སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
ལྷ་སའི་གྲིབ་རྫོང་བཙན་གྱི་སྐོར་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
རྩོམ་པ་པོ། གུ་གེ་ཚེ་རིང་རྒྱལ་པོ། གྲིབ་རྫོང་བཙན་གྱི་སྐུ་གསོབ་ནི་ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུའི་ལྷོ་ཕྱོགས་བུམ་པ་རིའི་ནུབ་ངོས་གྲིབ་ཁུལ་དུ་ལྷ་ཁང་ཆུང་ཙམ་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་ལ་མཆོད་ནས་ཡོད། དེ་ནི་གྲིབ་ཁུལ་གྱི་ཡུལ་ལྷ་གཙོ་བོ་དེ་ཡིན། དེ་སྔ་ཡུལ་དེར་ཚོ་པ་ཁག་བཞི་ཙམ་ཡོད་ཅིང་ཚོ་པ་དང་པོ་དང་གཉིས་པའི་སྡོད་ཁུལ་གྱི་མིང་ལ་མདའ་ལུགས་དང་གསུམ་པ་ལ་ཞང་ལྷ། བཞི་པ་ལ་ཕུ་པ་བཅས་བརྗོད། ཚོ་པ་དེ་ཚོའི་གནས་ཡུལ་ས་མིང་དང་གྲིབ་གྱི་ཐ་སྙད་སོགས་ལྷ་ལུང་དཔལ་རྡོར་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དང་འབྲེལ་བ་དམ་པོ་ཡོད།(1) ཚོ་པ་བཞི་པོ་དེའི་ཁོངས་ལ་ཁྲལ་རྒྱུག་མཁན་ཐེམ་གྲངས་ཆེ་བ་དྲུག་བཅུ་རེ་གཅིག་ཡོད། ཁོང་ཚོས་ཁྲལ་ཁུངས་གཉིས་ལ་ཁྲལ་རྒྱུག་དགོས་པ་ནི། ཕྱི་ཁྲལ་སྡེ་པ་གཞུང་དང་ནང་ཁྲལ་བླ་བྲང་གཞིས་ཀའམ་ཚེ་མཆོག་གླིང་གི་ཆོས་གཞིས་ཡིན། སྤྱིར་ན་ཚོ་ཁག་སོ་སོར་སྤྱི་ཆེན་ཞེས་དབུ་འཛིན་མི་རེ་ཡོད། ཁོང་ཚོ་ནི་གྲོང་ཚོ་སོ་སོའི་མི་འབངས་ཚང་མས་འཇོན་ཐང་ཆེ་མིན་དང་དབང་གྲགས་རྒྱུ་སྟོབས་བཅས་གཞིར་ཟུང་གིས་འདེམས་བསྐོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།དེས་ན་སྤྱི་ཆེན་ནི་ཡུལ་དེའི་ཁྲལ་གྱི་འགྲོ་ལུགས་འགྲོ་སྟངས་ཆ་ཚང་ཞིང་གསལ་པོ་ཤེས་ལ་ཡི་གེའང་ཕྲན་ཙམ་ཤེས་པ། རྫུན་དང་ཁྲམ་པ་མི་བྱེད་མཁན་ཚང་མས་འཇོག་ས་དྲང་པོ་ཞིག་ཡིན་དགོས། མི་འབངས་ཀྱིས་འདེམས་ཟིན་རྗེས་སུ་ཚོ་བཞིའི་དབུ་འཛིན་ཏེ་རྒན་པོས་ཐུགས་ཐག་བཅད་ནས་དངོས་སུ་གོ་གནས་གཏན་འཁེལ་བྱེད་ཅིང་ལོ་གསུམ་ལས་བྱེད་དབང་མེད། སྤྱི་ཆེན་བཞིའི་དབུ་འཛིན་རྒན་པོ་ནི་ཚེ་མཆོག་གླིང་བླ་བྲང་གིས་འདེམས་བསྐོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེའི་གོ་གནས་ལ་ལོ་དུས་ཀྱི་ཚད་འཛིན་མེད། མཚམས་རེ་ལོ་བཅུ་ཙམ་དང་མཚམས་རེ་ཚེ་གང་རིང་བྱེད་མཁན་ཀྱང་ཡོད། ཡང་ཁོའི་ནང་ལ་བུ་འཇོན་ཐང་ཆེན་པོ་ཡོད་ཚེ་ཕ་ཤུལ་བུས་འཛིན་བྱས་ནས། འབངས་མི་སྐྱོང་གི་ཡོད་ཀྱང་མང་ཆེ་བ་ནི་གསར་པ་ཞིག་འདེམས་བསྐོ་བྱེད་སྲོལ་ཡོད།…
༄༅།།དབུས་གཙང་ཕྱོགས་ཀྱི་གནས་ཡིག་རགས་ཙམ་བཀོད་པ་ཉམ་མིང་ཟིན་བྲིས།
