སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག་ལས་བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས།
ཏུན་ཧོང་གཏེར་ཡིག། བོད་ཀྱི་བཙན་པོ་རིམ་བྱུང་གི་ལོ་རྒྱུས། ( 1287 P.T. ) ལེའུ་དང་པོ། ༄།།དྲི་གུམ་བཙན་པོ་སྐུ་ཆུང་བའི་ཚེ་མཚན་ཇིར་གདགས་ཤེས་（８４）། །མ་མ་གྲོ་ཞ་མ་སྐྱི་བརླིང་མ་ལ་དྲྀས་ན། མ་མ་འི་མཆིད་ནས། སྐྱྀ་བྲག་མར་བ་ནི་རྙིལ་ཏམ་མ་རྙིལ། དན་མ་འབྲི་སྤངས་ནི་མྱེས་ཚིག་གམ་མ་ཚིག། མཚོ་དམ་ལེ་དབལ་མཚོ་ནི་སྐམས་སམ་མ་སྐམས་ཤེས་མཆི། བྲག་མ་རྙིལ། མཚོ་ཡང་མ་སྐམས་སྤང་ཡང་མྱེས་མ་ཚིག་ཅེས་བགྱིསྣ། མ་མ་གྲོ་ཞ་མ། རྒས་ནས་རྣ་ལོག་པར་ཐོས་སྟེ། བྲག་ཀྱང་རྙིལ། སྤང་ཡང་མྱེས་ཚིག མཚོ་ཡང་སྐམས་ཤེས་ཐོས་ནས།…
བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་བའི་ལོ་རྒྱུས་རགས་ཙམ་གླེང་བ།
རོབ་བརྩིས་བྱས་ན་ཕྱི་ལོ་ ༡༩༥༩ སྔོན་བོད་དབུས་སུ་བོད་རིགས་ཁ་ཆེ་གསུམ་སྟོང་ཙམ་འཚོ་སྡོད་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཁོང་ཚོ་མང་ཆེ་བ་ནི་དུས་རབས་བཅུ་བཞི་པ་ནས་བཅོ་བདུན་པའི་བར་ཀ་ཤི་མིར་དང་། ལ་དྭགས། བལ་ཡུལ། རྒྱ་ནག་བཅས་ནས་ཡོང་སྟེ་བོད་རིགས་བུད་མེད་དང་མཉམ་དུ་གཉེན་སྒྲིག་བྱས་ནས་གཞིས་ཆགས་པའི་ཁ་ཆེའི་ཚོང་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་པ་རྣམས་ཡིན། ཁོང་ཚོས་བོད་སྐད་ཤོད་ཅིང་བོད་རིགས་ཀྱི་གོམས་སྲོལ་ཕལ་ཆེ་བ་ལོངས་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་དང་། ལྷ་སར་ཁ་ཆེའི་ལྷ་ཁང་བཞི་དང་། གཞི་ཀ་རྩེར་གཉིས། རྩེ་ཐང་ལ་གཅིག་བཅས་ཚང་མ་བོད་པའི་བཟོ་བཀོད་ཀྱི་རྣམ་པར་བཞེངས། དེར་མ་ཟད་ཁོང་ཚོར་ཁུ་རན་གསུང་རབ་ (Quran) དང་ཨུར་ཏུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་སའི་ཁ་ཆེའི་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་སློབ་གྲྭ་ལྷ་སར་གཉིས་དང་གཞི་ཀ་རྩེར་གཅིག་ཡོད། དེ་བཞིན་རྒྱ་གར་དུ་བཙན་བྱོལ་སྤྱི་ཚོགས་ནང་ཁ་ཆེ་དང་བོད་རིགས་ནང་པའི་སྤྱི་ཚོགས་རྣམས་འཆམ་མཐུན་ངང་འཚོ་གནས་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
བཙན་པོའི་དུས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་ཡིག་རིས་གཅིག་གསར་དུ་མཚམས་སྦྱོར་ཞུས་པ།
རྩོམ་པ་པོ། ཆབ་སྤེལ་ཚེ་བརྟན་ཕུན་ཚོགས། འདིར་ད་ཕན་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔྱད་གཞིའི་ཡིག་རིགས་ནང་མ་འཁོད་པའམ། ཡང་དག་པར་འཁོད་མ་མྱོང་བའི་བོད་ལྗོངས་ཆབ་མདོ་ས་ཁུལ་གྱི་ལྡན་མ་བྲག་རྩར་ཡོད་པའི་བོད་བཙན་པོའི་དུས་རབས་ཀྱི་བྲག་བརྐོས་ཡིག་རིས་འཁྲུལ་མེད་ཅིག་གི་སྐོར་ཐོག་མའི་མཚམས་སྦྱོར་ཞུ་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ནི་སྔ་རབས་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་ཁག་དང་ཉེ་རབས་སུ་པེ་ཅིན་མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་ནས་པར་བསྐྲུན་འགྲེམ་སྤེལ་གནང་བའི་《བོད་ཀྱི་རྡོ་རིང་ཡི་གེ་དང་དྲིལ་བུའི་ཁ་བྱང་》ཞེས་པའི་དེབ་དང་《བོད་ཀྱི་གནའ་རབས་ཡིག་ཆ་གཅེས་བསྡུས་》ཞེས་པའི་དེབ་སོགས་ཀྱི་ནང་འཁོད་མེད་པ་དང་། ཡང་དག་པར་འཁོད་མ་མྱོང་བ་ཟེར་དགོས་དོན་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཆོས་འབྱུང་གི་ཁྲོད་ནས་《རྒྱལ་རབས་གསལ་བའི་མེ་ལོང་》ནང་“……དེའི་བར་ལ་རྒྱ་མོ་བཟའ་ལ་སོགས་པའི་བོད་བློན་རྣམས་ཀྱིས་ལྡན་མ་བྲག་རྩར་ཕེབས་ནས། བྲག་ལ་བྱམས་པ་ཁྲུ་བདུན་པ་གཅིག་དང་། བཟང་སྤྱོད་གཉིས་བརྐོས་མར་བཞེངས། དེར་ཟླ་བ་གཅིག་བསྒུག་དེར་ཡང་བློན་པོ་(མགར་སྟོང་བཙན)མ་བྱོན་”(༡) ཞེས་རྒྱ་བཟའ་ཝུན་ཁྲེང་ཀོང་ཇོ་བོད་ལ་ཕེབས་དུས་ཡར་ལམ་བཞེངས་ཚུལ་འཁོད་འདུག་པ་ནི་དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་ངག་རྒྱུན་གཞིར་བཟུང་ནས་བྲིས་པ་ཙམ་ལས། བྲག་བརྐོས་ཡི་གེའི་བརྗོད་དོན་དངོས་དང་མི་མཐུན་པ་གསལ་རྟོགས་ཐུབ་པ་དེ་ཡིན།
སྡེ་པ་གཞུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཉིན་བྱེད་སྣང་བའི་བཀླགས་བྱང་།
དེབ་མིང་། སྡེ་པ་གཞུང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཉིན་བྱེད་སྣང་བ། རྩོམ་པ་པོ། ནོར་བུ་བསམ་འཕེལ། དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། མི་རིགས་དཔེ་སྐྲུན་ཁང་། བོད་ལྗོངས་སློབ་ཆེན་གྱི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་ནོར་བུ་བསམ་འཕེལ་མཆོག་གིས་བརྩམས་པའི་སྡེ་པ་གཞུང་ངམ་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་སྔ་ཆའི་ལོ་རྒྱུས་འདི་ཉིད་ནི་བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ཞིབ་འཇུག་གི་ཁྱབ་ཁོངས་ཁྲོད་དུ་གསར་དུ་ཐོན་པའི་དཔྱད་འབྲས་ཀྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན་ལ། ༢༠༡༧ ལོའི་ལོ་མཇུག་ཏུ་པར་ཐེངས་དང་པོ་དཔར་བ་དང་ ༢༠༡༨ ལོའི་ལོ་དཀྱིལ་དུ་པར་ཐེངས་གཉིས་པ་དཔར་བའི་གནས་ཚུལ་གསལ། བོད་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ས་མོ་ཕག་གི་ལོའི་གནམ་ལོ་གསར་ཚེས་ཀྱི་རྟེན་འབྲེལ་དང་བསྟུན་ནས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་དཔེ་ཆ་འདི་ཉིད་ཀློག་འགོ་བརྩམས་ནས། ཉིན་རེར་ཤོག་གྲངས་བཅུ་ནས་ཉི་ཤུའི་བར་དུ་བཀླགས་པས་ལོ་གསར་ཚེས་པ་ཉེར་གཅིག་ཉིན་སྟོད་སྨད་གཉིས་ཀའི་མགོ་མཇུག་ཡོངས་སུ་བཀླགས་གྲུབ།
དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དབའ་བཞེད་བྱུང་འཕེལ་གྱི་སྐོར་ལ་བསྐྱར་ཞིབ།
