༡ རྨོ་ལུང་མཐོང་དགའ་དུས་ཆེན། བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཕེལ་དགོན། གཞིས་རྩེ་གྲོང་ཁྱེར་གཏིང་སྐྱེས་རྫོང་གཏིང་སྐྱེས་ཤང་བཀྲ་ཤིས་ཆོས་འཕེལ་དགོན་པའི་རྨོ་ལུང་མཐོང་དགའ་ཞེས་པའི་དུས་ཆེན་འདི་ནི་ལོ་རེའི་བོད་ཟླ་ལྔ་པར་བླ་མའི་རྟག་འབྲེལ་ལྟར་ཚེས་བཟང་ཉིན་ཞིག་ནས་སྒོ་བཙུགས་ཏེ་རྨོ་ལུང་གྲོང་ཚོའི་ལྷོ་ངོས་གླིང་གར་ཞག་ཐོན་བྱས་ནས་སྤྱན་རས་གཟིགས་དྲག་པོའི་སྤྲུལ་པ་དགོན་པོ་ཕྱག་བཞིའི་གསེར་སྐུ་རང་བྱོན་མཐེབ་བོང་གཟུགས་ཀྱི་མཇལ་ཁ་གཏོང་སྲོལ་ཡོད་པ་དང་ཕྱིས་སུ་རྨོ་ལུང་མཐོང་དགའ་ཞེས་མིང་གྲགས་ཇེ་ཆེར་བྱུང་བས་ཉིན་ཞག་བདུན་རིང་གཏོང་སྲོལ་དར་ལ་ཉིན་དང་པོར་ལྷ་བཟང་དང་ཉིན་གཉིས་པར་ཚེ་དབང་ཚེ་སྒྲུབ། ཉིན་གསུམ་པར་རྨོ་ལུང་གྲོང་ཚོའི་གཞས་པ་དེ་བཞིན་སྐུ་མགྲོན་བསུ་བདང་གླུ་གཞས་རྐང་བྲོ། རྟ་རྒྱུགས་བང་རྩལ། རྒྱན་ལུས་ཆས་ངོམ་པ། བཟང་འཐུང་ལོངས་སྤྱོད།  དངོས་ཟོག་ཉོ་ཚོང་ལ་སོགས་རིམ་པས་དར་སྲོལ་བྱུང་ཡོད།

མི་རིགས་ཤིག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་རིག་གནས་ནི་མི་རིགས་གང་དེའི་ངལ་རྩོལ་མི་དམངས་ཀྱི་བསམ་བློའི་འཛིན་སྟངས་དང་།   མཛེས་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་བ།   སྒྱུ་རྩལ་གྱི་དང་བ་བཅས་མཚོན་པའི་གཅིག་བསྡུས་ཀྱི་དཔེ་གཞི་གསོན་པོ་ཞིག་ཡིན་ཙང་།   མི་རིགས་གང་དེའི་དམངས་སྲོལ་རིག་གནས་ཀྱི་བྱེད་སྒོའི་སྐས་ཐེམ་རེ་རེ་ན་གསལ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དུས་ཚིགས་རེ་རེ་ནི།   མི་རིགས་དེ་དང་དེའི་རིགས་གནས་གོམས་གཤིས་དང་།   དཔེ་ལུགས་རྒྱུན་སྲོལ་སོགས་མཚོན་པའི་རིག་རྩལ་གྱི་ཀྱོག་མཚམས་རེ་རེ་ཡིན་སྲིད།   དེས་ན་གནམ་ལོ་གསར་བ་འཆར་ལ་ཉེ་བའི་སྐབས་སུ།  རང་མི་རིགས་ཀྱི་དགུ་ཐུག་སྐོལ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་དུས་ཚིགས་འདི་གཅེས་སུ་འོས་པ་ཞིག་ཡིན་པ་ཤོད་ག་ལ་དགོས།  དེ་ཡང་ཆེས་སྔ་མོའི་དུས་ནས་བོད་རིགས་ཀྱི་མེས་པོ་རྣམས་ཀྱིས་དགུ་ཐུག་སྐོལ་བའི་སྲོལ་ཡོད་ཅིང་།   དེའི་ནང་དུ་བཟང་ངན་བར་མའི་མཚན་མ་སྣ་ཚོགས་འདེབས་སྲོལ་ཡོད་པ་མ་ཟད།   སྐབས་བབ་ཀྱི་བརྗོད་དོན་ལ་དམིགས་པའི་བཤད་པ་སྣ་ཚོགས་ཤིག་སྐྱོན་སྲོལ་ཡོད་པ་རེད།  མདོར་ན་དགུ་ཐུག་སྐྱིད་པོ་ཞིག་སྐོལ་བ་ལ་དགུ་མཚན་ཕུན་སུམ་འཚོགས་པོ་ཞིག་དང་དགུ་བཤད་དགོད་བྲོ་བ་ཞིག་ངེས་པར་དུ་དགོས་ཕྱིར།   ངེད་འདི་ནས་ཡུལ་མི་སྤུན་གྲོགས་ཡོངས་ལ་གནམ་ལོ་གསར་བར་འཚམས་འདྲིའི་ཚུལ་དུ་དགུ་མཚན་ཞིག་གསར་དུ་བཟོས་ཡོད།

