སྤེལ་ཞིབ་ཕྲ།
ཕྱི་ལོ་ ༡༩༠༠ ལོར་བླངས་པའི་བོད་ལྗོངས་ཀྱི་པར་རྙིང་ཕྱོགས་བསྡུས།
གཤམ་གྱི་པར་དག་ལེན་མཁན་ནི་ཨུ་རུ་སུའི་ཤར་ཕྱོགས་རིག་པ་བ་དང་ས་ཁམས་རིག་པ་བ། ཉེན་བརྟག་པ་བཅས་ཡིན་པའི་Gombojab Tsebekovitch Tsybikoff (1873——1930) ཞེས་འབོད་པ་དེ་ཡིན་ཞིང་། ཁོང་ནི་སྦེར་ཡ་ཐེའི་སོག་པོའི་མི་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། 1895 ལོར་ཨུ་རུ་སུའི་པི་ཏེ་པོ་སློབ་ཆེན་གྱི་ཤར་ཕྱོགས་སྐད་རིགས་ཚན་ཁག་ནས་མཐར་ཕྱིན་ཞིང་། 1899 ལོར་ཁོང་ཉིད་ཨུ་རུ་སུའི་ས་ཁམས་རིག་གཞུང་ལྷན་ཚོགས་ཀྱི་བཀའ་བཀོད་ལྟར་བོད་དུ་ཆས། སྐབས་དེའི་བོད་ས་གནས་སྲིད་གཞུང་གིས་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རིག་གནས་བས་བོད་དུ་བརྟག་དཔྱད་བགྱི་བར་འགོག་གྱིན་ཡོད་པས། ཁོང་ནི་བོད་དུ་མཆོད་མཇལ་དུ་འགྲོ་མཁན་སྦེར་ཡ་ཐེའི་མཇལ་བ་ཞིག་ཏུ་བརྫུས་ནས་བོད་ནང་ཞུགས་པ་དང་1900 ལོའི་ཟླ 8 པར་གཞི་ནས་ལྷ་སར་འབྱོར། དེའི་རྗེས་ཀྱི་ལོ་གཅིག་ལྷག་གི་ནང་ལ་ཁོང་ནི་ད་ལྟའི་བོད་ལྗོངས་དང་མཚོ་སྔོན་གྱི་ས་ཆ་མང་པོར་ཆས་ཡོད་པ་དང་། 1902 ལོའི་ཟླ 4…
གསང་སྔགས་བསྟན་པའི་གདན་ས་དཔལ་ལྡན་སྲད་རྒྱུད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་།
རིགས་གསུམ་གཅིག་འདུས་གངས་ཅན་མཁས་པའི་རྒྱན། ། མཉམ་མེད་ཙོང་ཁ་པ་ཡི་ཐུགས་ཀྱི་སྲས།། གསང་བསྔགས་བླ་མེད་སྟོན་པར་མངའ་གསོལ་བའི། ། རྗེ་བཙུན་ཤེར་བཟང་རྒྱུད་པར་བཅས་ལ་འདུད། ། གང་དེའི་མཛད་པ་རྨད་བྱུང་རྒྱ་མཚོ་ལས།། སྲད་རྒྱུད་གྲྭ་ཚང་ནོར་བུའི་ལྟོ་བ་ནས།། སྙིགས་དུས་འགྲོ་བའི་ནད་ཀྱི་གདུང་སེལ་དུ། ངོ་མཚར་ཆུ་མིག་བདུད་རྩིའི་བཅུད་དུ་འཁྲུངས།། དེ་ཡང་གཙང་ཕྱོགས་གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་ནས་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་སྣར་ཐང་བརྒྱུད་ཆུ་མིག་ནས་གམ་པའི་བར་གྱི་སྣུམ་ནག་གཞུང་ལམ་ཐོག་སྤྱི་ལེ ༦༨ ཙམ་བསྐྱོད་པའི་གནས་སུ་ཆགས་པའི་གསང་སྔགས་བསྟན་པའི་གདན་ས་དཔལ་ལྡན་སྲད་རྒྱུད་དགའ་ལྡན་ཕོ་བྲང་གི་ལོ་གྱོན་མའི་སྒྲུབ་ཆུའི་འབྱུང་བ་དང་ཕན་ཡོན་ཅུང་ཟད་བརྗོད་པར་བྱ་བ་ལ། དགོན་པ་འདི་ཉིད་ཐོག་མར་སྤྱི་ལོ༡༤༣༠ ལོར་རི་བོ་དགེ་ལྡན་པའི་ཤིང་རྟའི་སྲོལ་འབྱེད་མཉམ་མེད་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་སྲས་ཀྱི་ཐུ་བོ་རྗེ་ཉིད་ཀྱིས་གསང་ཆེན་བསྟན་པའི་རྒྱུད་འཛིན་དུ་མངའ་གསོལ་བའི་རྗེ་བཙུན་ཤེས་རབ་སེང་གེ་དང་ཁོང་གི་དངོས་སློབ་འདུལ་ནག་དཔལ་ལྡན་བཟང་པོ་ཡབ་སྲས་ཀྱིས་ཕྱག་བཏབ་གནང་བ་ཞིག་རེད།
ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བའི་གདན་ས་འཚོལ་བ།
