་མཚོན་པའི་རིག་རྩལ་གྱི་ཀྱོག་མཚམས་རེ་རེ་ཡིན་སྲིད།   དེས་ན་གནམ་ལོ་གསར་བ་འཆར་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་སུ།  རང་མི་རིགས་ཀྱི་དགུ་ཐུག་སྐོལ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དུས་ཚིགས་འདི་གཅེས་སུ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤོད་ག་ལ་དགོས།  དེ་ཡང་ཆེས་སྔ་མོའི་དུས་ནས་བོད་རིགས་ཀྱི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དགུ་ཐུག་སྐོལ་བའི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་།   དེའི་ནང་དུ་བཟང་ངན་བར་མའི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་འདེབས་སྲོལ་ཡོད་པ་མ་ཟད།   སྐབས་བབ་ཀྱི་བརྗོད་དོན་ལ་དམིགས་པའི་བཤད་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྐྱོན་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད།  མདོར་ན་དགུ་ཐུག་སྐྱིད་པོ་ཞིག་སྐོལ་བ་ལ་དགུ་མཚན་ཕུན་སུམ་འཚོགས་པོ་ཞིག་དང་དགུ་བཤད་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་ཕྱིར།   ངེད་འདི་ནས་ཡུལ་མི་སྤུན་གྲོགས་ཡོངས་ལ་གནམ་ལོ་གསར་བར་འཚམས་འདྲིའི་ཚུལ་དུ་དགུ་མཚན་ཞིག་གསར་དུ་བཟོས་ཡོད།

ཞེ་ཚིག་ཅེས་པ་ནི་གཞན་ལ་མོས་གུས་དང་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་བཀོལ་བའི་མིང་དང་ཚིག་དང་ཡིག་ཚོགས་ལ་གོ་དགོས་པ་ཡིན།   ཕ་ལ་ཡབ་དང་མ་ལ་ཡུམ། །མིང་ལ་མཚན་དང་ལུས་ལ་སྐུ། །གཟུགས་བརྙན་ལ་ནི་སྐུ་བརྙན་དང་། །མགོ་ལ་དབུ་དང་ངོ་ལ་ཞལ། །མིག་ལ་སྤྱན་དང་རྣ་ལ་སྙན། །སྣ་ལ་ཤངས་དང་ཁ་ལ་ཞལ། །སོ་ལ་ཚེམས་དང་ལྕེ་ལ་ལྗགས། །སྐེ་ལ་མགུལ་དང་ལག་ལ་ཕྱག །རྐང་ལ་ཞབས་དང་ལྷམ་ཞབས་ཕྱགས། །རྐང་པར་ཞབས་པད་ཅེས་ཀྱང་བརྗོད། །མཛུ་གུ་ལ་ནི་ཕྱག་སོར་དང་། །ལག་པའི་སེན་མོར་ཕྱག་སེན་བྱ། །རྐང་མཛུབ་ལ་ནི་ཞབས་སོར་དང་། །རྐང་པའི་སེན་སོར་ཞབས་སེན་བརྗོད། །སེམས་ལ་ཐུགས་དང་སྐད་ལ་གསུང་། །གླུ་ལ་མགུར་དང་ལེན་པར་བཞེངས། །མདུན་ལ་དྲུང་དང་འཁྱག་ལ་བསིལ། །བསམ་ལ་དགོངས་དང་ཤེས་ལ་མཁྱེན། །ལྟ་ལ་གཟིགས་དང་ཉན་ལ་གསན། །རྣ་བས་ཚོར་བར་སྙན་གྱིས་གསན། །ཁྱོད་ལ་ཁྱེད་དང་ཁོ་ལ་ཁོང་། །འགྲོ་ལ་བྱོན་དང་དང་འདུག་ལ་བཞུགས། །ལས་ཀར་ཕྱག་ལས་སྙིང་ལ་ཐུགས། །ལངས་ལ་བཞེངས་དང་ཉལ་ལ་གཟིམས། །ཟ་ལ་གསོལ་དང་འཐུང་ལ་བཞེས། །  ཇ་ལ་གསོལ་ཇ་ཆང་གསོལ་ཆང་། །བཏུང་བར་སྐྱེམས་དང་གཉིད་ལ་མནལ། །ཤ་ལ་ཀྲུམ་དང་ཁྲག་ལ་མཚལ། །སྦྱིན་ལ་འབུལ་དང་བཟུང་ལ་སྣོམ། །

