སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
ལྷོ་ཁ་འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོང་རྒྱལ་སྨན་ཡུལ་ཤོག་སྤྱན་གཡས་གྲོང་ཚོར་ཆགས་པའི་ཕུ་ཐང་སྤྱན་གཡས་དགོན་པ།
འཛམ་གླིང་ན་རིན་ཐང་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རྟེན་ཉན་ཐོས་ཤཱ་རི་བུའི་སྤྱན་གཡས་པ་བཞུགས་པའི་ཕུ་ཐང་སྤྱན་གཡས་དགོན་པ་ནི་བོད་ལྗོངས་ལྷོ་ཁ་འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོང་རྒྱལ་སྨན་ཡུལ་ཤོག་སྤྱན་གཡས་གྲོང་ཚོར་གནས་ཡོད།། སྤྱན་གཡས་ཏེ། མཚན་རྒྱས་པར་ཡར་རྒྱལ་ཕུ་ཐང་སྤྱན་གཡས་དགོན་ས་ཞུ། འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོང་ནས་སྤྱིར་བཏང་འཁོར་ལམ་བརྒྱུད་ནུབ་ངོས་སུ་སྤྱི་ལེ་བཅུ་དྲུག་ཙམ་རྒྱ་སྨན་ནང་ཞེས་པར་སོང་ན་སྤྱན་གཡས་གྲོང་དབུས་སུ་དགོན་དེ་མཇལ་རྒྱུ་ཡོད། དགོན་དེ་ནི་ཐོག་མར་གཏེར་སྟོན་གྲྭ་པ་མངོན་ཤེས་ཀྱིས་སྤྱི་ལོ་1012ལོར་ཕྱག་བཏབ་གནང་མཛད། སྤྱོད་འཇུག་གི་བཤད་གྲྭ་རྒྱ་ཆེན་སྤེལ་གནང་ནས་དགེ་འདུན་ཞལ་གྲངས་ལྔ་བརྒྱ་ཙམ་ཟིན་གསུངས།
བོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་རྒྱུན་ཤེས་མུ་ཏིག་དོ་ཤལ།
ཕོ་བྲང་པོ་ཏ་ལ། 丨བོད་ཀྱི་ཐོག་མ་ལྔ་གང་ཡིན། ལན། བོད་ཀྱི་ཐོག་མ་ལྔ་ནི། བོད་རྒྱལ་ཐོག་མ་གཉའ་ཁྲི་བཙན་པོ། བོད་མཁར་ཐོག་མ་ཡུམ་བུ་བླ་མཁར། བོད་ཡུལ་ཐོག་མ་ཡར་ལུང་ཁོག བོད་ཞིང་ཐོག་མ་ཟོ་དང་ཞིང་། བོད་གྲོང་ཐོག་མ་ཕྱིང་བ་སྟག་རྩེ་བཅས་ནི་བོད་ཡུལ་དར་རྒྱས་བྱུང་བའི་རྨང་གཞི་ཡིན། 丨བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་མཚམས་གང་ནས་འཇོག ལན། བོད་ཆོལ་ཁ་གསུམ་གྱི་ས་མཚམས་ནི་མངའ་རིས་གུང་ཐང་ནས་སོག་ལ་སྐྱ་བོ་ཡན་ཆད་དབུས་གཙང་ཆོས་ཀྱི་ཆོལ་ཁ། སོག་ལ་སྐྱ་བོ་ནས་རྨ་ཆུའི་ཁུགས་པ་ཡན་ཆད་མདོ་སྟོད་མིའི་ཆོལ་ཁ། རྨ་ཆུའི་ཁུགས་པ་ནས་རྒྱ་ནག་གི་མཆོད་རྟེན་དཀར་པོ་ཡན་ཆད་མདོ་སྨད་རྟའི་ཆོད་ཁ་རུ་གྲགས་སོ། ། 丨 བོད་ཀྱི་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་ཇི་ཙམ་ཡོད། ལན། བོད་ཀྱི་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ལེ་གྲུ་བཞི་མ་ས་ཡ་གཉིས་དང་འབུམ་བཞི་ལྷག་ཡོད་པར་བཤད་ཡོད།
བོད་ཀྱི་ནཱ་ལེནྡྲ་གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག
གསང་ཕུ་ཀུན་དགའ། གསང་ཕུ་དགོན་པའམ་མཚན་རྒྱས་པར་གསང་ཕུ་ནེའུ་ཐོག་ཅེས་པའི་དགོན་འདི་ཉིད་ནི་ལྷ་སའི་སྐྱིད་ཆུའི་ལྷོ་ངོས་ཀྱི་ཐུབ་པ་རི་འདབས་སུ་ཆགས་ཡོད་ཅིང་བར་ཐག་ལྷ་ས་ནས་སྤྱི་ལེ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་མཚམས་ལ་ཡོད། དགོན་འདི་ནི་གསང་བདེ་གུང་གསུམ་དང་དགའ་སྐྱོར་ཟུལ་གསུམ་ཞེས་པའི་བོད་ཀྱི་གདན་ས་ཆེན་པོ་དྲུག་གི་ཡ་གྱལ་ཡིན།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༠༠ ལོར་བླངས་པའི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་པར་རྙིང་ཕྱོགས་བསྡུས།
གཤམ་གྱི་པར་དག་ལེན་མཁན་ནི་ཨུ་རུ་སུའི་ཤར་ཕྱོགས་རིག་པ་བ་དང་ས་ཁམས་རིག་པ་བ། ཉེན་བརྟག་པ་བཅས་ཡིན་པའི་Gombojab Tsebekovitch Tsybikoff (1873——1930) ཞེས་འབོད་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་ནི་སྦེར་ཡ་ཐེའི་སོག་པོའི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། 1895 ལོར་ཨུ་རུ་སུའི་པི་ཏེ་པོ་སློབ་ཆེན་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སྐད་རིགས་ཚན་ཁག་ནས་མཐར་ཕྱིན་ཞིང་། 