སེ་ར་དགོན།   མཚན་རྒྱས་པར་ཆོས་སྡེ་ཆེན་པོ་སེ་ར་ཐེག་ཆེན་གླིང་ཞེས་ཞུ། རྭ་ཆེ་གཙུག་ལག་ཁང་ནས་བྱང་ངོས་སུ་སྤྱི་ལེ་བཞི་ལྔ་ཙམ་སོང་ན་དགོན་དེར་སླེབས་པ་ཡིན། སེ་ར་ཞེས་པ་ནི། ཐོག་མར་དགོན་དེའི་མཐའ་འཁོར་དུ་ཤིང་སེ་བའི་ར་བས་བསྐོར་ནས་ཡོད་པས་སེ་ར་ཞེས་དང། ཡང་གསུངས་སྲོལ་གཞན་ལ་འཇམ་དབྱངས་ཆོས་རྗེས་ཙོང་ཁ་པར་ངས་དགོན་པ་འབྲས་སྤུངས་པ་ལྟར་ཞིག་བཏབ་ཡོད་ཅེས་ཞུས་པར། བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེས་ངས་དགོན་པ་འབྲས་སྟེང་དུ་སེར་བ་བཏང་བ་ལྟ་བུ་ཞིག་བཏབ་ཡོད་ཅེས་ཞལ་ཤོབ་ཀྱི་ཕྱིར་དུ་གསུངས་པས་རྗེས་སུ་དགོན་མིང་དུ་དེ་ལྟར་ཐོགས་ཞེས་ཀྱང་ཟེར། དེའང་ཐོག་མར་དགོན་དེ་མ་ཆགས་གོང་སེ་ར་ཆོས་སྡིངས་སུ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཡུན་རིང་བཞུགས་ཏེ་སློབ་མ་མང་པོར་ཆོས་གསུངས། ལྷག་པར་དུ་དབུ་མ་རྩ་བ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཊིཀ་ཆེན་བརྩམ་པར་དགོངས་ཏེ་ཟབ་མོ་སྟོང་ཉིདལ་བརྟག་ཅིང་དཔྱད་པའི་གཟིགས་སྣང་ལ་ཤེར་ཕྱིན་གྱི་མདོའི་བརྗོད་བྱ་སྟོང་ཉིད་་བཅུ་དྲུག་སོགས་ཨ་ཡིག་གི་རྣམ་པར་ཆར་ལྟར་བབས་པས་བྱེས་གྲྭ་ཚང་གི་ཆོས་རྭའི་ནང་གི་བྲག་གོང་ཆེན་པོ་ཞིག་གི་སྟེང་འབུར་དོད་དུ་ཡོད་པ་དེང་སང་ཡང་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད་ལ། མི་སོ་སོར་ཨ་ཡིག་མང་ཉུང་མཇལ་ཚུལ་མི་འདྲ་བ་ཡོད་ཅེས་ཟེར། ༡༽ སེ་ར་དགོན། ༡༩༠༣ པར་པ་དབྱིན་ཇིའི་དམག་དཔོན་ཡང་ཧ་སེ་བྷན། 1) Sera monastery, Lhasa Tibet -1903. Photo by Yunghusband.

རྣམ་བཅུ་དབང་ལྡན་ནི། དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་སྙིང་པོ་ཡིན། དེ་ནི། ཡ ར བ ལ མ ཀྵ ཧ་ཞེས་པའི་ཡི་གེ་བདུན་དང༌། ཡི་གེ་གཟུགས་འགྱུར་བའི་རྗེས་སུ་སྣ་ལྡན་ནམ་ཟླ་ཚེས། ཐིག་ལེ། སྲོག་གི་ཨ་ཡིག་མཚོན་པར་བྱེད་པའི་ནཱ་ད་བཅས་ཡི་གེ་རྣམ་པ་བཅུ་བརྩེགས་མར་གནས་པ་ཞིག་ཡིན། དེ་ཉིད་བོད་ཡིག་ཏུ་བྲིས་ན། ཞེས་པ་འདི་ཡིན། ད་ལྟ་འདིར་བཀོད་པ་ནི། ལེགས་སྦྱར་སྐད་ཀྱི་ཡིག་གཟུགས་ལཉྫ་ལྟར་བྲིས་པ་ཞིག་ཡིན། ཡིག་གཟུགས་འབྲི་སྟངས་རྒྱས་བསྡུས་ལས། ཕྱི་ཤད་མང་ཉུང་གི་ཁྱད་པར་ཅུང་ཟད་རེ་ཡོད། འདིའི་མཚོན་དོན་འཇིག་རྟེན་ཁམས་ལ་སྦྱར་ན། ཡ་ནི་རླུང་གི་ཁམས། ར་མེའི་ཁམས། བ་ཆུའི་ཁམས། ལ་སའི་ཁམས་ཏེ་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་རིམ་བརྩེགས་ཀྱི་སྙིང་པོའམ་མཚོན་བྱེད་ཡིན། མ་ནི་འདོད་པའི་ཁམས་དང༌། ཀྵ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཁམས། ཧ་ནི་གཟུགས་མེད་ཀྱི་ཁམས་ཏེ་ནང་བཅུད་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ས་བོན་ནམ་མཚོན་བྱེད་ཡིན། སྣ་ལྡན་ཟླ་ཚེས་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་སྲོག་དང༌། ཐིག་ལེ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དྲོད་མཚོན་བྱེད། ནཱ་ད་ནི་སྲོག་གི་ཨ་ཡིག་ནམ་མཁའ་སྟོང་པའི་ཁམས་མཚོན་བྱེད་ཡིན།