དེ་རིང་མང་ཡུལ་གུང་ཐང་གི་རྫོང་ཁ་ནས་ལམ་ལ་ཆས་ཏེ་བོད་དུ་གྲགས་ཆེ་བའི་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྒྱལ་བའི་གདན་ས་འཚོལ་བར་ཕྱིན་པ་ཡིན། གནས་བྱིན་ཅན་དེ་ནི་དེང་སང་ལྟར་བྱས་ན་སྐྱིད་གྲོང་རྫོང་རྫོང་དཀར་གྲོང་བརྡལ་ནས་སྤྱི་ལེ་བཞི་ལ་མ་ཟིན་ཙམ་གྱི་སར་ཡོད་ཅིང་། འདབས་སུ་ས་མ་འབྲོག་གི་ངོ་བོར་ཡོད་པའི་ཕུ་ལག་གྲོང་ཚོ་དང་ལ་མོག་བྱ་བའི་གྲོང་ཚོ་ཆུང་ངུ་གཉིས་གནས་ཡོད་ལ། དེ་གཉིས་ནི་ནག་ཚོ་ལོ་ཙཱ་བའི་འཁྲུངས་ཡུལ་མངའ་རིས་རྫོང་ཁའི་ལྷ་གདོང་དང་། ནག་ཚོའི་གདུང་རྒྱུད་ཡིན་མིན་སོགས་བཤད་མ་ཤེས་སོ།། གང་ལ་ཞེ་ན། མང་ཡུལ་གུང་ཐང་གི་མི་རྒྱུད་ཕལ་མོ་ཆེ་ཞིག་གློ་བོ་སྨོན་ཐང་སོགས་ཡུལ་གང་སར་འཁྱམ་པ་སོགས་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་བདེ་གཟར་ཅི་རིགས་ཤིག་བྱུང་བ་ལྟར་གོ་བ་ལེན་པར་རིགས་སོ།།
༡༩༢༠ ལོ་ནོར་བུ་གླིང་གའི་ནང་དུ་ཡོད་པའི་སྲོག་ཆགས།༼འདྲ་པར༽
ནོར་བུ་གླིང་ག ནོར་བུ་གླིང་ག་ནི་ལྷ་ས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་བཅོ་བརྒྱད་པའི་ལོ་རབས་ལྔ་བཅུ་བའི་ནང་ཐོག་མར་བཞེངས་མགོ་ཚུགས་པ་ཡིན། ནོར་བུ་གླིང་གའི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་སྤྱི་ཁྲེ་གྲུ་བཞི་མ་སུམ་འབུམ་དྲུག་ཁྲི་ལྷག་ཡོད། དེ་ནི་ལྗོངས་ཁུལ་དང་ཕོ་བྲང་སྟེ་ཁག་ཆེན་པོ་གཉིས་སུ་དབྱེ་བ་དང་། ནོར་བུ་གླིང་གའི་བཟོ་སྐྲུན་གཙོ་བོ་ནི་སྐལ་བཟང་ཕོ་བྲང་དང་སྤྱན་བསལ་ཕོ་བྲང་། རྟག་བརྟན་མི་འགྱུར་ཕོ་བྲང་བཅས་ཡོད།
འབྲོམ་སྟོན་པའི་གདན་ས་རྭ་སྒྲེང་དགོན་དང་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་ནང་རྟེན།
དགོན་པ་དེ་ནི་བོད་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་གཙོ་གནས་རིག་དངོས་སྲུང་སྐྱོབ་སྡེ་ཚན་གྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན་ཞིང་། འཕན་པོ་ལྷུན་གྲུབ་རྫོང་ཁོངས་ཐང་འགོ་ཆུས་སུ་ཆགས་ཡོད། བོད་དུ་ཡོད་པའི་དགོན་པའི་ནང་ནས་འདེབས་སྔ་ཤོས་གྲས་ཡིན་པའི་བཀའ་གདམས་པའི་གདན་ས་དེ་ནི། བོད་ཀྱི་རབ་བྱུང་དང་པོའི་མེ་སྤྲེལ་སྤྱི་ལོ ༡༠༥༦ ལོར་ཇོ་བོ་རྗེ་དཔལ་ལྡན་ཨ་ཏི་ཤས་བཀའ་གནང་བ་ལྟར་ཁོང་གི་དངོས་སློབ་འབྲོམ་སྟོན་པས་ཐོག་མར་ཕྱག་བཏབ། བཀའ་གདམས་བསྟན་པའི་ཆུ་མགོ་གདན་ས་རྭ་སྒྲེང་། 1920-21
བསམ་ཡས་དགོན་གྱི་མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་བཞི།
དཔལ་བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་། དཔལ་བསམ་ཡས་མི་འགྱུར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གཙུག་ལག་ཁང་ཞེས་གྲགས་པ་འདི་ནི་བོད་ལྗོངས་གནས་རི་བཞི་ཡི་ཡ་གྱལ་ཧས་པོ་རི་ཡི་འདབས་ཤིག་ན་གནས་ཤིང་། དེ་ནི་སྤྱི་ལོའི་དུས་རབས་བརྒྱད་པའི་དུས་དཀྱིལ་དུ་ཆོས་རྒྱལ་ཁྲི་སྲོང་ལྡེ་བཙན་གྱིས་ཟ་ཧོར་གྱི་གདུང་ལས་བལྟམས་པའི་མཁན་ཆེན་བྷོ་དྷི་ས་ཏྭ་དང་། ཨོ་རྒྱན་གྱི་སློབ་དཔོན་པདྨ་འབྱུང་གནས་བོད་དུ་གདན་དྲངས་རྗེས་སློབ་དཔོན་གྱིས་ས་དཔྱད་བརྟགས་ནས་ཆུ་ཕོ་སྟག་སྤྱི་ལོ་ ༧༦༢ ལོར་རྨང་བཏིངས་ཏེ་ལོ་གསུམ་ལ་རྫོགས་པར་གྲུབ།