རེབ་ཚ་དཀོན་རྒྱམ། རྒྱལ་མོ་དགོན། ༄༅།།དེང་སང་བོད་མི་སུ་ཞིག་ཡིན་རུང་ཆ་རྐྱེན་ཅུང་འཛོམས་པོ་ཡིན་གཤིས་ཕྱོགས་སོ་སོའི་གནས་ཆེན་ཀུན་ལ་མཇལ་ཏུ་འགྲོ་མཁན་ཡང་ཇེ་མང་ནས་ཇེ་མང་ཡིན་ལ་ལྷག་པར་ཏུ་ཨ་མདོའི་ཕྱོགས་ནས་ཇོ་ཤཱཀ་རྣམ་གསུམ་མམ་རྣམ་བདུན་ལ་རྐང་འཕྲུལ་གང་རུང་གི་སྒོ་ནས་མཇལ་ཏུ་འགྲོ་མཁན་ཡང་མང་བོ་ཡོད་རུང་། ཇི་ལྟར་བགྲོད་དགོས་འདུག་དང་ཇི་ཞིག་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་མེད་སོགས་ཕལ་ཆེར་རྨོངས་པར་ཆགས་ཡོད་རྐྱེན་རང་ཉིད་ཀྱི་མཐོང་ཐོས་ཁབ་མིག་ལས་འཁུམས་པ་ཙམ་གྱིས་དེ་མཚུངས་ཀྱི་མཇལ་བ་དག་ལ་ཕན་འདོད་ཀྱི་ཡུ་བར་འཐམ་ནས་འདིར་འབྲི་ཁུལ་ཙམ་བྱས་ན། ཐོག་མར་ཇོ་ཤཱཀ་རྣམ་གསུམ་ནི་ལྷ་ལྡན་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནང་དུ་བཞུགས་པའི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནི་དང་། ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ། འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་སྟེ་གསུམ། བཤད་སྲོལ་གཞན་ཞིག་ལ་འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཚབ་ཏུ་རྩེ་ཕོ་བྲང་པོ་ཏཱ་ལའི་ནང་བཞུགས་པའི་ཇོ་བོ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་ཡིན་ཟེར་བའང་ཡོད། ཇོ་ཤཱཀ་རྣམ་པ་བདུན་ནི་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ནང་དུ་བཞུགས་པའི་ཇོ་བོ་ཤཱཀྱ་མུ་ནི་དང་། ར་མོ་ཆེའི་ནང་བཞུགས་པའི་ཇོ་བོ་མི་བསྐྱོད་རྡོ་རྗེ། གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཇོ་བོ་མི་འགྲོ་གསུང་འབྱོན་དང་ཇོ་བོ་ར་མ་རྒྱལ་མོ། འཕགས་པ་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རང་བྱོན་ལྔ་ལྡན། པོ་ཏཱ་ལའི་ནང་གི་ཇོ་བོ་ལོ་ཀེ་ཤྭ་ར་དང་། རྭ་སྒྲེང་དགོན་པར་བཞུགས་པའི་ཇོ་བོ་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་བཅས་ཡིན།
རྣམ་རབ་ལུང་པའི་གནས་དང་གནའ་ཤུལ་ཁག་གི་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས།
རྣམ་རབ་མཁན་མིང་ངག་ཐུབ་ནས། རྣམ་རྒྱལ་རབ་བརྟན་གཡང་ཆགས་འཛིན་མའི་གཞིར། ། རྒྱུ་བའི་ལུས་ཅན་ཀུན་སྐྱོང་དྲེགས་པ་ཆེ། ། ལྷ་མཆོག་འོད་ལྡན་དཀར་པོ་འཁོར་བཅས་ལ། ། གསོལ་བ་འདེབས་སོ་མཆོག་མཐུན་དངོས་གྲུབ་སྩོལ། ། རྣམ་རབ་དྭགས་གྲྭའི་གསེར་སྐྱེམས་ལས་བཏུས་ནས་བཅོས། དེ་ཡང་འཕགས་མཆོག་ཕྱག་ན་པདྨོའི་གདུལ་ཞིང་བསིལ་ལྡན་ཁ་བའི་ལྗོངས་འདིར་སྔོན་དུས་སྐྱེས་ཆེན་གྲངས་ལས་འདས་པ་བྱོན་ཕེབས་གནང་ནས་བསྟན་པ་འཛིན་སྐྱོང་སྤེལ་གསུམ་མཛད་པ་སྤྱི་དང་། བྱེ་བྲག་རང་རང་སོ་སོའི་ལྟ་གྲུབ་དྲི་མ་མེད་པ་དར་སྤེལ་གནང་སའི་དགོན་གནས་དུ་མ་ཡུལ་འདིའི་སྟོད་སྨད་བར་གསུམ་གང་སར་ཕྱག་བཏབ་སྟེ་བྱིན་གྱིས་རློབས་པར་མཛད་པ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འདིར་སྐབས་སུ་བབས་པ་སྟོད་མངའ་རིས་སྐོར་གསུམ་རྫིང་བུ་ལྟ་བུ། བར་དབུས་གཙང་རུ་བཞི་ཡུར་བ་ལྟ་བུ། …
གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་གནས་བཤད་ལམ་ཡིག་གསར་མ་ལས་གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཡིག
གཞིས་རྩེ་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཡིག ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བརྩམས། དཀར་ཆག རྒྱལ་རྩེ་རྫོང་ཁོངས། ཁང་དམར་རྫོང་ཁོངས། གྲོ་མོ་རྫོང་ཁོངས། གམ་པ་རྫོང་ཁོངས། གཏིང་སྐྱེས་རྫོང་ཁོངས། དིང་རི་རྫོངཁོངས། གཉའ་ལམ་རྫོང་ཁོངས། སྐྱིད་རོང་རྫོང་། ས་དགའ་རྫོང་། འབྲོང་པ་རྫོང་ཁོངས། ངམ་རིང་རྫོང་ཁོངས། ལྷ་རྩེ་རྫོང་ཁོངས། བཞད་མཐོང་སྨོན་རྫོང་ཁོངས། གཞིས་རྩེ་རྫོང་ཁོངས། པ་སྣམ་རྫོང་ཁོངས། ས་སྐྱ་རྫོང་ཁོངས། རྣམ་གླིང་རྫོང་ཁོངས།…
གངས་ཅན་བོད་ཀྱི་གནས་བཤད་ལམ་ཡིག་གསར་མ་ལས་ལྷ་ས་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཡིག
ཆོས་འཕེལ་གྱིས་བརྩམས། ཀླད། སྔོན་བརྗོད། དེབ་འདིའི་རྩོམ་པ་པོ་ཆོས་འཕེལ་ལགས་ནི་སྤྱི་ལོ་༡༩༤༥ལོར་ལྷ་ས་སྐྱིད་ཆུའི་ནུབ་ངོས་ཀྱི་ཚ་གུར་ཞེས་པར་ཞིང་པའི་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་ཏུ་འཁྲུངས། དགུང་ལོ་དགུ་ནས་བཅོ་ལྔ་བར་ཀུན་བདེ་གླིང་དུ་སྒེར་གྱི་སློབ་གྲྭར་སློབ་སྦྱོང་གནང་། ༡༩༦༢ལོར་ཚ་གུར་དམངས་བཙུགས་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་མཛད། ༡༩༧༤ལོར་རྫོང་སློབ་འབྲིང་གི་བོད་ཡིག་དགེ་རྒན་དུ་བསྐོང་འཐེན་བྱས། སློབ་གསོ་སྒྱུར་བཅོས་སྐོར་གྱི་དཔྱད་རྩོམ་བྲིས་པར་གྲོང་ཁྱེར་རིམ་པའི་ཕུལ་བྱུང་གི་བྱ་དགའ་དང་། སློབ་འབྲིང་རིམ་པ་དང་པོའི་དགེ་རྒན་གྱི་གོ་མིང་ཐོབ། ༡༩༩༡ལོར་བོད་ལྗོངས་ལྷ་མོ་ཚོགས་པར་འཁྲབ་གཞུང་རྩོམ་འབྲི་བྱེད་པར་ལས་བསྒྱུར་བྱས་རྗེས་གསར་རྩོམ་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་གཞུང་ཁག་གཉིས་ལ་ལྗོངས་རིམ་པའི་འཁྲབ་གཞུང་གསར་རྩོམ་གྱི་བྱ་དགའ་དང་། 《ཡིག་ནོར་》ཞེས་པ་སོགས་གསར་རྩོམ་ལྷ་མོའི་འཁྲབ་གཞུང་ཁག་ལ་མཁས་དབང་རྣམ་པའི་གདེངས་འཇོག་ཐོབ། འཁྲབ་གཞུང་རྩོམ་འབྲི་བ་རིམ་པ་གསུམ་པའི་ལས་གནས་ཀྱི་གོ་མིང་གནང་། ༡༩༩༨ལོར་ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་དུ་རྐང་འཁོར་བཞོན་ནས་འཚོ་བའི་ཉམས་ཞིབ་ཏུ་བསྐྱོད་ཞོར་དུ་《ལྷོ་ཁ་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཡིག་》གི་དེབ་བྲིས་གནང་བ་དང་སྦྲེལ་༢༠༠༣ལོར་《ལྷ་ས་ས་ཁུལ་གྱི་གནས་ཡིག་》དེབ་འདི་ཉིད་བྲིས་གནང་མཛད།
