༄༅།། མངའ་རིས་སུ་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་འཚོལ་ཞིབ་ཏུ་བསྐྱོད་པའི་ཟིན་བྲིས། འཕྲིན་ལས་ཆོས་གྲགས། 　　མི་རྣམས་ཀྱིས་གངས་ཅན་སཱ་ལའི་སྨན་ལྗོངས་འདིར “འཛམ་གླིང་གི་རྩེ་མོ”ཞེས་སུ་བརྗོད་པས་ན། དེའི་ནུབ་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་འཛིན་གྱི་ཕྲེང་བ་རིམ་པར་འདས་པའི་ས་ན་ཡོད་པའི་སྟོད་མངའ་རིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ནི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་ཡུལ་གྲུ་གཞན་ལས་ཆེས་བླ་མཐོར་འཕགས་པས་“འཛམ་གླིང་གི་རྩེ་མོའི་རྩེ་མོ”ཉིད་དུ་ངོས་འཛིན་ལོས་ཆོག སྟོད་མངའ་རིས་ཞེས་བྱ་བའི་ཡུལ་དེ་ནི་ས་བབ་མཐོ་ལ་གྲོང་དང་གྲོང་རྡལ་ཉུང་བ་དང་དེར་འགྲོ་བར་བཤུལ་ཐག་རིང་ཞིང་འགྲིམ་འགྲུལ་མི་བདེ་བ་སོགས་ཡོད་ནའང༌། ས་དེར་ཏི་སེའི་རི་བརྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་རི་གངས་རིན་པོ་ཆེ་དང་མཚོ་མ་ཕམ་སོགས་གནས་ཆེན་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་གནའ་ཤུལ་གྲགས་ཅན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ནོར་བུའི་ཕྲེང་བ་ལུང་རིག་གི་སྲད་བུར་བསྟར་བས་སྐྱེ་བོ་དུ་མའི་བློ་ཡུལ་དུ་དེ་ནི་དཔོག་པར་དཀའ་བའི་ཡ་མཚན་འཕྲུལ་སྣང་གི་ཡུལ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། གཟིགས་དང༌། གངས་དཀར་ཏི་སེའི་བྱང་ངོས་ཁུ་ནུ་རི་རྒྱུད་ཀྱི“ཧོ་ཡན་ཧྲན་鉋ཞེས་པའི་མེ་ལྕེའི་རི་དེ་ནི་སྔ་དུས་ཐང་སང་བླ་མ་རྒྱ་གར་འཕགས་པའི་ཡུལ་དུ་དམ་པའི་ཆོས་ཞུ་བར་ཕེབས་དུས་ཡུལ་དེར་ཕེབས་པ་དང་སྲིན་པོས་མེ་རླབས་ཀྱིས་བཀག་པས་སློབ་མ་སྤྲེའུའི་རྒྱལ་པོས་སྲིན་པོའི་བུ་མོ་ལྕགས་ཡབ་སྲས་མོའི་ཁྱོ་བོར་སྤྲུལ་ནས་སྲིན་པོའི་ནོར་བུ་སྟེ་ཆུ་ཤིང་གི་རླུང་ཡབ་ལོན་ཐབས་བྱས་ཏེ་སློབ་དཔོན་ཐང་སང་མེ་ཡི་འཇིགས་པ་ལས་ཐར་བར་བྱས་པའི་སྐོར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཀྱང་གླེང་དུ་ཡོད་པར་གྲགས། ཏི་སེའི་ལྷོ་ངོས་ཧི་མ་ལ་ཡའི་རི་རྒྱུད་དུ་ཇོ་མོ་གླང་མས་གཙོས་པའི་རི་རྩེ་མཐོན་པོ་ལྔ་གཟེངས་སུ་ཐོན་པ་དེ་ལ་ཇོ་མོ་ཚེ་རིང་མཆེད་ལྔས་མི་ཡུལ་དུ་བདེ་སྐྱིད་བསྐྲུན་པའི་གཏམ་རྒྱུད་སྙན་པར་གྲགས་ཤིང༌། གཙོ་རི་ཇོ་མོ་གླང་མ་ཕྱག་ན་མེ་ལོང་ཐོགས་པ་སྣང་གསལ་པྲ་སྟོན་མཐིང་གི་ཞལ་བཟང་མ་དང༌། དེའི་གཡས་གཡོན་གྱི་རི་རྩེ་བཞི་བོ་ནི་ཚེ་བུམ་བསྣམས་པ་འཆི་མེད་ཚེ་ཡི་མཆོག་སྩོལ་ཚེ་རིང་མ། ཞལ་ཟས་ཐོགས་པ་ཟས་ཀྱི་དཔལ་སྟེར་མི་གཡོ་བློ་བཟང་མ། ནོར་གཞོང་བསྣམས་པ་ནོར་གྱི་མཆོག་སྩོལ་ཅོད་པན་མགྲིན་བཟང་མ། ཕྱག་ན་འོ་ཟོ་བསྣམས་པ་རྐང་བཞི་འཕེལ་མཛད་གཏད་དཀར་འགྲོ་བཟང་མ་བཅས་ཟེར་རོ། ཡིན་ནའང་རི་རྒྱུད་དེ་གཉིས་པོར་གངས་དཀར་ཏི་སེ་ལྟ་བུའི་ངོ་མཚར་འཕྲུལ་སྣང་གི་བཀོད་པ་མཐའ་ཡས་པ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། གནས་ཀྱི་གཙོ་བོར་གྱུར་པ་གངས་རིན་པོ་ཆེ། གངས་དཀར་ཏི་སེ་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ལ་སྐད་རིགས་གཉིས་ཀྱི་ཡི་གེའི་གོ་དོན་ཡོད། དེ་ཡང་“གངས” ཞེས་པ་བོད་སྐད་དངོས་དང“ཏི་སེ”ཞེས་པ་སཾ་ཀྐྀ་ཏའི་སྐད་དེ། དེ་ཡང་གངས་རིའི་དོན་ཡིན་ནོ།། གངས་ཏི་སེའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ས་བབ་མཐོ་ལ་གྲང་ངར་ཤིན་ཏུ་ཆེ་ཞིང༌། ཁ་བའི་རྡུལ་གྱིས་བརྩེགས་པའི་ཟོམ་དུ་འཁྱགས་པའི་རལ་བ་འཕྱང་འཕྲུལ་ཡོལ་བ་ལྟ་བུའི་རྒྱབ་ཏུ་མ་བཅོས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་དྭངས་གསལ་ཆུ་ཤེལ་གྱི་ཕུག་པ་དང༌། སྤོ་རུ་ཀེར་ལངས་པའི་འཁྱགས་པའི་མྱུ་གུ་སྤེན་ཏོག་དབྱིབས་ཅན་ཉམས་དགའ་བ། སྲ་ཞིང་མཁྲེགས་པའི་འཁྱགས་རོམ་ཆེན་པོས་དཀན་གཟར་རི་བོའི་ཕྱོགས་གཉིས་ལྷན་དུ་སྦྲེལ་བའི“འཁྱགས་ཟམ”སོགས་བརྗིད་ཆགས་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་བཀོད་པ་ཇི་སྙེད་ལྡན། གངས་ཏི་སེའི་རི་རྒྱུད་ཀྱི་གཙོ་རི་གངས་རིན་པོ་ཆེ་ཞེས་པ་དེ་ནི་ད་ལྟའི་མངའ་རིས་ཀྲོན་ཆུས་སྤུ་ཧྲེང་རྫོང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། 鉄གནས་ཆེན་ཏི་སེ་དང་མཚོ་མ་ཕམ་བཅས་ཀྱི་གནས་ཡིག་སྐལ་ལྡན་ཐར་ལམ་འདྲེན་པའི་ལྕགས་ཀྱུ鉅ཞེས་པ་ལས་“སྔོན་རྒྱལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་བསྟན་པའི། །རི་མ་ལ་ཡ་ཞེས་ཡོངས་སུ་གྲགས། །དཔལ་འཁོར་ལོ་སྡོམ་པ་བཞུགས་པའི་གནས། །དུས་ད་ལྟ་འཇིག་རྟེན་མཆོད་པའི་རྟེན། །ཏི་སེ་གངས་ལ་སྒོམ་པ་དགའ། །ཏི་སེ་གངས་ལ་བྱོན་པ་སྐྱིད། །དགྲ་བཅོམ་ལྔ་བརྒྱ་བཞུགས་པའི་གནས། །གོང་མ་ཡོན་ཏན་སྐྱེ་བའི་ས། །ད་ལྟ་དད་ལྡན་འདུ་བའི་རྟེན། །ཕུ་ནི་ཧམ་རི་གངས་གྱིས་བསྐོར། །མདའ་ན་མ་ཕམ་སྡོན་མོ་འཁྱིལ། །བར་ན་བདེ་སྟོང་གསལ་བའི་ཉམས། །གཡས་རི་རྒྱལ་མཚན་འཕྱར་བ་འདྲ།…

༄༅།། བདག་གི་སློབ་གྲོགས། ཀླུ་འབུམ་ཚེ་རིང༌། （མགོ་ལོག） 　　ངས་གཞི་རིམ་འབྲོག་ཁུལ་དུ་བྱ་བ་བསྒྲུབས་ཏེ་ལོ་ངོ་དྲུག་ལྷག་འགོར་ན་ཡང༌། ང་ལ་ཕྱོགས་གང་ཐད་ནས་འབྲས་བུ་འདི་ཐོབ་ཡོད་ལ་ཡར་སྐྱེད་ཀན་འདྲ་འོངས་ཡོད་ཅེས་གླེང་རིན་རྩ་བ་ནས་མི་འདུག ནམ་རྒྱུན་སྡོམ་རྒྱ་འཐེན་འདྲའི་སྣེ་མང་འཛིངས་པའི་སྤྱི་ཚོགས་ཁྲོད་དུ་མགོ་འཁོར་ནས་མིག་སྔའི་ཁེ་ཕན་ཙག་ཙིག་གི་ཆེད་དུ་འདུར་གྱིན་བརྒྱུགས་ཤིང༌། དུས་ཚོད་ཕལ་ཆེ་བ་ཞིག་ལས་གྲོགས་བློ་མཐུན་ཚོ་དང་ལྷན་དུ་དམར་ལམ་ལམ་གྱི་ལྕགས་ཐབ་ཀྱི་མཐར་བསྐོར་ཏེ་ཇ་དྲོན་མོ་ངོམས་མེད་དུ་འཐུང་བཞིན་ཚགས་པར་ཕར་སློག་ཚུར་སློག་བྱེད་པའམ། ཡང་ན་མི་ཤེས་ཤེས་མདོག་གིས་རྒྱལ་ཁབ་ཕྱི་ནང་གི་དོན་དག་གླེངས་ཏེ་དུས་ཚོད་གསེར་འདྲ་བ་མང་བོ་ཆུད་ཟོས་སུ་བཏང༌། དེ་ཡང་གཙོ་བོ་བདག་ནི་འདོད་ཆུང་ཆོག་ཤེས་དང་བྲལ་ཅིང༌། ཁེངས་དྲེགས་ཆེ་བས་ལན་པ་ཡིན་ཏེ། གཞི་རིམ་དུ་ཡོན་ཏན་འདི་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་རྒྱུ་ཅི་ཡོད་སྙམ་སྟེ་དཔེ་ཆ་ལྟ་རྒྱུ་རིང་དུ་བསྐྱུར་ནས་ཧ་ཅང་ཁོམ་སོང་བའི་ཚུལ་གྱིས་དེ་ལྟར་དུས་འདའ་བར་བྱས། ཡིན་ན་ཡང་འགྱུར་ལྡོག་སྐྱེན་པའི་ད་ལྟའི་དུས་རབས་འདིར་མཚོན་ན་ངའི་ཤེས་རྒྱ་ཡོན་ཏན་འདི་ཙམ་གྱིས་ག་ལ་ཆོག་སྟེ། དུས་རབས་ཉེར་གཅིག་པས་མི་རྣམས་ལ་བཏོན་པའི་རེ་བ་སྔར་ལས་མཐོ་ལ་བླང་བྱ་དེ་བས་མང་བ་དང༌། མཐར་གཏུགས་ན་ཕན་ཚུན་མཐོ་དམན་འབྱེད་པའི་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཤིག་ཏུ་ཁེལ་ཡོད་པས། གལ་ཏེ་འདི་ལྟར་སོས་དལ་བག་ཕེབས་ངང་དུ་འདུག་རྒྱུ་མང་ན། མཐའ་མར་དུས་རབས་ཀྱི་སྙིགས་རོའི་ནང་དུ་མི་ལྷུང་བར་ཐེ་ཚོམ་ཅི། དེ་བས་ངས་སེམས་རྣལ་ལ་ཕབ་སྟེ་བསམ་བློ་གཏོང་ཐེངས་རེར་སྔངས་སྐྲག་གམ་འཚུབ་ཆ་ཞིག་ལངས་ཤིང༌། སྔོན་ཆད་དང་འདྲ་བར་བག་ཕེབས་ངང་དུ་འདུག་མི་བཟོད་པར་གྱུར། ད་ནི་རང་མགོ་རང་གིས་གཡོག་པའི་དུས་མིན་པའི་རྟོགས་སད་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས་དེ་སྔོན་དུས་ཚོད་མང་བོ་ཆུད་ཟོས་སུ་བཏང་བར་ནོངས་འགྱོད་གཏིང་ནས་སྐྱེས། དེ་ནས་བཟུང་ངས་རང་གིས་རང་ལ་བླང་བྱ་ནན་མོ་བཏོན་ཏེ་ཉིན་མཚན་སྦྲེལ་ནས་སློབ་སྦྱོང་ལ་འབད་འབུངས་བསྐྱེད་ཅིང༌། ལོ་གཅིག་རིང་ལ་དཀའ་སྤྱད་སྡུག་རུས་བྱས་མཐར་གཞི་ནས་སློབ་གླིང་ག་གེ་མོ་ཞིག་གིས་སྡུད་བཞིན་པའི་ཟབ་སྦྱོང་འཛིན་གྲྭར་རྒྱུགས་འཕྲོད་དེ་ཡང་བསྐྱར་སློབ་གཉེར་བྱེད་པའི་སྐལ་བ་མངོན་དུ་གྱུར། ང་འགྲིམ་སའི་སློབ་གྲྭ་དེ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ལྟེ་བྱ་དང་ཁད་ཉེ་ལ། ཁོར་ཡུག་མཛེས་ཤིང་ལྟ་ན་སྡུག་པས“སྐྱེད་ཚལ་བཞིན་གྱི་སློབ་གླིང”ཞེས་འབོད་སྲོལ་ཡོད། སློབ་མ་ཡང་མི་གཉིས་རེ་ཉལ་ཁང་གཅིག་ཡིན་ཞིང༌། འཚོ་བ་གྲ་རྒྱས་ཤིང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་སྤྱིར་བཏང་གི་སློབ་གྲྭ་ཆེན་མོས་སློབ་གྲྭ་འདིའི་དོ་ཟླར་མི་འོང༌། འདི་རུ་སློབ་གཉེར་དུ་འོང་བའི་སློབ་མ་ཕལ་མོ་ཆེ་ནི་ལས་གནས་ཡོད་ཅིང་ཟླ་ཕོགས་ལེན་པའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལས་བྱེད་ཏག་ཏག་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཟླ་ཕོགས་ཡོད་པའི་བཀའ་དྲིན་གྱིས་ང་ཚོ་འཛིན་གྲྭའི་སློབ་གྲོགས་དག་གིས་ལྟོ་ཟ་འཐུང་གི་རིན་པ་འབྱོར་མིན་ལ་སེམས་ཚེགས་བྱེད་མི་དགོས་ལ། རྒྱབ་ཀྱི་གོན་པ་ཡང་གཅིག་ལ་བལྟས་ན་གཅིག་མཆོར་བ་ལྟར་སྣང༌། ཁོ་ཚོའི་ལྟག་གར་ཤད་པའི་སྐྲ་ལོའི་སྟེང་སྣུམ་བྱུགས་པར་བརྟེན་འོད་ཀྲིག་ཀྲིག་བྱེད་པས་ལྟ་མཁན་གྱི་མིག་འཚེར་བ་དང༌། སྣང་བ་ཤིན་ཏུ་མཐོ་བས་ནམ་རྒྱུན་མགོ་བོ་བར་སྣང་དུ་བཏེག་སྟེ་འགྱིང་ངེར་འགྲོ་དུས་ངོ་མ་གཟི་བརྗིད་ཆེ་ལ་བལྟས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ལ་འཇིགས་འཇིགས་ཀྱི་སྣང་བ་འདྲ་ཞིག་ངང་གིས་སྟེར། གཟའ་འཁོར་རེ་རེའི་ཕྱི་དྲོའི་དུས་སུ་སློབ་ཁྲིད་མེད་པས་ན་རང་སྦྱོང་གི་དུས་ཚོད་ཡིན་ལ། རང་སྦྱོང་ནི་ཉལ་ཁང་ངམ་སློབ་ཁང་གང་རུང་ནས་བྱེད་ཆོག་སྟབས། སློབ་གྲོགས་ཚོ་ཕྱི་ལ་འཁྱམས་ཏེ་གློག་བརྙན་ལ་ལྟ་བ་དང་ཟ་ཁང་སོགས་སུ་འཛུལ་ཏེ་མུན་རུབ་རག་བར་དུ་ཕྱིར་མི་འོང༌། སློབ་གྲོགས་ཚོ་ཕྱི་རུ་སོང་རྗེས་ཐོག་ཁང་ཡོངས་སུ་ལྷིང་འཇགས་སེར་གནས་ཐུབ་པས། དུས་སྐབས་འདི་དག་ལ་ད་གཟོད་བློ་རིག་གཅིག་ཏུ་བསྒྲིམས་ནས་དཔེ་ཆ་ལྟ་ཐུབ་ལ། སྨྱུ་གུ་བཟུང་སྟེ་ལས་བྱ་སོགས་ཀྱང་འབྲི་ཐུབ། ཡིན་ན་ཡང་འདི་འདྲའི་ལྷིང་འཇགས་ཀྱི་དུས་སྐབས་ཆེས་ཐུང་བས་ས་རུབ་ནས་འོངས་ཚེ་བདག་མགོ་ན་བའི་དོན་དག་ལ་རྒྱུན་པར་འཕྲད་པས་སེམས་མི་འཁྲུགས་ཀ་མེད་རེད། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཕོགས་ལེན་པའི་སློབ་གྲོགས་འདི་ཚོའི་ཁུག་མའི་ནང་དུ་སྒོར་རྡོག་ཅུང་མོད་ལ། དེའི་ཁར་གཏོང་ཕོད་ཀྱང་ཆེ་བས་དགོང་མོ་སླེབས་ཐེངས་རེར་ཁོ་ཚོས་མ་བགྲོས་གཅིག་མཐུན་ངང་ཕྱི་ནས་ཐ་མག་དང་ཆང་ཉོས་འོངས་ཏེ་དགའ་དགའ་སྤྲོ་སྤྲོ་བྱེད་ངེས།…

༄༅། །དཔའ་བོའི་མེ་ཏོག དབྱིན་འགོག་བཙན་རྫོང་རྒྱལ་རྩེར་ལྟ་སྒོར་དུ་ཕྱིན་པ། ཚེ་དབང་དང་བློ་ཚུལ། དྲི་བཞོན་བསིལ་མས་ཆུ་འཛིན་ལ་བསྐུལ་བར་སྣང་ཁམས་སུ་ལང་ལོང་སྐྱོད། ། ས་མཐོའི་སྒང་གི་ནས་ཞིང་གྲུ་བཞི་གསེར་མདངས་བཀྲ་ཞིང་རླབས་ཕྲེང་འཕྱུར། ། འབྲུ་རིགས་སྣ་ལྔའི་ལོ་ཏོག་རབ་སྨིན་འགྲོ་བའི་གདོང་ལ་འཛུམ་ཤར་བའི། ། འབྲས་ལྡན་དུས་ཀྱི་དཔལ་མོ་འདི་ཉིད་ནོར་འཛིན་ཡངས་པོའི་རྒྱན་དུ་གྱུར། ། ཅེས་བསྟོད་ཚིག་གི་མེ་ཏོག་གཏོར་བར་འོས་པའི་དུས་བཟང་འདི་ཉིད་ལ་ལྷ་ས་ནས་ལམ་ལ་ཆས་ཏེ་གནའ་རབས་བོད་ལྗོངས་མི་དམངས་ཀྱིས་དཔའ་ངར་ཞུམ་མེད་སྒོས་དབྱིན་ཇི་བཙན་འཛུལ་པར་ཛ་དྲག་ཆེན་པོས་དམར་འཛིང་བྱས་པའི་རྗེས་ཤུལ་རྒྱལ་རྩེ་ལ་ལྟ་སྐོར་དུ་སོང༌། ལྷ་ས་དང་རྒྱལ་རྩེའི་བར་ལ་སྤྱི་ལེ་ཉིས་བརྒྱ་དང་དྲུག་ཅུ་ཡོད། གཞུང་ལམ་གྱི་ངོས་ནི་ས་དཀར་དང་བྱེ་མ་འདྲེས་མ་ཞིག་ཡིན་ཡང༌། ལམ་ངོས་ཁོད་སྙོམས་ཤིང་སྒང་འབུར་གཤོང་གསུམ་མེད་ལ་རླངས་འཁོར་རྒྱུ་བར་ཧ་ཅང་བདེ་སྟབས་ཨར་འདམ་ལས་བཟོས་པའི་གཞུང་ལམ་ཞིག་དང་ཁྱད་པར་མི་འདུག དེ་འདྲའི་ཀྱག་ཀྱོག་ཉུང་བའི་གཞུང་ལམ་སྟེང་དུ་ང་ཚོ་སྡོད་པའི་འགྲུལ་བཞུད་རླངས་འཁོར་དེ་སྲབ་མེད་ཀྱི་ཅང་ཤེས་བཞིན་རྒྱུག་གིན་གདའ། དེ་ལྟར་ལ་ལུང་འགའ་བརྒལ་ཏེ། ཕྱི་དྲོའི་ཆུ་ཚོད་གཅིག་གི་ཐོག་ཏུ་ང་ཚོ་རྒྱལ་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་དུ་སླེབས། གནའ་བོའི་རྒྱལ་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་འགྲམ་ནས་ཉ་མཚོ་ཆུ་བོ་ལང་ལོང་དུ་རྒྱུ་བ་དང༌། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མཁར་ཡོད་དོ་ཅོག་ལ་ས་རྩི་དཀར་བོ་བྱུག་ཡོད་པ་དེ་དག་རྒྱང་ནས་བལྟས་ན་གཡང་དཀར་ལུག་ཁྱུ་ཞིག་རྩྭ་ལྷས་སུ་བསྐོར་ཡོད་པ་དང་གཉིས་སུ་མ་མཆིས། གྲོང་ཁྱེར་ཆགས་པའི་གཞི་ནི་མཐའ་བཞི་མི་མངོན་པའི་རྒྱལ་རྩེའི་ཐང་ཆེན་ཡིན་ལ། མཐོང་སའི་ཁྱོན་ཀུན་ཏུ་ནས་ཞིང་ནི་ས་ལེ་སྦྲམ་གྱི་ཁུ་བའི་མཚོ་མོ་འཁྱིལ་བ་ཇི་བཞིན་དྲི་བཞོན་ལྡང་བ་དང་བསྟུན་ནས་རླབས་ཕྲེང་ཆེ་ཆུང་བར་མེད་དུ་གཡོ་ཞེང༌། མགོ་བོ་བཏེག་སྟེ་མཁའ་རུ་བལྟས་ཚེ་དབྱིངས་རིམ་ལྷག་པར་མཐོ་བའི་ཚོར་སྣང་ཞིག་སྟེར། ཀུན་གསལ་དབྱིངས་སུ་སྤྲིན་དཀར་ལང་ལོང་རྒྱུ་བའི་འོག་ཏུ་བྱ་འོལ་བའི་ཚོགས་ཀྱིས་གཤོག་སྒྱུར་གྱི་གར་ལ་བྲེལ་བཞིན་བྲང་ཁའི་དུང་དཀར་ངོམ་པ་དང༌། སྐབས་རེར་ལྡིང་ཞིང་འཁོར་ལ་མཚམས་རེར་གནམ་འཕང་གཅོད་བཞིན་དབྱིངས་རིམ་དུ་ཡལ་ཞིང་ཙི་ལྷང་ལྷང་གི་མགྲིན་གླུ་དེ་ཐོས་འཕྲལ་ཨ་སྔོན་དབྱིངས་ལས་དྲིལ་ཆུང་ཞིག་ཁྲོལ་བ་ལྟ་བུའི་ཉམས་སྣང་འཆར་ཡོང༌། གནའ་བོའི་རྒྱལ་རྩེའི་གྲོང་ཁྱེར་འདིར་སྐོར་བ་ཞིག་བརྒྱབ་ན་རྐང་ཐང་གིས་ཆུ་ཚོད་གཅིག་ལས་མི་དགོས་པས་མིང་ལ་གྲོང་ཁྱེར་ཟེར་ཡང་དོན་དུ་སྡེ་བ་ཆུང་ཆུང་ཙམ་ཞིག་ལས་མེད། རྫོང་མི་དམངས་སྲིད་གཞུང་དང་སློབ་གྲྭ། མི་དམངས་སྨན་ཁང་གསུམ་པོ་ཨར་འདམ་ལས་བཟོས་ཡོད་པས་དེང་རབས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཙམ་མཚོན་པ་ལས་གཞན་དག་ནི་གནའ་སྲོལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡལ་མེད་པར་གནས་འདུག གྲོང་ཁྱེར་གྱི་མཁར་སྒོ་དང་འདུག་ཁང་གི་སྒེའུ་ཆུང་སྟེང་དུ་མེ་ཏོག་བཙུགས་པའི་རྫ་བུམ་བཞག་ཡོད་པ་མ་ཟད། ར་བ་དང་ཁང་ཁྱིམ་གྱི་མཐའ་སྐོར་ཀུན་ཏུ་མེ་ཏོག་གི་དྲ་བས་སྦྲེལ་ཡོད་པ་ལས་རྒྱལ་རྩེའི་མི་དམངས་ཚོས་མེ་ཏོག་ལ་དགའ་ཞེན་ཆེན་པོ་བྱེད་ཀྱིན་ཡོད་པ་ཤེས་ཐུབ་ཅིང༌། མེས་རྒྱལ་ནང་ཁུལ་གྱི་ཀོང་ཀྲིག་ལ་མེ་ཏོག་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཞེས་འབོད་ཀྱང༌། ས་འདིའི་མེ་ཏོག་གི་ཞིང་ཁམས་འདི་མཐོང་མ་ཐག་ཀོང་ཀྲིག་ཀྱང་འདི་ལས་ལྷག་པ་ཞིག་ཡིན་མི་སྲིད་ཅེས་སྙམ་པར་བྱེད། མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདབ་བརྒྱ་རྣམ་པར་བཞད་པའི་ཁྲོད་ན་སྐལ་བཟང་མེ་ཏོག་དང་སྒྲོལ་མའི་མེ་ཏོག་རིགས་གསུམ་མེ་ཏོག མེ་ཏོག་སེར་ཆེན། རྒྱ་གར་མེ་ཏོག་སོགས་བགྲང་ལས་འདས་པའི་མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས་རང་རང་གི་ལང་ཚོའི་དཔལ་ཡོན་ངོམ་བཞིན་ཡོད་ཅིང༌། དེ་དག་ལ་སྲ་ཞིང་བརྟན་པའི་གཞུང་རྟ་དང་སྔོ་ཞིང་ལྗང་བའི་འདབ་མ། མཛེས་ཤིང་སྡུག་པའི་ཁ་དོག ག་སར་ཁྱབ་པའི་དྲི་ཞིམ་དང་ལྡན་པས་ན་མེ་ཏོག་འདི་དག་ནི་ཆར་རླུང་དྲག་པོ་སོགས་འབྱུང་བཞིའི་གནོད་པར་འཐཡ་རྩོད་བྱེད་པའི་དཔའ་བོའི་ངང་ཚུལ་དང་ལྡན་ནོ་སྙམ། ངས་ཁྱིམ་ཚང་ཞིག་གི་ར་འ་ནམ་མེ་ཏོག་ཅིག་བཏོག་སྟེ་སྣོམ་ལའི་ཚེ་དབྱེ་བ་འབྱེད་དཀའ་བའི་དྲི་ཞིམ་སྣ་ཁུང་དུ་འཐུལ་བྱུང༌།…

༄༅།། ཨ་ཡི་ལྷ་མཚོ། ——-ཚེ་སྒྲོལ། “དེ་རིང་ཉིན་གང་བོར་སྒོར་ལྔ་ལེན་ཐུབ་ན་ང་རྒན་མོ་དབུགས་ཆད་པའི་ཚུན་ལ་གཏུགས་ཀྱང་འགྲོ་དགོས། ཁྱིམ་མཚེས་གསང་བདག་ཚང་གིས་མར་གསར་བ་རྒྱ་མ་གང་འཚོང་རྒྱུ་བྱས་ཡོད་པས། སྔོན་ཆད་བསགས་པའི་སྒོར་དྲུག་ པོ་ཁར་བསྣན་ཚེ་མར་རྒྱ་མ་གང་ཁུག་ཐུབ། འདི་ནི་མ་བསམས་ས་ནས་བྱུང་བའི་དོན་བཟང་ཞིག་རེད་ཡ། ”ཨ་ཡེ་ལྷ་ མཚོས་གདོང་ལ་འཛུམ་ཞིག་ལང་བཞིན་དེ་ལྟར་ཁེར་ལབ་ཅིག་བརྒྱབ་རྗེས། ལག་པ་འདར་བཞིན་སླེ་བོ་ཆག་ཧྲུལ་དེ་རྒྱབ་ ལ་ཁུར། ཁོ་མོའི་སེམས་ལ་ཁྱོ་བོ་དྲིན་ཅན་པོས་མ་རངས་པའི་མིག་གིས་ལྟ་བཞིན་པའི (ཁྱོ་བོ་གསོན་དུས་ཁོ་མོ་གང་ཞིག་ལ་ ལམ་ལང་བྱེད་དུས་ཙབ་ཙུབ་མང་ན་དེ་ལྟར་ལྟ་བ་ཡིན) སྣང་བ་ཞིག་ཤར་བས་འཚབ་འཚུབ་ཀྱི་ངང་ནས་ལམ་ལ་ཆས། སྒོ་ཕྱིར་བུད་མ་ཐག་ཁོ་མོས་ཁྱིམ་མཚེས་གསང་བདག་ཚང་ལ་ད་དུང་ཐེངས་ཤིག་འགྲོ་དགོས་མིན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་ བསམ་བློ་ཞིག་བཏང་རྫེས་ཐད་ཀར་ཚེ་རིང་སྐྱིད་ཚང་ལ་སོང༌། ཚེ་རིང་སྐྱིད་ནི་ཁྱོ་བོ་ཤི་ནས་ལོ་མང་འགོར་བའི་ཡུགས་ས་མ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཞི་ལི་ལོ་བདུན་ལ་སོན་པ་ཞིག་ཀྱང་ ཡོད་མོད། ད་དུང་ལོ་ཉི་ཤུའི་ནང་གི་མོ་གསར་ཞིག་དང་འདྲ་བར་གདོང་ལ་སྐག་ཚོས་འབྱུག་པ་དང༌། ལྭ་བ་གང་ཡག་གྱོན་ ནས་སྒེག་ཉམས་སྟོན་པར་དགའ་བར་མ་ཟད། ཕོ་གསར་རྣམས་དང་ཀུ་རེ་ཁ་མཚར་རྩེ་བར་དགའ་བ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་མོད། ཡིན་ན་ཡང་ཁོ་མོ་ནི་གཞུང་དྲང་སེམས་བཟང་ཞིག་སྟེ། རྒྱུན་པར་ཁོམ་པ་རེ་ཡོད་ན་ཨ་ཡེ་ལྷ་མཚོ་ཚང་ལ་ཡོང་ནས་ཁ་བརྡ་ བྱེད་གྲོགས་དང་ལས་ཀ་ལས་རོགས་བྱེད། མདང་དགོང་ཡང་ཁོ་མོ་བརྒྱུགས་ཡོང་སྟེ“སང་ཉིན་ཁྱིམ་ཚང་རེ་ནས་མི་རེ་ གཡའ་ཆུའི་ཟམ་ཐོག་ལ་ས་འཁུར་བར་འགྲོ་རྒྱུ་རེད། ཁྱོད་སོང་ལ་རུ་གཙོ་སྟོབས་རྒྱལ་ལ་གཅིག་ཤོད་དང༌། གལ་ཏེ་ཁྱོད་ ཀྱང་འགྲོ་རུ་བཅུག་ཚེ་ལས་གླ་སྒོར་ལྔ་ཙམ་ཡོད་པས་མི་བཟང་ངམ”ཟེར། ཚེ་རིང་སྐྱིད་ལ་མཚོན་ན་ཡང་རང་གི་ས་ཞིང་ཉུང་ངུའི་སྟེང་ནས་ཐོན་པའི་བཟའ་འབྲུ་ཙམ་ལས་ཡོང་སྒོ་གཞན་ མེད་པས། སྒོར་ལྔ་ཙམ་ཡིན་རུང་ཨ་ཡེ་ལྷ་མཚོ་ལྟ་བུའི་རྒན་མོ་བདག་མེད་ཅིག་ལ་མཁོ་གལ་ཇི་འདྲ་ཆེ་བ་ཁོ་མོས་གསལ་ བོར་ཤེས་པ་རེད། དེར་བརྟེན་ཁོ་མོས་སྒོར་ལྔའི་ཡོང་སྒོ་ཡོད་པའི་ལས་ཀ་འདི་འཕྲིན་བཟང་ཞིག་ལ་རྩིས་ནས་ཨ་ཡེ་ལྷ་ མཚོའི་རྣ་ལམ་དུ་བསྐྱལ་བྱུང༌། ཨ་ཡེ་ལྷ་མཚོས་གཏམ་དེ་ཐོས་མ་ཐག་ཤིན་ཏུ་དགའ་སྟེ་རུ་གཙོ་སྟོབས་རྒྱལ་ཚང་ལ་སོང་ནས་རེ་བ་ཞུས།…

༄༅།། ཨ་ཆུང་གིས་རྟ་ཉོས་པ། ཐུབ་བསྟན། མི་རྣམས་ཀྱིས་“པེ་ཅིན་ཅི་ཕུ”ཞེས་འབོད་པའི་ཨ་ཁུ་སྲི་ཐར་གྱི་རྟ་ཝ་ལ་དེས་ན་ནིང་ཤོག་ཁ་ཡོངས་ཀྱི་རྟ་རྒྱུག་ འགྲན་ཚོགས་ཐོག་ཨང་དང་པོ་བླངས་པའི་སྐད་གྲགས་རི་ཀླུང་མང་པོ་བརྒྱུད་དེ་ཉེ་འདབས་ཀྱི་ཤོག་ཁ་དང་རྫོང་ལ་ཁྱབ་ པས་རྟ་དེར་སྨོན་ནས་བལྟ་བར་ཡོང་མཁན་ཟམ་མི་འཆད་པར་ཡོད་པ་དང་འཚང་ག་ཤིག་ཤིག་གིས་གོང་ཆེན་སྤྲད་དེ་ཉོ་ རྩིས་བྱས་ཀྱང་ཨ་ཁུ་སྲི་ཐར་ལ་གདེང་ཚོད་ཡོད་པས་ཧེ་ཧེ་ཞེས་གད་མོ་དགོད་བཞིན་དུ“ས་གནས་གཞན་ན་རྟ་བཟང་ མང་པོ་ཡོད་པ་མ་རེད་དམ”ཞེས་ལན་འདེབས་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཁོང་གིས་གོང་ཆུང་དྲགས་འདུག་སྙམ་པ་མ་ཡིན་པར་ གཅེས་པའི་རྟ་མཆོག་དེ་འཚོང་མི་ཕོད་པ་ཧ་ཅང་གསལ་བོ་རེད། ཉིན་ཞིག་ས་གནས་གཞན་གྱི་མི་འགའ་ཞིག་སྲི་ཐར་གྱི་ཁྱིམ་དུ་རྟ་ཉོ་བར་འོངས་པ་ལ། སྲི་ཐར་གྱིས་རྟ་རྣམས་རྟ་ར་ ནས་རེ་རེ་བཞིན་རྒྱ་སྒོའི་འགྲམ་དུ་ཁྲིད་ཡོང་བ་རེད། སྲི་ཐར་གྱིས་རྟ་འཚོང་གི་ཡོད་པ་ཐོས་འཕྲལ་མི་མང་པོས་རྟ་ཉོ་མི་ ཐུབ་ཀྱང་ལྟ་ཙམ་བྱས་ན་གནད་འགག་མེད་སྙམ་ནས་ཚང་མ་དེར་རུབ་པས་སྲི་ཐར་གྱིས་རྟ་རྐྱང་པོ་དང༌། གྲོ་དམར། གཡུ་ འབྲུག་སྔོན་མོ་བཅས་ཕྱིར་ཁྲིད་དེ་ཉོ་མཁན་ལ“ཁྱོད་ཚོས་རང་རང་གི་འདོད་པ་ལྟར་འདེམས་ཤིག”ཅེས་བཤད། སྐབས་དེར་མི་ཚོགས་ཀྱི་ཁྲོད་ནས་མི་ཞིག་གིས་鉊‘པེ་ཅིན་ཅི་ཕུ་’གང་དུ་ཡོད་དམ”ཞེས་དྲིས། སྲི་ཐར་གྱིས་དྲང་པོ་བཤད་ན་ཡག་པོ་ཨེ་ཡོང་སྙམ་ནས་སྐད་ཆ་བསྐོར་ཏེ“‘ པེ་ཅིན་ཅི་ཕུ’ཨེ། དེ་གོང་ཆེ་ དྲགས་པས་ཁྱེད་ཚོས་ཉོ་ཐུབ་ཨེ་ཡོང་”ཞེས་བཤད། “མིན། ང་ཚོས་ཉོ་ངེས། ཉོ་ངེས་ཡིན། དེ་མགྱོགས་པོར་ཁྲིད་ཤོག” སྲི་ཐར་གྱིས་སྐད་སྒྲ་དེའི་ཕྱོགས་སུ་ལྟ་སྐབས་དེ་ནི་ཀུང་ཧྲེ་ཡོངས་སུ་མེད་པོ་སྐད་གྲགས་ཡོད་པའི་ཨ་ཆུང་ཟེར་བ་ དེ་ཡིན་ཞིང་ཁོས་ལོ་འགའ་ཤས་ཀྱི་སྔོན་དུ་འཕྱི་བ་བསད་ནས་གྲོད་པ་བརྒྱགས་ཐབས་བྱེད་པ་དང་ད་དུང་ལྟོ་སློང་བར་ ཐེངས་མང་པོ་སོང་མྱོང་བས་སྲི་ཐར་གྱིས་ཁོང་ལ་མཐོང་ཆུང་དང་བཅས“ཨ་ཙི། ཁྱོད་རང་རེད་ཨང༌། ཁྱོད་འདིར་ འཚང་ག་རྒྱག་པར་ཡོང་བ་ཡིན་ནམ”ཞེས་བཤད་རྗེས་ཁ་ཚུར་འཁོར་ཏེ་མི་གཞན་དག་ལ“འདི་དག་ལས་མེད། ཁྱེད་ ཚོས་འདེམས་ཤིག”ཅེས་བཤད། ཨ་ཆུང་གིས་ནན་གྱིས“ཨ་ཁུ་སྲི་ཐར། ཁྱོད་ཀྱི‘པེ་ཅིན་ཅི་ཕུ’དེ་དངོས་གནས་ངའི་བློར་འབབ་པ་ཞིག་འདུག མགྱོགས་པོར་ཕྱིར་ཁྲིད་ཤོག་དང་”ཞེས་གད་མོ་དགོད་བཞིན་དུ་བཤད། “ཁྱེད་ཀྱིས་ང་བྲེལ་བ་ཆེན་པོ་ཡོད་པ་མཐོང་མ་བྱུང་ངམ། ”…