1899 ལོར་ཁོང་ཉིད་ཨུ་རུ་སུའི་ས་ཁམས་རིག་གཞུང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བཀའ་བཀོད་ལྟར་བོད་དུ་ཆས། སྐབས་དེའི་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རིག་གནས་བས་བོད་དུ་བརྟག་དཔྱད་བགྱི་བར་འགོག་གྱིན་ཡོད་པས། ཁོང་ནི་བོད་དུ་མཆོད་མཇལ་དུ་འགྲོ་མཁན་སྦེར་ཡ་ཐེའི་མཇལ་བ་ཞིག་ཏུ་བརྫུས་ནས་བོད་ནང་ཞུགས་པ་དང་1900 ལོའི་ཟླ 8 པར་གཞི་ནས་ལྷ་སར་འབྱོར། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་གཅིག་ལྷག་གི་ནང་ལ་ཁོང་ནི་ད་ལྟའི་བོད་ལྗོངས་དང་མཚོ་སྔོན་གྱི་ས་ཆ་མང་པོར་ཆས་ཡོད་པ་དང་། 1902 ལོའི་ཟླ 4…
གསང་སྔགས་བསྟན་པའི་གདན་ས་དཔལ་ལྡན་སྲད་རྒྱུད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་།
རིགས་གསུམ་གཅིག་འདུས་གངས་ཅན་མཁས་པའི་རྒྱན། ། མཉམ་མེད་ཙོང་ཁ་པ་ཡི་ཐུགས་ཀྱི་སྲས།། གསང་བསྔགས་བླ་མེད་སྟོན་པར་མངའ་གསོལ་བའི། ། རྗེ་བཙུན་ཤེར་བཟང་རྒྱུད་པར་བཅས་ལ་འདུད། ། གང་དེའི་མཛད་པ་རྨད་བྱུང་རྒྱ་མཚོ་ལས།། སྲད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་ནོར་བུའི་ལྟོ་བ་ནས།། སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་ནད་ཀྱི་གདུང་སེལ་དུ། ངོ་མཚར་ཆུ་མིག་བདུད་རྩིའི་བཅུད་དུ་འཁྲུངས།། དེ་ཡང་གཙང་ཕྱོགས་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྣར་ཐང་བརྒྱུད་ཆུ་མིག་ནས་གམ་པའི་བར་གྱི་སྣུམ་ནག་གཞུང་ལམ་ཐོག་སྤྱི་ལེ ༦༨ ཙམ་བསྐྱོད་པའི་གནས་སུ་ཆགས་པའི་གསང་སྔགས་བསྟན་པའི་གདན་ས་དཔལ་ལྡན་སྲད་རྒྱུད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ལོ་གྱོན་མའི་སྒྲུབ་ཆུའི་འབྱུང་བ་དང་ཕན་ཡོན་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ། དགོན་པ་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་སྤྱི་ལོ༡༤༣༠ ལོར་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་མཉམ་མེད་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་གསང་ཆེན་བསྟན་པའི་རྒྱུད་འཛིན་དུ་མངའ་གསོལ་བའི་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེ་དང་ཁོང་གི་དངོས་སློབ་འདུལ་ནག་དཔལ་ལྡན་བཟང་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བ་ཞིག་རེད།
ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བའི་གདན་ས་འཚོལ་བ།
དེ་རིང་མང་ཡུལ་གུང་ཐང་གི་རྫོང་ཁ་ནས་ལམ་ལ་ཆས་ཏེ་བོད་དུ་གྲགས་ཆེ་བའི་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བའི་གདན་ས་འཚོལ་བར་ཕྱིན་པ་ཡིན། གནས་བྱིན་ཅན་དེ་ནི་དེང་སང་ལྟར་བྱས་ན་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་རྫོང་དཀར་གྲོང་བརྡལ་ནས་སྤྱི་ལེ་བཞི་ལ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་ཅིང་། འདབས་སུ་ས་མ་འབྲོག་གི་ངོ་བོར་ཡོད་པའི་ཕུ་ལག་གྲོང་ཚོ་དང་ལ་མོག་བྱ་བའི་གྲོང་ཚོ་ཆུང་ངུ་གཉིས་གནས་ཡོད་ལ། དེ་གཉིས་ནི་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བའི་འཁྲུངས་ཡུལ་མངའ་རིས་རྫོང་ཁའི་ལྷ་གདོང་དང་། ནག་ཚོའི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་མིན་སོགས་བཤད་མ་ཤེས་སོ།། གང་ལ་ཞེ་ན། མང་ཡུལ་གུང་ཐང་གི་མི་རྒྱུད་ཕལ་མོ་ཆེ་ཞིག་གློ་བོ་སྨོན་ཐང་སོགས་ཡུལ་གང་སར་འཁྱམ་པ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བདེ་གཟར་ཅི་རིགས་ཤིག་བྱུང་བ་ལྟར་གོ་བ་ལེན་པར་རིགས་སོ།།