བོད་གནའ་རབས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་སྐོར་མདོ་ཙམ་བརྗོད་པ།
མཆོད་རྟེན་ནི་སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་སྟཱུས(Stupa)ཞེས་འབོད་ཅིང་དོན་དུ་མཆོད་པའི་ཞིང་ངམ་རྟེན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་གསུམ་ལས་ཐུགས་ཀྱི་རྟེན་ལ་བརྗོད་ཅིང་། སཾ་སྐྲྀ་ཏའི་སྐད་དུ་སྟཱུས་ཞེས་པ་དེ་ཡང་དོན་ངོ་མར་རྟེན་མཆོག་ལྟ་བུ་དང་བང་སོ་ལྟ་བུ་གཉིས་ཀ་ལ་འཇུག རྟེན་མཆོག་ཅེས་པ་དྲན་རྟེན་གྱི་བཟོ་སྐྲུན་ལྟ་བུ་ལ་འབོད་ཅིང་བང་སོ་ནི་རོ་འཇུག་སའི་པུར་སྒམ་གྱི་དོན་ཡིན། དཔལ་ལྡན་འབྲས་སྤུངས་ཀྱི་མཆོད་རྟེན་ལོ་རྒྱུས་ལས། སྟོན་པ་ཤྰཀྱ་ཐུབ་པ་ཞིང་འདིར་མ་བྱོན་པའི་སྔོན་སངས་རྒྱས་གསེར་ཐུབ་ཀྱི་རིང་ལ “འབྲས་སྤུངས་མཆོད་རྟེན”བཞེངས་པར་གསུངས་པ་བཞིན་བདག་ཅག་གི་སྟོན་པ་མ་བྱོན་གོང་ནས་རྒྱ་གར་དུ་མཆོད་རྟེན་ཡོད་པ་ཞིག་སྟེ། རྒྱལ་པོ་སོ་སོའི་བང་སོ་ལའང་སྟཱུས་ཞེས་འབོད་པ་ཡིན། རང་རེའི་བོད་ཀྱི་ཡུལ་དུ་ཆ་བཞག་ནའང་གནའ་རབས་བོན་གྱི་ཆོས་དར་བ་ནས་འགོ་ཚུགས་ཏེ། ཡུལ་ལྷ། གཞི་བདག བཙན་དང༌། རྒྱལ་པོ་མཆོད་ཡུལ་རྟེན་ནམ། རྟེན་མཁར་དེ་བོད་ཡུལ་གྱི་མཆོད་རྟེན་ལས་སྔ་བར་འདོད་དོ། དེ་ཡང་ད་སྐབས་མཆོད་རྟེན་དང་གདུང་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་དེ་ཙམ་འབྱེད་མི་ཤེས་པའང་མང་བས་སྤྱིར་མཆོད་རྟེན་ལ་སྐུ་རུས་སམ་པུར་ཐལ་མེད་པ་དང་ཡོད་པ་གཉིས་ལས་སྐུ་རུས་པུར་ཐལ་ཡོད་པ་ལ་གདུང་རྟེན་ཞེས་འབོད་ན་གོ་བདེ་བ་དང༌། མཆོད་རྟེན་ཡིན་ན་གདུང་རྟེན་ཡིན་མ་དགོས་ཀྱང་གདུང་རྟེན་ནི་མཆོད་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གོ མཆོད་རྟེན་འདི་ཉིད་འཛམ་བུའི་གླིང་དུ་ཐོག་མར་དར་བ་ནས་ད་ལྟའི་བར་ལོ་ངོ་སུམ་སྟོང་ཡས་མས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་འདོད་པར་མཁས་དབང་རྣམས་ཀྱིས་བཞེད་ཚུལ་གཅིག་མཚུངས་ཡིན། ཡིན་ནའང་མཆོད་རྟེན་གྱི་ཐོག་མའི་རྣམ་པ་ནི་གདོད་མའི་དུར་འཇུག་གི་བང་སོ་བརྩིགས་སྲོལ་ལས་རིམ་གྱིས་མཆེད་པ་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ་མོད་ཁུངས་མེད་ཀྱི་འོལ་ཚོད་སྨྲ་བར་མི་འོས་ཕྱིར་བློ་ལྡན་རྣམ་པས་མུ་མཐུད་དུ་དཔྱད་པར་འཚལ།