ཉེ་ཆར་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོང་ཞིབ་འཇུག་ཁང་དང་། ཀྲུང་གོའི་ཚན་ཞིབ་ཁང་གི་གནའ་བོའི་སྒལ་རུས་ཅན་གྱི་སྲོག་ཆགས་དང་། གནའ་བོའི་མིའི་རིགས་ཞིབ་འཇུག་ཁང་གིས་བཙུགས་པའི་མཉམ་འབྲེལ་གནའ་རྫས་དཔྱད་ཞིབ་རུ་ཁག་ཅེས་པ་ཞིག་གིས། མདོ་དབུས་མཐོ་སྒང་གི་ཚན་རིག་གི་གནའ་རྫས་དཔྱད་ཞིབ་བྱས་པ་ནས་ད་ལྟའི་བར་གྱི་ཡི་གེ་མ་བྱུང་སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བྲག་ཕུག་གི་རྗེས་ཤུལ་ཐོག་མ་ཞེས་པ་བོད་མངའ་རིས་ཁུལ་མེ་ལོང་མདའ་ཕུ་བྲག་ཕུག་ནས་རྙེད་ཡོད་འདུག

མངའ་བདག་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱི་སྐུ་ཚེའི་སྨད་ཙམ་ལ། བོད་ཀྱི་དྲག་པོའི་སྟོབས་ཤུགས་ནི་ཤར་ནུབ་གཉིས་ཀར་ཐག་རིང་པོའི་སར་སླེབས་ཀྱི་ཡོད་པ་སྟེ། ཆུ་འབྲུག་༦༩༢ལོར་རྒྱའི་རྒྱལ་སྲས་ཝའི་ཞེས་པས་དམག་དཔུང་ཆེན་པོ་ཞིག་འཁྲིད་དེ་རྔན་ཤིའི་(ཨན་ཤིའི་)ནང་བོད་པའི་དམག་ས་བཞི་འཕྲོགས་པ་དེ་རྣམས་ལྩགས་རྟ་༧༩༠ནང་སླར་ཡང་བོད་པས་ཚུར་བླངས་པ་དང་། དེ་བཞིན་བོད་པའི་དྲག་ཤུགས་ཁག་ཅིག་ནུབ་ཕྱོགས་སྤ་མིར་ངོས་ལ་ཕྱིན་ནས། ཨ་རབ་ཡུལ་གྱི་ཨོག་སོ་གཙང་བོ་ཡང་ཕར་བརྒལ་ཞིང་། བོད་དམག་འབྱོར་བའི་རྟགས་སུ་ཨོག་སོ་གཙང་བོའི་བྱང་ངོས་ཨ་རབ་པའི་སྐད་དུ་ཨལ་ཏུ་སྦག་(བོད་ཀྱི་མཚོ་ཆུང་)ཅེས་མིང་འཐོགས་[①]པའི་མཚོ་ཞིག་ཡོད། དེང་དུས་ཀྱང་མཚོ་ཆུང་དེའི་མིང་ལ་ཨལ་ཏུ་སྦག་ཅེས་འབོད་མུས་མ་ཟད། ས་བཀྲ་རྙིང་བ་ཚོའི་ནང་ལའང་གསལ་འདུག །

དེ་ཡང་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཉིང་ཁྲི་ས་ཁུལ་ཀླུ་སྟེང་གྲོང་ཚོ་ནས་ལོ་ངོ་ཁྲི་ ༣ ནས་ ༤ བར་སོང་བའི་ལོ་རྒྱུས་རང་བཞིན་ལྡན་པའི་རྡོ་ཆས་ཀྱི་རིགས་དང་། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རུས་པ་སོགས་གནའ་རྫས་སྣ་མང་རྙེད་སོན་བྱུང་ཞིང་། སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཞེས་པའི་དུས་དེབ་སྟེང་དུ་བཀོད་པ་ལྟར་ན། རྒྱ་ནག་གི་གནའ་རྫས་བརྟག་དཔྱད་ཁང་ཞིག་གི་གནའ་རྫས་དཔྱད་ཞིབ་པ་ཤའོ་ལིན་ཀྲང་ (Xiaoling Zhang) གིས་སྣེ་འཁྲིད་འོག་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཉིང་ཁྲི་ཀླུ་སྟེང་གྲོང་ཚོར་འཚོལ་ཞིབ་བྱེད་སྐབས་ལོ་ངོ་ཁྲི་ ༣ དང་ ༤ བར་གྱི་རྡོ་ཆས་རིགས་ ༣༦༠༠ ལྷག་རྙེད་སོན་བྱུང་ཡོད་པ་དང་། དེ་དག་གི་ཁྲོད་དུ་རྡོ་ཡི་གྲི་དང་། རྫ་མའི་ཆག་རོ། རྡོ་ཆས་གཞན། སོལ་བ། སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རུས་པ་སོགས་བཟོ་དབྱིབས་སྣ་ཚོགས་ལས་གྲུབ་པའི་གནའ་རྫས་ཀྱི་རིགས་ཧ་ཅང་མང་པོ་ཞིག་རྙེད་སོན་བྱུང་ཡོད་འདུག