༄༅།། དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་ཀྱི་《དབའ་བཞེད་》བྱུང་འཕེལ་གྱི་སྐོར་ལ་བསྐྱར་ཞིབ་བྱས་པའི་དཔྱད་པ། བན་ཤུལ་དཔལ་མཁར་རྒྱལ། [ནང་དོན་གནད་བསྡུས།] དཔྱད་རྩོམ་འདིར་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་ཀྱི་དབའ་བཞེད་བྱ་བའི་ཡིག་རྙིང་གི་ཕྱི་མོ་གང་ཡིན་ལ་དཔྱད་ཞིབ་ནན་ཏན་བྱས་པ་བརྒྱུད་ཡིག་རྙིང་དེ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་མྱང་དང་དབའ་ཡི་རུས་རྒྱུད་རྙིང་བ་གཉིས་ཀྱི་འགལ་འདུ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་གྲུབ་མི་མཐུན་པའི་གྱེས་པ་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་དབའ་བཞེད་བྱ་བའི་ཡིག་རྙིང་ལ་ཞབས་བཏགས་སྣ་ཚོགས་ཇི་ལྟར་བྱུང་བའི་སྐོར་དང་། དེ་འབྲེལ་གྱི་མཁས་པ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱིས་དབའ་བཞེད་བྱ་བའི་ཡིག་རྙིང་ལ་ངོས་འཛིན་དང་དེའི་སྐོར་ལ་མཐུན་མི་མཐུན་གྱི་བཞེད་ཚུལ་ཇི་ལྟར་བྱུང་ཚུལ་སོགས་ཅུང་ཟད་ཞིབ་པར་བརྗོད་ཡོད། [བརྡ་ཆད་གཙོ་བོ།] དབའ་བཞེད། མྱང་། དབའ། ཞབས་བཏགས་མ།
བོད་ཀྱི་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་སྐོར་མདོར་བསྡུས་ཙམ།
སྔོན་གྱི་ས་སྐྱ་བའི་ཡིག་རྙིང་ཞིག་ནང་གསལ་བ《ཏཱ་ལའི་བླ་མ་ལྔ་པའི་རྣམ་ཐར་རང་རྩོམ》པོད་དང་པོའི་ཤོག་གྲངས20ནས་ཤོག་གྲངས21བར་དྲངས་པ་དང༌། ས་སྐྱའི་བདག་ཆེན་ངག་དབང་ཀུན་དགའ་བསོད་ནམས་ཀྱིས་བརྩམས་པའི《ས་སྐྱའི་གདུང་རབས་ངོ་མཚར་རིན་པོ་ཆེའི་བང་མཛོད》ཀྱི་ཤོག་གྲངས90པར་གསལ་བ་གཉིས་གནད་བསྡུས་བྱས་ཏེ་བཀོད་ན་ཡོན་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་གོང་མ་ཧུ་པི་ལི་སེ་ཆེན་ཧན་གྱིས་འགྲོ་མགོན་འཕགས་པ་ལ་གསང་སྔགས་ཀྱི་དབང་ཐེངས་དང་པོ་ཞུས་པའི་དབང་ཡོན་དུ་བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ཕུལ་བར་བཤད་པས། དེ་ལ་ཁྲི་སྐོར་རེ་ལ་ལྷ་སྡེ་བཞི་སྟོང་དང་མི་སྡེ་དྲུག་སྟོང་ཡོད་པ་དང༌། དེ་ཡང་ཁང་པ་ཀ་བ་དྲུག་གི་ས་ཡོད་པ། མི་བཟའ་མི་གཉིས། བུ་ཕོ་མོ་གཉིས། གཡོག་ཕོ་མོ་གཉིས་ཏེ་མི་དྲུག ཕྱུགས་རྟ་བོང་གཉིས། བ་ལང་ར་ལུག་རེ་རྣམས་དང༌། ཞིང་ཧོར་གྱི་སོན་ཁལ་བཅུ་གཉིས་ཀྱི་ས་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་ཧོར་དུད་ཆུང་གཅིག་ཟེར་བ་ཡིན། དུད་ཆུང་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་དུད་ཆེན་གཅིག དེ་གཉིས་ལ་རྟ་མགོ་གཅིག དེ་གཉིས་ལ་བརྒྱ་སྐོར་གཅིག་དེ་བཅུ་ལ་སྟོང་སྐོར་གཅིག དེ་བཅུ་ལ་ཁྲི་སྐོར་གཅིག དེ་བཅུ་ལ་ཀླུས་གཅིག དེ་བཅུ་ལ་ཞིང་གཅིག་ཟེར་ཞིང༌། ཧོར་སེ་ཆེན་རྒྱལ་པོའི་མངའ་འོག་ཏུ་ཞིང་བཅུ་གཅིག་ཡོད་ཅིང༌། བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་ལ་ཞིང་གཅིག་མ་ལོངས་ཀྱང༌། བླ་མ་བཞུགས་ས་དང་བསྟན་པ་དར་ས་ཡིན་པས་ཞིང་གཅིག་ཏུ་རྩིས་ནས་ཕུལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསལ་ཞིང༌། བོད་ཁྲི་སྐོར་བཅུ་གསུམ་ནང་དབུས་གཙང་གཉིས་མ་གཏོགས་མངའ་རིས་དང་མདོ་ཁམས་ཁུལ་འདིའི་ཁོངས་སུ་རྩིས་མེད།…