རྡོ་རྗེ་སྐྱིད། (ལྷ་ས།) དཔྱིད་ཟླ་གསུམ་པ་ནི་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་མོ་མི་ཡུལ་དུ་བྱོན་ཏེ་ས་གཞི་ཀུན་ལ་ཚེ་སྲོག་གི་དངོས་གྲུབ་གནང་ཞིང་གཉིད་དུ་ཡུར་བའི་དགུན་ཟླ་རིང་མོར་དྲོད་ཅིང་འཇམ་པའི་ཕྱག་ཟུང་གཉིས་ཀྱིས་ཡང་ཡང་བྱིལ་བྱིལ་བྱས་ནས།  ཡོད་ཚད་ལ་བརྩེ་བ་དང་བྱམས་སེམས་ཆེན་པོས་སྐྱོང་བ་དང་། ཚང་མར་རེ་བ་དང་ཡིད་ཆེས། སྤོབས་པ་དང་ང་རྒྱལ་གྱིས་ཁེངས་པའི་དུས་བཟང་དེ་ཡིན་པས། ངའང་ཞོགས་པའི་ཉི་ཟེར་གྱི་འགྲོས་དང་བསྡོངས་ཏེ་ས་ཀོང་པོའི་ཡུལ་དུ་དཔྱིད་ཀྱི་དཔལ་མོར་བསུ་མ་བྱེད་དུ་ཆས་པ་ཡིན།

རྭ་ཁ་བྲག རྭ་ཁ་བྲག་ནི། ཀེའུ་ཚང་ནུབ་ནས་ཆུ་ཚོད་སྐར་བཅུ་གྲངས་ཙམ་གྱེན་དུ་འཛེགས་ན་རི་ཁྲོད་དེར་སླེབས། རི་ཁྲོད་དེ་ནི། སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་14པར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད་《དྲང་ངེས་ལེགས་བཤད་སྙིང་པོ》དག་གནས་མཛད། གཡས་གཡོན་དུ་མཁས་གྲུབ་རྗེ་དང། རྒྱལ་ཚབ་རྗེའི་སྒྲུབ་ཕུག་ཀྱང་ཡོད། རྭ་ཁ་བྲག་ཅེས་པ་ནི། རྗེ་ཙོང་ཁ་པར་གོང་མ་ཏཱ་མིང་གི་གདན་ཞུ་འབྱོར་བར། རྗེ་ཙོང་ཁ་པས་གོང་མའི་ཕོ་ཉ་གཡོལ་བའི་ཆེད་དུ་རི་ཁྲོད་དེའི་ནུབ་ངོས་རི་སྟེང་དུ་བྲག་རི་གཡང་གཟར་ཅན་ཞིག་ཡོད་པ་དེའི་ནང་དུ་སྐུ་མཚམས་སུ་བཞུགས། དམ་ཅན་ཆོས་རྒྱལ་གྱི་རྗེ་ཙོང་ཁ་པའི་རྗེས་སྙེགས་ཏེ་འོང་བས་གནས་དེར་སླེབས་སྐབས་བྲག་རི་སྒོ་མེད་དེཡི་ནང་བཞུགས་ཡོད་པ་ཤེས་ཏེ་བྲག་རི་དེའི་གཤམ་དུ་དབུ་རྭ་བརྡར་ཤུལ་དང ། དེ་ནས་བྲག་བཤགས་ཏེ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་མཇལ་སྟབས་རྭ་ཁ་བྲག་ཅེས་པའི་མཚན་དེ་ལྟར་བྱུང་གསུངས། དེ་ནས་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སྐུ་གཤེགས་པའི་ཕྱི་ལོ་སྟེ་1420ལོར་བྱམས་ཆེན་ཆོས་རྗེས་དགའ་ལྡན་ལྔ་མཆོད་དང་པོ་སྟེ་རྗེའི་དགོངས་རྫོགས་དང་པོ་དེ་གནས་དེར་གཏར་གནང་མཛད། ལྔ་མཆོད་ཁང་ཞེས་པའི་ལྷ་ཁང་དེའང་དེ་ལྟར་བྱུང། དེ་རྗེས་སྒྲུབ་ཁང་དགེ་ལེགས་རྒྱ་མཚོ་ནས་ཨ་དགའ་བསོད་ནམས་བཟང་པོ་སོགས་ཀྱིས་བསྐྱངས། སྔོན་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་བཅུ་དགུ་ཙམ་ཡོད། སེ་ར་སྒྲུབ་ཁང་རྩེའི་ཁོངས་ཡིན། ད་ལྟ་གསར་བཞེངས་གནང་བའི་སྒྲུབ་ཁང་ནང་ཡེ་གེ་ཨའི་རང་བྱོན་དང། སྔོན་གྱི་སྒྲུབ་ཕུག་ཁག་དང་སྐུ་བརྙན་གསར་བཞེངས་གནང་བ་སོགས་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད།