སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
དཔལ་ངོར་དགོན་ཨེ་ཝཾ་ཆོས་ལྡན་གྱི་མཁན་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་མཚན་བྱང་།
༄༅། །དཔལ་ངོར་དགོན་ཨེ་ཝཾ་ཆོས་ལྡན་གྱི་མཁན་རབས་རིམ་བྱོན་གྱི་མཚན་བྱང་བཞུགས་སོ།།
༄༅། །གཙང་པ་རྒྱལ་པོའི་སྲིད་གཞུང་གི་སྒྲིག་གཞི་དང༌། རྩ་ཁྲིམས་སྐོར།
དེ་ཡང་སྤྱི་ལོ་ 1618 པའི་ས་རྟ་ལོར་ཧོར་སོག་གི་དམག་དཔུང་ཚན་ཆེན་ཞིག་བོད་དུ་ཡོང་ནས་ལྷ་སའི་གཙུག་ལག་ཁང་སོགས་བཟུང༌། སྐྱིད་ཤོད་ལུང་པ་ལ་གནས་བཅས། བྱང་ཕྱོགས་ནག་ཆུའི་ཕྱོགས་ཀྱི་སྡེ་ཕལ་ཆེར་བཅོམ་ནས་དམག་གིས་བཟུང༌། བོད་ཁམས་ཧོར་སོག་གིས་བཟུང་བའི་ཉེན་ཁ་ཉིན་ལྟར་ཇེ་ཆེར་འགྲོ་བའི་སྐབས་དེར། གཙང་པ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱི་སྲས་ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོས་གཙང་དམག་ཁྲི་ལྷག་ཙམ་ཁྲིད་ནས་དབུས་སུ་སླེབས། སོག་དམག་ལ་ཕར་རྒོལ་བྱེད་པའི་སྐབས་སུ། སོག་དམག་གིས་དགེ་ལྡན་པའི་ཆོས་ལུགས་དར་སྤེལ་གཏོང་བའི་ཆེད་དུ་ཡིན་པ་ལ་ཁ་གཡར་ནས་སེར་འབྲས་ཀྱི་གྲྭ་ཚང་རྣམས་ལ་ཁོ་ཚོར་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད་དགོས་པའི་སྐུལ་མ་བྱས་མཐར། སེར་འབྲས་ཀྱི་གྲྭ་དམག་ལངས་ཏེ་སོག་དམག་དང་མཉམ་དུ་གཙང་དམག་ལ་འཐབ་འཛིང་བྱས་ཀྱང་མཐར་གཙང་དམག་རྒྱལ་ཏེ་གཙང་པ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་གྱིས་དབུས་གཙང་ཡོངས་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་སྲིད་དབང་བཙུགས། སྤྱི་ལོ་ 1620 པའི་ལྕགས་སྤྲེལ་ལོར་གཙང་པ་རྒྱལ་པོ་ཕུན་ཚོགས་རྣམ་རྒྱལ་འབྲུམ་ནད་ཀྱིས་གྲོངས། དེའི་སྲས་ཀརྨ་བསྟན་སྐྱོང་དབང་པོ་གཙང་པ་རྒྱལ་པོའི་ཁྲིར་འཁོད། བོད་ཁམས་ཡོངས་ལ་དབང་སྒྱུར་བྱེད་པའི་སྒྲིག་གཞི་དང་ཁྲིམས་སྲོལ་བཏོད། །
བོ་དོང་པཎ་ཆེན་དང་མཁས་གྲུབ་རིན་པོ་ཆེ་གཉིས་ངམ་རིང་དུ་ཆོས་རྩོད་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས།
༄༅། །བོ་དོང་པཎ་ཆེན་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་དང་མཁས་གྲུབ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་གཉིས་གཙང་སྟོད་བྱང་གི་ངམ་རིང་ཆོས་སྡེར་ཆོས་རྩོད་མཛད་པའི་ལོ་རྒྱུས་བློ་གསལ་ཡིད་འཕྲོག་ཅེས་བྱ་བ་བཞུགས་སོ།། སངས་རྒྱས་བསྟན་པ་སྤྱི་དང་ཁྱད་པར་བློ༵་བཟ༵ང་རྒྱལ་བའི་བསྟན།། ལ་སྟོད་བྱང་གི་ཕྱོག༵ས་འདིར་ལེག༵ས་པར་གསལ་ལ་བསམ་བཞིན་དུ།། སྐུ་ཡི་བཀོད་པ་གདུལ་བྱ་དང་མཚུངས་བྱོན་པའི་དགེ་བའི་བཤེས།། ཞབས་སེན་རྡུལ་ལ་བདག་ཕྱག་བགྱིས་ཏེ་དད་པའི་མཁར་དུ་རོལ།། ཅེས་མཆོད་པར་བརྗོད་པའི་ཚིག་གི་ཕྲེང་བས་སྔུན་བསུས་ཏེ་གང་གླེང་བར་བྱ་བ་ནི། རྒྱ་བོད་ཀྱི་འཛིན་མའི་ཁྱོན་ལ་བོ་དོང་པཎ་ཆེན་ཕྱོགས་ལས་རྣམ་རྒྱལ་ཞེས་མཁས་པའི་མཚན་སྙན་ཡོངས་སུ་གྲགས་པ་ཁོང་དང་།མཁས་པའི་མདུན་སར་རྩོད་པའི་ཁྲི་ལ་དབང་བ་ལུང་དང་རིགས་པའི་དབང་ཕྱུག་མཁས་གྲུབ་སྨྲ་བའི་ཉི་མ་དགེ་ལེགས་དཔལ་བཟང་པོ་གཉིས་རབ་བྱུང་བདུན་པའི་ལྕགས་སྦྲུལ་ལོར་གཙང་ལ་སྟོད་བྱང་གི་སའི་ཕྱོགས་ངམ་རིང་ཆོས་སྡེའི་ཆོས་ར་ཆེན་མོར་ཆོས་ཀྱི་རྩོད་པ་མཛད་པའི་ཚུལ་ཡིན།
ཇོ་ནང་ཀུན་མཁྱེན་ནམ་མཁའ་ཆོས་སྐྱོང་ཞུ་བ་མཁྱེན་ནམ།
དེ་ཡང་འཇམ་མགོན་ཀོང་སྤྲུལ་གྱིས་མཛད་པའི་གདམས་ངག་མཛོད་དུ་བཞུགས་པའི་དཔལ་དུས་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་རིམ་གཉིས་འབྲོ་ལུགས་ཀྱི་བརྒྱུད་པའི་གསོལ་འདེབས་རྡོ་རྗེ་འབེབས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ལས། དཀོན་མཆོག་བཟང་པོ་གཉིས་འཛིན་འཆིང་བ་བཅད། །ནམ་མཁའ་ཆོས་སྐྱོང་རྟོགས་པ་མཁའ་དང་མཉམ། །རིམ་གཉིས་རྣལ་འབྱོར་དབང་ཕྱུག་རྣམ་གཉིས་ལ། །གསོལ་བ་འདེབས་སོ་རྡོ་རྗེའི་ཡེ་ཤེས་སྩོལ། །ཞེས་དང་། ཀཿཐོག་རིག་འཛིན་ཚེ་དབང་ནོར་བུས་ཇོ་ནང་དཔལ་གྱི་རི་ཁྲོད་ནས་མཛད་པའི་སྦྱོར་དྲུག་གསོལ་འདེབས་ལས། ལུང་རྟོགས་བསྟན་པ་ཡོངས་རྫོགས་དཀོན་མཆོག་བཟང་། །རིག་འཛིན་གསལ་སྒྲོན་ནམ་མཁའ་ཆོས་སྐྱོང་མཚན། །ཞེས་བསྔགས་པའི་བླ་མ་རྣམ་གཉིས་ལས་ཆོས་རྗེ་འཇམ་དབྱངས་དཀོན་མཆོག་བཟང་པོའི་སློབ་མ་ཀུན་མཁྱེན་ནམ་མཁའ་ཆོས་སྐྱོང་ཞབས་ཀྱི་རྣམ་ཐར་མདོ་ཙམ་ཞུས་ན། ཁོང་ནི་འཇད་གཞུང་ངམ་བཞད་མཐོང་སྨོན་དུ་འཁྲུངས། དགུང་སྙིང་མེ་ཕོ་འབྲུག རྩ་བའི་གྲྭ་ས་བཞད་གྲྭ་ཚང་ཆེན་མོ་རུ་ཀུན་མཁྱེན་ནམ་བསོད་ཆེན་མོ་ལ་མཚན་ཉིད་ཀྱི་གཞུང་རྣམས་སྦྱངས།
ཀུན་གཟིགས་བཅུ་པ་ཆེན་པོའི་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་བྱང་པ་ཅུང་ལགས།
༄༅། །དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་བྱང་པ་ཅུང་ལགས། ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་ཡང་སྲིད་ངོས་འཛིན་ཚོགས་ཆུང་གི་དྲུང་ཡིག་ཆེན་མོ་དང་། སྐྱབས་མགོན་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་སྐུ་ཕྲེང་བཅུ་པ་ཆེན་པོའི་ཞབས་འབྲིང་པ་གཙོ་གྲས། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་འཕྲུལ་འཁོར་སློབ་གྲྭའི་སློབ་སྤྱི་དང་དགེ་རྒན། བོད་གངས་རྒྱན་དར་སྤེལ་ཚོང་དོན་ཁང་གི་སྤྱི་ཁྱབ་གཞོན་པ། གཞིས་རྩེ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭའི་རིག་གནས་སློབ་དཔོན། བོད་ཀྱི་བརྡ་སྤྲོད་རིག་པའི་མཁས་དབང་། ཆབ་སྲིད་བཙོན་ཟུར་བྱང་པ་ཅུང་ལགས་ཁོང་ནི། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༤༠ ལོར་གཙང་སྟོད་ངམ་རིང་ཅུང་གནང་ཁུལ་དུ་འཁྲུངས་ཤིང་། ཆུང་དུས་ནས་གདན་ས་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོར་ཆོས་ཞུགས་མཛད། ལོ་རབས་ལྔ་བཅུའི་ནང་བཀྲ་ཤིས་ལྷུན་པོ་དགོན་པའི་ནང་ཡོད་པའི་ཀུན་གཟིགས་པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེའི་རྩེ་སློབ་གྲྭའི་ནང་རིག་གནས་སློབ་སྦྱོང་མཐར་ཕྱིན་གནང་། དེ་རྗེས་རིག་གསར་སྐབས་རྒྱ་གཞུང་གིས་བཙན་གནོན་དབང་བསྒྱུར་འོག་ངལ་རྩོལ་བསྒྱུར་བཀོད་ནང་ལོ་མང་ཞུགས་དགོས་བྱུང་བ་དང་། ཕྱི་ལོ་ ༡༩༨༢ ནས་ ༡༩༨༦ བར་གཞིས་རྩེ་དགེ་འོས་སློབ་གྲྭའི་རིག་གནས་ཀྱི་སློབ་དཔོན་མཛད།