 སེར་མོ་བའི་ཕྱག་འབུལ་དང་། སྐྱ་བོའི་ཕྱག་འབུལ་སྟེ་གཉིས་ལས། གཅིག སེར་མོ་བོའི་གུས་ལུགས། ཕྱག་འཚལ་བ་དང་། གཟན་སྐྱུར་འབེབས་པ་སྟེ་བླ་གོས་ཕྲག་པ་གཡོན་དུ་འབེབས་པ། ལག་པ་ཐལ་མོ་སྦྱར་བའོ།། དེ་དག་ལས་ཕྱག་འཚལ་བ་ནི་རང་གི་དད་པ་བྱ་ཡུལ་བླ་ཆེན་དང་། རང་གི་རྩ་བའི་བླ་མ་དང་། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་པའི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་བཅས་ལ་ཕྱག་འཚལ་བ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་བརྐྱངས་ཕྱག་དང་། སྐུམ་ཕྱག་གཉིས་ཡོད། བརྐྱངས་ཕྱག་ནི་ལག་ཟུང་གི་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོ། །  མགྲིན་པ།  སྙིང་ག་བཅས་སུ་རིམ་པར་བཀོད། དེ་ནས་པུས་མོ་གཉིས་ས་ལ་བཙུགས་རྗེས་ལུས་དང་ལག་ཟུང་བཅས་མདུན་དུ་ཤད་ཀྱིས་བསྐྱངས་ཏེ་ཐོད་པ་ས་ལ་བཏུགས་པ་དེ་ལ་བརྐྱངས་ཏེ་ཐོད་པ་ས་ལ་བཏུགས་པ་དེ་ལ་བརྐྱངས་ཕྱག་དང་། སྐུམ་ཕྱག་གཉིས་ཡོད། བརྐྱངས་ཕྱག་ནི་ལག་ཟུང་གི་ཐལ་མོ་སྤྱི་བོ་མགྲིན་སྙིང་ག་བཅས་ལ་འགོད་ཚུལ་བསྐྱངས་ཕྱག་དང་འདྲ་ཞིང་པུས་མོ་གཉིས་ས་ལ་བཙུགས་རྗེས་ལུས་དང་ལག་ཟུང་པུས་མོའི་འགྲམ་དུ་ས་ལ་བཞག་སྟེ་མདུན་དུ་མ་བརྐྱང་པར་ཐོད་པ་ས་ལ་གཏུག་པ་དེ་ཡིན། ཕྱག་འཚལ་བའི་གུས་ལུགས་དེ་ནི་གཙོ་བོ་ཆོས་དད་དང་འབྲེལ་ནས་བྱུང་བ་ཡིན་ཏེ་ཕྱག་འཚལ་བྱ་ཡུལ་ནི་བླ་མ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་རྟེན་དང་དེ་བཞིན་རང་གི་ཕ་མ་དང་རྒན་རབས་སོགས་འདས་པོའི་སྐུ་ཕུང་བཅས་ལ་མ་གཏོགས་གསོན་པོར་གནས་པའི་སྐྱ་བོའི་དཔོན་རིགས་དང་རང་གི་ཕ་མ་ལའང་ཐོད་པ་ས་ལ་གཏུགས་པའི་ཕྱག་བྱེད་སྲོལ་མེད་པར་སྐྱེས་པ་ཡིན་ན་ལངས་ཏེ་ཞྭ་མོ་ཕུད་པ་དང་བུད་མེད་ཡིན་ན་ལག་གཉིས་སྣོལ་མའི་ཕྱག་འབུལ་ཞུ་བ་ཡིན།

གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཡིག ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བརྩམས།   དཀར་ཆག རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་ཁོངས། ཁང་དམར་རྫོང་ཁོངས། གྲོ་མོ་རྫོང་ཁོངས། གམ་པ་རྫོང་ཁོངས། གཏིང་སྐྱེས་རྫོང་ཁོངས། དིང་རི་རྫོངཁོངས། གཉའ་ལམ་རྫོང་ཁོངས། སྐྱིད་རོང་རྫོང་། ས་དགའ་རྫོང་། འབྲོང་པ་རྫོང་ཁོངས། ངམ་རིང་རྫོང་ཁོངས། ལྷ་རྩེ་རྫོང་ཁོངས། བཞད་མཐོང་སྨོན་རྫོང་ཁོངས། གཞིས་རྩེ་རྫོང་ཁོངས། པ་སྣམ་རྫོང་ཁོངས། ས་སྐྱ་རྫོང་ཁོངས། རྣམ་གླིང་རྫོང་ཁོངས། རིན་སྤུངས་རྫོང་ཁོངས།

རྣམ་རབ་ལུང་པར་མིང་མི་འདྲ་བ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་དང་ཡུལ་འདིའི་གླུ་གཞས་སོགས་སྒྱུ་རྩལ་གྱི་སྐོར།                རྣམ་རབ་མཁན་མིང་ངག་ཐུབ་ནས། དྲུག་ཅུའི་དབྱངས་ལྡན་པི་ཝང་ཕྱག་ཏུ་འཁྲོལ། བྱམས་བརྩེའི་བཞིན་རས་འགྲོ་བའི་མགོན་དུ་ཕྱོགས།   ། ཐུགས་རྗེ་དུས་ལས་ཡོལ་མེད་ངག་གི་ལྷ།   ། དབྱངས་ཅན་ལྷ་མོ་བདག་ཡིད་འཛུམ་པར་རོལ།   ། སྙན་པའི་འགྱུར་ཁུག་རྣ་བའི་ཡུལ་དུ་སིམ།   ། མཛེས་པའི་སྟངས་སྟབས་ནམ་མཁའི་གློག་ལྟར་འཁྱུག   ། དགའ་བའི་སྙན་དབྱངས་གཞན་ཡིད་འཕྲོག་པའི་ནོར།    ། རྣམ་རབ་གླུ་གར་ཡུལ་ལུང་མཛེས་པའི་རྒྱན།   ། དེ་ཡང་ད་ལྟ་རྣམ་རབ་ཅེས་སུ་གྲགས་པའི་ཡུལ་ལུང་འདིར་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བརྒྱུད་རིམ་ལས་གཡོར་པོ་གཞུང་དང་།  རྒྱ་རི།   ཡུལ་རྣམ་རྒྱལ་རབ་བརྟན།   རྣམ་རབ་བཅས་ཀྱི་ཐ་སྙད་རིམ་བཞིན་བྱུང་བ་ལས།  ཐོག་མར་གཡོར་པོ་གཞུང་ཞེས་པའི་མིང་ཐོགས་པའི་ཚུལ་ཡང་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བདུན་པའི་ནང་བོད་རྒྱལ་གདུང་རབས་སོ་གསུམ་པ་ཆོས་རྒྱལ་སྲོང་བཙན་སྒམ་པོའི་སྐབས་བོད་ཡུལ་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལས།  དབུས་གཙང་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁ་འདིར་ཡུལ་ལུང་དུམ་བུ་བཞི་རུ་བགོ་བར་མཛད་པ་སྟེ།  …

རྩོམ་པ་པོ། བག་མཁར་ངག་དབང་དཀོན་མཆོག རང་རེའི་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་དག་ཏུ་གསལ་བ་ལྟར་ན།  གནའ་རབས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་བྱུང་བའི་རྒྱལ་ཕྲན་བཅུ་གཉིས་དང་སིལ་མ་བཞི་བཅུ་སོགས་ལ་དབང་མཛད་ཅེས་གྲགས་ཤིང་།  ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡི་གེ་ལ་ལར་མངའ་མཛད་དང་། ལ་ལར་དབང་བྱས། ཡང་ན་དབང་བྱེད་སོགས་འབྲི་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་འགའ་མཐོང་བ་མ་ཟད།  དེའི་གོ་དོན་དང་གྲངས་ཀ་བཅས་ཀྱི་ཐད་ལའང་བཤད་ཚུལ་མི་མཐུན་པ་སྣ་ཚོགས་ཡོད།         གཅིག 《བཀའ་ཐང་སྡེ་ལྔ》ལས།  “བོད་ཡུལ་གངས་རི་རྩེ་དགུའི་ལྗོངས་འདི་རུ།  །སྤུར་རྒྱལ་གོང་དུ་མངའ་མཛད་དྲུག་ཏུ་བྱུང་།།” ①ཞེས་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོའི་གོང་དུ་བོད་ལ་མངའ་མཛད་རིམ་པ་དྲུག་བྱུང་ཟེར་བ་དང་མངའ་མཛད་དྲུག་པོ་གང་དག་ཡིན་མིན་གསལ་པོར་འཁོད་ཡོད་པ་ཙམ་ལས། མངའ་མཛད་དེ་དག་མི་ཡིན་དང་མ་ཡིན་མཐའ་དཔྱོད་བྱས་མེད།  དེ་ནི་རྒྱལ་རབས་ཆོས་འབྱུང་གཞན་དང་མི་མཐུན་པའི་བཤད་ཚུལ་ཞིག་ཀྱང་རེད།