ས་བཅད་བཞི་པ། དུས་བཞིའི་གལ་ཆེའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སོ་ནམ་བྱེད་སྒོ། ༼༦༡༽ ལེའུ་དྲུག་པ། དགུན་དུས་ཞིང་ལ་གཡོག་གཅེས་བྱེད་སྟངས། ས་ཞིང་བརྔས་ཚར་རྗེས་ས་སློག་ཐེངས་གཅིག་བྱེད་པ་དང་། མཐའ་བརྟན་ཞེས་ཆུ་ཐེངས་གཅིག་གཏོང་དགོས་ཤིང་། དེ་རྗེས་དགུ་ཚུགས་དུས་ཀྱི་གནམ་གཤིས་གྲང་བའི་སྒང་ལ་ཡང་བསྐྱར་ཐ་ཆུ་(འཁྱགས་ཆུ་)ཐེངས་གཅིག་གཏོང་གི་ཡོད། དེ་ཡང་མཐའ་བརྟན་ཆུ་གཏོང་དགོས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཆུ་མ་བཏང་གོང་ས་སློག་ཚར་ཙམ་ཡིན་པས་ཆུ་དེ་གཏིང་རིང་པོར་ས་འོག་ཏུ་ཚོས་ཐུབ་པས་རེད། མ་ཟད་གནའ་བོའི་གཏམ་དཔེར་ཡང་། མི་འཇམ་པོས་བཏུལ། ཞིང་མཐའ་ཆུས་བཏུལ། ཞེས་ཟེར་སྲོལ་ཡོད། འཁྱགས་ཆུ་ནི་དགུན་གྲང་ངར་ཆེ་དུས་གཏོང་བ་ཞིག་ཡིན་པས་འཁྱགས་པ་བརྒྱབ་པའི་ས་དེ་དཔྱིད་ཀ་ས་སློག་བྱེད་སྐབས་ས་རྒྱུ་སོབ་སོབ་ཆགས་ཤིང་། ལྷག་པར་དུ་སྦྱག་སློག་བརྒྱབ་པའི་ས་ཞིང་ཡིན་ཕྱིན་དཔྱིད་ཀ་སྨོན་ཐེངས་གཅིག་དང་ཆུ་ཐེངས་གཅིག་ལས་གཏོང་མི་དགོས་པའི་དགེ་མཚན་ལྟན་ཡོད།

རྒྱལ་དབང་ལྔ་པ་རིན་པོ་ཆེའི་རྣམ་ཐར་ཁ་པར་ ༡༤༠ སྔོན་ཆད་གདན་ ༡༤༣ ཡིག་སོགས་པར་བཀབ་མི་སྣང་བས་མཐོ་དམན་ངེས་མེད་བྱུང་ཚེ་བསྙད་འདོགས་རེ་འཁང་གི་རྒྱུ་དང་ཤེས་ལྡན་འགས་ཁྲེལ་གནས་སུ་མི་བྱེད་པའི་ངེས་པ་མི་འདུག་གཤིས་འདི་གའི་ཁྲི་ལ་ཆ་ལྔ་བྱས་པའི་ཆ་བཞིའི་རྩིས་གདན་ས་གོང་འོག་གཉིས། དེའང་རྩེ་གདོང་གི་ཞལ་ངོ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོ་འཕགས་པའི་བཞུགས་ཁྲི་པདྨོ་ཅན་དུ་ཁྲི་འདོན་མ་མཛད་པའི་རིགས་ལ་གདན་ས་གོང་ལས་ཅུང་དམའ་བ། ཆ་ཕྱེད་བཞི་པ་སྣེའུ་གདོང་རྩེ། སྟག་ལུང་ལྷ་སྡེ། ཞྭ་དམར་ནག །ཆ་གསུམ་པ་དགའ་ལྡན་ཁྲི་རིན་པོ་ཆེ། བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ། འབྲུག་པ། སྒམ་པོ། མཚུར་ཕུ་དྲུང་པ། འཕགས་པ་ལྷ་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་སྐུ། སྒམ་པོའི་གདུང་བརྒྱུད་སྤྱན་སྔར་བཏོན་པ།