༄༅།། ཤ་མོ། 　　　ཨ་ལེགས། （འབར་ཁམས） 　གློག་བརྙན་གྱི་རྒྱབ་ལྗོངས་དང་འདྲ་བའི་གྲོང་རྡལ་འདི་མ་ཆགས་པའི་སྔོན་ལ། ས་ཆ་འདི་ན་རྒན་པོ་ཚོའི་ངག་རྒྱུན་ཙམ་ དང་གཙང་པོའི་རྦ་རླབས་ཀྱིས་ཉིན་མཚན་མེད་པར་བརྡབས་ནས་ཇེ་ཆེར་འགྱུར་བཞིན་པའི་བྱེ་ཐང་མ་གཏོགས་ཅི་ཡང་མེད། ཚོ་བ་འདིའི་གནའ་བོའི་ངག་རྒྱུན་དུ་ལྷའམ་གང་ཟག་ཁྱད་པར་ཅན་སུམ་རྩེན་ལྷ་ཡི་གནས་ནས་ཡུལ་འདིར་བབས་ཚུལ་ བཤད་རྒྱུ་ཡོད་ནའང༌། དེ་དག་ཕྱིར་ལྷ་ཡུལ་དུ་གཤེགས་པའི་གཏམ་རྒྱུད་གཅིག་ཀྱང་ཐོས་མ་མྱོང༌། ཉེ་བའི་ལོ་ངོ་སུམ་བརྒྱའི་ ནང་དུ་ངག་རྒྱུན་གསར་བ་གཏན་ནས་མ་བྱུང་བས། ལྷ་ལས་བབས་པའི་སྐད་ཆའང་རིམ་བཞིན་ཐོས་པའི་ཡུལ་དུ་མ་གྱུར། འདིར་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི་རི་བོའི་རྔམས་མཐོ་ལ་འགག་འཕྲང་དོག་པའི་གནས་ཏེ་མདོ་སྨད་ཀྱི་རོང་ཆེན་བཞིའི་ཡ་གྱལ་རྒྱལ་མོ་ ཚ་བ་རོང་ཞེས་པ་དེ་ཡིན་ལ། འདིར་འཚོ་ཞིང་གནས་པའི་མི་རྣམས་ལ་རྒྱལ་རོང་པ་ཞེས་འབོད་དོ། །རྒྱ་མཚོ་ལོ་ཆུང་བའི་ སྐབས་སུ་ཁོའི་སྤོ་བོ་དགེ་བོ་དེས་བདག་ཅག་གི་ཚོ་བ་འདིའི་མེས་པོ་ནི་སྐྱི་བསེར་རླུང་དང་བྱ་རྒྱལ་ཁྱུང་གི་རྒྱུད་ཡིན་པས་ང་ཚོ་ ནི་དགུང་སྔོན་གནམ་ནས་མཆེད་པ་ཡིན་ཞེས་རྒྱུན་པར་ཁོ་ལ་བཤད་མྱོང༌། སྤོ་བོ་འདས་ནས་ལོ་དུ་མ་འགོར་བའི་དབྱར་གཞུང་ཞིག་ལ་རྒྱ་མཚོས་གློ་བུར་དུ་རང་ཉིད་བྱིས་པའི་སྐབས་སུ་སྤོ་བོས་ཁོ་ ལ་བཤད་པའི་གོང་གི་སྐད་ཆ་དེ་དག་དྲན་བྱུང༌། ཁོས་མགོ་བོ་བཏེགས་ཏེ་གནམ་ལ་བལྟས་པ་ན། སྔོ་བསངས་ཀྱི་ནམ་མཁའ་ ལས་ཅི་ཡང་མ་མཐོང༌། དེ་ཡང་ཁོ་རང་སློབ་ཆུང་ལ་ཞུགས་པའི་སྐབས་སུ་གྲོང་རྡལ་གྱི་འགན་འཛིན་གཞོན་པའི་འགན་འཁུར་ བའི་ཨ་མས་ཁོ་རང་ཕ་ཡུལ་དུ་སྤོ་བོར་བལྟ་བར་མངགས། རྒྱ་མཚོ་དང་སྤོ་བོ་གཉིས་ཀྱིས་ལུག་ཁྱུ་གཟས་ལ་བཀྲམ་རྗེས་ཤིང་ སྡོང་ཞིག་གི་གྲིབ་བསིལ་དུ་གན་རྐྱལ་དུ་ཉལ་ནས། ཀུན་གསལ་གྱི་ལྷ་ལམ་དུ་ནམ་ཡང་ཐང་ཆད་རྒྱུ་མེད་པར་གནམ་འཕང་ བསྟོད་པའི་ཐང་དཀར་རྒོད་པོར་བལྟས། གློ་བུར་དུ་སྤོ་བོའི་སྣ་གཤོག་ནི་བྱིས་པ་ཚོ་དགའ་བའི་འགུལ་རིས་གློག་བརྙན་ནང་གི་ ཁྱི་གུའི་སྣ་གཤོག་དང་འདྲ་བར་འགུལ་འགུལ་བྱེད་བཞིན“ཁྱོད་ཀྱིས་ཉོན་དང་鉋ཞེས་ཟེར། ཡིན་ནའང་ཁོས་ཅི་ཡང་མ་ཐོས།“སྣ། སྣས་ཉོན། ” མིག་ཟུང་རྡེབ་རྡེབ་བྱེད་པའི་རྒན་པོ་འདི་ཀུ་རེ་རྩེ་དགའ་ཆེ་བའི་ མི་ཞིག་ཡིན། སྐབས་དིར་རྒྱ་མཚོའི་སྣས་དངོས་གནས་དྲི་མ་ཞིམ་པོ་ཞིག“ཐོས”བྱུང༌། མགོ་བོ་སྤྱི་ཐེར་དུ་གྱུར་པའི་རྒན་པོས་སྐེ་ བསྲིངས་ནས་ཚ་བོའི་རྣ་ལམ་ལ“ཁ་རོག་ཏུ་སོང་ལ་དེ་དག་ཟུངས་ཤོག”ཅེས་ཤུབ་བུར་སྨྲས།…