༄༅༎མགར་གྱི་ཕོ་བྲང་གི་རྗེས་ཤུལ།
མགར་ཡུལ་སྒང་ཞེས་པའི་གྲོང་ཚོ་དེ་ནི་མགར་གྱི་རུས་རྒྱུད་ཀྱིས་བློན་ཆེན་པོའི་གོ་གནས་མ་བཟུང་གོང་མགར་གྱི་བཞུགས་གནས་དང་། མགར་གྱི་ཁྱིམ་རྒྱུད་རྣམས་ཀྱི་བཞུགས་གནས་ཡིན་ཞིང་། མགར་ཡུལ་སྒང་ཞེས་པའི་ས་ཆ་དེ་ནས་བྱང་ངོས་ཀྱི་རི་སྤོ་ཆེན་འོག་མ་དང་སྤོ་ཆེན་སྒང་མ་གཉིས་ལས། སྤོ་ཆེན་སྒང་མ་བརྒྱུད་གྱེན་དུ་ཆུ་ཚོད་ཕྱེད་ཀ་ལྷག་ཙམ་འཛེགས་ན་དམངས་ཁྲོད་དུ་མགར་གྱི་བཟོ་ཁང་ཞེས་སུ་གྲགས་པའི་རྡོ་བརྩིགས་ལས་གྲུབ་པའི་གྱང་རོ་འདི་མིག་ལམ་དུ་འཆར་ཞིང་ཁང་ཆུང་གི་གྱང་རོ་དེའི་གནས་ས་དང་མགར་གྱི་ཕོ་བྲང་ཆགས་ཤུལ་གྱི་གནས་སའི་བར་ཐག་དང་ས་བབས་ལ་བལྟས་ན་ཁང་ཆུང་དེ་ནི་མགར་གྱི་ཕོ་བྲང་སྲུང་མཁན་གྱི་སྲུང་དམག་བཞུགས་སའི་སོ་ལྟ་ཁང་ཞིག་མིན་ནམ་སྙམ། དེ་གང་ལགས་ཤེ་ན་མགར་གྱི་ཕོ་བྲང་ཡོད་ས་དེ་ནས་རི་སྤོ་ཆེན་འོག་མ་དང་སྤོ་ཆེན་སྒང་མ་གཉིས་ཀྱི་བར་དུ་ཡོད་པའི་གྲོག་ཤུར་དེ་ལས་མི་རྟ་སོགས་གང་ཞིག་ཡོང་ནའང་མཐོང་མི་ཐུབ་པས་དེ་དག་ལ་སོ་ལྟ་བྱ་ཕྱིར་ཆེད་དུ་སོ་ལྟ་ཁང་དེ་བཙུགས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་གནས་དེར་ཕེབས་ན་མཁྱེན་ངེས་སུ་འདུག་ཅིང་། ཡང་སྙིང་སོ་ཁང་དང་བཟོ་ཁང་གཉིས་ཀྱི་ཐ་སྙད་དེ་གཉིས་ལས་གང་ཞིག་ཡང་དག་པ་ཡིན་མིན་ཐག་གཅོད་པའི་དཔྱད་གཞི་དེ་འདྲ་ད་བར་ཡིག་ཐོག་ལ་འཁོད་པ་ཤིན་ཏུ་དཀོན་པས། དེ་གཉིས་ལས་གང་ཞིག་ཡང་དག་པ་ཡིན་མིན་དེ་ས་ཡུལ་དངོས་ཀྱི་དཔང་རྟགས་ལ་དཔྱད་དེ་ཐག་གཅད་རྒྱུ་ལས་མ་འདས་སོ།།འོན་ཀྱང་དམངས་ཁྲོད་དུ་མགར་ནི་ལྕགས་བཟོ་བར་ངོས་འཛིན་བྱེད་པ་ལྟར་ཁང་ཆུང་འདིར་ཡང་མགར་གྱི་བཟོ་ཁང་ཞེས་གྲགས་ཀྱང་མགར་ཞེས་པ་ནི་རུས་རྒྱུད་ཀྱི་མིང་ཡིན་པ་ལས་ལྕགས་བཟོ་མཁན་གྱི་མགར་བའི་རིགས་ཤིག་མ་ཡིན་པ་ནི་གོང་དུ་གསལ་པ་ལྟར་རོ།།