དེ་ཡང་བོད་ཀྱི་གྲུབ་མཐའ་ཆེན་མོ་བཞིའི་ཡ་གྱལ་རྙིང་མ་ས་བཀའ་སོགས་ལ་ལེགས་པར་སྦྱངས་ཏེ་དགེ་ལུགས་པའི་སྲོལ་གཏོད་པ་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་ཆེན་པོའི་མཛད་ཆེན་བཞིའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ལྷ་ལྡན་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་འདི་སྟོན་པ་ཤཀྱ་ཐུབ་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དུས་ཆེན་གྱི་དྲན་གསོ་དང་སྦྲགས་སྤྱི་ལོ་༡༤༠༩ལོར་དབུ་བཙུགས་སོ།། སྤྱི་ལོ་༡༤༡༩ལོར་རྗེ་ཙོང་ཁ་པ་སྐུ་འདས་པ་ནས་བཟུང་ལྷ་ས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོའི་ཚོགས་དབུར་རྒྱལ་བ་ཡབ་སྲས་དང་དགའ་ལྡན་ཁྲི་པ་སོགས་ཕེབས་སྲོལ་ཡོད་པ་ལྟར་པཎ་ཆེན་མཆོག་གིས་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་བསྐྱར་བཙུགས་གནང་བ་དང་འབྲེལ་སྤྱི་ལོ་༡༩༨༦ལོར་བསྐྱོན་པའི་འདྲ་པར་ཡིན།། པཎ་ཆེན་རིན་པོ་ཆེ་མཆོག་ལ་ཚོགས་ཕུད་འབུལ་བཞིན་པ་ཡིན། སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་ནི་རྗེ་རིན་པོ་ཆེའི་སྐུ་དུས་སུ་བོད་ཟླ་དང་པོའི་ཚེས་གཅིག་ཉིན་དབུ་བཙུགས་ཀྱི་ཡོད་པ་འདྲ་ཡང་རྒྱལ་བ་སྐུ་ཕྲེང་ལྔ་པའི་སྐབས་ནས་བཟུང་སྨོན་ལམ་ཆེན་མོ་འདི་གཞུང་གི་བྱེད་སྒོ་ལྟ་བུར་སོང་བར་བརྟེན་ཚེས་གཅིག་བླ་མ་ལོ་གསར། ཚེས་གཉིས་རྒྱལ་པོ་ལོ་གསར། ཚེས་གསུམ་གཟབ་གསོལ་གྲོལ་སྟོན་ཞེས་བར་བསྐོར་གྱི་ཕྱོགས་བཞིར་ཡོད་པའི་དར་ཆེན་ལྔ་པོ་སྐུ་བཞེངས་ཀྱི་བྱེད་སྒོ་སོགས་གནང་སྟེ་གཞུང་གི་ལོ་གསར་གྲུབ་པ་དང་ཚེས་བཞིར་སྨོན་ལམ་འཚོགས།།

འཕྱོངས་རྒྱས་རྫོང་འཇུ་གྲོང་ཚོ་ནི་བོད་ཀྱི་འཇུ་བྲོ་དར་ཡུལ་རེད། ལྷོ་ཁའི་དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བའི་བྲོ་གར་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག་ཡིན་པའི་འཇུ་བྲོ་ལ་ད་བར་ལོ་ངོ་ ༡༣༠༠ ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་ཡོད། འཇུ་བྲོ་ནི་བོད་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཞབས་བྲོའི་རིག་གནས་ཁྲོད་ཀྱི་དམིགས་བསལ་གྱི་སྒྱུ་རྩལ་ཞིག་ཡིན་ལ། ད་བར་འཛམ་གླིང་མི་རིགས་ཁག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་ཞབས་བྲོའི་རིག་གནས་ཁྲོད་ཉམས་པ་མེད་པའི་གནའ་ཉམས་དོད་ཤོས་ཀྱི་ཞབས་བྲོའི་གྲས་ཤིག་ཀྱང་རེད། དགུང་གྲངས་ ༧༥ ཕེབས་པའི་བགྲེས་སོང་ཉི་མ་དབང་ཕྱུག་བོད་ཀྱི་མངོན་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་རྒྱུན་འཛིན་པར་གྱུར། ད་བར་ལོ་ངོ་ཆིག་སྟོང་ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན་པ་དང་། དམངས་ཁྲོད་དུ་དར་ཁྱབ་ཆེ་བ། གནའ་ཉམས་དོད་ལ་གསོན་ཉམས་ལྡན་པའི་འཕྱོངས་རྒྱས་ཀྱི་འཇུ་བྲོ་གྲོང་ཚོ་འདིས་མ་ཉམས་རྒྱུན་འཛིན་བྱས་ཡོད།

ལ་སྟོད་ནོར་བུ། དབུང་གཙས་གཉིས་ལས་གཙང་གི་ཁོངས་གཏོགས་ལ་སྟོད་ལྷོ་དིང་རི་ཁུལ་གྱི་དགུ་ཐུག་ངོ་སྤྲོད་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཞུ་རྒྱུ་ལགས་ན། དེ་ཡང་ལོ་རྙིང་པའི་ཟླ་བ་མཐའ་མ་སྟེ་བོད་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པའི་ཚེས་༢༩ཉིན་ཏེ། ལོ་གཅིག་གི་འགལ་རྐྱེན་སེལ་བར་དམིགས་ནས་གླུད་རྫོང་བྱེད་པའི་ཡུལ་སྲོལ་རྒྱ་ཁྱབ་ཆེ་བ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་ལ་དགུ་ཐུག་ཅེས་ཟེར། དེ་བཞིན་དགུ་ཐུག་དེ་རོལ་བཅུད་ལྡན་པ་ཞིག་ཡོང་ཆེད་རྡོལ་གཙོ་བོ་ཤ་དང། ལ་ཕུག གྲོ་མ། ཕྲུ་ར། སྔོ་ཚོད་སོགས་ཟས་རིགས་སྣ་ཁ་དགུ་ཙམ་བླུགས་སྲོལ་ཡོད། དགུ་ཐུག་བསྐོལ་བའི་སྐབས་སུ་ནམ་ཀུན་དང་མི་འདྲ་བར་དོ་སྣང་བྱེད་དགོས་ས་གཅིག་ཡོད་པ་ནི་ནང་མིའི་གྲངས་འབོར་དང་མཉམ་པར་བག་རིལ་བྱིངས་ལས་དབྱིབས་ཏོག་ཙམ་ཆེ་བ་བཟོ་སྲོལ་ཡོད། དེ་བཞིན་བག་རིལ་དེ་དག་གི་ནང་དུ་རྫས་འདྲ་མིན་བླུགས་སྲོལ་ཡོད་པ་སྟེ། རྡོ་དཀར་གོང་། བལ་དཀར། དཀར་ཡོལ། སྐུད་པ་ནང་སྒྲིམ། སྐུད་པ་ཕྱི་སྒྲིམ། སོལ་བ། སི་པན། སྲན་རིལ། རྩོང་། ཚྭ། ཤོག་བུ་བཅས་རྫས་སྣ་ཚོགས་པ་བླུགས་སྲོལ་ཡོད།

བོད་དབུས་ཁུལ་གྱི་དུས་ཆེན་ཞིག་སྟེ། བོད་ཟླ་བཅུ་པའི་ནང་ལྷ་ལྡན་སྤྲུལ་པའི་གཙུལ་ལག་ཁང་གི་གནས་སྲུང་གཙོ་བོ་དཔལ་ལྡན་ལྷ་མོའི་གསོལ་མཆོད་དུས་ཆེན་ཡིན་ཅིང། ཟླ་བ་དེའི་ཚེས་གཅིག་ནས་བཟུང་ལྷ་ས་ཁུལ་དུ་རྣམ་ཀུན་གྱི་སློང་མོ་བ་འདྲ་མིན་ཁག་ཙམ་མ་ཟད་བྱིས་པ་དང་ལྷ་ཁང་ཁག་གི་དཀོན་གཉེར་སོགས་ནས་དཔལ་ལྷའི་མདུན་ཆང་ཞེས་དངུལ་སློང་སྲོལ་ཡོད། ཚེས་བརྒྱད་དགུ་ཙམ་ནས་གཙུག་ལག་ཁང་གི་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་ལ་རྨེ་རུ་དགོན་པའི་ཚོགས་ཡོངས་ནས་གཏོར་སྒྲུབ་ཚུགས། དེ་སྔོན་གུང་ཐང་བླ་མ་ཞང་གི་གཏེར་བཞེས་དཔལ་ལྷ་དྲག་མོའི་ཞལ་འབག་གསོལ་བའི་སྐུ་གསོབ་དེ་ན་བཟའ་དང་རྒྱན་ཆ་གཟབ་པར་སྒྲོན་ཐོག་གཙུག་ལག་ཁང་གི་ཐོག་ཁར་དཔལ་ལྷ་ལྕོག་གི་སྒོ་འགྲམ་གྱི་ཀ་ཕིབས་འོག་ཏུ་གདན་དྲངས། ཞལ་ལྷོ་རུ་གཟིགས་ནས་བཞུགས་སུ་གསོལ་བའི་མདུན་དུ་མཆོད་སྤྲིན་བཤམས། ལྷ་ས་བ་ཚོས་བསང་གསོལ་གསེར་སྐྱེམས་འབུལ་བ་སོགས་བྱེད།